PL246600B1 - Kompozycja wabiąca chrząszcze z rodzaju Monochamus, zwłaszcza chrząszcze gatunku żerdzianka sosnówka (Monochamus galloprovincialis (Oliv.)), zestaw dyspenserów do wabienia chrząszczy z rodzaju Monochamus, zastosowanie kompozycji oraz zastosowanie zestawu dyspenserów - Google Patents
Kompozycja wabiąca chrząszcze z rodzaju Monochamus, zwłaszcza chrząszcze gatunku żerdzianka sosnówka (Monochamus galloprovincialis (Oliv.)), zestaw dyspenserów do wabienia chrząszczy z rodzaju Monochamus, zastosowanie kompozycji oraz zastosowanie zestawu dyspenserów Download PDFInfo
- Publication number
- PL246600B1 PL246600B1 PL440646A PL44064622A PL246600B1 PL 246600 B1 PL246600 B1 PL 246600B1 PL 440646 A PL440646 A PL 440646A PL 44064622 A PL44064622 A PL 44064622A PL 246600 B1 PL246600 B1 PL 246600B1
- Authority
- PL
- Poland
- Prior art keywords
- beetles
- composition
- monochamus
- dispensers
- attracting
- Prior art date
Links
- 239000000203 mixture Substances 0.000 title claims abstract description 84
- 241000254173 Coleoptera Species 0.000 title claims abstract description 40
- 241000665581 Monochamus galloprovincialis Species 0.000 title claims abstract description 22
- 241001442208 Monochamus Species 0.000 title claims abstract description 16
- KLMGMPDXSPSCOC-UHFFFAOYSA-N 2-undecoxyethanol Chemical compound CCCCCCCCCCCOCCO KLMGMPDXSPSCOC-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims abstract description 28
- KMRMUZKLFIEVAO-UHFFFAOYSA-N 7,7-dimethylbicyclo[3.1.1]hept-3-ene-4-carbaldehyde Chemical compound C1C2C(C)(C)C1CC=C2C=O KMRMUZKLFIEVAO-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims abstract description 27
- KMRMUZKLFIEVAO-RKDXNWHRSA-N Myrtenal Natural products C1[C@H]2C(C)(C)[C@@H]1CC=C2C=O KMRMUZKLFIEVAO-RKDXNWHRSA-N 0.000 claims abstract description 27
- WONIGEXYPVIKFS-UHFFFAOYSA-N (+)-cis-Verbenol Natural products CC1=CC(O)C2C(C)(C)C1C2 WONIGEXYPVIKFS-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims abstract description 26
- WONIGEXYPVIKFS-VGMNWLOBSA-N (1r,2s,5r)-4,6,6-trimethylbicyclo[3.1.1]hept-3-en-2-ol Chemical compound CC1=C[C@H](O)[C@H]2C(C)(C)[C@@H]1C2 WONIGEXYPVIKFS-VGMNWLOBSA-N 0.000 claims abstract description 26
- 150000001875 compounds Chemical class 0.000 claims abstract description 10
- 239000000126 substance Substances 0.000 claims abstract description 9
- 239000005667 attractant Substances 0.000 claims description 35
- 241001271990 Tomicus piniperda Species 0.000 claims description 27
- 230000031902 chemoattractant activity Effects 0.000 claims description 22
- 229920001684 low density polyethylene Polymers 0.000 claims description 8
- 239000004702 low-density polyethylene Substances 0.000 claims description 8
- -1 (+)-a-pinene Chemical compound 0.000 claims description 6
- 239000011111 cardboard Substances 0.000 claims description 5
- 239000000123 paper Substances 0.000 claims description 5
- 239000000969 carrier Substances 0.000 claims description 4
- 229920002678 cellulose Polymers 0.000 claims description 3
- 239000001913 cellulose Substances 0.000 claims description 3
- 229920000742 Cotton Polymers 0.000 claims description 2
- 241000545593 Scolytinae Species 0.000 abstract description 5
- 241000894007 species Species 0.000 abstract description 5
- GRWFGVWFFZKLTI-UHFFFAOYSA-N rac-alpha-Pinene Natural products CC1=CCC2C(C)(C)C1C2 GRWFGVWFFZKLTI-UHFFFAOYSA-N 0.000 abstract description 4
- 229930006718 (+)-alpha-pinene Natural products 0.000 abstract description 3
- GRWFGVWFFZKLTI-RKDXNWHRSA-N (+)-α-pinene Chemical compound CC1=CC[C@H]2C(C)(C)[C@@H]1C2 GRWFGVWFFZKLTI-RKDXNWHRSA-N 0.000 abstract description 3
- 235000010204 pine bark Nutrition 0.000 abstract 1
- 230000009286 beneficial effect Effects 0.000 description 39
- 241000266309 Thanasimus femoralis Species 0.000 description 21
- 241001177065 Thanasimus formicarius Species 0.000 description 21
- 241000018646 Pinus brutia Species 0.000 description 8
- 241000243771 Bursaphelenchus xylophilus Species 0.000 description 7
- 241000238631 Hexapoda Species 0.000 description 7
- 235000008331 Pinus X rigitaeda Nutrition 0.000 description 7
- 235000011613 Pinus brutia Nutrition 0.000 description 7
- 239000003016 pheromone Substances 0.000 description 5
- HNVRRHSXBLFLIG-UHFFFAOYSA-N 3-hydroxy-3-methylbut-1-ene Chemical compound CC(C)(O)C=C HNVRRHSXBLFLIG-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 4
- 239000002410 kairomone Substances 0.000 description 4
- 238000003466 welding Methods 0.000 description 4
- 241000244206 Nematoda Species 0.000 description 3
- 239000004698 Polyethylene Substances 0.000 description 3
- 230000002776 aggregation Effects 0.000 description 3
- 238000004220 aggregation Methods 0.000 description 3
- 230000008901 benefit Effects 0.000 description 3
- XEBKSQSGNGRGDW-UHFFFAOYSA-N kairomone Natural products CCCCCC=CCC(O)C(O)CCCCCCCC(O)=O XEBKSQSGNGRGDW-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 3
- 229920000573 polyethylene Polymers 0.000 description 3
- GRWFGVWFFZKLTI-IUCAKERBSA-N (-)-α-pinene Chemical compound CC1=CC[C@@H]2C(C)(C)[C@H]1C2 GRWFGVWFFZKLTI-IUCAKERBSA-N 0.000 description 2
- 241001481710 Cerambycidae Species 0.000 description 2
- 241000511317 Diprion pini Species 0.000 description 2
