PL24772B1 - Elektryczny generator drgan relaksacyjnych. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy obwodów z lampami katodowemi w zastosowaniu do generatorów drgan relaksacyjnych.Generatory drgan relaksacyjnych sa stosowane do wielu celów, naprzyklad w urzadzeniach telewizyjnych z wiazkowemi lampami katodowemi i w podobnych urza¬ dzeniach, w których wymagane jest prze¬ suwanie wiazki promieni katodowych we¬ wnatrz lampy w celu analizowania pla¬ szczyzny obrazu okreslona liczba razy na sekunde i z okreslona liczba linij na obraz.Powyzsze dzialanie analizujace otrzymuje sie przy pomocy elektrycznych potencja¬ lów lub pradów, doprowadzanych do od¬ chylajacych plytek elektrostatycznych lub do odchylajacych cewek elektromagnesów, wbudowanych w lampe. Stosujac wiazkowa lampe katodowa, uzywa sie zwykle gene¬ ratorów drgan relaksacyjnych w celu kon¬ trolowania okresów tych potencjalów lub pradów analizujacych.Znane generatory drgan relaksacyjnych w zastosowaniu do urzadzen telewizyjnych z wiazkowemi lampami katodowemi i do podobnych celów posiadaja glównie lampe tyratronowa, sluzaca jako generator drgan relaksacyjnych, lub tez posiadaja podobne|)rzyriadhfr *awicr*fac« i«mpe, napelniona gazem. Urzadzenia takie maja pewne wa¬ dy, które sa zwiazane nierozlacznie z lam¬ pami, napelnionemi gazem. iTrzy glówne wady polegaja na tern: 1) ze napiecie wzbudzajace lub zaplo¬ nowe lamp, napelnionych gazem, zalezy czesciowo od cisnienia par lub gazów we¬ wnatrz banki, cisnienie zas to zmienia sie od czasu do czasu np. z powodu zmian tem¬ peratury; 2) ze zjonizowanie gazu, wypelniajacer go lampe, wymaga pewnego czasu, który, chociaz krótki, jednakze moze miec ujemne znaczenie ze wzgledu na ograniczenie gór¬ nej granicy czestotliwosci, która mozna o- saagnac przy pomocy urzadzen, zawieraja¬ cych lampy gazowane; 3) ze gazowane urzadzenia elektryczne (lampy) praktycznie nie sa scisle jednako¬ we, chociaz pozornie sa tej sainej budowy, tak iz charakterystyki wiekszosci lam£, i- dentycznych nominalnie, sa rózne w róz¬ nych egzemplarzach lampy tego samego typu.Jest rzecza wiadomai ze mozna uniknac powyzszych wad, jezeli zamiast lamp, na¬ pelnionych gazem, tak zwanych lamp miek¬ kich, zastosuje sie lampy twarde, to jest lampy katodowe o duzej prózni. Znane ge¬ neratory drgan relaksacyjnych z lampami twardemi sa jednak cokolwiek skompliko¬ wane i wymagaja stasowani co najmniej dwóch lamp. Oprócz tego znane generato¬ ry drgan relaksacyjnych z twardemi lam- pami wymagaja jeszcze, aby katoda cho¬ ciaz jednej lampy miala stosunkowo duzy potencjal: dodatni — co oczywiscie nie jest rzecza pozadana. Ponadto „dzialanie im- pulsyjne" urzadzenia nie jest tak raptow¬ ne, jak tego wymagaja w praktyce urza¬ dzenia telewizyjne.Celem wynalazku niniejszego jest stwo¬ rzenie generatora drgan relaksacyjnych z „twardenai" lampami, w którym bylyby u- suniete wyzej wspomniane wady.Wedlug wynalazku obwód relaksacyjny sklada sie z kondensatora, srodków do la- . dorwania tego kondensatora okreslona z) gó¬ ry iloscia elektrycznosci, z lampy katodo¬ wej, skladajacej sie z katody anody i co najmniej trzech siatek i sluzacej do perjo- dycznego wyladowywania tego kondensa¬ tora* ze srodków, dostarczajacych anodzie wspomnianej lampy napiecia, zaleznego od napiecia na zaciskach wspomnianego kon¬ densatora, z