PL249528B1

PL249528B1 - Napój błonnikowy zawierający błonnik roślinny

Info

Publication number: PL249528B1
Application number: PL446424A
Authority: PL
Inventors: Dorota Litwinek; Wiktor Berski; Rafał Ziobro; Anna Wywrocka-Gurgul; Renata Sabat; Paweł Jochymek; Iwona Filo
Original assignee: Grupa Piekarnicza Spółka Z Ograniczoną Odpowiedzialnością
Priority date: 2023-10-18
Filing date: 2023-10-18
Publication date: 2026-05-04
Also published as: PL446424A1

Abstract

Przedmiotem zgłoszenia jest napój błonnikowy, zawierający w składzie błonnik roślinny i wodę, charakteryzujący się tym, że stanowi mieszaninę składników, w tym wody i składnika A, którym jest preparat błonnikowy w postaci pasty (P1, P5, P8), w ilości od 80 g do 100 g na każde 400 ml wody oraz wybranych składników, do których należą: - składnik B, którym jest przynajmniej jeden inny błonnik roślinny wybrany spośród błonników, do których należą: a) błonnik aroniowy, najlepiej w ilości 15 g na każde 400 ml wody, b) błonnik jabłkowy, najlepiej w ilości 5 g na każde 400 ml wody, c) błonnik z czarnej porzeczki, najlepiej w ilości 5 g na każde 400 ml wody, d) błonnik kakaowy, najlepiej w ilości 15 g na każde 400 ml wody, - składnik C, którym jest tłuszcz wybrany spośród olejów, do których należą: olej rzepakowy najlepiej w ilości 10 g na każde 400 ml wody albo olej winogronowy, najlepiej w ilości 10 g na każde 400 ml wody, - składnik D, którym jest dodatek słodzący w postaci cukru, w ilości od 5,05 g na każde 400 ml wody do 15,46 g na każde 400 ml wody, najlepiej w ilości 12 g na każde 400 ml wody albo w ilości 15,46 g na każde 400 ml wody albo w postaci stewii najlepiej w ilości 5,05 g na każde 400 ml wody, - składnik E, którym jest sól w ilości od 0,2 g na każde 400 ml wody do 0,77 g na każde 400 ml wody, najlepiej w ilości 0,2 g na każde 400 ml wody albo 0,3 g na każde 400 ml wody albo 0,77 g na każde 400 ml wody, i przy tym: - wspomniany preparat błonnikowy w postaci pasty (P1, P5, P8), zawiera w składzie błonnik owsiany (F1) z grupy błonników rozpuszczalnych i zawiera wodę zawartą w preparacie błonnikowym, - stosunek całkowitej masy błonnikowej preparatu błonnikowego do wody zawartej w preparacie błonnikowym, zawiera się w przedziale od 1:4 do 1:4,5, - błonnik owsiany (F1) z grupy błonników rozpuszczalnych to mikronizowana obluszczona warstwa okrywowo nasienna z ziarna owsa, zawierająca rozpuszczalne frakcje błonnika pokarmowego, w tym β-glukany.

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest napój błonnikowy zawierający błonnik roślinny. Przedmiot wynalazku, przygotowany został na bazie preparatu błonnikowego zawierającego błonnik roślinny i znajduje zastosowanie w przemyśle spożywczym, jako produkt nadający się do bezpośredniego spożycia.

Błonnik pokarmowy jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jego zalecane dzienne spożycie dla osoby dorosłej waha się od 18 do 38 g/dobę. Zgodnie z zaleceniami WHO/FAO dzienne spożycie 25 g błonnika pozwala na prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Ponieważ frakcje błonnika pokarmowego, rozpuszczalna oraz nierozpuszczalna w wodzie, odznaczają się odmiennym działaniem na organizm człowieka, zalecane jest również spożywanie odpowiednich ilości tych frakcji. Optymalna proporcja błonnika rozpuszczalnego do nierozpuszczalnego w diecie to 1:4 do 1:3 [Borysiak - Marzec 2011, Kunachowicz i in. 2017]. Źródłem błonnika rozpuszczalnego w diecie są: otręby owsiane, jęczmień brązowy, ryż, owoce cytrusowe, truskawki, jabłka, ziemniaki, suszona fasola, zaś nierozpuszczalnego: otręby pszenne, mąka z pełnego przemiału, fasola i groch, kukurydza, nasiona roślin, całe ziarna, warzywa kapustne, warzywa korzeniowe i orzechy [Platta 2014].

Błonnik nierozpuszczalny wpływa na zwiększenie perystaltyki jelit, pobudza wydzielanie śliny oraz funkcję żucia. W wyniku zwiększenia perystaltyki jelit frakcja nierozpuszczalna chroni przed zaparciami, ale również polipami układu pokarmowego oraz żylakami odbytu. Powoduje wzrost wydzielania soków trawiennych oraz wiąże i buforuje nadmiar kwasu solnego w żołądku. Odznacza się bardzo dobrą zdolnością wiązania wody, dzięki czemu objętość treści pokarmowej w jelicie cienkim się zwiększa. Istotną cechą błonnika nierozpuszczalnego jest zwiększanie uczucia sytości oraz obniżenie wartości energetycznej spożywanego produktu. Działa przeciwnowotworowo, co wynika z przyspieszonego czasu pasażu masy kałowej oraz zwiększenia jej objętości [Ciborowska i Rudnicka 2009, Kunachowicz i in. 2017, Wojtasik i in. 2020].

Błonnik rozpuszczalny antagonistycznie do błonnika nierozpuszczalnego spowalnia czas pasażu pożywienia przez jelita oraz zwiększa gęstość treści pokarmowej, co wpływa pozytywnie w leczeniu biegunki. Produkty zawierające błonnik rozpuszczalny pozwalają dłużej zachować uczucie sytości spowodowane spowolnionym czasem trawienia i przedłużonym czasem przebywania treści pokarmowej w żołądku. Frakcja rozpuszczalna powoduje korzystne obniżenie poziomu cholesterolu we krwi, gdyż wiąże kwasy żółciowe, dzięki czemu obniża ryzyko przekształcenia się zarówno kwasów tłuszczowych, jak i cholesterolu w związki o kancerogennym charakterze. Błonnik rozpuszczalny zalecany jest również dla osób zmagających się z niewyrównanym wysokim poziomem glukozy we krwi, ponieważ w połączeniu z wodą błonnik ten tworzy żele, które spowalniają proces trawienia i wchłaniania glukozy. Gumy, śluzy i hemicelulozy zawierają kwas glukuronowy, który zapobiega wchłanianiu toksycznych związków przez jelito, dzięki czemu ma działanie odtruwające. Pektyny, zaliczane do frakcji rozpuszczalnej, korzystnie hamują wchłanianie tłuszczów, których nadmiar wydalany jest ze stolcem. Badania kliniczne wykazują wpływ błonnika rozpuszczalnego na poprawę odporności oraz produkcję krwi w szpiku kostnym [Ciborowska i Rudnicka 2009, Kunachowicz i in. 2017, Wojtasik i in. 2020]. Innym bardzo istotnym z żywieniowego punktu widzenia składnikiem błonnika są β-glukany. β-glukan to polisacharyd naturalnie występujący w organizmach prokariotycznych i eukariotycznych, który jest polimerem glukozy. Może być składnikiem ścian komórkowych roślin, grzybów oraz wielu mikroorganizmów. Występuje pod postacią długołańcuchowej, trójwymiarowej cząsteczki polisacharydów z bocznymi łańcuchami zbudowanymi z cząsteczek glukozy, głównie w zewnętrznych warstwach ziarniaka owsa, zwłaszcza w warstwie aleuronowej są mieszaniną nierozgałęzionych łańcuchów β-D-glukozy połączonych wiązaniami zarówno β(1 >3), β(1 >4) glikozydowymi. Wiązania β(1-3)-glikozydowe występują w polisacharydzie pojedynczo natomiast β(1-4)-glikozydowe, których jest większość, grupowo po dwa lub trzy [Gibiński 2008, Jurczyńska i in. 2012].

Pożądane jest zatem stosowanie błonnika w produkcji przemysłowej, zwłaszcza w gałęzi przemysłu spożywczego. Celowe jest wytwarzanie błonników nadających się do spożycia (jadalnych) jak i produktów spożywczych zawierających takie błonniki. Celowe jest także wytwarzanie preparatów błonnikowych, mogących zwiększać zawartości błonnika pokarmowego, przykładowo w wytworach przemysłu spożywczego.

Stosowanie błonnika w produkcji przemysłowej, przykładowo podwyższa aktywność biologiczną produktu, a także wpływa korzystnie na: teksturę i konsystencję, stabilność formy, obniżenie zawartości tłuszczu, tworzenie emulsji, wiązanie wody, zahamowanie procesu synerezy, zmniejszenie strat ciężaru produktu podczas obróbki termicznej, poprawę ubarwienia naturalnym barwnikami.

Błonniki stosuje się w różnych gałęziach przemysłu, przykładowo jako dodatki funkcjonalne i/albo technologiczne, szczególnie w przemyśle spożywczym, cukierniczym, piekarniczym, mleczarskim oraz przy produkcji suplementów diety, przykładowo do produkcji preparatów dietetycznych wspomagających dietę osób z problemami przewodu pokarmowego.