- RHAXCOKCIAVHPB-UHFFFAOYSA-N Ipsenol-d Natural products CC(C)CC(O)CC(=C)C=C RHAXCOKCIAVHPB-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- 239000004615 ingredient Substances 0.000 description 2
- 238000012544 monitoring process Methods 0.000 description 2
- 244000062645 predators Species 0.000 description 2
- 239000002023 wood Substances 0.000 description 2
- RHAXCOKCIAVHPB-JTQLQIEISA-N (4s)-2-methyl-6-methylideneoct-7-en-4-ol Chemical compound CC(C)C[C@H](O)CC(=C)C=C RHAXCOKCIAVHPB-JTQLQIEISA-N 0.000 description 1
- NVGOATMUHKIQQG-UHFFFAOYSA-N 2-Methyl-3-buten-1-ol Chemical compound OCC(C)C=C NVGOATMUHKIQQG-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 241000272190 Falco peregrinus Species 0.000 description 1
- 241001325354 Lamiinae Species 0.000 description 1
- 241000218652 Larix Species 0.000 description 1
- 235000005590 Larix decidua Nutrition 0.000 description 1
- 241000269799 Perca fluviatilis Species 0.000 description 1
- 241000218657 Picea Species 0.000 description 1
- 241000607479 Yersinia pestis Species 0.000 description 1
- 230000009471 action Effects 0.000 description 1
- MVNCAPSFBDBCGF-UHFFFAOYSA-N alpha-pinene Natural products CC1=CCC23C1CC2C3(C)C MVNCAPSFBDBCGF-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 230000004888 barrier function Effects 0.000 description 1
- 230000005540 biological transmission Effects 0.000 description 1
- 230000000694 effects Effects 0.000 description 1
- 239000003205 fragrance Substances 0.000 description 1
- 239000000463 material Substances 0.000 description 1
- 238000000034 method Methods 0.000 description 1
- 230000005012 migration Effects 0.000 description 1
- 238000013508 migration Methods 0.000 description 1
- 150000002894 organic compounds Chemical class 0.000 description 1
- 229920003023 plastic Polymers 0.000 description 1
- 239000004033 plastic Substances 0.000 description 1
- 238000002360 preparation method Methods 0.000 description 1
- 125000005581 pyrene group Chemical group 0.000 description 1
- 230000009467 reduction Effects 0.000 description 1
- 239000003620 semiochemical Substances 0.000 description 1
- 230000007480 spreading Effects 0.000 description 1
- 238000003892 spreading Methods 0.000 description 1
Classifications
-
- A—HUMAN NECESSITIES
- A01—AGRICULTURE; FORESTRY; ANIMAL HUSBANDRY; HUNTING; TRAPPING; FISHING
- A01N—PRESERVATION OF BODIES OF HUMANS OR ANIMALS OR PLANTS OR PARTS THEREOF; BIOCIDES, e.g. AS DISINFECTANTS, AS PESTICIDES OR AS HERBICIDES; PEST REPELLANTS OR ATTRACTANTS; PLANT GROWTH REGULATORS
- A01N31/00—Biocides, pest repellants or attractants, or plant growth regulators containing organic oxygen or sulfur compounds
- A01N31/06—Oxygen or sulfur directly attached to a cycloaliphatic ring system
-
- A—HUMAN NECESSITIES
- A01—AGRICULTURE; FORESTRY; ANIMAL HUSBANDRY; HUNTING; TRAPPING; FISHING
- A01M—CATCHING, TRAPPING OR SCARING OF ANIMALS; APPARATUS FOR THE DESTRUCTION OF NOXIOUS ANIMALS OR NOXIOUS PLANTS
- A01M1/00—Stationary means for catching or killing insects
- A01M1/02—Stationary means for catching or killing insects with devices or substances, e.g. food, pheronones attracting the insects
-
- A—HUMAN NECESSITIES
- A01—AGRICULTURE; FORESTRY; ANIMAL HUSBANDRY; HUNTING; TRAPPING; FISHING
- A01N—PRESERVATION OF BODIES OF HUMANS OR ANIMALS OR PLANTS OR PARTS THEREOF; BIOCIDES, e.g. AS DISINFECTANTS, AS PESTICIDES OR AS HERBICIDES; PEST REPELLANTS OR ATTRACTANTS; PLANT GROWTH REGULATORS
- A01N31/00—Biocides, pest repellants or attractants, or plant growth regulators containing organic oxygen or sulfur compounds
- A01N31/08—Oxygen or sulfur directly attached to an aromatic ring system
-
- A—HUMAN NECESSITIES
- A01—AGRICULTURE; FORESTRY; ANIMAL HUSBANDRY; HUNTING; TRAPPING; FISHING
- A01P—BIOCIDAL, PEST REPELLANT, PEST ATTRACTANT OR PLANT GROWTH REGULATORY ACTIVITY OF CHEMICAL COMPOUNDS OR PREPARATIONS
- A01P19/00—Pest attractants
Landscapes
- Life Sciences & Earth Sciences (AREA)
- Pest Control & Pesticides (AREA)
- Engineering & Computer Science (AREA)
- Wood Science & Technology (AREA)
- Zoology (AREA)
- Environmental Sciences (AREA)
- Plant Pathology (AREA)
- Health & Medical Sciences (AREA)
- Agronomy & Crop Science (AREA)
- Dentistry (AREA)
- General Health & Medical Sciences (AREA)
- Chemical Kinetics & Catalysis (AREA)
- General Chemical & Material Sciences (AREA)
- Chemical & Material Sciences (AREA)
- Insects & Arthropods (AREA)
- Agricultural Chemicals And Associated Chemicals (AREA)
- Pharmaceuticals Containing Other Organic And Inorganic Compounds (AREA)
Abstract
Pierwszym przedmiotem zgłoszenia jest kompozycja substancji wabiących chrząszcze z rodzaju Monochamus, zwłaszcza chrząszcze gatunku żerdzianka sosnówka (Monochamus galloprovincialis (Oliv.)), zawierająca 2-undecyloksyetan-1-ol i (+)-α-pinen, charakteryzująca się tym, że zawiera również przynajmniej jeden związek wybrany z grupy zawierającej myrtenal i/lub trans-werbenol w ilości nie większej niż 1% masowy kompozycji. Drugim przedmiotem zgłoszenia jest zastosowanie kompozycji określonej w zastrzeżeniu pierwszym do wabienia chrząszczy z rodzaju Monochamus, zwłaszcza chrząszczy M. galloprovincialis. Innym przedmiotem zgłoszenia jest zestaw dyspenserów do wabienia chrząszczy z rodzaju Monochamus. Zgłoszenie obejmuje ponadto zastosowanie zestawu dyspenserów.
