PL24847B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest zawór rozrzadczy do hamulca, dzialajacego spre¬ zonym powietrzem, regulujacy dzialanie hamulca w zaleznosci od obciazenia wago¬ nu. Zawór ten moze byc uzyty zarówno do krótkich pociagów osobowych i pospiesz¬ nych, jak i do dlugich pociagów towaro¬ wych. Charakterystyczna cecha wynalazku polega na tym, ze w znanych zaworach roz- rzadczych z jedna komora rozrzadcza po¬ mija sie tlok przelaczajacy, którego ruchy skojarzone byly z tarciem posuwistym, co wywolywalo pewne trudnosci. W zaworze rozrzadczym wedlug wynalazku tlok ten zastepuje odpowiedni zawór, umieszczony w jednym z kanalów zaworu wedlug wy¬ nalazku. Tlok rozrzadczy zaworu wedlug wynalazku jest pod wzgledem budowy znacznie uproszczony, gdyz przylega glad¬ ka nieprzerwana powierzchnia do przepo¬ ny w komorze rozrzadczej, wskutek czego zmniejsza sie zuzycie przepony i polepsza sie regulowanie wysokosci cisnienia.

Jak wiadomo, hamowanie i odhamowy- wanie wagonów, kursujacych w pociagach miedzynarodowych, musi dokladnie odpo¬ wiadac pewnym okreslonym przepisom.

Przy hamowaniu musi byc osiagnieta w cy-lindrze hamulcowym pewna okreslona wy¬ sokosc cisnienia w pewnym scisle okreslo¬ nym okresie czasu, zaleznie od rodzaju po¬ ciagu — towarowego lub osobowego, w przeciwnym bowiem razie mogloby nasta¬ pic rozerwanie pociagu. Przy zastosowaniu zaworu rozrzadczego wedlug wynalazku podobne wypadki sa wykluczone. Zalety tego zaworu i dokonane w nim ulepszenia wynikaja z opisu i rysunku.

Na rysunku fig. 1 przedstawia zawór rozrzadczy wedlug wynalazku w przekro¬ ju, przy czym uwidocznione zostaly narza¬ dy, które wywoluja samoczynne regulo¬ wanie cisnienia w cylindrze hamulcowym odpowiednio do obciazenia wagonu; fig. 2 przedstawia wykres, uwidoczniajacy wzra¬ stanie przy hamowaniu cisnienia, wytwa¬ rzajacego sie w cylindrze hamulcowym, o- raz zmniejszanie sie tego cisnienia przy odhamowywaniu, przy czym krzywa / uwi¬ docznia przebieg wspomnianych zjawisk w przypadku wagonu próznego, krzywa // — wagonu na pól obciazonego, a krzywa /// — wagonu calkowicie obciazonego; fig. 3 uwidocznia w przekroju tlok rozrzadczy wedlug wynalazku, a fig. 4 — odmienny cokolwiek, niz na fig. 1, zawór rozrzadczy ze specjalnym tlokiem rozrzadczym, umie¬ szczonym w kanale, polaczonym z cylin¬ drem hamulcowym.

Jak widac z wykresu na fig. 2, nagly wzrost cisnienia w cylindrze hamulcowym na poczatku hamowania oznacza odcinek o — a krzywej. Ten szybki wzrost cisnie¬ nia ma na celu natychmiastowe docisniecie klocków hamulcowych do kól. Krzywe, przedstawione na rysunku, uwidoczniaja, ze ten wzrost cisnienia jest wiekszy przy wagonie naladowanym, niz przy wagonie próznym, i znajduje sie w pewnym okreslo¬ nym stosunku do maksymalnych cisnien, o- siaganych przy hamowaniu. Odcinek a — b krzywej uwidocznia powolny wzrost cisnie¬ nia w cylindrze hamulcowym, wystepujacy w nastepnym okresie hamowania, az do o- siagniecia maksymalnej wartosci, przy czym zgodnie z warunkami przepisów mie¬ dzynarodowych okres czasu, potrzebny do osiagniecia tego cisnienia, nie moze byc krótszy od 35 sekund oraz dluzszy od 50 sekund. Wysokosc maksymalnego cisnie¬ nia musi byc poza tym zalezna od obciaze¬ nia wagonu, a mianowicie mniejsza, gdy wagon jest prózny (krzywa /) i wieksza, gdy wagon jest obciazony (krzywa///). * Odcinek c — d krzywej uwidocznia , przebieg oprózniania cylindra hamulcowe¬ go, które w mysl przepisów miedzynarodo- * wych nie powinno byc ukonczone predzej, niz w przeciagu 50 sekund. Konstrukcja za¬ woru rozrzadczego powinna byc taka, aby przy róznych maksymalnych cisnieniach w cylindrze hamulcowym okresy czasu, po¬ trzebne do zaciskania i zwalniania hamul¬ ców, byly jednakowe, czyli ze napelnianie i opróznianie cylindra hamulcowego musi odbywac sie w poszczególnych wagonach dlugiego pociagu w jednakowych okresach czasu dla unikniecia rozerwania pociagu.