Znane jest przykładowo zastosowanie błonnika i preparatów zawierających błonnik w procesach przemysłowych, przy produkcji przykładowo: ciast i ciasteczek, galaretek, mąk, musli, batoników, lodów, jogurtów, kefirów, produktów serowych, herbatek, sosów, sałatek, pasztetów, wędlin, zagęszczaczy. Znane jest zastosowanie błonnika zawierającego β-glukan, który odpowiada za właściwości żelujące, występującego przykładowo w błonniku owsianym, jako zamiennika substancji zagęszczających. Taki błonnik bywa dodawany do produktów piekarniczych, makaronów, produktów w formie „instant”, produktów mleczarsko-nabiałowych i musli. Znane jest także przykładowo, zastosowanie błonnika jako naturalnego środka barwiącego (np. błonnik aroniowy).

Znane są przykładowo z rynku produkty, takie jak:

• błonnik kakaowy • błonnik jabłkowy • błonnik owsiany • błonnik aroniowy • błonnik żurawinowy • błonnik lniany • mąka owsiana oraz napoje błonnikowe, najczęściej w postaci proszku przeznaczonego do rozpuszczania w wodzie, o różnych smakach, najczęściej o smaku owocowym, przykładowo jabłkowym.

Z literatury patentowej, znane są natomiast przykładowo:

Z dokumentacji CN110214935A znana jest receptura napoju owocowo-warzywnego z enzymatycznym błonnikiem kolagenowym. Napój owocowo-warzywny z enzymatycznym błonnikiem kolagenowym przygotowuje się z wagowo od 20 do 30 części enzymów owocowo-warzywnych, 5-8 części łupin nasion babki płesznik, 4-9 części mąki konjac, 3-10 części inuliny, 1-4 części liści lotosu, 2-3 części głogu, 3-5 części hibiskusa sabdariffa (ketmii szczawiowej), 2-7 części nasienia cassiae (strączyńca), 1-5 części poria cocos (porii kokosowej), 2-4 części białej fasoli, 2-5 części jabłek, 5-7 części ksylitolu, 4-9 części fruktooligosacharydu, 5-0 części laktozy, 1-3 części spiruliny, 1-3 części L-karnityny i 2-5 części kolagenu.

Z dokumentacji PH2017000295 A znany jest także niegazowany, bezcukrowy napój smakowy, zawierający wysoki poziom nielepkiego, rozpuszczalnego błonnika.

Z dokumentacji CN109007471 A znany jest napój błonnikowy, oparty o odpowiednio przygotowane składniki pochodzące z gruszy ussuryjskiej (pyrus ussuriensis) z dodatkami takimi jak cukier od 8 do 10%, izosód Vc od 0,05 do 0,08%, kwas cytrynowy 0,12%, CMC 0,18%, 0,25-0,30% 0,08-0,12% guma ksantanowa, sorbinian potasu 0,03-0,08%, reszta czysta woda.

Z dokumentacji CN108925790 A znany jest preparat do sporządzania napoju i napój sporządzony w oparciu o składniki pozyskane z soku pomarańczowego, w tym rozpuszczalny stały błonnik pokarmowy otrzymany na jednym z etapów, w wyniku stosowania technologii fermentacji mikrobiologicznej, na którym to etapie aktywuje się bakterie i grzyby kwasu mlekowego, po hodowli aklimatyzacyjnej, kulturę dobrych bakterii w stosunku wagowym 1:1, miesza bakterie w stosunku objętościowym 1:20 inokulum zaszczepionego do pożywki fermentacyjnej, umieszcza się w termostatycznym zbiorniku hodowlanym, fermentuje, poddaje się filtracji i otrzymuje się rozpuszczalny stały błonnik pokarmowy; na kolejnym etapie wzbogacony o witaminy A, D, E, na wcześniejszym etapie, oparty o przetwarzanie ze składnikami takimi jak biały cukier, syrop fruktozowy, sól, aromat spożywczy, sól sodowa karboksymetylocelulozy i guma ksantanowa.

Z dokumentacji CN108902607 A znana jest formuła wielofunkcyjnego nanokrystalicznego napoju błonnikowego, która zawiera następujące surowce w częściach wagowych: od 1,0 do 2,5% kompleksu celuloza mikrokrystaliczna-karboksymetyloceluloza sodowa, do 5,0% celulozy mikrokrystalicznej, od 0,1 do 1,0% celulozy nanokrystalicznej, od 5% do 30% izomaltitolu i pozostała część wody.

Z dokumentacji CN108142769 A znany jest napój błonnikowy z marakui i sposób jego wytwarzania. Napój błonnikowy w proszku składa się z następujących składników w częściach wagowych: od 45 do 65 części proszku z marakui, od 16 do 24 części białka w proszku, od 7do 12 części mleczanu wapnia, od 6 do 10 części proszku alfa-hydroksykwasu, od 4 do 6 części witamin i od 2 do 4 części cukru kryształ. Napój z błonnikiem z marakui jest bogaty we włókna z marakui, jednocześnie zawiera różne substancje w postaci proszku białkowego, mleczan wapnia, sproszkowany alfa-hydroksykwas, witaminy, cukier kryształ itp. Napój z błonnikiem z marakui ma działanie zdrowotne polegające na nawilżaniu i rozluźnianiu jelit, zapewnianiu uczucia sytości i odchudzaniu, zapobieganiu nowotworom oksydacyjnym, usuwaniu toksyn i dbaniu o urodę, uśmierzaniu bólów menstruacyjnych, obniżaniu poziomu cukru i ciśnienia krwi, poziomu lipidów itp.

Znane są także napoje błonnikowe zawierające błonniki pochodzenia roślinnego i/albo sposoby ich otrzymywania czy też powiązane z nimi procesy, ujawnione w opisach: CN108112851 A, CN107019127 A, CN106173741 A, CN106173740 A, CN106136012 A, CN105942078 A,

TW201540195 A, CN104544420 A, CN102178291 A, CN102599567 A, CN101843349 A,

CN101843347 A, CN101843345 A, CN1857123 A, TH80178 A, US5009916 A, JP7115943 A2, DE425051 A.

Znane są także produkty i sposoby otrzymywania produktów zawierających błonnik owsiany, jak ujawnione w dokumentacji IN00971DE2012 A czy znane z dokumentów US5476675 A, GB2281841 A1, ujawniających wynalazek, którym jest sposób wytwarzania granulowanego produktu jadalnego zawierającego błonnik, obejmujący (i) dodawanie wody, sproszkowanego lub płynnego aromatu, błonnika i środka wiążącego; oraz (ii) wytłaczanie powstałej mieszaniny. Korzystnie, opisany powyżej sposób, obejmuje ponadto: (i) zmieszanie sproszkowanego materiału smakowo-zapachowego z błonnikiem z wytworzeniem mieszaniny proszków i włókien; (ii) dodanie mieszaniny proszku i włókien do wytłaczarki; (iii) dodanie spoiwa do wspomnianej wytłaczarki; (iv) dodanie wody do wspomnianej wytłaczarki jednocześnie z dodaniem mieszaniny proszku i włókien; oraz (v) wytłaczanie wody z mieszaniną proszku i włókien. Korzystnie, w opisanym powyżej sposobie, błonnik jest błonnikiem jadalnym zdolnym do wchłonięcia wody w ilości od 50% do 700% swojej suchej masy, przy czym stosunek wody do aromatu w proszku wynosi od 3% do 30% wody w produkcie końcowym, a stosunek błonnika do aromatu w proszku wynosi od około 80:20 części wagowych błonnika do proszku do 1:95 części wagowych błonnik do proszku. Korzystnie, w opisanym powyżej sposobie, ekstrudat granuluje się, chłodzi, a następnie mieli. Korzystnie, zastrzegany sposób obejmuje ponadto: (i) dodanie włókna do wytłaczarki; (ii) dodanie sproszkowanego środka aromatyzującego do wspomnianej wytłaczarki; (iii) dodanie spoiwa do wspomnianej wytłaczarki; (iv) dodanie wody do wspomnianej wytłaczarki; oraz (v) wytłaczanie otrzymanej mieszaniny proszku i wody z włóknami. Korzystnie, zastrzegany sposób obejmuje ponadto: (i) dodawanie wody ze sproszkowanym środkiem aromatyzującym; (ii) dodanie otrzymanego wodno-proszkowego aromatu do wytłaczarki; (iii) dodanie włókna do wspomnianej wytłaczarki; (iv) dodanie spoiwa do wspomnianej wytłaczarki; oraz (v) wytłaczanie otrzymanej substancji włóknisto-wodnej o smaku proszku. Korzystnie, w opisanym powyżej sposobie, wspomniane spoiwo dodaje się do wytłaczarki w postaci domieszki ze składnikiem wybranym z grupy obejmującej błonnik, sproszkowany lub płynny środek aromatyzujący i wodę. Korzystnie, w opisanym powyżej sposobie, włókno jest włóknem jadalnym zdolnym do wchłonięcia od 50% do 700% wody w swojej suchej masie; stosunek wody do sproszkowanego aromatu wynosi od 3% do 30% wody w produkcie końcowym; a stosunek błonnika do sproszkowanego środka smakowo-zapachowego wynosi od około 80:20 części wagowych włókna do proszku do 1:95 włókna do proszku. Korzystnie, w opisanym powyżej sposobie, spoiwo dodaje się do wytłaczarki w postaci domieszki błonnika, sproszkowanego lub płynnego środka aromatyzującego i wody. Korzystnie, w opisanym powyżej sposobie, ekstrudat granuluje się, chłodzi, a następnie mieli. Z przywołanych opisów, znany jest także produkt wytworzony sposobem opisanym powyżej. Z przywołanych opisów, znany jest także napój zawierający jadalny produkt z błonnikiem smakowym, wytwarzany według sposobu opisanego powyżej, w cieczy. Z przywołanych opisów, znany jest także jadalny produkt smakowo-błonnikowy zawierający aromat czekoladowy, błonnik, substancję wiążącą maltodekstrynę i wodę w postaci drobno rozdrobnionych cząstek, wytworzony sposobem opisanym powyżej. Korzystnie, produkt przywołany w zdaniu powyżej, zawiera włókno, którym jest włókno owsiane. Korzystnie, wspomniane włókno owsiane ma następujące właściwości: % TDF w postaci 94,0% tłuszczu 0,1% białka 0,4% wilgoci 4,0% popiołu 1,2 przyswajalne węglowodany 0,3 ppm sodu 199 ppm wapnia 300 witamin 0 kalorii/gram 0,04. Korzystnie, produkt przywołany w zdaniu powyżej, zawiera włókno, którym jest celuloza. Korzystnie, ta celuloza ma następujące właściwości: % wilgoci od 4 do 7 pH (10% zawiesiny 5-7% białka 0 tłuszcz 0 % skrobi 0% celulozy (próba) 97-102 skład celulozy (%) araban 0,2 ksylan 8,0 mannan 1,7 galaktan 0,8 glukan 89,3. Korzystnie, w ujawnionym sposobie, podczas procesu wytłaczania dodaje się sól tworzącą gaz CO2, w wyniku czego CO2 jest uwalniany podczas ponownego uwodnienia. Korzystnie, tą solą jest NaHCO3. Z przywołanych dokumentów, znany jest także produkt do wytwarzania napoju instant, składający się z jadalnego produktu smakowo-włóknistego utworzonego ze sproszkowanego środka aromatyzującego, błonnika i spoiwa w postaci drobno rozdrobnionego granulatu i umieszczonego w porowatym pojemniku przepuszczającym ciecz, dzięki czemu aromat może zostać wyekstrahowany ze wspomnianego opakowania w celu utworzenia wspomnianego napoju.