Description
Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku jest kompozycja wabiąca chrząszcze z rodzaju Monochamus, zwłaszcza chrząszcze gatunku żerdzianka sosnówka (Monochamus galloprovincialis (Oliv.)) Wynalazek obejmuje również jej zastosowanie do wabienia chrząszczy z rodzaju Monochamus. Ponadto wynalazek obejmuje zestaw dyspenserów do wabienia chrząszczy zawierający wspomnianą kompozycję oraz zastosowanie zestawu dyspenserów do wabienia chrząszczy.
Żerdzianka sosnówka, M. galloprovincialis należy do chrząszczy z rodziny kózkowate (Cerambycidae) i jest wtórnym szkodnikiem lasów sosnowych atakującym drzewa osłabione przez pożary, susze, wiatry i podobne czynniki. Oprócz sosen może też zasiedlać świerki, jodły i modrzewie. W Europie występują dwa podgatunki żerdzianki sosnówki - Monochamus galloprovincialis ssp. galloprovincialis w części zachodniej i południowo-zachodniej oraz Monochamus galloprovincialis ssp. pistor w pozostałych częściach [Audisio P., Sama G., 2016. Fauna Europea v. 2.6: Cerambicydae, Lamiinae, Monochamus galloprovincialis. http://www.fauna-eu.org]. Znaczenie żerdzianki sosnówki gwałtownie wzrosło od roku 1999, kiedy do Portugalii zawleczono obcy gatunek nicienia, zabijający drzewa sosnowe - węgorka sosnowca Bursaphelenchus xylophilus, dla którego żerdzianka okazała się jedynym w Europie środkiem przenoszenia się między drzewami. Po rozprzestrzenieniu się niemal w całej Portugalii oraz w niektórych regionach Hiszpanii nicień może z dużym prawdopodobieństwem zostać zawleczony do innych części Europy, w tym krajów środkowo- i wschodnioeuropejskich, poprzez transport zasiedlonego drewna i materiałów drzewnych oraz migrację z żerdzianką np. przez niższe rejony Pirenejów [Haran, J., A. Roques, A. Bernard, C. Robinet and G. Roux. 2015 Altitudinal Barrier to the Spread of an Invasive Species: Could the Pyrenean Chain Slow the Natural Spread of the Pinewood Nematode?, PLOS ONE 10 7 e0134126]. Konieczne okazało się opracowanie środków i metod do monitorowania populacji żerdzianki sosnówki w celu szybkiego wykrywania przenoszonego węgorka sosnowca.
W ostatnich latach przeprowadzono, głównie w Hiszpanii, badania naukowe, które wykazały, że samce żerdzianki wydzielają agregacyjny feromon 2-undecyloksyetan-1-ol, który w połączeniu ze składnikami feromonów współwystępujących korników z rodzaju Ips - ipsenolem i 2-metylobut-3-en-2-olem (MBO) - stanowi optymalną kompozycję wabiącą dla dorosłych postaci żerdzianki sosnówki [Pajares J., Alvarez G., Ibeas F., Gallego D., Hall D.R., Farman D.l. 2010. Identification and field activity of a maleproduced aggregation pheromone in the pine sawyer beetle, Monochamus galloprovincialis. J. Chem. Ecol., 36 (6): 570-583; Sanchez-Husillos E., Etxebeste I., Pajares J. 2015. Effectiveness of mass trapping in the reduction of Monochamus galloprovincialis Olivier (Col.: Cerambycidae) populations. J. Appl. Entomol., 139: 747-758; Alvarez G., Gallego D., Hall D.R., Jactel H., Pajares J.A. 2016. Combining pheromone and kairomones for effective trapping of the pine sawyer beetle Monochamus galloprovincialis. J. Appl. Entomol., 140 (1-2): 58-71]. Badania dotyczyły podgatunku M. galloprovincialis ssp. galloprovincialis. Opracowana na podstawie tych badań kompozycja wabiąca dostępna w handlu pod nazwą Galloprotect Pack (SEDQ Healthy Crops S.L., Barcelona, Hiszpania) składa się z dwóch części Galloprotect 2D i Galloprotect Plus. Galloprotect 2D składa się z dyspensera, zawierającego feromon agregacyjny 2-undecyloksyetan-1-ol oraz dyspensera zawierającego substancje kairomonowe: ipsenol i 2-metylobut-3-en-1-ol. Galloprotect Plus składa się z dwóch dyspenserów, zawierających α-pinen - jako substancję kairomonową. W praktyce stosowane są zarówno Galloprotect Pack, jak i Galloprotect 2D.
Problemem technicznym stawianym przed wynalazkiem byłoby dostarczenie kompozycji do wabienia chrząszczy z rodzaju Monochamus, zwłaszcza chrząszczy gatunku żerdzianka sosnówka, która to kompozycja miałaby większą efektywność w porównaniu z kompozycjami dostępnymi komercyjnie, i jednocześnie nie byłaby efektywna lub charakteryzowała się minimalną efektywnością wabienia wobec pożytecznych owadów, np. przekrasków Thanasimus formicarius (L.) czy T. femoralis (Zetterstedt), będących drapieżnikami korników i kózkowatych, przy czym charakteryzowałaby się prostym składem i byłaby możliwa do przygotowania na podstawie komercyjnie dostępnych składników.