polaczenia, powodujacego po¬ wstawanie impulsu na jednej elektrodzie rozrzadczej wspomnianej lampy, gdy ano¬ da osiagnie potencjal, przy którym prze¬ plywa prad aniodowy, i ze srodków, lacza¬ cych miedzy soba dwie inne elektrody wspomnianej lampy w celu spowodowania impulsu na elektrodzie najblizszej anody w chwili, gdy pojawi sie impuls na drugiej ze wspomnianych dwóch elektrod jako re¬ zultat impulsu, wytworzonego na wspom¬ nianej elektrodzie rozrzadczej. Te wspo¬ mniane dwie elektrody znajduja sie mie¬ dzy anoda a wspomniana elektroda roz- rzadcza. Impuls, doprowadzony do jednej z trzech elektrod, polozonej najblizej ano¬ dy, posiada taki kierunek, ze zwieksza prad anodowy, dzieki czemu powstaje dzialanie kumulacyjne, przyspieszajace wyladowanie wspomnianego kondensatora.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony schematycznie w postaci przykladów na rysunku. Fig. 1, 2 i 3 przedstawiaja trzy rózne schematy polaczen. Na schemacie wedlug fig. 1 generator drgan Telaksacyf- nych zawiera twarda lampe katodowa V, bedaca pentoda z trzema siatkami 4l& G*^ G3, umieszczonemi kolejno miedzy katoda F i anoda -A. Równolegle do drogi wyla* dowczej {katoda-anoda lampy) wlaczony jest kondensator K o pojemnosci np, Qfli juFi przyczem kondensator ten jest irarie^ szczany szeregowo z opornikiem Rx (który moze byc naprzyklad regulowanym opor¬ nikiem o maksymalnej opornosci ok. 5000 omów), wlaczonym miedzy anoda a koa- — 2 —densatorem. Kondensator K, który jest kondensatorem wyjsciowym (zaciski wyj¬ sciowe oznaczone sa litera OJ, jest lado¬ wany pewna stala iloscia elektrycznosci z jakiegokolwiek znanego urzadzenia X, do¬ starczajacego stalego natezenia pradu. Po¬ tencjal siatki G1$ lezacej najblizej katody, zmienia sie w zaleznosci od potencjalu na zaciskach kondensatora K. Wspomniana siatka jest przylaczona do wspólnego punk¬ tu kondensatora Klf np. o pojemnosci O.OOl/^ F, i opornika R2 o opornosci na- przyklad 100 000 omów. Opornik ten jest wlaczony szeregowo z kondensatorem K± miedzy anoda i katoda. Druga siatka G2 jest polaczona z dodatnim zaciskiem HT+ zródla napiecia dodatniego (nieprzedsta- wionego na rysunku) poprzez regulowany opornik Rz o maksymalnej opibrnosci 100 000 omów. Trzecia siatka G3 jest po¬ laczona poprzez kondensator K2 o pojemno* sci np. 0.001 jbiF z siatka G2, dzieki czemu siatka G3 otrzymuje napiecia, powstajace na oporniku Rs. Siatka G3 jest polaczona z katoda poprzez opornik uplywowy /?4, np. o opornosci 250 000 omów, szeregowo ze zródlem (nieprzedstawionym na rysun¬ ku) ujemnego napiecia siatki, przylaczone¬ go do zacisków GB — i G5+. Wielkosc wy¬ sokiego napiecia, przylaczonego do zaci¬ sków HT~\- i HT—, bedzie zalezala od szczególów konstrukcji. W danym przy¬ padku napiecie 500 woltów jest wielkoscia zupelnie wystarczajaca. Przy nieobecnosci potencjalu na zaciskach kondensatora K prad elektronowy, plynacy z katody do a- nody, równa sie wlasciwie zeru, podczas gdy przy zwiekszaniu potencjalu wspo¬ mnianego kondensatora beda zmienialy sie kolejno odnosne potencjaly na kolejnych siatkach miedzy katoda a anoda dopóty, dopóki nie nastapi chwila, w której rap¬ townie zacznie plynac prad anodowy.W odmianie wykonania wedlug fig. 2 lampa V jest tak zwana lampa pieciosiat- kowa, to fest prócz katody F i anody A posiada jeszcze piec siatek