Na tle stanu techniki wyróżniają się błonniki i suplementy zawierające błonniki, najczęściej występujące w postaci proszków lub tabletek, przeznaczone do spożycia bezpośredniego przez ludzi, jak i stosowane w celach przemysłowych. Znane są także przykładowo preparaty zawierające błonnik, występujące w postaci past, przeznaczone dla zwierząt, przykładowo pasty z błonnikiem dla kotów, pomagające zapobiegać problemom trawiennym spowodowanym tworzeniem się kul włosowych, oraz infekcjom przewodu pokarmowego (zawarty β-glukan).

W stanie techniki i na rynku nadal istnieje jednak nisza, jeśli chodzi o napoje błonnikowe, zawierające błonnik owsiany, szczególnie przygotowywane w oparciu o półprodukty w postaci past, dedykowane do zastosowania w przemyśle spożywczym, w tym także dedykowane do przygotowywania napojów.

Zaistniała zatem potrzeba opracowania nowego produktu rynkowego w postaci napoju nadającego się do bezpośredniego spożycia, zawierającego preparat błonnikowy, najlepiej owsiany, najlepiej przygotowanego w oparciu o półprodukt w postaci pasty.

Powyższy cel realizuje rozwiązanie według niniejszego wynalazku, w postaci nowego napoju przeznaczonego do spożycia bezpośredniego, zawierającego błonnik roślinny i wodę. Napoju, przygotowanego w oparciu o preparat błonnikowy w postaci pasty, zawierający obligatoryjnie wodę i błonnik owsiany rozpuszczalny, którym jest mikronizowana obłuszczona warstwa okrywowo nasienna z ziarna owsa, zawierająca rozpuszczalne frakcje błonnika pokarmowego, w tym β-glukany, opcjonalnie zawierającego także inny błonnik pochodzenia roślinnego, z grupy błonników owocowych, najlepiej z przeważającą grupą flawonoidów pośród polifenoli, albo zawierający obligatoryjnie wodę, błonnik owsiany rozpuszczalny, którym jest mikronizowana obłuszczona warstwa okrywowo nasienna z ziarna owsa, zawierająca rozpuszczalne frakcje błonnika pokarmowego, w tym β-glukany, i błonnik nierozpuszczalny, którym jest makaronizowana łuska owsiana, opcjonalnie zawierający także inny błonnik pochodzenia roślinnego, z grupy błonników owocowych, najlepiej z przeważającą grupą flawonoidów pośród polifenoli.

Istotą napoju błonnikowego, zawierającego w składzie błonnik roślinny i wodę jest to, że stanowi mieszaninę od 4 do 5 składników, przy czym 2 z tych składników, to woda i składnik A, w ilości od 80 g do 100 g na każde 400 ml tejże wody, którym jest preparat błonnikowy w postaci pasty, zawierającej w składzie błonnik owsiany F1 rozpuszczalny w ilości od 80% do 100% masy błonnikowej preparatu błonnikowego, w postaci mikronizowanej obłuszczonej warstwy okrywowo nasiennej z ziarna owsa, zawierającej rozpuszczalne frakcje błonnika pokarmowego, w tym β-glukany, oraz zawierającej w składzie wodę w stosunku od 1:4 do 1:5 do całkowitej masy błonnikowej, natomiast pozostałe 2 do 3 składników napoju, wybrane są z grupy, do której należą:

- składnik B, którym jest inny błonnik roślinny, wybrany spośród błonników, do których należą: a) błonnik aroniowy, najlepiej w ilości 15 g na każde 400 ml wody;

b) błonnik jabłkowy, najlepiej w ilości 5 g na każde 400 ml wody;

c) błonnik z czarnej porzeczki, najlepiej w ilości 5 g na każde 400 ml wody;

d) błonnik kakaowy, najlepiej w ilości 15 g na każde 400 ml wody;

przy czym:

- błonnik aroniowy to mikronizowane suszone owoce wytłoki aroniowe zawierające rozpuszczalne i nierozpuszczalne frakcje błonnika pokarmowego;

- błonnik jabłkowy to mikronizowane suszone wytłoki jabłkowe zawierające rozpuszczalne i nierozpuszczalne frakcje błonnika pokarmowego;

- błonnik z czarnej porzeczki to mikronizowane suszone owocowe wytłoki z czarnej porzeczki zawierające rozpuszczalne i nierozpuszczalne frakcje błonnika pokarmowego;

- błonnik kakaowy to mikronizowana łuska ziarna kakaowca, stanowiąca nierozpuszczalne frakcje błonnika pokarmowego;

- składnik C, wybrany spośród olejów, do których należą: olej rzepakowy, najlepiej w ilości 10 g na każde 400 ml wody albo olej winogronowy, najlepiej w ilości 10 g na każde 400 ml wody;

- składnik D, którym jest dodatek słodzący w postaci cukru, w ilości od 5,05 g na każde 400 ml wody do 15,46 g na każde 400 ml wody, najlepiej w ilości 12 g na każde 400 ml wody albo w ilości 15,46 g na każde 400 ml wody albo w postaci stewii, najlepiej w ilości 5,05 g na każde 400 ml wody;

- składnik E, którym jest sól, w ilości od 0,2 g na każde 400 ml wody do 0,77 g na każde 400 ml wody, najlepiej w ilości 0,2 g na każde 400 ml wody albo 0,3 g na każde 400 ml wody albo 0,77 g na każde 400 ml wody. Dopuszcza się wariant napoju, w którym błonnik owsiany F1 z grupy błonników rozpuszczalnych zawarty w preparacie błonnikowym w postaci pasty, stanowi 100% całkowitej masy błonnikowej preparatu błonnikowego, i przy tym stosunek całkowitej masy błonnikowej preparatu błonnikowego do wody zawartej w preparacie błonnikowym, wynosi 1:4,5.

Dopuszcza się wariant napoju, w którym w składniku A, błonnik owsiany rozpuszczalny F1, stanowi 100% całkowitej masy błonnikowej preparatu błonnikowego, i przy tym stosunek całkowitej masy błonnikowej preparatu błonnikowego do wody zawartej w preparacie błonnikowym, wynosi 1:4,5.

Dopuszcza się wariant napoju, w którym w składniku A, błonnik owsiany rozpuszczalny F1, stanowi 80% całkowitej masy błonnikowej preparatu błonnikowego, ponadto występuje także błonnik owsiany nierozpuszczalny F8, który stanowi 20% całkowitej masy błonnikowej preparatu błonnikowego, i przy tym:

- stosunek całkowitej masy błonnikowej preparatu błonnikowego do wody zawartej w preparacie błonnikowym, wynosi 1:4;

- błonnik owsiany nierozpuszczalny F8, to włókno pochodzenia roślinnego, zawierające wysoko rozdrobnione frakcje nierozpuszczalne błonnika pokarmowego, w postaci mikronizowanej łuski owsianej, najlepiej z łuski owsianej o zwartości błonnika min. 80%;

- stosunek błonnika owsianego rozpuszczalnego F1 do błonnika owsianego nierozpuszczalnego F8, wynosi 4:1.