Dalszy warunek polega na tym, ze szyb¬ kosc dzialania hamujacego wzdluz calego pociagu, czyli tak zwana szybkosc prze¬ plywu, musi byc dostatecznie wielka.

Tym wszystkim warunkom odpowiada I zawór rozrzadczy wedlug wynalazku, na¬ lezacy do zaworów z jedna komora roz- ' rzadcza, czyli komora stalego cisnienia.

W zaworze rozrzadczym, przedstawio¬ nym na fig. 1, komora rozrzadcza jestod- ; dzielona od kanalu 6, polaczonego z prze¬ wodem glównym oraz z pomocniczym zbiór- | nikiem powietrza, za pomoca zaworu na¬ pelniajacego 9, który w razie spadku cisnie- j nia w przewodzie glównym zamyka na¬ tychmiast komore rozrzadcza 1, wskutek ' czego utrzymuje sie w niej stale cisnienie. J Umieszczony pod zaworem 9 zawór 29 pod¬ noszony jest recznie w celu oprózniania i komory rozrzadczej. Komora posrednia 2, znajdujaca sie w kadlubie zaworu rozrzad¬ czego, polaczonar jest poprzez zawór wlo- - 2 —towy 4 i kanal 3 z kanalem 14, prowadza¬ cym do cylindra hamulcowego. Poprzez za¬ wór 10 komora 2 jest polaczona z komora 5, polaczona z kolei z przewodem glównym, przy czym ta komora 5 jest takze polaczo¬ na z kanalem 6, prowadzacym do pomocni¬ czego zbiornika. Komora rozrzadcza 1 jest oddzielona od komory 7, polaczonej z prze¬ wodem glównym, za pomoca przepony 8, | na której umieszczony jest tlok rozrzadczy , 27. Róznica cisnien w komorze 1 i w prze¬ wodzie glównym wzglednie w komorze 5 n wywoluje powstawanie sily, uruchomiaja¬ cej zawór rozrzadczy.

W zaworze rozrzadczym znajduja sie narzady, których oddzialywanie zostaje przeniesione za pomoca belki wagowej 17 na przesuwna rure wylotowa 28, zawór wy¬ lotowy 29 oraz na zawór wlotowy 4, przy czym te dwa zawory wykonane sa w posta¬ ci zaworu podwójnego. Na drugie ramie belki wagowej 17 dziala znany wyrównaw¬ czy tlok 15, na który oddzialywa cisnienie cylindra hamulcowego. Os 30 belki wago¬ wej jest osadzona w przesuwnych sankach 31.

Szybkosc dzialania hamulca jest za- , pewniona dzieki specjalnemu wykonaniu I zaworu 10, którego grzybek posiada nasade dlawiaca //, wsuwajaca sie do kanalu 12, polaczonego z kanalem 6, prowadzacym do pomocniczego zbiornika, oraz nasade 13, dlawiaca przeplyw powietrza, przeplywa¬ jacego z kanalu 5 do komory posredniej 2.

Uwidoczniony na fig. 3 w wiekszej po- dzialce tlok rozrzadczy 27 zamkniety jest na dolnej swej powierzchni wkrecona wen wkladka 32, wskutek czego przylega on ca¬ la swa powierzchnia do przepony 8. We- 1 wnatrz tego tloka jest umieszczona podat¬ na wkladka 33, np. z gumy, na która od¬ dzialywa poprzez plytke 34 sprezyna 19.