Pierwszym przedmiotem wynalazku jest kompozycja substancji wabiących chrząszcze z rodzaju Monochamus, zwłaszcza chrząszcze gatunku żerdzianka sosnówka (Monochamus galloprovincialis (Oliv.)), zawierająca 2-undecyloksyetan-1-ol i (+)-a-pinen, charakteryzująca się tym, że zawiera również przynajmniej jeden związek wybrany z grupy zawierającej myrtenal i/lub trans -werbenol w ilości nie większej niż 1% masowy kompozycji. 2-undecyloksyetan-1-ol, (+)-a-pinen, myrtenal oraz trans -werbenol stanowią substancje wabiące owady.
W korzystnej realizacji wynalazku kompozycja zawiera (+)-a-pinen w ilości nie mniejszej niż 99% masowych, korzystnie w ilości od 99,00% (w/w) do 99,82% (w/w).
W następnej korzystnej realizacji wynalazku kompozycja zawiera 2-undecyloksyetan-1-ol w ilości od 0,38% (w/w) do 0,39% (w/w).
W kolejnej korzystnej realizacji wynalazku kompozycja zawiera myrtenal w ilości od 0% (w/w) do 0,41% (w/w).
W innej korzystnej realizacji wynalazku kompozycja zawiera trans -werbenol w ilości od 0% (w/w) do 0,58% (w/w).
W jeszcze następnej korzystnej realizacji wynalazku kompozycja zawiera myrtenal i trans -werbenol, przy czym stosunek wagowy myrtenalu do trans -werbenolu wynosi 1,06.
Drugim przedmiotem wynalazku jest zastosowanie kompozycji określonej w zastrzeżeniu pierwszym do wabienia chrząszczy z rodzaju Monochamus, zwłaszcza chrząszczy M. galloprovincialis.
Innym przedmiotem wynalazku jest zestaw dyspenserów do wabienia chrząszczy z rodzaju Monochamus , zwłaszcza chrząszczy gatunku żerdzianka sosnówka (Monochamus galloprovincialis (Oliv.)), zawierający przynajmniej trzy dyspensery, przy czym każdy z dyspenserów zawiera przynajmniej jeden nośnik kompozycji wabiącej, charakteryzujący się tym, że zestaw zawiera kompozycję substancji wabiących jak zdefiniowano w zastrzeżeniu pierwszym, i każdy z dyspenserów zawiera przynajmniej jeden nośnik substancji wabiącej, przy czym nośnik zawiera jedną substancję wabiącą lub mieszaninę substancji wabiących.
W korzystnej realizacji wynalazku nośnik substancji wabiącej jest nasączony mieszaniną substancji wabiących, którą stanowi mieszanina trans -werbenolu i myrtenalu, jak zdefiniowano w pierwszym przedmiocie wynalazku.
Kolejnym przedmiotem wynalazku jest zastosowanie zestawu dyspenserów określonego w drugim przedmiocie wynalazku do wabienia chrząszczy z rodzaju Monochamus, zwłaszcza chrząszczy gatunku żerdzianka sosnówka (Monochamus galloprovincialis (Oliv.)).
Przez dyspenser do wabienia owadów w odniesieniu do wynalazku należy rozumieć pojemnik wykonany z tworzywa sztucznego, np. polietylenu o niskiej gęstości (LDPE), zawierający jeden nośnik lub kilka nośników substancji wabiących. Pojemnik może mieć postać torebki z zamknięciem strunowym albo zamkniętej przez zgrzewanie termiczne. Ponadto pojemnik (dyspenser) może zawierać kilka nośników substancji wabiącej, przy czym każdy z dyspenserów zawiera nośnik, lub nośniki, tylko z jedną substancję wabiącą. Nośnikiem substancji wabiącej może być kartonik, np. z bawełny i celulozy albo z papieru Beermat, nasączony substancją wabiącą. Nośnik może być nasączony jedną substancją wabiącą albo więcej niż jedną substancją wabiącą. Przez zestaw dyspenserów należy rozumieć kilka dyspenserów, każdy z inną substancją wabiącą, ewentualnie z mieszaniną substancji wabiących. Liczba dyspenserów we wspomnianym zestawie jest ograniczona jedynie liczbą substancji wabiących.
W trakcie badań, prowadzonych wspólnie w Instytucie Chemii Fizycznej PAN i w Instytucie Badawczym Leśnictwa w latach 2020 i 2021, nieoczekiwanie stwierdzono, że mieszanina 2-undecyloksyetan-1-olu i (+)-a-pinenu, wchodzących w skład znanych kompozycji wabiących z serii Galloprotect, oraz substancji kairomonowych myrtenalu i trans -werbenolu zapewnia skuteczność odłowów żerdzianki sosnówki podgatunku M. galloprovincialis ssp. pistor porównywalną z komercyjnymi kompozycjami wabiącymi, ale w odróżnieniu od nich nie wabi znaczących ilości owadów pożytecznych.
Rozwiązanie według wynalazku charakteryzuje się szeregiem zalet. Kompozycja według wynalazku (atraktant) oparta jest na przynajmniej trójkomponentowej mieszaninie związków organicznych dostępnych komercyjnie, tj. (+)-a-pinenu i 2-undecyloksyetanolu, oraz trans -werbenolu i/lub myrtenalu. Do efektywnego działania kompozycji wabiącej wystarczą trzy składniki, najkorzystniej jednak jest używać mieszaniny czterokomponentowej. W mieszaninie trójkomponentowej, jak i czterokomponentowej, stałymi składnikami są 2-undecyloksyetan-1-ol i (+)-a-pinen. Składnik zmienny stanowi myrtenal lub trans -werbenol, lub ich mieszanina, w przypadku mieszaniny czterokomponentowej. Zawartość tych ostatnich składników decyduje o skuteczności kompozycji wabiącej. Cechuje ją duża efektywność zwabiania żerdzianek, porównywalna do efektywności osiąganych dzięki preparatom dostępnym na rynku, np. Galloprotect Pack. Jednak prawdziwą zaletą opracowanej kompozycji atraktanta jest znikome zwabianie innych niż żerdzianka owadów, szczególnie przekrasków Thanasimus formicarius (L.) i T. femoralis (Zetterstedt) - naturalnych drapieżników korników i kózkowatych, w tym gatunków o dużej szkodliwości dla lasów. Dlatego stosowanie opracowanego atraktanta jest bardziej przyjazne dla ekosystemów leśnych niż dostępnych komercyjnie produktów, np. Galloprotect Pack. Dodatkową zaletą rozwiązania według wynalazku jest to, że kompozycja zawiera wyłącznie składniki identyczne z występującymi w lasach, a zatem jej zastosowanie nie oddziałuje negatywnie na środowisko naturalne.