Dopuszcza się wariant napoju, w którym w składniku A, błonnik owsiany rozpuszczalny F1, stanowi 80% całkowitej masy błonnikowej, ponadto występuje także błonnik roślinny innego rodzaju, zawierający polifenole, najlepiej z przeważającą grupą flawonoidów pośród polifenoli, należący do grupy błonników owocowych, najlepiej błonnik jabłkowy w postaci mikronizowanych suszonych wytłoków jabłkowych zawierających rozpuszczalne i nierozpuszczalne frakcje błonnika pokarmowego, w ilości 20% całkowitej masy błonnikowej, najlepiej zawierający przynajmniej 50 g/100 g błonnika pokarmowego ogółem, w tym od 14 g do 17 g/100 g frakcji rozpuszczalnych, i przy tym stosunek całkowitej masy błonnikowej preparatu błonnikowego do wody zawartej w preparacie błonnikowym wynosi 1:5.

Korzystnie, w każdym z dopuszczonych wariantów napoju, w którym w składniku A, występuje błonnik owsiany nierozpuszczalny F8, błonnikiem tym jest błonnik o znanych właściwościach fizycznych, najlepiej: wilgotność g/100 g < 6 i/albo granulacja gm 150 < 60 i/albo granulacja mesh 220 < 100 i/albo wodochłonność WAI = 300 i/albo zawartości popiołu ogółem g/100 g < 4, przy czym popiół stanowią składniki mineralne.

Korzystnie, w każdym z dopuszczonych wariantów napoju, w którym w składniku A, występuje błonnik owsiany nierozpuszczalny F8, błonnikiem tym jest błonnik o znanych właściwościach odżywczych, najlepiej: błonnik pokarmowy g/100 g nie mniej niż 80, i/albo wartość energetyczna kCal/kJ = 200/850 i/albo tłuszcz g/100 g < 0,10 i/albo nasycone kwasy tłuszczowe g/100 g < 0,10 i/albo węglowodany przyswajalne g/100 g = 7,9 i/albo cukry g/100 g < 0,30 i/albo białko g/100 g = 2,4 i/albo sól g/100 g = 0.

Korzystnie, w każdym z dopuszczonych wariantów napoju, w którym w składniku A, występuje błonnik owsiany nierozpuszczalny F8, błonnikiem tym jest błonnik pozyskiwany z łuski owsianej o zawartości błonnika pokarmowego min. 80%.

Korzystnie, w każdym z dopuszczonych wariantów napoju, w którym w składniku A, występuje błonnik owsiany nierozpuszczalny F8, błonnikiem tym jest błonnik, który zawiera od 2,5 do 3 razy więcej polifenoli i flawonoidów, niż błonnik owsiany rozpuszczalny F1.

Korzystnie, w każdym z dopuszczonych wariantów napoju, w którym w składniku A, występuje błonnik owsiany nierozpuszczalny F8, błonnik ten zawiera od 80% fakcji błonnika nierozpuszczalnego.

Korzystnie, w każdym z dopuszczonych wariantów napoju, w którym w składniku A, występuje błonnik owsiany nierozpuszczalny F8, błonnik ten, to błonnik mikronizowany najlepiej w zakresie cząstek 50 > 150 gm, najlepiej zawierający przynajmniej 90% frakcji nierozpuszczalnych, najlepiej zawierający przynajmniej 80 g/100 g błonnika pokarmowego ogółem.

Korzystnie, występujący w każdym z dopuszczalnych wariantów napoju, błonnik owsiany rozpuszczalny F1, to błonnik o znanych właściwościach fizycznych, najlepiej: granulacji gm w zakresie

150 < 70 i/albo granulacji mesh w zakresie 220 < 100 i/albo wilgotności g/100 g < 6 i/albo wodochłonności WAI = 350 i/albo zawartości popiołu ogółem g/100 g < 3, przy czym popiół stanowią składniki mineralne.

Korzystnie, występujący w każdym z dopuszczalnych wariantów napoju, błonnik owsiany rozpuszczalny F1, to błonnik o znanych właściwościach odżywczych, najlepiej: błonnik pokarmowy g/100 g nie mniej niż 16, w tym β-glukany % m/m nie mniej niż 6 i/albo wartość energetyczna kCal/kJ = 380/1590 i/albo tłuszcz g/100 g = 6,6 i/albo nasycone kwasy tłuszczowe g/100 g < 2, i/albo węglowodany przyswajalne g/100 g = 58 i/albo cukry g/100 g < 2 i/albo białko g/100 g =15 i/albo sól g/100 g = 0.

Korzystnie, występujący w każdym z dopuszczalnych wariantów napoju, błonnik owsiany rozpuszczalny F1, to błonnik zawierający 16% błonnika, w tym 6% β-glukanów z owsa.

Korzystnie, występujący w każdym z dopuszczalnych wariantów napoju, błonnik owsiany rozpuszczalny F1, to błonnik zawierający skrobię owsianą.

Korzystnie, występujący w każdym z dopuszczalnych wariantów napoju, błonnik owsiany rozpuszczalny F1, to błonnik, który może zawierać do 3% fakcji błonnika nierozpuszczalnego.

Korzystnie, występujący w każdym z dopuszczalnych wariantów napoju, błonnik owsiany rozpuszczalny F1, to błonnik zawierający do 16 g do 18 g/100 g błonnika pokarmowego ogółem, w tym od 6 g do 8 g/100 g frakcji rozpuszczalnych, w tym od 5 g do 6 g /100 g β-glukanów z owsa i od 14 g do 16 g/100 g białka oraz przynajmniej 50 g/100 g węglowodanów w postaci skrobi.

Zaletami napoju według niniejszego wynalazku jest to, że:

- pozwala na uzupełnienie korzystnej dla zdrowia ilości błonnika pokarmowego,

- dzięki zawartości błonnika pokarmowego wykazuje działanie profilaktyczne w kierunku ograniczenia możliwością wystąpienia chorób związanych z niewystarczającą ilością błonnika pokarmowego w diecie,

- wytworzenie napoju jest oparte na półprodukcie - gotowej paście błonnikowej, która stanowi gotowy wsad mieszanki aktywnej złożonej z pasty błonnikowej,

- pozwala na poszerzenie asortymentu napojów z błonnikiem pokarmowym.

Przedmiot wynalazku został ujawniony w poniższych przykładach realizacji od I do VIII.

Przykład realizacji I

Napój błonnikowy, zawierający w składzie błonnik roślinny i wodę, stanowi mieszaninę od 4 do 5 składników, przy czym 2 z tych składników, to woda i składnik A, w ilości od 80 g do 100 g na każde 400 ml tejże wody, którym jest preparat błonnikowy w postaci pasty, zawierającej w składzie błonnik owsiany F1 rozpuszczalny w ilości od 80% do 100% masy błonnikowej preparatu błonnikowego, w postaci mikronizowanej obłuszczonej warstwy okrywowo nasiennej z ziarna owsa, zawierającej rozpuszczalne frakcje błonnika pokarmowego, w tym β-glukany, oraz zawierającej w składzie wodę w stosunku od 1:4 do 1:5 do całkowitej masy błonnikowej, natomiast pozostałe 2 do 3 składników napoju, wybrane są z grupy, do której należą:

b) błonnik jabłkowy, najlepiej w ilości 5 g na każde 400 ml wody;

c) błonnik z czarnej porzeczki, najlepiej w ilości 5 g na każde 400 ml wody;

d) błonnik kakaowy, najlepiej w ilości 15 g na każde 400 ml wody; przy czym:

- składnik E, którym jest sól, w ilości od 0,2 g na każde 400 ml wody do 0,77 g na każde 400 ml wody, najlepiej w ilości 0,2 g na każde 400 ml wody albo 0,3 g na każde 400 ml wody albo 0,77 g na każde 400 ml wody.

Korzystnie, występujący w każdym z dopuszczalnych wariantów napoju, błonnik owsiany rozpuszczalny F1, to błonnik o znanych właściwościach fizycznych, najlepiej: granulacji gm w zakresie 150 < 70 i/albo granulacji mesh w zakresie 220 < 100 i/albo wilgotności g/100 g < 6 i/albo wodochłonności WAI = 350 i/albo zawartości popiołu ogółem g/100 g < 3, przy czym popiół stanowią składniki mineralne.

Korzystnie, występujący w każdym z dopuszczalnych wariantów napoju, błonnik owsiany rozpuszczalny F1, to błonnik, o zawartości skrobi owsianej min. 50%.

etap I - przygotowanie pasty

Przygotowanie napoju może się opierać na jednym etapie (etap II) lub na dwóch etapach (etap I i etap II):

- etap I - przygotowanie preparatu błonnikowego w postaci pasty - składnika A, stanowiącego bazę napoju,

- etap II - przygotowanie samego napoju, tj. łączenie preparatu błonnikowego w postaci pasty - składnika A (zakupionego jako gotowy półprodukt lub wyprodukowanego we własnym zakresie - tu etap I) z wodą i innymi dodatkami.

W etapie I, do przygotowania składnika A, którym jest preparat błonnikowy w postaci pasty, stanowiącego bazę napoju, stosuje się surowce następujące:

a) błonnik owsiany rozpuszczalny F1 (składnik obligatoryjny),

b) błonnik owsiany nierozpuszczalny F8 (składnik opcjonalny),

c) wodę (składnik obligatoryjny),

d) inny błonnik roślinny - należący do grupy błonników owocowych, najlepiej błonnik jabłkowy (składnik opcjonalny).

