Najdluzszy czas trwania patentu do dnia 22 maja 1951 r.Wynalazek dotyczy pewnych szczegó¬ lów budowy samoczynnego zlacza, opisa¬ nego w patencie Nr 23 270, oraz polaczenia tego zlacza z glowica sprzegu glównego.Zlacze wedlug wynalazku przedstawio¬ ne zostalo na rysunku.Fig. 1 przedstawia jego widok z góry, przy czym glowica sprzegu glównego na¬ rysowana zostala linia przerywana, w celu uwidocznienia jej polozenia wzgledem glo¬ wicy zlacza wedlug wynalazku, fig. 2 — widok boczny zlacza i glowicy sprzegu glównego, fig. 3 — widok z przodu glowi¬ cy zlacza wedlug wynalazku, fig. 4 — pe¬ wien szczegól zlacza wedlug wynalazku.W przykladzie wykonania wynalazku, przedstawionym na rysunku, wagon zaopa¬ trzony jest w sprzeg klowy typu Willisona.Na glowicy tego sprzegu umocowana jest glowica zlacza wedlug wynalazku.Glowica 1 sprzegu glównego posiada znane kly 2 i 3 z wykrojem 4 miedzy nimi.Glowica 5, 6 zlacza osadzona jest za pomo¬ ca tulei 6 na trzonie 7. Pionowa mniej wie¬ cej powierzchnia czolowa 8 tej glowicy jest na tyle waska, na ile pozwalaja na to wy¬ loty lub kontakty laczonych ze soba prze¬ wodów. Pionowa linia srodkowa powierzch¬ ni czolowej 8 przecina podluzna os zlacza.Z pionowych boków podluznych powierzch-ni czolowe} 8 wystaja z obu stron narzady prowadnicze 9 i 10, posiadajace z przodu pionowe powierzchnie prbjtoadzace. Narzad prowadniczy 9 sjrierowany jest wzgledem powierzchni czolowej 8 ukosnie do przodu i na zewnatrz, a narzad prowadniczy 10 — ukosnie do tylu i równiez na zewnatrz.Pionowe powierzchnie prowadzace obu na¬ rzadów prowadniczych 9 i 10 sa wzgledem siebie równolegle. Waska powierzchnia 11, biegnaca ukosnie do przodu i na zewnatrz od jednej krawedzi bocznej powierzchni czolowej 8, przecina sie z pionowa po¬ wierzchnia prowadzaca narzadu prowad- niczego 10 wedlug krawedzi 12, tworzacej wystep na powierzchni 8. Waska zas po¬ wierzchnia 13, biegnaca ukosnie do tylu i na zewnatrz od drugiej krawedzi bocznej powierzchni czolowej 8, przecina sie z pio¬ nowa powierzchnia prowadzaca narzadu prowadniczego 9 wzdluz krawedzf 14, co¬ fnietej do tylu wzgledem powierzchni 8.Krawedzie 12 i 14 znajduja sie na jedna¬ kowej odleglosci od srodka powierzchni czolowej 8. Linia 14 stanowi krawedz wierzcholkowa kata dwusciennego, do któ¬ rego wchodzi i pasuje scisle wystajaca czesc przeciwleglej glowicy zlacza.Czolowa powierzchnia 8 scieta jest sko¬ snie u dolu (fig. 3) na stronie, po której znajduje sie narzad prowadniczy 9. Wsku¬ tek tego sciecia utworzona zostala skosna powierzchnia 16. W dolnej czesci glowicy zlacza, która to czesc ograniczona jest z przodu powierzchnia czolowa 8, umocowa¬ ny jest róg prowadniczy 15. Róg ten skie¬ rowany jest ukosnie naprzód oraz ku do¬ lowi (fig. 1 i 3), przy czym umieszczony on jest po tej samej stronie glowicy, co i na¬ rzad prowadniczy 10.Do przymocowania glowicy zlacza we¬ dlug wynalazku do sprzegu glównego na glowicy 1 tego sprzegu umieszczone zosta¬ lo ramie 17, osadzone mniej wiecej piono¬ wo i wystajace ku dolowi. Do ramienia te¬ go przymocowana jest ramie 18, skierowa¬ ne do tylu sprzegu oraz na dól. Ramie to sklada sie z kilku plaskich sprezyn 20 (fig. 1), wskutek czego jest ono elastyczne. Na koncu ramienia 18 jest umocowana za po¬ moca preta 19, wygietego w postaci litery U i nagwintowanego na koncu, gruba bla¬ cha 28, zgieta pod katem rozwartym, przy czym jedna sciana utworzonego w taki spo¬ sób dwusciennego kata skierowana jest ku dolowi mniej wiecej w pionowym kie¬ runku, druga zas przylega do dolnej stro¬ ny ramienia 18. Czesc pionowa blachy 28 posiada wykrój w postaci szczeliny 29 (fig. 4), w której moga przesuwac sie dwie bla¬ chy prowadnicze 21, przymocowane do trzonu 7. Ten wykrój 29 blachy 28 ma ta¬ kie wymiary, ze trzon 7 wraz z golwica 5, 6 posiada pewna swobode ruchu w stosun¬ ku do blachy 28. Na trzonie 7 umieszczona jest sprezyna 22, która z jednej strony