Przykład 1
Dyspenser z (+)-a-pinenem przygotowano, umieszczając pięć kartoników z mieszaniny bawełny i celulozy o wymiarach 100 χ 80 χ 1 mm w torebce strunowej z polietylenu o niskiej gęstości (LDPE) i nasycając je (+)-a-pinenem w ilości 30 ml. Torebki zamykano wbudowanym suwakiem i przechowywano w temperaturze -20°C. Dyspensery z 2-undecyloksyetan-1-olem, zakupione w firmie Synergy Semiochemicals, zawierały 100 mg tego związku i uwalniały go z szybkością 1 mg/dzień w temperaturze 25°C. Dyspensery z trans-werbenolem przygotowywano poprzez nakraplanie 100 μl tego związku na kartonik z papieru Beermat o wymiarach 40 χ 60 χ 1,5 mm. Kartonik wkładano do torebki z polietylenu (LDPE) o wymiarach 100 χ 50 mm i grubości ścianki 50 μm. Torebki zamknięto metodą zgrzewania termicznego i przechowywano w torebkach strunowych z laminatu PET12/ALU8/PE150 w temperaturze -20°C.
Otrzymane dyspensery, jako zestaw dyspenserów, umieszczono w pułapkach do odłowu chrząszczy w następującej kolejności: na dole trans -werbenol, pośrodku (+)-a-pinen, na górze 2-undecyloksyetan-1-ol. Pułapki rozwieszono w lesie sosnowym, w którym występowały chrząszcze żerdzianki sosnówki. Dla porównania zbadano w podobny sposób dyspensery komercyjne. Każdą kompozycję zapachową testowano w ośmiu powtórzeniach (pułapkach).
Po 13 dniach w pułapkach z kompozycją według wynalazku stwierdzono obecność średnio na jedną pułapkę 22,6 (76%) chrząszczy żerdzianki sosnówki, 6,3 (21%) pożytecznych chrząszczy T. formicarius i 0,9 (3%) pożytecznych chrząszczy T. femoralis.
W pułapkach z kompozycją komercyjną Galloprotect Pack stwierdzono odpowiednio 33,8 (12%) chrząszczy żerdzianki sosnówki, 62,2 (22%) pożytecznych chrząszczy T. formicarius i 183,6 (66%) pożytecznych chrząszczy T. femoralis.
Przykład 2
Postępując, jak opisano w przykładzie 1, zbadano skuteczność 10 zestawów dyspenserów zawierających 2-undecyloksyetan-1-ol, (+)-a-pinen i zwiększoną ilość trans -werbenolu. Dyspensery przygotowano tak jak w przykładzie 1, z tym że zamiast 100 μl trans -werbenolu nakraplano 150 μl.
Po 9 dniach w pułapkach z kompozycją według wynalazku stwierdzono obecność średnio na jedną pułapkę 27,6 (64%) chrząszczy żerdzianki sosnówki, 2,1 (5%) pożytecznych chrząszczy T. formicarius i 13,4 (31%) pożytecznych chrząszczy T. femoralis.
W 10 pułapkach z kompozycją komercyjną Galloprotect Pack stwierdzono odpowiednio 36,1 (39%) chrząszczy żerdzianki sosnówki, 18 (19%) pożytecznych chrząszczy T. formicarius i 39,4 (42%) pożytecznych chrząszczy T. femoralis.
Przykład 3
Postępując, jak opisano w przykładzie 1, zbadano skuteczność 10 zestawów dyspenserów, zawierających zwiększone ilości 2-undecyloksyetan-1-olu, (+)-a-pinenu i trans -werbenolu. W każdej pułapce umieszczono po dwa dyspensery z (+)-a-pinenem i 2-undecyloksyetan-1-olem oraz dyspenser z trans -werbenolem przygotowane tak jak w przykładzie 2. Dla porównania zbadano dodatkowo pułapki z komercyjnymi dyspenserami.
Po 12 dniach w pułapkach z kompozycją według wynalazku stwierdzono obecność średnio na jedną pułapkę 41,6 (97%) chrząszczy żerdzianki sosnówki, 0,4 (1%) pożytecznych chrząszczy T. formicarius i 1 (2%) pożytecznego chrząszcza T. femoralis.
W pułapkach z kompozycją komercyjną Galloprotect 2D stwierdzono odpowiednio 47,4 (48%) chrząszczy żerdzianki sosnówki, 11,4 (12%) pożytecznych chrząszczy T. formicarius i 39,9 (40%) pożytecznych chrząszczy T. femoralis. W pułapkach z kompozycją Galloprotect Pack stwierdzono odpowiednio 69,7 (50%) chrząszczy żerdzianki sosnówki, 9,3 (6%) pożytecznych chrząszczy T. formicarius i 61,2 (44%) pożytecznych chrząszczy T. femoralis.
Przykład 4
Postępując, jak opisano w przykładzie 1, zbadano skuteczność 10 zestawów dyspenserów zawierających 2-undecyloksyetan-1-ol, (+)-a-pinen i zmniejszoną ilość trans -werbenolu. Dyspensery przygotowano tak jak w przykładzie 1, z tym że zamiast 100 μl trans -werbenolu nakraplano 50 μl tego związku.
Po 9 dniach w pułapkach z kompozycją według wynalazku stwierdzono obecność średnio na jedną pułapkę 26,5 (56%) chrząszczy żerdzianki sosnówki, 3,7 (8%) pożytecznych chrząszczy T. formicarius i 17,2 (36%) pożytecznych chrząszczy T. femoralis.