Błonnik owsiany rozpuszczalny F1, to błonnik w postaci mikronizowanej obłuszczonej warstwy okrywowo nasiennej z ziarna owsa. Błonnik owsiany rozpuszczalny F1, charakteryzuje się tym, że jest to włókno pochodzenia roślinnego, zawierające rozpuszczalne frakcje błonnika pokarmowego, w tym β-glukany, o charakterystycznym dla owsa smaku i zapachu. Błonnik owsiany rozpuszczalny F1, pozyskiwany z warstwy okrywowo nasiennej owsa, zawiera nie mniej niż 16% błonnika i nie mniej niż 6% βglukanów.

Szczególnie dobrze sprawdzi się błonnik owsiany rozpuszczalny FI, który zawiera od 16 g do 18 g/100 g błonnika pokarmowego ogółem, w tym od 6 g do 8 g/100 g frakcji rozpuszczalnych, w tym od 5 g do 6 g /100 g betaglukanów z owsa i od 14 g do 16 g/100 g białka oraz przynajmniej 50 g/100 g węglowodanów w postaci skrobi.

Błonnik owsiany rozpuszczalny F1, produkowany jest przez mikronizację otrąb owsianych, które składają się z zewnętrznych części ziarniaka wraz z częścią warstwy okrywy owocowo nasiennej, frakcje te są bogate w składniki charakterystyczne dla warstwy aleuronowej, stąd znaczna zawartość rozpuszczalnej frakcji błonnika pokarmowego w tym β-glukanów oraz białka, tłuszczu i składników mineralnych (Tabela 6). Ponieważ warstwa aleuronowa to część bielma ziarniaka, surowiec ten zawiera również dość znaczną ilość skrobi - 56,97%, podczas gdy błonnik owsiany nierozpuszczalny F8 zawiera tylko 2,75% tego składnika. Obecność skrobi w błonniku owsianym rozpuszczalnym F1 nadaje mu specyficzne właściwości. Skrobia owsiana, w porównaniu ze skrobią innych zbóż, charakteryzuje się najmniejszym rozmiarem ziaren, największą zawartością substancji tłuszczowych, odmiennym charakterem reologicznym, niską skłonnością do retrogradacji oraz występowaniem tzw. frakcji pośredniej, czyli materiału o właściwościach łączących cechy zarówno amylozy, jak i amylopektyny [Kościelny i Gibiński 2008].

Szczegółową specyfikację błonnika owsianego rozpuszczalnego F1, podaje Tabela 1.

PL 249528 Β1

Tabela 1 - specyfikacja błonnika owsianego rozpuszczalnego F1:

SPECYFIKACJA
wartości odżywcze	fizyczne]
błonnik pokarmowy g/100g	min.16	wilgotność g/lOOg	<6
w tym betaglukany % m/m	min. 6	granulacja pm	150 < 70
wartość energetyczna kCal/kJ	380/1590	granulacja mesh	220<1OO
Huszcz g/lOOg	6,6	wodochłonność WAI	350
nasycone kwasy tłuszczowe g/lOOg	<2	gęstość nasypowa g/cm³	0,451
węgłowaodany przyswajanlne g/lOGg	58	_PH	5,5-6,0
cukry g/lOOg	<2	Aw	0,213
białko g/lOOg	15	sucba masa w 105°C	95
sól g/100 g	O	popiół ogółem g/lOOg	max. 3

	zanieczyszczenia
mikrobiologia	ołów g/lOOg	max. 0,2
ogólna liczba drobnoustrojów jtk/g	< 1 x 10⁵	kadm g/lOOg	max. 0,1
drożdże i pleśnie jtk/g	< 1 X 10 ’	aflatoksyny B1,B2,G1,G2 pg/kg	max. 4,0
bakterie grupy coli w 1 g jtk/g	< 1 X 10¹	ochratoksyna pg/kg	max. 3,0
e-coli w Ig jtk/g	nieobecne	deoksyniwalenol pg/kg	max. 750
salmonella w 25 g	nieobecne	zearalenon pg/kg	max. 75
	zanieczyszczenia fizyczne	niedopuszczalne
organoleptyczne	pestycydy	zgodnie z Rozporządzeniem \|UE) 2018/832 i 396/2005
konsystencja	sypki, jednorodny proszek
barwa	jasnokremowydo ciemnokremowego
zapach i smak	swoisty bez obcych posmaków

Błonnik owsiany nierozpuszczalny F8, to mikronizowana łuska owsiana. Błonnik owsiany nierozpuszczalny F8, charakteryzuje się tym, że jest to włókno pochodzenia roślinnego, zawierające wysoko rozdrobnione frakcje nierozpuszczalne błonnika pokarmowego o charakterystycznym dla owsa smaku i zapachu. Błonnik owsiany nierozpuszczalny F8, pozyskiwany jest z łuski owsianej o dużej zwartości błonnika (min. 80%).

Błonnik owsiany nierozpuszczalny F8, to rozdrobniona łuska owsiana czyli produkt na ogół nie stosowany w przemyśle spożywczym, składem nie odbiegający znacznie od dostępnych na rynku preparatów, wykorzystywanych w badaniach przez Michałowską i in. [2011], których skład w dużej mierze zależy od stopnia rozdrobnienia.

Szczególnie dobrze sprawdzi się błonnik owsiany nierozpuszczalny F8, składający się w 100% zmikronizowanej łuski owsianej, zawierający przynajmniej 90% frakcji nierozpuszczalnych, w tym przynajmniej 80 g/100 g błonnika pokarmowego ogółem, rozdrobniony do cząstek 50 > 150 μπι metodą mikronizacji.

Szczegółową specyfikację błonnika owsianego nierozpuszczalnego F8, podaje Tabela 2.

Tabela 2 - specyfikacja błonnika owsianego nierozpuszczalnego F8:

SPECYFIKACJA
wartości odżywcze	fizyczne
błonnik pokarmowy g/lOOg	min. 80	wilgotność g/lOOg	<6
wartość energetyczna kCal/kl	200/850	granulacja pm	150 <60
tłuszcz g/lOOg	<0,10	granulacja mesh	220 <100
nasycone kwasy tłuszczowe g/lOOg	<0,10	wodochłonność WAI	300
węglowodany przyswajanlne g/lOOg	7,9	gęstość nasypowa g/cm³	0,578
cukry g/lOOg	<0,30	PH	5,5 -6,5
białko g/lOOg	2,4	Aw	0,221 < 0,153
sól g/lOOg	0	sucha masa w 105°C	98
	popiół ogółem g/lOOg	max. 4,0

PL 249528 Β1

	zanieczyszczenia
mikrobiologia	ołów g/lOOg	max. 0,2
ogólna liczba drobnoustrojów jtk/g	<lxl0^s	kadm g/lOOg	max. 0,1
drożdże i pleśnie jtk/g	SlxlO³	aflatoksyny B1,B2,G1,G2 pg/kg	max, 4,0
bakterie grupy coli w 1 g jtk/g	ϊΙχΙΟ¹	ochratoksyna pg/kg	max. 3,0
e-coli w 1 gjtk/g	nieobecne	deoksyniwałenol pg/kg	max.75O
salmonella w 25 g	nieobecne	zearalenon pg/kg	max. 750
	zanieczyszczenia fizyczne	niedopuszczalne
organoleptyczne	pestycydy	Zgodnie z Rozporządzeniem (UE) 2018/832(396/2005
konsystencja	sypki, jednorodny proszek
barwa	demnokremowy do jasnobrązowy
zapach i smak	swoisty bez obcych posmaków

Błonnik owsiany nierozpuszczalny F8 zawiera 2,5 krotnie i 3 krotnie więcej odpowiednio polifenoli i flawonoidów niż błonnik owsiany rozpuszczalny F1, co przyczyna się do prawie trzykrotnie większej aktywności antyoksydacyjnej tego preparatu - patrz Tabela 3.

Tabela 3 - zawartość polifenoli, flawonoidów oraz aktywność anty oksydacyjna błonnika owsianego rozpuszczalnego F1 i błonnika owsianego nierozpuszczalnego F8

Nazwa próbki	Ogólna zawartość prilifencili (TPC) (mg k.itechuiy,10(lg)	Zawartość flawonoidów (mg rutyny/1OOg)	TLĄC (mifcroM Tr/kg)
FibeCJl F/01	94.^-232’	53,67±2,67³	24,33±0,15 ³
FiberOS F/08	248,7323,41^b	1Ó,'.3324.44	69,9220,87 ^b

Błonnik owsiany rozpuszczalny F1 w porównaniu do błonnika owsianego nierozpuszczalnego F8 wyróżnia się zdecydowanie większą zawartością białka, tłuszczu oraz rozpuszczalnej frakcji błonnika pokarmowego (3 krotnie więcej), natomiast ma znacznie mniej błonnika nierozpuszczalnego jedynie 2,8% podczas gdy błonnik owsiany nierozpuszczalny F8 zawiera aż 83% tego składnika.

Opisane powyżej błonniki owsiane, tj. błonnik owsiany rozpuszczalny F1 i błonnik owsiany nierozpuszczalny F8, mogą być łączone także z innymi błonnikami pochodzenia roślinnego, stanowiącymi dodatki. Do tych innych błonników będą się zaliczały błonniki:

- z grupy błonników owocowych, najlepiej błonnik jabłkowy.

Każdy z przywołanych powyżej rodzajów błonnika, zawiera charakterystyczne dla danego pochodzenia botanicznego polifenole, które są integralną częścią błonnika pokarmowego.