o- piera sie o talerz 23, przymocowany do trzona 7, z drugiej zas strony opiera sie ona o kolnierz tulei 24, luzno osadzonej na trzonie 7. Trzon ten jest na koncu nagwin¬ towany. Za pomoca nakretki 25, nakreco¬ nej na ten gwint, mozna regulowac napie¬ cie sprezyny 22. Glowica 5, 6 zawieszona jest na ramieniu 17 za pomoca sprezyny 27. Glowica 5, 6 zlacza ma przeto moznosc wykonywania ruchów we wszystkich kie¬ runkach, powraca jednak do polozenia nor¬ malnego pod wplywem sprezyn 22 i 27, skoro tylko przestana dzialac sily, wypro¬ wadzajace glowice z tego polozenia.Ramie 18, jak widac z fig. 1, zlozone z kilku sprezyn 20 i dzwigajace tylny koniec drazka 7, nie jest osadzone równolegle do podluznej osi glowicy 1 sprzegu pojazdu, lecz ukosnie, przy czym rozbieznosc ta po¬ wieksza sie w kierunku do tylu sprzegu.Poniewaz calkowita dlugosc zlacza jest wieksza od dlugosci ramienia 18, przeto zlacze ustawione jest swym wymiarem po¬ dluznym ukosnie do podluznej osi glówne¬ go sprzegu, przy czym kat, utworzony przez os trzonu 7 glowicy zlacza i os po- — 2 —dluzna glównegoj sprzegu, jest mniejszy od kata, który tworzy ramie 18 z osia podluz¬ na glównego sprzegu. Waska powierzchnia czolowa 8 glowicy zlacza, na której znaj¬ duja sie wyloty wzglednie kontakty laczo¬ nych przewodów, znajduje sie calkowicie po jednej stronie srodkowej plaszczyzny glowicy sprzegu glównego (fig. 1). Wsku¬ tek tego zlacze uzyskuje wieksza latwosc sprzegania sie z przeciwleglym zlaczem, gdyz koniec trzonu 7, umieszczony w szczelinie 29 blachy 28, stanowi przy sprzeganiu punkt obrotu glowicy zlacza.Ponadto wskutek ukosnego ustawienia trzonu 7 glowicy sprzegu narzady pro¬ wadnicze 9 i 10 moga byc wieksze i moga siegac swymi koncami dalej w kierunku bocznym, niz w tym przypadku, gdyby os trzonu 7 zlewala sie z osia podluzna glo¬ wicy 1. Wskutek ukosnego ustawienia trzo¬ nu 7 przedni koniec narzadu prowadnicze- go 9 wystaje bardziej do tylu. Przy nieko¬ rzystnym ustawieniu poczatkowym, to jest, gdy srodkowe osie sprzeganych glowic zla¬ cza sa znacznie przesuniete wzgledem sie¬ bie, waskie narzady prowadnicze 9 i 10 trafiaja tylko na jedna strone linii, lacza¬ cej blache 28 z punktem koncowym glowic zlacza i wskutek tego caly uklad uleglby wyginaniu. Przy duzej nato¬ miast szerokosci narzadów prowadni¬ czych 9 i 10, zastosowanej w urza¬ dzeniu wedlug wynalazku, stykaja sie one przy sprzeganiu zawsze po obu stronach wymienionej wyzej linii lacznikowej, dzie¬ ki czemu zapobiega sie zboczeniu glowic, których osie za pomoca slizgajacych sie po sobie powierzchni zostaja ustawione przy¬ musowo w kierunku poziomym. Poniewaz odleglosc miedzy powierzchnia czolowa 8 i najdalej przesunietym punktem narzadu prowadniczego 9 jest niewielka w stosunku do odleglosci miedzy powierzchnia czolowa 8 a blacha 28, przeto sprzeganie dwóch glowic zlacza w kierunku pionowym w góre lub w dól odbywa sie bez zbo¬ czenia.Punkt zaczepienia sprezyny 27 na glo¬ wicy 5, 6 umieszczony jest z boku wzgle¬ dem osi tej glowicy, wskutek czego nie- sprzezone ze soba glowice tego zlacza zo¬ staja obrócone wzgledem poziomego polo¬ zenia narzadów prowadniczych 9 i 10 W kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara (patrzac od strony czolowej glowi¬ cy) o kat, na który pozwalaja prowadnice 21.Przy sprzeganiu zlacze zostaje obróco¬ ne w polozenie poziome. Skosne polozenie w stanie niesprzezonym daje pewnosc, ze krawedz 12 nawet przy najwiekszym bocz¬ nym odchyleniu sie od siebie podluznych osi sprzegiel wchodzi w stycznosc z czolem narzadu prowadniczego 9 glowicy drugiego zlacza. Krawedz boczna lub krawedz wierzcholkowa 14 wglebienia w postaci ka¬ ta, znajdujacego sie pomiedzy narzadami prowadniczymi 9 i powierzchnia 8, nie ko¬ niecznie maja byc przeprowadzone wzdluz calej wysokosci tej powierzchni, lecz mo¬ ga byc sciete u dolu skosnie w miejscu 16 w celu zaoszczedzenia materialu (fig. 3). PL