G1$ G2, G3, G4, G5, umieszczonych kolejno na drodze stru¬ mienia elektronowego miedzy katoda i a- noda. Pierwsza siatka G± jest polaczona z katoda poprzez opornik R2 o opornosci o- kolo 100 000 omów, a jednoczesnie jest po¬ laczona z anoda poprzez kondensator K1 o pojemnosci okolo 0.001 jll F. Anoda lam¬ py jest polaczona, najlepiej przy pomocy regulowanego opornika Rx o opornosci 5 000 omów, szeregowo z jakimkolwiek znanem urzadzeniem X, dostarczaj acem pradu o stalem natezeniu, oraz dalej z za¬ ciskiem HT-\- zródla potencjalu anodo¬ wego (nieprzedstawionego na rysunku).Wspólny punkt urzadzenia X i opornika /?! jest polaczony zi katoda F poprzez kon¬ densator K o pojemnosci okolo 0.01 ju, F, który, podobnie jak kondensator K wedlug fig. 1, dziala jako kondensator wyjsciowy, bedac stopniowo i równomiernie ladowany ze wspomnianego urzadzenia X. Zaciskami wyjsciowemi calego urzadzenia sa zaciski O kondensatora K. Siatka G2 jest polaczo¬ na poprzez opornik R3 (najkorzystniej re¬ gulowany) o opornosci okolo 100000 omów z zaciskiem HT-\- zródla potencjalu ano¬ dowego (nieprzedstawionego na rysunku) i jednoczesnie poprzez kondensator Kz o pojemnosci okolo 0.001 /^Ez czwarta siat¬ ka G3, polaczona z katoda F poprzez o- pornik 7?4 o opornosci okolo 250 000 omów i szeregowo poprzez zródlo ujemnych na¬ piec siatkowych (nieprzedstawione na ry¬ sunku). Jak wynika z tego opisu, urzadze¬ nie to jest prawie takie samo, jak urzadze¬ nie wedlug fig. 1. Glówna róznica polega na zastosowaniu dwóch dalszych siatek, których role spelniaja siatki ekranujace G4 i G5. Wspomniane siatki ekranujace, beda¬ ce trzecia i piata siatka, liczac od katody, sa polaczone ze soba, naprzyklad we¬ wnatrz banki lampy, i sa polaczone z za¬ ciskiem HT-\- zródla napiec anodowych po¬ przez opornik Rb o opornosci okolo 50 000 omów, który moze byc opornikiem regulo- — 3 —wanym. Opornik Rx lepiej jest wykonac re¬ gulowanym, a to w celu otrzymania naj¬ lepszych warunków relaksacyjnych dla ca¬ lego urzadzenia. Impulsy synchronizacyjne doprowadza sie do zacisków /, które pro¬ wadza do trzeciej i piatej siatki poprzez kondensator Ks.Gdy kondensator K posiada ladunek zerowy, wówczas siatka G1 otrzymuje po¬ tencjal katody. Przez urzadzenie X bedzie plynal prad, ladujacy kondensatory K i Klf jednakze przez anode nie bedzie plynal za¬ den prad, poniewaz siatka G3 bedzie po¬ siadala duzy potencjal ujemny, natomiast przez siatke G2 bedzie plynal prad elektro¬ nowy. W miare ladowania sie kondensato¬ rów ladunek na kondensatorze K± stworzy w obwodzie siatkowym siatki G2 napiecie, które bedzie doprowadzane do siatki G3 poprzez kondensator K2, czyniac potencjal siatki G3 jeszcze bardziej ujemnym. W tym samym czasie napiecie anodowe bedzie wzrastalo stale, dzieki akumulowaniu la¬ dunków na kondensatorach K i Klf dopóki przez anode nie zacznie plynac prad. Jak tylko to nastapi, siatka Gx otrzyma impuls ujemny poprzez kondensator Kx i w rezul¬ tacie siatka G3 zmieni swój potencjal w kierunku dodatnim, wskutek czego zwie¬ kszy sie prad anodowy i nastapi dzialanie, zwiekszajace sie samoczynnie, które bedzie trwalo dopóty, dopóki kondensatory K i K1 nie wyladuja sie, poczem przebieg bedzie odbywal sie od poczatku. W przypadku malego pradu siatki G1 moze byc pominie¬ ty kondensator K, a energja wyjsciowa mo¬ ze byc pobierana