Związki fenolowe uważane są za chemioprewencyjne z uwagi na fakt, że wykazują między innymi działanie hipoglikemiczne, hipocholesterolemiczne, antykancerogenne, zmniejszają poziom glikemii po posiłkowej oraz nadciśnienie tętnicze, działają przeciwzapalnie, przeciwwirusowo, przeciwbakteryjnie, przeciwalergicznie, przeciwzakrzepowo oraz zmniejszają ryzyko występowania takich chorób jak: miażdżyca i inne choroby sercowo-naczyniowe, zaćma, cukrzyca, uszkodzenia genetyczne, zmiany zwyrodnieniowe kości, chorób neurodegeneracyjnych w tym choroby Alzhaimera (Balasuriya i Rupasinghe, 2012; Makarova i in., 2015; Rodriguez-Muela i in., 2015).

Polifenole mają więc charakter prozdrowotny dlatego są tak ważne w diecie każdego człowieka. W przypadku jabłek w skład polifenoli wchodzą flawonole (dominujące pochodne kwercetyny-18-60%), kwasy hydroksycynamonowe 2-21% (głównie kwas chlorogenowy), dihydrochalkony- florydzyna (1-18%), flawan-3-oli (katechina, epikatechina, procyjanidyny B2 -25-70%) czyli przeważa grupa flawonoidów (Rabetafika i in., 2014; Leyva-Corral i in., 2016; Persie i in. 2017).

Wykorzystywane w kolejnych przykładach realizacji błonnik jabłkowy, charakteryzowały ilości polifenoli (TPC) i jednej z grup polifenoli, mianowicie flawonoidów, ukazane w Tabeli 4.

PL 249528 Β1

Tabela 4 - zawartość polifenoli, flawonoidów oraz aktywność antyoksydacyjna różnych błonników z grupy owocowych i z roślin oleistych:

Nazwa próbki	Ogólna zawartość pollfeuoli (TPC) (mg katerhhiy/KJOg)	Za wart o w flawonoidów (mg rutyny/i	TEAC (nrikroM TŁkg)
BZO jabłkowy	3$4.95±3.lO^c	169,37*4.19'	65.67±I.24^C

W przykładzie realizacji mogą być wykorzystywane także inne (poza jabłkowym) błonniki pochodzenia roślinnego z wyszczególnionych grup błonników (błonniki owocowe, o ile charakteryzują się zawartością błonnika przynajmniej na poziomie od 50% do 60%, co będzie zapewnieniem, iż również są dobrym źródłem tego składnika. Rozpuszczalne frakcje błonnika w większych ilościach występują w błonniku jabłkowym. Jeśli w innych błonnikach stosunek frakcji rozpuszczalnej do nierozpuszczalnej wynosi ok. 1:2, mogą być stosowane w połączeniu z błonnikami nierozpuszczalnymi, w celu uzyskania optymalnego stosunku frakcji błonnikowych (1:4-1:3) [Borysiak- Marzec 2011, Kunachowicz i in. 2017],

W oparciu o składniki wyszczególnione i scharakteryzowane powyżej, sporządzono preparat błonnikowy w postaci pasty, do zastosowania w przemyśle spożywczym.

Preparat błonnikowy, sporządzano zgodnie z recepturami przedstawionymi w Tabeli 5, każdorazowo stosując 1 I (1000 ml) wody. Proporcje poszczególnych składników, przedstawiono w Tabeli 6.

Otrzymany w ten sposób preparat błonnikowy w postaci pasty, opisują także przykłady realizacji od lido IV (P1, P5, P8).

Tabela 5 - receptury past (wyrażone w jednostkach [g] lub [ml] woda):

Przeliczenie na 1000 ml wody	Jednostka	PI	P5	P8
Błonnik owsiany rozpuszczalny FI	gr	200	222,2	160
Błonnik owsiany nierozpuszczalny F8	gr	50	0,0	0,0
Błonnik jabłkowy	gr	0,0	0,0	40,0
Woda	ml	1000	1000	1000

Tabela 6 - proporcje past (wyrażone w jednostkach [g] lub [ml] woda):

Surowiec		PI	P5	P8
Błonnik owsiany rozpuszczalny FI	udział procentowy błonnika	80	100	80
Błonnik owsiany nierozpuszczalny F8	20	0	0
Błonnik jabłkowy	0	0	20
Woda	stosunek błonnika do wody	1:4	1:4,5	1:5

Każdą pastę, sporządzano w urządzeniu mieszającym z możliwością podgrzewania oraz z możliwością regulacji obrotów, najlepiej wyposażonym w lej spustowy, stosując receptury ukazane w Tabeli 5. W trakcie mieszania, stosowano noże oraz nasadkę do mieszania.

Stosowano następujący schemat postępowania:

1. Naważenie surowców przewidzianych recepturą

2. Wstępne mieszanie - ustawienia urządzenia:

• czas 1 minuta • temperatura 30°C • obroty 4

3. Właściwe mieszanie - ustawienia urządzenia:

• czas 5 minut od momentu uzyskania temp. 95°C • temperatura 95°C • obroty 4

4. Rozlewanie preparatu do pojemników.

PL 249528 Β1

Uzyskany preparat błonnikowy w postaci past, zróżnicowany jest pod kątem proporcji różnych błonników. Błonniki i ich wzajemny stosunek starano się dobrać tak, aby uzyskać produkt o dość dużej zawartości błonnika, w którym znaczną część będzie stanowił błonnik rozpuszczalny.

Tabela 7 - skład chemiczny użytych błonników:

Rodzaj błonnika

wilgotność [%]

białko [%] *ó.26

tłuszcz [%]

popiół [%]

błonnik pokarmowy [%]

cukry ogółem [%]

B-gluksny [%]

frakcja nierozpuszczalna

frakcja rozpuszczalna

ogółem

FibeiOl F/0I

7,00 ^r

±0,03

15,84 ^e

±0,04

6,75

^c ±0.06

247 ^b ±0.02

2,80 ⁰ ±0.08

15,22 ^e ±0.04

18,01 ^a

±0,04

1,57 ^c

±0.02

8,74 ^b

±0,08

FiberOA F/08

2,77 ³

±0,13

1,66 ^a

±0.01

0,48

^a ±0,04

3.43 ' rt.ra

83.43 8 ±0.04

5.03 · ±0,01

88.46 8

±0,02

0,20 ^a

±0,06

0,05 ^a

±0,00

błonnik jabłkowy F/J01

5,19 ^b

±0,09

b 5,20

±0.03

1,68

b ±0,05

1,17 “ ±0,02

40,51 ^d±0,08

16.25 ^Γ ±0,03

d 56,76

±0,06

1547 '

±0,04

Przykład realizacji II (etap I - przygotowanie pasty P1)

W oparciu o przykład realizacji I, przygotowano pastę P1 o następującym składzie:

- błonnik owsiany rozpuszczalny F1 - w ilości 200 g, stanowiącej 80% całkowitej masy błonnika (masy błonnikowej),

- błonnik owsiany nierozpuszczalny F8 - w ilości 50 g, stanowiącej 20% całkowitej masy błonnika (masy błonnikowej),

- woda w ilości 1000 ml (1 I), przy zachowaniu warunku: stosunek błonnika do wody 1:4.

Stosunek błonnika owsianego rozpuszczalnego F1 do nierozpuszczalnego F8, to 4:1.

Przeprowadzone próby i badania wykazały, iż pasta P1 szczególnie dobrze sprawdza się przy produkcji napojów.

Uzyskana w opisany powyżej sposób pasta, charakteryzowała się właściwościami ujawnionymi w Tabeli 8.

Przykład realizacji III (etap I - przygotowanie pasty P5)

W oparciu o przykład realizacji I, przygotowano pastę P5 o następującym składzie:

- błonnik owsiany rozpuszczalny F1 w ilości 222,2 g, stanowiącej 100% całkowitej masy błonnika (masy błonnikowej),

- woda w ilości 1000 ml (1 I), przy zachowaniu warunku: stosunek błonnika do wody 1:4,5.

Przeprowadzone próby i badania wykazały, iż pasta P5 szczególnie dobrze sprawdzi się przy produkcji napojów.

Przykład realizacji IV (etap I - przygotowanie pasty P8)

W oparciu o przykład realizacji I, przygotowano pastę P8 o następującym składzie:

- błonnik owsiany rozpuszczalny F1 w ilości 160 g, stanowiącej 80% całkowitej masy błonnika (masy błonnikowej),

- błonnik jabłkowy w ilości 40 g, stanowiącej 20% całkowitej masy błonnika (masy błonnikowej),

- woda w ilości 1000 (1 litr), przy zachowaniu warunku: stosunek błonnika do wody 1:5.

Błonnik jabłkowy, to błonnik zawierający przynajmniej 50 g/100 g błonnika pokarmowego ogółem, w tym od 14 g do 17g/100 g frakcji rozpuszczalnych.

Przeprowadzone próby i badania wykazały, iż pasta P8 szczególnie dobrze sprawdzi się przy produkcji napojów.