W pułapkach z kompozycją komercyjną Galloprotect Pack stwierdzono odpowiednio 36,1 (39%) chrząszczy żerdzianki sosnówki, 18 (19%) pożytecznych chrząszczy T. formicarius i 39,4 (42%) pożytecznych chrząszczy T. femoralis.
Przykład 5
Postępując, jak opisano w przykładzie 1, zbadano skuteczność 8 zestawów dyspenserów, zawierających 2-undecyloksyetan-1-ol, (+)-a-pinen i myrtenal. Dyspensery z 2-undecyloksyetan-1-olem i (+)-a-pinenem przygotowano tak jak w przykładzie 1. Dyspensery z myrtenalem przygotowano, nakraplając 100 μl tego związku na kartonik z papieru Beermat o wymiarach 40 χ 60 χ 1,5 mm. Kartonik umieszczano w torebce z polietylenu (LDPE) o wymiarach 100 χ 50 mm i grubości ścianki 6 μm. Torebki zamknięto metodą zgrzewania termicznego i przechowywano w torebkach strunowych z laminatu PET12/ALU8/PE150 w temperaturze -20°C.
Po 13 dniach w pułapkach z kompozycją według wynalazku stwierdzono obecność średnio na jedną pułapkę 21,8 (85%) chrząszczy żerdzianki sosnówki, 3,4 (13%) pożytecznych chrząszczy T. formicarius i 0,4 (2%) pożytecznych chrząszczy T. femoralis.
W pułapkach z komercyjną kompozycją Galloprotect Pack stwierdzono odpowiednio 33,8 (12%) chrząszczy żerdzianki sosnówki, 62,2 (22%) pożytecznych chrząszczy T. formicarius i 183,6 (66%) pożytecznych chrząszczy T. femoralis.
Przykład 6
Postępując, jak opisano w przykładzie 1, zbadano skuteczność 10 zestawów dyspenserów zawierających 2-undecyloksyetan-1-ol, (+)-a-pinen i zwiększoną ilość myrtenalu. Dyspensery z 2-undecyloksyetan-1-olem i (+)-a-pinenem przygotowywano tak jak w przykładzie 1, a dyspensery z myrtenalem tak jak w przykładzie 5, z tym że zamiast 100 μl tego związku nakraplano 150 μl.
Po 9 dniach w pułapkach z kompozycją według wynalazku stwierdzono obecność średnio 25,0 (62%) chrząszczy żerdzianki sosnówki, 2,0 (5%) pożytecznych chrząszczy T. formicarius i 13,4 (33%) pożytecznych chrząszczy T. femoralis.
W pułapkach z kompozycją komercyjną Galloprotect Pack stwierdzono odpowiednio 36,1 (39%) chrząszczy żerdzianki sosnówki, 18,0 (19%) pożytecznych chrząszczy T. formicarius i 39,4 (42%) pożytecznych chrząszczy T. femoralis.
Przykład 7
Postępując, jak opisano w przykładzie 1, zbadano skuteczność 10 zestawów dyspenserów, zawierających 2-undecyloksyetan-1-ol, (+)-a-pinen i zmniejszoną ilość myrtenalu. Dyspensery z 2-undecyloksyetan-1-olem i (+)-a-pinenem przygotowywano tak jak w przykładzie 1, a dyspensery z myrtenalem - tak jak w przykładzie 5, z tym że zamiast 100 μl tego związku nakraplano 50 μl.
Po 9 dniach w pułapkach z kompozycją według wynalazku stwierdzono obecność średnio na jedną pułapkę 25,3 (59%) chrząszczy żerdzianki sosnówki, 2,7 (6%) pożytecznych chrząszczy T. formicarius i 14,9 (35%) pożytecznych chrząszczy T. femoralis.
W pułapkach z kompozycją komercyjną Galloprotect Pack stwierdzono odpowiednio 36,1 (39%) chrząszczy żerdzianki sosnówki, 18,0 (19%) pożytecznych chrząszczy T. formicarius i 39,4 (42%) pożytecznych chrząszczy T. femoralis.
Przykład 8
Postępując, jak opisano w przykładzie 1, zbadano skuteczność 10 zestawów dyspenserów zawierających 2-undecyloksyetan-1-ol, (+)-a-pinen, trans-werbenol i myrtenal. Dyspensery z 2-undecyloksyetan-1-olem i (+)-a-pinenem przygotowywano tak jak w przykładzie 1. Dyspensery z trans -werbenolem i myrtenalem przygotowywano, nakraplając 100 μl każdego z tych związków na jeden kartonik z papieru Beermat o wymiarach 40 χ 60 χ 1,5 mm. Kartonik wkładano do torebki z polietylenu (LDPE) o wymiarach 100 χ 50 mm i grubości ścianki 50 μm. Torebki zamknięto metodą zgrzewania termicznego i przechowywano w torebkach strunowych z laminatu PET12/ALU8/PE150 w temperaturze -20°C.
Po 12 dniach w 10 pułapkach z kompozycją według wynalazku stwierdzono obecność średnio na jedną pułapkę 62,5 (86%) chrząszczy żerdzianki sosnówki, 3,3 (4%) pożytecznych chrząszczy T. formicarius i 7 (10%) pożytecznych chrząszczy T. femoralis.
W pułapkach z kompozycją komercyjną Galloprotect Pack stwierdzono odpowiednio 69,7 (50%) chrząszczy żerdzianki sosnówki, 9,3 (6%) pożytecznych chrząszczy T. formicarius i 61,2 (44%) pożytecznych chrząszczy T. femoralis. W pułapkach z kompozycją komercyjną Galloprotect 2D stwierdzono
PL 246600 Β1 odpowiednio 47,4 (48%) chrząszczy żerdzianki sosnówki, 11,4 (12%) pożytecznych chrząszczy T. formicahus i 39,9 (40%) pożytecznych chrząszczy T. femoralis.
