W wielkich silnikach spalinowych, szczególnie takich, w których paliwo, rzucane zapomoca sprezonego powietrza uderza w dno tloka, tloki sprawiaja na- ogól wielkie trudnosci, gdyz dno ich nie¬ równomiernie sie rozgrzewa. Szczegól¬ nie silnie rozgrzewa sie srodek dna, po¬ niewaz w srodku predkosc gazu, a wiec i przenikanie ciepla, sa najwieksze. Z te¬ go powodu powstaja i w tlokach ochla¬ dzanych — tylko takie w wielkich silni¬ kach spalinowych wchodza w rachube — wielkie naprezenia w plycie tlokowej.Szczególnie niebezpiecznemi staja sie te miejscowe naprezenia w dnach tloków, kiedy cylinder posiada kilka zaworów wtryskowych. Drugi rodzaj naprezenia od ciepla powstaje z powodu wielkiej, a u wszelkich silników spalinowych w ogólnosci nie dajacej sie zmniejszyc grubosci den tlokowych. Im grubsze bo¬ wiem dno, tern wieksza jest, przy pew¬ nym przeplywie ciepla przez cm. kwadr, powierzchni tloka, róznica temperatury w plycie po stronie gazu i wody.Te niedogodnosci daja sie usunac przy pomocy niniejszego wynalazku w ten spo¬ sób, ze dno tlokowe sklada sie z jednej albo kilku czesci pierscieniowych i wklad¬ ki srodkowej. Wszystkie te czesci, ochla¬ dzane woda, sa zlozone ze soba z bocz¬ nym luzem. Ustrój ten ma te dodatnia strone, ze grubosc scianki czesci srodko¬ wej tloka, najwiecej narazonej, mozna zmniejszyc, uwazajac ja za tlok o stosun¬ kowo mniejszej srednicy, zatem tak wiel¬ kiej grubosci scianek niewymagajacy.Wskutek tego róznica temperatury po¬ miedzy powierzchniami po stronie gazu i wody staje sie mniejsza, a tern samemmniejszerai staja sie naprezenia z powo¬ du ciepla i przesuniecia krancowych warstw materjalu. Wiadomo, ze powierz¬ chnia po stronie gazu z powodu wiek¬ szego rozgrzania bardziej sie rozszerza, niz ochladzana wewnetrzna powierzchnia tloka. Z tego powodu powstaje przesu¬ wanie sie tych warstw materjalu wzgle¬ dem siebie, przyczem naturalnie bez¬ wzgledna wielkosc przesuniec wzrasta w stosunku do wielkosci srednicy plyty tlokowej. Przez zmniejszenie tej plyty zmniejszaja, sie wiec w wielkim stopniu i naprezenia, powstajace z róznicy tem¬ peratury. Dno tlokowe, skladajace sie z kilku ochladzanych pierscieniowych czesci, ma i te dodatnia strone, ze napre¬ zenia miejscowe, powstale przez miejsco¬ we wieksze rozgrzanie, nie moga stac sie tak niebezpiecznemi, bo jednostronne zwyzki naprezenia w pierscieniu latwiej dadza sie wyrównac niz w plycie.Proponowano wprawdzie osobne ochla¬ dzanie srodkowej czesci dna tlokowego w ten sposób, ze przeprowadzono ochla¬ dzane tloczysko az do dna tlokowego; to wymagalo jednak odpowiedniego ustroju calego tloka, przyczem mozna bylo wy¬ stawic na dzialanie osobnego ochladzania o wiele mniejsza czesc powierzchni srod¬ kowej tloka, niz przy powyzej podanym wynalazku, podczas gdy zmniejszenia grubosci scian w srodkowej czesci dna, a tern samem silniejszego chlodzenia tej¬ ze, nie. bylo mozna osiagnac.Rysunek przedstawia kilka sposobów wykonania tloków, podlug niniejszego wy¬ nalazku w przekroju podluznym. Doty¬ cza one silników o dzialaniu jednostron- nem. Przedstawiona moznosc podzialu dna tlokowego istnieje naturalnie i dla tloków silników o dzialaniu podwójnem.W wykonaniu wedlug fig. 1 srodkowa, ochladzana czesc (a) z luzem bocznym dla rozszerzania sie lezy na siedlisku (b) kadluba' tlokowego (c) i przycisnieta jest do niego zapomoca srub hakowych (d) i pierscienia (e). Woda do ochlodzenia doplywa przez rurke (g) do wnetrza (czesci srodkowej (a), a stad rurka (k) do wnetrza) plaszcza tlokowego (c), z któ¬ rego przez rurke (i) odplywa.W wykonaniu wedlug fig. 2 plaszcz tlokowy (c) tworzy zewnetrzny ochladza¬ ny pierscien. W nim lezy drugi ochla¬ dzany pierscien (f)y przymocowany do pierwszego srubami hakowemi (d) i pier¬ scieniem^. W ochladzanym pierscieniu(/) spoczywa srodkowa, takze ochladzana wkladka, spieta z nim zapomoca srub ha¬ kowych (dx) i obraczki (ej? tak, ze wszystkie te czesci silnie zlaczone sa w jedna calosc.Fig. 3 wskazuje odmienne przymoco¬ wanie pierscieniowej i srodkowej czesci (f)) wzglednie (a), do kadluba tlokowego, majace te strone dodatnia, ze obie cze¬ sci (a) i (f) mozna zwiazac z kadlubem tloka tylko zapomoca iednego pierscienia (e) i jednego rzedu srub hakowych (d).Sruby te, umieszczone we wkladce srod¬ kowej (a), przyciskaja ja do czesci pier¬ scieniowej (f), lezacej na siedlisku (b) kadluba tlokowego. Przyciagnieciem srub wiaza sie wszystkie czesci ze soba, przyczem kazda czesc posiada dostatecz¬ na moznosc rozszerzenia sie.Woda do chlodzenia doplywa i od¬ plywa przy wykonaniu podlug fig. 2 i 3 odpowiednio jak i przy wykonaniu we¬ dlug fig. 1 w ten sposób, ze najpierw wchodzi do srodkowej wkladki (a), stad przechodzi do pierscienia (f), a z niego do ciala pierscieniowego kadluba tloko¬ wego (e)} z którego odplywa. W da¬ nym wypadku obraczki (e) i (ej nalezy nieco wyzlobic w tych miejscach, w któ¬ rych maja byc przymocowane rurki do doplywu i odplywu wody chlodzacej. — 2 PL