Preparat błonnikowy w postaci pasty, otrzymany zgodnie z przykładami realizacji od I do IV (P1, P5, P8), charakteryzuje się właściwościami:

Skład chemiczny:

- wilgotność [%] - od 80,13^abc do 83,68^e

- białko [%] - od 2,76^c do 3,53^h

- tłuszcz [%] - od 0,98^d do 1,36^f

- popiół [%] - od 0,48^a do 0,709

- błonnik pokarmowy ogółem [%] - od 3,35^a do 6,49^c

- frakcja rozpuszczalna błonnika [%] - od 1,57^e do 1,95^e

- frakcja nierozpuszczalna błonnika [%] - od 1,44^a do 4,92^c

- β-glukany [%] - od 1,28^d do 1,709

- węglowodany przyswajalne - od 7,65^d do 8,89⁹

PL 249528 Β1

Wartość energetyczna:

- wartość kcal (średnia) - od 59,34° do 69,68^h % energii białko (średnia) - od 18,17^d do 20,56^f

- % energii tłuszcz (średnia) - od 14,80° do 17,81^e

- % energii węglowodany i błonnik - od 61,63° do 66,60^e

- błonnik na 100 kcal - od 4,89^a do 9,32^e.

Wartości szczegółowe, ujawniono w Tabeli 8.

Zakładano, iż opracowane preparaty w formie past, nie będą mieć zastosowania do bezpośredniego spożycia.

Na podstawie badań gęstości przyjęto, że wszystkie pasty korzystnie gdy będą miały gęstość nieznacznie powyżej 1 g/ml, co wynika z ich składu chemicznego oraz braku typowej porowatości produktu.

Skład chemiczny poszczególnych past, ukazuje Tabela 8:

Poziom	wilgotność [%]	białko [%] *6^6	tłuszcz [%]	Popiół [%]	Błonnik pokarmowy [%]	B-aJukany	Węglowodany przyswajalne [H]
Frakcja nierozpuszczalna	Frakcja rozpuszczalna	Ogółem
pasta l	80.13 ±0,51	3.17 ^K ±0,02	120 ^e ±0,01	0,70 ^c ±0,00	4,92 ^c ±0,02	1.57 ^b ±0,01	6,49 ^c ±0,03	1.48 ^f ±0,02	8.31 ^! ±0,02

pasta 5	82.26 ^d ±0,25	3.53 ¹¹ ±0,01	1.36 ^f ±0,01	0.61 ' ±0,01	1.44 ’ ±0.03	1.91 ^e ±0,03	3.35 * ±0,00	1.70 ^E ±0.00	8.89 ^B ±0,01

pasta 8	83.68 ^e ±0,10	2,76 ^c ±0,00	0.98 ^d ±0,01	0,48 ’ ±0.00	2.50 ^h ±0.01	1.95 ^e ±0,02	4.46 ^h ±0,03	1.28 ^d ±0,00	7.65 ^d ±0,02

Wartość energetyczna past, ukazano w Tabeli 9:

Nazwa próbki	wartość kcal	% energii białko	% energii tłuszcz	% energii węglowodany i błonnik	błonnik na 100 kcal
średnia	Φ	odch. std.	średnia	*	odch. std.	średnia	*	odch. std.	średnia	*	odch. std.	średnia		odch. std.
pasta 1	69.68	f	0.02	18,17	d	0.10	15.49	d	0,16	66.34	e	0.05	9,32	e	0.04

pasta 5	68,61	e	0.10	20.56	f	0,06	17.81	e	0,10	61.63	c	0.03	4.89	a	0.01
pasta 8	59,34	c	0.13	18,59	e	0,07	14,80	c	0,15	66.60	e	0,09	7,51	b	0.06

Zawartość polifenoli, flawonoidów oraz aktywność antyoksydacyjna poszczególnych past, ukazana jest w Tabeli 10:

Nazwa próbki	Ogólna zawartość polifenoli (TPC) (mg katechiny/100g)	Zawartość flawonoidów (mg rutyny/lOOg)	TEAC (mikroM Tx/kg)
1P	1S.S9-O.49¹'	9,93±O,13^a	5,75±0,63 ^c
5P	13,65±0,44 ^a	9.38±0.33 ^a	3,09±0.42 ^a
8P	19,42±0,52 ”	8,95±0,10^a	5,99±0,02'

Przykład realizacji V (etap II - przygotowanie napoju - smak neutralny)

Preparat błonnikowy w postaci pasty, otrzymany według przykładów realizacji od I do V, może być traktowany jako półprodukt i z powodzeniem może być wykorzystywany do przygotowywania napojów błonnikowych, na skalę przemysłową.

Napój błonnikowy, sporządzano w czterech rożnych kombinacjach smakowych jako:

- napój neutralny - przykład realizacji V

- napój kakaowy - przykład realizacji VI

- napój porzeczkowy - przykład realizacji VII

- napój aroniowy - przykład realizacji VIII

PL 249528 Β1 do każdego z powyższych stosowano rożne dodatki błonnikowe oraz różne substancje słodzące bądź tłuszcze, zgodnie z prezentowanymi poniżej recepturami - Tabela 11 i następne.

Napoje sporządzano w urządzeniu mieszającym z możliwością podgrzewania oraz z możliwością regulacji obrotów, najlepiej wyposażonym w lej spustowy.

Dla każdego z napojów, stosowano następujący schemat postępowania:

1. Naważenie surowców przewidzianych recepturą

2. Wstępne mieszanie - ustawienia urządzenia:

- czas 1 minuta,

- temperatura 30°C,

- obroty 4

3. Właściwe mieszanie - ustawienia urządzenia:

- czas 5 minut od momentu uzyskania temp. 95°C,

- temperatura 95°C,

- obroty 4

4. Rozlewanie preparatu do pojemników.

Tabela 11 - błonnikowy napój owsiany/neutralny:

Surowiec	NP1R	NP1W	NP8R	NP8W
pasta 1	100	100	0	0
pasta 8	0	0	100	100
sól	0,77	0,77	0,77	0,77
olej rzepakowy	W	0	10	0
olej winogronowy	0	W	0	10
woda	400	400	400	400

Schemat postępowania: naważanie surowców - produkty: pasta [g], tłuszcze [g], sól[g], woda [ml].

Uwaga do sporządzania: duże znaczenie na wartość odżywczą surowców będzie mieć precyzja dozowania oleju, element ten wymaga większej precyzji, jednak należy zaznaczyć, że im większa porcja będzie przygotowywana, tym mniejszy wpływ będzie mieć na wartość odżywczą.

Istotnym elementem w trakcie sporządzania napoju jest prędkość obrotów mieszadła, im mieszanie jest bardziej intensywne, tym doprowadza się do większego rozwarstwiania produktu w czasie jego przechowywania.

Przykład realizacji VI (etap II - przygotowanie napoju - smak kakaowy)

Napój kakaowy, sporządzono zgodnie z recepturą zamieszczoną w Tabeli 12, analogicznie jak opisano w przykładzie realizacji V, przy czym stosowano błonnik kakaowy - mikronizowaną łuskę ziarna kakaowca, stanowiącą nierozpuszczalne frakcje błonnika pokarmowego.

PL 249528 Β1

Tabela 12 - błonnikowy napój owsiany kakaowy

Surowiec	KI	K5
Pasta 1	100	0
Pasta 5	0	80
Błonnik kakaowy	15	15
cukier	12	12
sól	0,2.	0,3
woda	400	400

Schemat postępowania: naważanie surowców - produkty: pasta [g], pozostałe błonniki [g], substancje słodzące [g], sól [g], woda [ml].

Przykład realizacji VII (etap II - przygotowanie napoju - smak czarna porzeczka)

Napój o smaku czarnej porzeczki, sporządzono zgodnie z recepturą zamieszczoną w Tabeli 13, analogicznie jak opisano w przykładzie realizacji V, przy czym stosowano błonnik z czarnej porzeczki - mikronizowane suszone owocowe wytłoki z czarnej porzeczki zawierające rozpuszczalne i nierozpuszczalne frakcje błonnika pokarmowego.

Tabela 13 - błonnikowy napój owsiany o smaku czarnej porzeczki

Surowiec	P5CzPCuk	P5CzPStew	P8CzPCuk
Pasta 5 gr	80	80	0
Pasta 8 gr	0	0	100
Błonnik z czarnej porzeczki gr	15	15	15
Błonnik jabłkowy gr	5	5	5
Cukier gr	15,46	0	16,08
Stewia gr	0	5,05	0
Woda ml	400	400	400

Schemat postępowania: naważanie surowców - produkty: pasta [g], pozostałe błonniki [g], substancje słodzące [g], woda [ml].

Przykład realizacji VIII (etap II - przygotowanie napoju - smak aronii)

Napój o smaku aronii, sporządzono zgodnie z recepturą zamieszczoną w Tabeli 14, analogicznie jak opisano w przykładzie realizacji V, przy czym stosowano błonnik aroniowy - mikronizowane suszone owoce wytłoki aroniowe zawierające rozpuszczalne i nierozpuszczalne frakcje błonnika pokarmowego.