Przykłady 1-8 pokazują jednoznacznie, że pułapki, w których zastosowano kompozycje wabiące według wynalazku, odławiały zbliżone liczby chrząszczy żerdzianki sosnówki (M. galloprovincialis) oraz znacząco mniejsze liczby pożytecznych owadów T. formicarius (przekrasek mróweczka) i T. femoralis (przekrasek krasaneczka) w porównaniu z pułapkami zawierającymi komercyjne dyspensery z kompozycjami wabiącymi. Przekraski są owadami drapieżnymi, ograniczającymi liczebność owadów szkodliwych, m.in. różnych gatunków korników i kózkowatych. Dzięki tej właściwości, kompozycja wabiąca według wynalazku może być środkiem do monitoringu żerdzianki sosnówki oraz przenoszonych przez nią nicieni, znacznie bardziej ekologicznym, niż dostępne kompozycje komercyjne. Składy procentowe (w/w) kompozycji według przykładów 1-8 podano w tabeli 1 (poniżej).
Tabela 1
Skład procentowy kompozycji według wynalazku użytych w przykładach 1-8 (wyrażony w procentach masowych)
| Kompozycja według przykładu: | (+)-a-pinen (% w/w) | 2- undecyloksyetanl-ol (% w/w) | myrtenal (% w/w) | trans- werbenol (% w/w) | Myrten a!/transwerbenol |
| 1 | 99,23 | 0,39 | brak | 0,39 | |
| 2 | 99,04 | 0,39 | brak | 0,58 | |
| 3 | 99,32 | 0,39 | brak | 0,29 | |
| 4 | 99,42 | 0,39 | brak | 0,19 | |
| 5 | 99,21 | 0,39 | 0,41 | brak | |
| 6 | 99,00 | 0,38 | 0,61 | brak | |
| 7 | 99,41 | 0,39 | 0,20 | brak | |
| 8 | 98,82 | 0,38 | 0,41 | 0,38 | 1,06 |
| a gęstość (+)-a-pinenu w 20 °C 0,858 g/ml;h gęstość myrtenalu w 20 °C 1,061 g/ml;c gęstość trans-werbenolu w 20 °C 1 g/ml;d 2-undecyloksyetan-l-ol 0,875 g/ml (obliczona) |
Claims (11)
1. Kompozycja substancji wabiących chrząszcze z rodzaju Monochamus, zwłaszcza chrząszcze gatunku żerdzianka sosnówka (Monochamus galloprovincialis (Oliv.)), zawierająca 2-undecyloksyetan-1-ol i (+)-a-pinen, znamienna tym, że zawiera przynajmniej jeden związek wybrany z grupy zawierającej myrtenal i/lub frans-werbenol w ilości nie większej niż 1% masowy kompozycji, przy czym zawiera (+)-a-pinen w ilości nie mniejszej niż 98,82% masowych kompozycji, 2-undecyloksyetan-1-ol w ilości od 0,38% (w/w) do 0,39% (w/w) kompozycji.
2. Kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że zawiera (+)-a-pinen w ilości od 98,82% (w/w) do 99,42% (w/w) kompozycji.
3. Kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że zawiera myrtenal w ilości od 0% (w/w) do 0,41% (w/w).
4. Kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że zawiera frans-werbenol w ilości od 0% (w/w) do 0,58% (w/w).
5. Kompozycja według zastrz. 1,3 albo 4, znamienna tym, że zawiera myrtenal i frans-werbenol, przy czym stosunek wagowy myrtenalu do frans-werbenolu wynosi 1,06.
6. Zastosowanie kompozycji, określonej w zastrzeżeniu pierwszym, do wabienia chrząszczy z rodzaju Monochamus, zwłaszcza chrząszczy gatunku żerdzianka sosnówka (Monochamus galloprovincialis (Oliv.)).
7. Zestaw dyspenserów do wabienia chrząszczy z rodzaju Monochamus, zwłaszcza chrząszczy gatunku żerdzianka sosnówka (Monochamus galloprovincialis (Oliv.)), zawierający przynajmniej trzy dyspensery, przy czym każdy z dyspenserów zawiera przynajmniej jeden nośnik substancji kompozycji wabiącej, znamienny tym, że nośnik zawiera substancję wabiącą, którą stanowi pojedyncza substancja wabiąca lub mieszanina substancji wabiących, substancja wabiąca wybrana jest z grupy zawierającej 2-undecyloksyetan-1-ol, (+)-a-pinen, myrtenal i/lub trans -werbenol, przy czym każdy z nośników zawiera inną substancję wabiąca lub mieszaninę substancji wabiących, przy czym substancje lub mieszanina substancji wabiących tworzą kompozycję substancji wabiących jak zdefiniowano w zastrzeżeniu pierwszym.
8. Zestaw według zastrz. 7, znamienny tym, że nośnik substancji wabiącej jest nasączony mieszaniną substancji wabiących, którą stanowi mieszanina trans -werbenolu i myrtenalu, jak zdefiniowano w zastrzeżeniu pierwszym, przy czym stosunek wagowy myrtenalu do trans -werbenolu wynosi 1,06.
9. Zestaw według zastrz. 7, znamienny tym, że dyspenser stanowi pojemnik z polietylenu o niskiej gęstości.
10. Zestaw według zastrz. 7, znamienny tym, że nośnik stanowi kartonik, korzystnie papierowy albo z bawełny i celulozy.
11. Zastosowanie zestawu dyspenserów, określonego w zastrzeżeniu 7., do wabienia chrząszczy z rodzaju Monochamus, zwłaszcza chrząszczy gatunku żerdzianka sosnówka (Monochamus galloprovincialis (Oliv.)).