Na tej sprezynie przy pomocy plytki 35 o- party jest przesuwny korek 18, który, jak widac z fig. 1 i 4, podpiera jedno ramie bel¬ ki wagowej 17. Za pomoca wkladki rozpo¬ rowej 36 nacisk zostaje przeniesiony z przesuwnego korka 18 na podatny narzad 33, do scisniecia którego potrzebna jest wieksza sila, niz do scisniecia sprezy¬ ny 19.

W zaworze rozrzadczym wedlug fig. 1 nad tlokiem 15 znajduje sie kulak 20, osa¬ dzony na odpowiednim tloczku, umieszczo¬ nym w tulejce prowadzacej 25, wkrecone) w kadlub zaworu rozrzadczego. Na tloczek z kulakiem 20 naciska sprezyna 21, na któ¬ rej u góry opiera sie przesuwny korek 39.

Polozenie kulaka 20 jest nastawne dzieki temu, ze tulejka 25 moze byc mniej lub wiecej wkrecana lub wykrecana z kadluba zaworu rozrzadczego. Napiecie sprezyny 21 jest regulowane przez dokrecanie na¬ kretki 26, opierajacej sie o korek 39. Na¬ kretka 26 oraz tulejka 25 sa zaopatrzone- w ramiona 40 i 41, polaczone z ramionami 23 i 24, osadzonymi na tulei, zaopatrzonej jeszcze w trzecie ramie 22, na które pod wplywem przegiecia dzialaja resory wago¬ nu. Polozenie kulaka 20 oraz napiecie spre¬ zyny 21 sa zalezne, dzieki takiemu urza¬ dzeniu, od obciazenia wagonu.

Ruchy zaworu wlotowego 4 sa umozli¬ wione dzieki umieszczeniu miedzy belka wagowa 17 wzglednie korkiemi 18 i tlokiem rozrzadczym 27 sprezyny 19, której napie¬ cie, jak juz o tern wspomniano, wystarcza tylko do podnoszenia grzybka wspomnia¬ nego zaworu wlotowego 4.

W zaworze rozrzadczym wedlug fig. 4 w kanale 14, polaczonym z cylindrem ha¬ mulcowym, znajduje sie tlok róznicowy 16 z nasada dlawiaca 37, która opiera sie o przedluzony koniec belki wagowej 17. W prowadnicy tloka róznicowego znajduje sie otworek 38, wskutek czego sprezone powie¬ trze moze doplywac z cylindra hamulco¬ wego 14 do tloka róznicowego i przesuwac wraz z nim pod dzialaniem wytworzonego w cylindrze hamulcowym cisnienia nasade dlawiaca 37.

Sposób dzialania zaworu rozrzadczego — 3. —wedlug wynalazku przy napelnianiu hamul¬ ca oraz hamowaniu jest nastepujacy. Na¬ pelnianie hamulca rozpoczyna sie, gdy do komory 5 doplywa z przewodu glównego sprezone powietrze, które podnosi grzybek zaworu 10 i przeplywa kanalem 12 dooko¬ la nasady 11 do zbiornika pomocniczego poprzez kanal 6, a poprzez zawór 9 do ko¬ mory rozrzadczej 1. Wielkosc przeplywo¬ wego-przekróju dlawiacego, do którego wchodzi nasada dlawiaca 13, jest taka, ze pomocniczy zbiornik powietrza zostanie napelniony w scisle okreslonym okresic czasu. Tlok rozrzadczy 27 zostaje przy tym przesuniety w dól, a zawór 4 zamyka prze¬ plyw sprezonego powietrza do cylindra hamulcowego; Zawór wylotowy 29 jest o> twarty, poniewaz prawe ramie belki wago¬ wej 17 przechodzi z pewnym luzem po¬ przez otwór w drazku tlokowym tloka 15, wskutek czego lewe ramie belki wagowej, a wraz z nim rura wylotowa 28 moga opu¬ scie sie ku dolowi, aby zawór wylotowy 29 zostal otwarty. W cylindrze hamulcowym panuje wówczas cisnienie atmosferyczne.

Przy hamowaniu nastepuje spadek ci¬ snienia w komorze 5, polaczonej z przewo¬ dem glównym, przy czym zawór 10 zostaje zamkniety na krótki okres czasu, tlok roz¬ rzadczy 27 przesuwa sie szybko w góre i pod dzialaniem sprezyny 19 otwiera za¬ wór wlotowy 4. W komorze posredniej 2 spada natychmiast cisnienie, co wywoluje ponowne podniesienie grzybka zaworu 10.