z kondensatora Klt Oka¬ zalo sie, ze w tym ostatnim przypadku znacznie zwieksza, sie stosunek czesci okre¬ su ladowania do czesci okresu wyladowy¬ wania. Jezeli prad, ladujacy kondensator K1% jest maly, wówczas1 urzadzenie X\ moze byc zastapione opornikiem o bardzo duzej opornosci, a prad ladujacy moze byc po¬ bierany ze zródla wysokiego napiecia oscy¬ lografu w postaci wiazkowej lampy kato¬ dowej (przy zalozeniu, ze z takiem urza¬ dzeniem wspóldziala generator impulsów).Oczywiscie napiecia siatek G4 i G5 nalezy pobierac z innego zródla, jednakze takie zródlo czesto moze byc do dyspozycji; na- przyklad w przypadku odbiornika telewi¬ zyjnego z wiazkowa lampa katodowa te niezbedne napiecia moga byc pobierane z tego samego zródla napiecia anodowego, które zasila odbiornik radjowy.Na fig. 3 uwidoczniono urzadzenie, po¬ dobne do urzadzenia wedlug fig. 2, z wy¬ jatkiem kondensatora K, który jest pomi¬ niety. Na figurze tej zaciski dodatni i uje¬ mny zródla wysokiego napiecia (np. 2 000 woltów) sa oznaczone literami HT\-\- i HT1—, a zaciski dodatni i ujemny napie¬ cia siatek oslonnych (np. 500 woltów) lite¬ rami HT2-\- i HT2—. Litera RQ oznaczono opornik o bardzo duzej opornosci.W przypadku, gdy urzadzenie wedlug fig. 3 ma wspóldzialac z wiazkowa lampa katodowa, wówczas na zadanie wiazka pro¬ mieni katodowych moze byc tlumiona pod¬ czas wyladowan przez doprowadzenie im¬ pulsów z anody A do siatki rozrzadczej wiazkowej lampy katodowej.W elektrycznych obwodach relaksacyj¬ nych, opisanych wyzej, otrzymuje sie drga¬ nia, dajace krzywa ksztaltu zebów pily.Ten rodzaj drgan nadaje sie w duzym stop¬ niu do rozrzadzania wiazka w wiazkowej lampie katodowej. Wspomniany charakter drgan otrzymuje sie dzieki stalemu lado¬ waniu kondensatora w sposób znany i pe- rjodycznemuf wyladowywaniu tego konden¬ satora poprzez lampe o co najmniej trzech siatkach, przyczem w miare zwiekszania sie ladunku wzrasta potencjal anody dopó¬ ty, dopóki lampa ta nie zacznie pobierac pradu. Gdy to nastapi, z anody przenosi sie impuls do jednej z siatek lampy, który powoduje dzialanie rozrzadcze strumienia elektronowego oraz wytwarza impuls na drugiej siatce, znajdujacej sie blizej ano¬ dy, niz poprzednia siatka. Z drugiej siatki — 4 -d*j*|ca si^ bardzie ^s«i^ tlizej anody.Wefctit^k1 takiego przenoszenia impulsu przez strumien ^^tro*iWy kunpy nasle^ puje takie odwrócenie sie fazy, ze kieru¬ nek linptilMi tia trzeciej feiatce spowoduje zwiekszenie ae pradu anodowego( W ten sposób nastepuje kumtii&cyjfte dzialanie, przyspieszajace wyladowania kondensato¬ ra. Wyladowanie to postepuje szybko, do¬ póki napiecie anodowe nie spadnie do war¬ tosci, przy której prad zostaje przerwany.W urzadzeniach, uwidocznionych na fig. 2 i 3, dzialanie synchronizacyjne otrzymuje sie bez potrzeby uciekania sie do dodatko¬ wych lamp, i poniewaz impulsy synchroni¬ zacyjne sa dostarczane do siatek oslonnych (siatki G4 i GB), przeto znikome jest wsteczne oddzialywanie drgan relaksacyj¬ nych na obwód synchronizacyjny (przyla¬ czony do zacisków // Urzadzenia, uwidocz¬ nione na fig, 2 i 3, moga byc zmodyfikowa¬ ne wskutek uzycia oktody (to jest lampy o szesciu siatkach). W tym przypadku szó¬ sta siatka moze otrzymywac impulsy syn¬ chronizacyjne. PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe. 1. Elektryczny generator drgan