Priority Applications (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL440646A PL246600B1 (pl) | 2022-03-16 | 2022-03-16 | Kompozycja wabiąca chrząszcze z rodzaju Monochamus, zwłaszcza chrząszcze gatunku żerdzianka sosnówka (Monochamus galloprovincialis (Oliv.)), zestaw dyspenserów do wabienia chrząszczy z rodzaju Monochamus, zastosowanie kompozycji oraz zastosowanie zestawu dyspenserów |
Applications Claiming Priority (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL440646A PL246600B1 (pl) | 2022-03-16 | 2022-03-16 | Kompozycja wabiąca chrząszcze z rodzaju Monochamus, zwłaszcza chrząszcze gatunku żerdzianka sosnówka (Monochamus galloprovincialis (Oliv.)), zestaw dyspenserów do wabienia chrząszczy z rodzaju Monochamus, zastosowanie kompozycji oraz zastosowanie zestawu dyspenserów |
Publications (2)
| Publication Number | Publication Date |
|---|---|
| PL440646A1 PL440646A1 (pl) | 2023-09-18 |
| PL246600B1 true PL246600B1 (pl) | 2025-02-17 |
Family
ID=88203669
Family Applications (1)
| Application Number | Title | Priority Date | Filing Date |
|---|---|---|---|
| PL440646A PL246600B1 (pl) | 2022-03-16 | 2022-03-16 | Kompozycja wabiąca chrząszcze z rodzaju Monochamus, zwłaszcza chrząszcze gatunku żerdzianka sosnówka (Monochamus galloprovincialis (Oliv.)), zestaw dyspenserów do wabienia chrząszczy z rodzaju Monochamus, zastosowanie kompozycji oraz zastosowanie zestawu dyspenserów |
Country Status (1)
| Country | Link |
|---|---|
| PL (1) | PL246600B1 (pl) |
Citations (4)
| Publication number | Priority date | Publication date | Assignee | Title |
|---|---|---|---|---|
| AU8211098A (en) * | 1997-05-30 | 1998-12-30 | Octrooibureau Kisch N.V. | Means and method for pest control |
| US20090099135A1 (en) * | 2007-01-16 | 2009-04-16 | Tyratech, Inc. | Pest control compositions and methods |
| US20100303940A1 (en) * | 2007-03-22 | 2010-12-02 | Tyratech, Inc. | Synergistic pest-control compositions |
| GB2513534A (en) * | 2012-12-13 | 2014-11-05 | Univ Swansea | Use of a compound to control insects |
-
2022
- 2022-03-16 PL PL440646A patent/PL246600B1/pl unknown
Patent Citations (4)
| Publication number | Priority date | Publication date | Assignee | Title |
|---|---|---|---|---|
| AU8211098A (en) * | 1997-05-30 | 1998-12-30 | Octrooibureau Kisch N.V. | Means and method for pest control |
| US20090099135A1 (en) * | 2007-01-16 | 2009-04-16 | Tyratech, Inc. | Pest control compositions and methods |
| US20100303940A1 (en) * | 2007-03-22 | 2010-12-02 | Tyratech, Inc. | Synergistic pest-control compositions |
| GB2513534A (en) * | 2012-12-13 | 2014-11-05 | Univ Swansea | Use of a compound to control insects |
Also Published As
| Publication number | Publication date |
|---|---|
| PL440646A1 (pl) | 2023-09-18 |
Similar Documents
| Publication | Publication Date | Title |
|---|---|---|
| JP6526650B2 (ja) | 昆虫防除 | |
| PL172633B1 (pl) | Synergiczna kompozycja do wabienia owadów PL PL PL PL | |
| Katsoyannos et al. | Evaluation of synthetic food‐based attractants for female Mediterranean fruit flies (Dipt., Tephritidae) in McPhail type traps | |
| Gazit et al. | Trapping females of the Mediterranean fruit fly (Diptera: Tephritidae) in Israel: comparison of lures and trap type | |
| Tóth et al. | Phenylacetaldehyde: a chemical attractant for common green lacewings (Chrysoperla carnea sl, Neuroptera: Chrysopidae) | |
| Piñero et al. | A comparative assessment of the response of three fruit fly species (Diptera: Tephritidae) to a spinosad-based bait: effect of ammonium acetate, female age, and protein hunger | |
| Tóth et al. | One decade’s research efforts in Hungary to develop a bisexual lure for the cotton bollworm Helicoverpa armigera Hübner | |
| TWI373310B (pl) | ||
| AU656570B2 (en) | Preparation and method for control of social insects | |
| Tóth et al. | Improving bisexual lures for the silver Y moth Autographa gamma L. and related Plusiinae (Lepidoptera: Noctuidae) | |
| Tóth et al. | Chemical attractants for females of pest pyralids and phycitids (Lepidoptera: Pyralidae, Phycitidae) | |
| NZ328713A (en) | Insecticidal synergistic composition containing isobornyl thiocyanoethyl ether and certain other insecticides useful in eradicating wood eating insects | |
| CN116548439A (zh) | 一种基于番茄气味的番茄潜叶蛾食诱剂及其应用 | |
| PL246600B1 (pl) | Kompozycja wabiąca chrząszcze z rodzaju Monochamus, zwłaszcza chrząszcze gatunku żerdzianka sosnówka (Monochamus galloprovincialis (Oliv.)), zestaw dyspenserów do wabienia chrząszczy z rodzaju Monochamus, zastosowanie kompozycji oraz zastosowanie zestawu dyspenserów | |
| Stelinski et al. | Comparison of neonicotinoid insecticides for use with biodegradable and wooden spheres for control of key Rhagoletis species (Diptera: Tephritidae) | |
| PL165943B1 (pl) | Srodek przeciw stawonogom PL PL PL PL | |
| US6740319B2 (en) | Chemical attractants for yellowjacket wasps | |
| KR970007928B1 (ko) | 곤충 유인제와 그것을 이용한 곤충 유인 방법 | |
| EP3979800A1 (en) | Non-natural insect pheromone blend compositions | |
| Szanyi et al. | Comparing performance of synthetic sex attractants and a semisynthetic bisexual lure in Orthosia and Conistra species (Lepidoptera: Noctuidae) | |
| Elmadawy et al. | Bags impregnated with garlic (Allium sativum L.) and parsley (Petroselinum crispum (Mill.) Fuss) essential oils as a new biopesticide tool for Trogoderma granarium Everts, 1898 pest control | |
| KR101862006B1 (ko) | 복숭아씨살이좀벌 유인용 성페로몬 조성물 및 이의 제조방법 | |
| US3030268A (en) | Process and composition for attracting and combatting insects, in particular the mediterranean fruit fly | |
| Auger et al. | Allium spp thiosulfinates as substitute fumigants for methyl bromide | |
| US3030267A (en) | Process and composition for attracting and combatting insects, in particular the mediterranean fruit fly |