Powietrze sprezone przeplywa wówczas z przewodu glównego poprzez zawór 10, ko- mofe posrednia 2 i otwarty zawór 4 do przestrzeni 3, a z niej do cylindra hamul¬ cowego, przy czym podniesiony grzybek zaworu 10 zapobiega za pomoca nasady 11 uchodzeniu sprezonego powietrza ze zbior¬ nika pomocniczego 6 do komory posred¬ niej 2, wskutek czego powietrze moze przyplywac z przewodu glównego do cy¬ lindra hamulcowego z wielka szybkoscia.

Dynamiczne dzialanie strumienia po¬ wietrza utrzymuje grzybek zaworu 10 w polozeniu podniesionym. Po uplywie pew¬ nego okresu czasu w cylindrze hamulco¬ wym wytwarza sie cisnienie {odcinek o — a na wykresie fig. 2), którego wysokosc jest okreslona przez opór tloka 15, na któ¬ ry dziala to cisnienie. Skoro wskutek ci¬ snienia w cylindrze hamulcowym tlok 15 zostanie uruchomiony, konczy sie niedla- wiony przeplyw powietrza sprezonego do cylindra hamulcowego, wskutek czego ci¬ snienie w tym cylindrze wzrasta powoli odpowiednio do odcinka a ^- b krzywej wedlug fig. 2. Grzybek zaworu wlotowego 4 obniza wówczas swe polozenie, wskutek czego powietrze sprezone doplywa do cy¬ lindra hamulcowego bardzo wolno, co wy¬ wolane zostalo przez nasade dlawiaca na grzybku tego zaworu.

Wskutek spadku szybkosci przeplywu powietrza dookolo grzybka zaworu 10 grzybek ten opada na swe gniazdo i zawór zostaje zamkniety. Sprezone powietrze doplywa wówczas do cylindra hamulco¬ wego tylko ze zbiornika pomocniczego, a mianowicie: kanalem 6, kanalem 12 po¬ przez komore posrednia 2 i zawór 4.

Skoro cisnienie w cylindrze hamulco¬ wym wzrosnie o tyle, ze tlok wyrównawczy 15 przezwyciezy opór kulaka 20 oraz ela¬ stycznego narzadu 33, 34, grzybek zaworu wlotowego 4 opada na swe gniazdo, po czym ustaje dalszy wzrost cisnienia w cylindrze hamulcowym. Poniewaz napelnienie cylin¬ dra hamulcowego jest zalezne od napiecia sprezyny, dzialajacej na kulak 20, napel¬ nienie to bedzie rózne przy róznych obcia¬ zeniach wagonu. Aby okresy czasu, nie¬ zbedne do napelniania i oprózniania cylin¬ dra hamulcowego, byly jednakowe zarów¬ no w wagonie naladowanym, jak i w wa¬ gonie próznym, mozna wysokosc polozenia kulaka 20 zmieniac w opisany wyzej spo¬ sób, wskutek czego zmienia sie równocze¬ snie wysokosc polozenia dlawiacej nasady grzybka zaworu 4.Jak wynika z opisu, zawór 10 uskutecz¬ nia samoczynnie polaczenie przewodu glównego z cylindrem hamulcowym, co wywoluje przyspieszenie szybkosci dziala¬ nia hamulców. Tenze sam zawór zamyka wówczas przeplyw sprezonego powietrza ze zbiornika pomocniczego i samoczynnie otwiera ten przeplyw, gdy napelnianie cy¬ lindra hamulcowego z przewodu glównego zostanie ukonczone. Wedlug wynalazku o- twieranie i zamykanie kanalu, prowadzace¬ go do pomocniczego zbiornika, uskutecz¬ nia tylko zawór 10 za pomoca tych dwóch nasad dlawiacych 13, przy czym do wywo¬ lania tego dzialania nie potrzeba innego narzadu, jak np. tloka przelaczajacego w stosowanych dotychczas zaworach rozrzad- czych.