rela¬ ksacyjnych, znamienny tern, ze sklada sie z kondensatora, srodków do ladowania te¬ go kondensatora pradem o okreslonem zgó- ry stalem natezeniu, z lampy katodowej, skladajacej sie z katody, anody i co naj¬ mniej trzech elektrod rozrzadczych oraz sluzacej do perjodycznego wyladowywania wspomnianego kondensatora, z polaczenia, powodujacego impulsy na pierwszej, liczac od katody, elektrodzie rozrzadczej lampy katodowej, gdy jej anoda osiagnie poten¬ cjal, przy którym plynie prad anodowy, oraz ze srodków, przylaczonych do pozo¬ stalych dwóch lub kilku dalszych rozrzad¬ czych elektrod lampy katodowej i powodu¬ jacych impulsy na elektrodzie polozonej lasjfclifci^ anody, w*edy ^r w^iitek im¬ pulsu, wystepujacego na pierwszej elektro¬ dzie, zjawi sie impuls na tiajWiisaej kato- date, jednej z tych wsp rtewtrzadczych, rnajdujacych sie tftiedzy a- feóda a pierwsza-elektroda, przycziem im* ptrk, zjawiajacy sie na elektrodzie roz¬ rzadczej, lezacej lkajblizej anody*: ma taki krerunek, iz zwieksza sie prad anodowy, dzieki caernu nastepuje kumulacyjne dzia¬ lanie, przyspieszajace wyladowanie wspo¬ mnianego kondensatora. 2. Generator drgan relaksacyjnych we¬ dlug zastrz. 1, znamienny tern, ze zawiera lampe katodowa w postaci pentody, przy- czem wspomniany kondensator (K) jest wlaczony miedzy anoda (A) i siatka (G^) pentody, polozona najblizej katody (F) w obwód zas miedzy pozostalemi dwiema siatkami (G2t Gs) wlaczony jest inny kon¬ densator (K2). 3. Generator drgan relaksacyjnych we¬ dlug zastrz. 1, znamienny tern, ze lampa katodowa posiada wiecej niz trzy siatki, u- mieszczone na drodze strumienia elektro¬ nowego kolejno miedzy anoda (A) a kato¬ da (F)f przyczem urzadzenie jest zaopa¬ trzone w srodki, wytwarzajace impulsy synchronizacyjne na co najmniej jednej z siatek. 4. Generator drgan relaksacyjnych we¬ dlug zastrz. 2 i 3, znamienny tern, ze siat¬ ka (Gx)t polaczona z anoda poprzez kon¬ densator (Kr), jest polaczona z katoda (F) poprzez obwód, zawierajacy oporfiik (R2)» przyczem siatka (Gs), do której sa dopro¬ wadzane impulsy, zwiekszajace prad ano¬ dowy, jest polaczona z katoda (F) poprzez obwód, zawierajacy opornik (RJ, a siatka (G2), polaczona z ostatnio wspomniana siatka (Gz) poprzez kondensator (K2), jest polaczona ze zródlem dodatnich potencja¬ lów poprzez obwód, zawierajacy opornik (RJ. 5. Generator drgan relaksacyjnych we¬ dlug zastrz. 2, 3 i 4, znamienny tern, ze — 5 —zawiera dodatkowy kondensator (K), wla¬ czony w obwód miedzy anoda (AJ i kato¬ da (F) lampy (V). 6. Generator drgan relaksacyjnych we¬ dlug zastrz. 3 i 4, znamienny tern, ze za¬ wiera lampe o pieciu siatkach, z których trzecia (G4) i piata (G5), liczac od katody (F), sa polaczone ze soba, 7. Generator drgan wedlug zastrz. 3 — 6, z lampa, posiadajaca katode, anode i co najmniej piec siatek, znamienny tern, ze zewnetrzne zródlo impulsów synchroniza¬ cyjnych jest polaczone elektrycznie z trze¬ cia (GJ i piata (Gb) siatka. Marcon i's Wirele&s. Telegraph Co, Ltd. Zastepca: Inz. J. Wyganowski, rzecznik patentowyDo opisu patentowego Nr 24772. WMr-—| 4^—vwyv—^ r1 k*i\| -VWV—• ^ ^ Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa./ / /' SPROSTOWANIE opisu patentowego nr 24430 (ki. 8 i,

1.) Na str. 1, w wierszu 7 naglówka, po slowie „Pierwszenstwo" winno byc: 22 sierpnia 1934 r. (Niemcy). PL