Tabela 14 - błonnikowy napój owsiany o smaku aroniowym

Surowiec	P5AroCuk	P5AroSte	P8AroCuk
Pasta 5 gr	80	80	0
Pasta 8 gr	0	0	100
Błonnik aroniowy gr	15	15	15
Błonnik jabłkowy gr	5	5	5
Cukier gr	15,46	0	16,08
Stewia gr	0	5,05	0
Woda ml	400	400	400

PL 249528 Β1

Podsumowanie przykładów realizacji - odmiany napoju:

	NP IR	NP IW	NP8R	NP8W	KI	K5	PiCzPCuk	PSCzPSte	PSCzPCuk	PSAroCuk	PSAroSte	P8AroCuk
Pa stal gr	100	100	-	-	100	-	-	-	-	-	-	-
PastaS gr		-			-	80	80	80		80	80	-
PastaS gr	-	-	100	100	-	-	-	-	100	-	-	100
Błonnik Aroniowy gr		-				-		-	•	15	15	15
Błonnik Jabłkowy gr		-				-	5	5	5	5	5	5
Błonnik Kakaowy gr	-	-		-	15	15	-	-		-	-	-
Błonnik Czarna Porzeczka gr							15	15	15
Cukier gr	-	-	-		12	12	15,46	-	16,08	15,46	-	16,8
Stewia gr	-	-	-		-	-	-	5,05			5,05	-
Sól gr	0,77	0,77	0,77	0,77	0,2	0,3	-	-	-	-	-	-
Olej rzepakowy gr	10	-	10	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Olej winogronowy gr	-	10	-	10	-	-	-	-	-	-	-	-
Woda gr	400	400	400	400	400	400	400	400	400	400	400	400
Napój	neu tralny	neu tralny	neu tralny	neu tralny	kaka owy	kaka owy	czarna porzeczka	czarna porzeczka	czarna porzeczka	aroui a	aronia	aronia

Naważanie surowców - produkty: pasta, pozostałe błonniki, substancje słodzące, tłuszcze - [g], woda [ml].

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Napój błonnikowy, zawierający w składzie błonnik roślinny i wodę znamienny tym, że stanowi mieszaninę od 4 do 5 składników, przy czym 2 z tych składników, to woda i składnik A, w ilości od 80 g do 100 g na każde 400 ml tejże wody, którym jest preparat błonnikowy w postaci pasty, zawierającej w składzie błonnik owsiany rozpuszczalny w ilości od 80% do 100% masy błonnikowej preparatu błonnikowego, w postaci mikronizowanej obłuszczonej warstwy okrywowo nasiennej z ziarna owsa, zawierającej rozpuszczalne frakcje błonnika pokarmowego, w tym β-glukany, oraz zawierającej w składzie wodę w stosunku od 1:4 do 1:5 do całkowitej masy błonnikowej, natomiast pozostałe 2 do 3 składników napoju, wybrane są z grupy, do której należą:

b) błonnik jabłkowy, najlepiej w ilości 5 g na każde 400 ml wody;

c) błonnik z czarnej porzeczki, najlepiej w ilości 5 g na każde 400 ml wody;

d) błonnik kakaowy, najlepiej w ilości 15 g na każde 400 ml wody; przy czym:

2. Napój błonnikowy według zastrz. 1 znamienny tym, że w składniku A, błonnik owsiany rozpuszczalny, stanowi 100% całkowitej masy błonnikowej preparatu błonnikowego, i przy tym stosunek całkowitej masy błonnikowej preparatu błonnikowego do wody zawartej w preparacie błonnikowym, wynosi 1:4,5.

3. Napój błonnikowy według zastrz. 1 znamienny tym, że w składniku A, błonnik owsiany rozpuszczalny, stanowi 80% całkowitej masy błonnikowej preparatu błonnikowego, ponadto występuje także błonnik owsiany nierozpuszczalny, który stanowi 20% całkowitej masy błonnikowej preparatu błonnikowego, i przy tym:

- błonnik owsiany nierozpuszczalny, to włókno pochodzenia roślinnego, zawierające wysoko rozdrobnione frakcje nierozpuszczalne błonnika pokarmowego, w postaci mikronizowanej łuski owsianej, najlepiej z łuski owsianej o zwartości błonnika min. 80%;

- stosunek błonnika owsianego rozpuszczalnego do błonnika owsianego nierozpuszczalnego wynosi 4:1.

4. Napój według zastrz. 1 znamienny tym, że w składniku A, błonnik owsiany rozpuszczalny, stanowi 80% całkowitej masy błonnikowej, ponadto występuje także błonnik roślinny innego rodzaju, zawierający polifenole, najlepiej z przeważającą grupą flawonoidów pośród polifenoli, należący do grupy błonników owocowych, najlepiej błonnik jabłkowy w postaci mikronizowanych suszonych wytłoków jabłkowych zawierających rozpuszczalne i nierozpuszczalne frakcje błonnika pokarmowego, w ilości 20% całkowitej masy błonnikowej, najlepiej zawierający przynajmniej 50 g/100 g błonnika pokarmowego ogółem, w tym od 14g do 17 g/100 g frakcji rozpuszczalnych, i przy tym stosunek całkowitej masy błonnikowej preparatu błonnikowego do wody zawartej w preparacie błonnikowym wynosi 1:5.

5. Napój według dowolnego z zastrz. od 3 do 4 znamienny tym, że w składniku A, błonnik owsiany nierozpuszczalny, to błonnik o znanych właściwościach fizycznych, najlepiej: wilgotność g/100 g < 6 i/albo granulacja μm 150 < 60 i/albo granulacja mesh 220 < 100 i/albo wodochłonność WAI = 300 i/albo zawartości popiołu ogółem g/100 g < 4, przy czym popiół stanowią składniki mineralne.

6. Napój według dowolnego z zastrz. od 3 do 5 znamienny tym, że w składniku A, błonnik owsiany nierozpuszczalny, to błonnik o znanych właściwościach odżywczych, najlepiej: błonnik pokarmowy g/100 g nie mniej niż 80, i/albo wartość energetyczna kCal/kJ = 200/850 i/albo tłuszcz g/100 g < 0,10 i/albo nasycone kwasy tłuszczowe g/100 g < 0,10 i/albo węglowodany przyswajalne g/100 g = 7,9 i/albo cukry g/100 g < 0,30 i/albo białko g/100 g = 2,4 i/albo sól g/100 g = 0.

7. Napój według dowolnego spośród zastrz. od 3 do 6 znamienny tym, że w składniku A, błonnik owsiany nierozpuszczalny, to błonnik pozyskiwany z łuski owsianej o zawartości błonnika pokarmowego min. 80%.

8. Napój według dowolnego spośród zastrz. od 3 do 7 znamienny tym, że w składniku A, błonnik owsiany nierozpuszczalny, zawiera od 2,5 do 3 razy więcej polifenoli i flawonoidów, niż błonnik owsiany rozpuszczalny.

9. Napój według dowolnego spośród zastrz. od 3 do 8 znamienny tym, że w składniku A, błonnik owsiany nierozpuszczalny, to błonnik, który zawiera od 80 % fakcji błonnika nierozpuszczalnego.

10. Napój według dowolnego spośród zastrz. od 3 do 9 znamienny tym, że błonnik owsiany nierozpuszczalny, to błonnik mikronizowany najlepiej w zakresie cząstek 50 > 150 pm, najlepiej zawierający przynajmniej 90% frakcji nierozpuszczalnych, najlepiej zawierający przynajmniej 80 g/100 g błonnika pokarmowego ogółem.

11. Napój według dowolnego spośród zastrz. od 1 do 10 znamienny tym, że błonnik owsiany rozpuszczalny, to błonnik o znanych właściwościach fizycznych, najlepiej: granulacji pm w zakresie 150 < 70 i/albo granulacji mesh w zakresie 220 < 100 i/albo wilgotności g/100 g < 6 i/albo wodochłonności WAI = 350 i/albo zawartości popiołu ogółem g/100 g < 3, przy czym popiół stanowią składniki mineralne.

12. Napój według dowolnego spośród zastrz. od 1 do 11 znamienny tym, że błonnik owsiany rozpuszczalny, to błonnik o znanych właściwościach odżywczych, najlepiej: błonnik pokarmowy g/100 g nie mniej niż 16, w tym β-glukany % m/m nie mniej niż 6 i/albo wartość energetyczna kCal/kJ = 380/1590 i/albo tłuszcz g/100 g = 6,6 i/albo nasycone kwasy tłuszczowe g/100 g < 2, i/albo węglowodany przyswajalne g/100 g = 58 i/albo cukry g/100 g < 2 i/albo białko g/100 g =15 i/albo sól g/100 g = 0.

13. Napój według dowolnego spośród zastrz. od 1 do 12 znamienny tym, że błonnik owsiany rozpuszczalny, to błonnik zawierający 16% błonnika, w tym 6% β-glukanów z owsa.

14. Napój według dowolnego spośród zastrz. od 1 do 13 znamienny tym, że błonnik owsiany rozpuszczalny, to błonnik zawierający skrobię owsianą.

15. Napój według dowolnego spośród zastrz. od 1 do 14 znamienny tym, że błonnik owsiany rozpuszczalny, to błonnik, o zawartości skrobi owsianej min. 50%.

16. Napój według dowolnego spośród zastrz. od 1 do 15 znamienny tym, że błonnik owsiany rozpuszczalny, to błonnik, który może zawierać do 3% fakcji błonnika nierozpuszczalnego.

17. Napój według dowolnego spośród zastrz. od 1 do 16 znamienny tym, że błonnik owsiany rozpuszczalny, to błonnik zawierający do 16 g do 18 g/100 g błonnika pokarmowego ogółem, w tym od 6 g do 8 g/100 g frakcji rozpuszczalnych, w tym od 5 g do 6 g /100 g β-glukanów z owsa i od 14 g do 16 g/100 g białka oraz przynajmniej 50 g/100 g węglowodanów w postaci skrobi.