Dalsza zaleta zaworu wedlug wynalaz¬ ku polega na tym, ze okres powolnego wzrostu cisnienia w cylindrze hamulcowym i jego zmniejszanie sie przy zwalnianiu ha¬ mulców oraz regulowanie najwiekszego ci¬ snienia odpowiednio do stopnia obciazenia wagonu odbywa sie samoczynnie za pomo¬ ca tloka rozrzadczego. Poniewaz przepo¬ na, przylegajaca do powierzchni tloka roz¬ rzadczego, nie podlega dzialaniu oddziel¬ nych samodzielnie przesuwajacych sie i jednoczesnie na nia dzialajacych czesci skladowych tloka (tlok dlawiacy i tlok przerywajacy), jak to mialo miejsce w zna¬ nych i stosowanych dotychczas zaworach rozrzadczych, to wskutek tego szkodliwe wygiecia i scierania przepony sa w urzadzeniu wedlug wynalazku wykluczo¬ ne.

Przez nastawianie kulaka 20 od ze¬ wnatrz mozna regulowac w cylindrze ha¬ mulcowym cisnienie przy hamowaniu i od- hamowywaniu, przy czym nie potrzeba dla osiagniecia tego celu rozbierac zaworu roz¬ rzadczego. Poszczególne konstrukcyjne czesci zaworu rozrzadczego mozna takze wykonac w inny sposób nie zmieniajac w niczym istoty wynalazku.

Zastrzez eftia pa te n t o we* 1. Zawór rozrzadczy do samoczynnych hamulców, dzialajacych sprezonym powie¬ trzem, z komora rozrzadcza i tlokieni roz- rzadczym, rozrzadzajacym razem z tlo¬ kiem wyrównawczym zawór wlotowy i wy¬ lotowy, oraz z komora posrednia, laczaca cylinder hamulcowy z przewodem glównym i zbiornikiem pomocniczym, znamienny tym, ze tlok rozrzadczy (27) po tej stronie, na która dziala cisnienie przewodu glówne¬ go, posiada w miejscu, przez które prze¬ chodzi os geometryczna tego tloka (27), ]eden lub kilka narzadów elastycznych (19, 33), które przy hamowaniu nastawia¬ ja za pomoca znanego tloka wyrównaw¬ czego (15) wysokosc polozenia zaworów wlotowego i wylotowego (4, 29). 2. Zawór wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze na narzadach elastycznych (19, 33) znajduje sie przesuwny korek (18). 3. Zawór wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w kadlubie tego zaworu umieszczo¬ ny jest zupelnie niezaleznie od tloka roz¬ rzadczego (27) narzad elastyczny (21), wspóldzialajacy z tlokiem wyrównawczym (15), przy czym polozenie i sila nacisku te¬ go narzadu nastawiana jest samoczynnie w zaleznosci od obciazenia wagonu. 4. Zawór wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze polaczenie komory posredniej (2) z przewodem glównym i pomocniczym zbiornikiem jest rozrzadzane za pomoca tylko jednego zaworu (10)% którego grzy¬ bek zaopatrzony jest w dwie nasady dla¬ wiace (11, 13), z których jedna wchodzi do komory (5), laczacej komore posrednia z przewodem glównym, a druga — do kana¬ lu (12), laczacego komore posrednia z po¬ mocniczym .zbiornikiem. 5. Zawór wedlug zastrz. 1 i 4, zna¬ mienny tym, ze nasada dlawiaca (13) grzybka tfcav/orix (10), wchodzaca do komo¬ ry (5), ma wieksza srednice, niz dlawiaca nasada (11) tegoz grzybka, wchodzaca do — 5 —kanalu (12), polaczonego z pomocniczym zbiornikiem. 6. Zawór wedlug zastrz. 1 — 5, zna¬ mienny tym, ze w kanale, laczacym komore posrednia (2) z cylindrem hamulcowym (14), znajduje sie znany tlok róznicowy (16), zaopatrzony w nasade dlawiaca (37), której polozenie jest rozrzadzane z jednej strony za pomoca tloka róznicowego, a z drugiej strony za pomoca narzadu, zalez¬ nego od stopnia obciazenia wagonu.

A k c i o v a spolecnost, dfive Skodovy z a v o d y v Plzni.

Zastepca: Inz. F. Winnicki, rzecznik patentowy.

H± AJLL iH w/;//;/////////////;//j>a>MDo opisu patentowego Nr 24847.

Ark. 2.

Fig.3Do opisu patentowego Nr 24847.

Ark. 3.

FigJ V7/////////p//////7/ '/////////////// Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa.