Wynalazek niniejszy dotyczy cylindrów do chlodzonych powietrzem silników spa¬ linowych lub podobnych silników i pomp, zaopatrzonych w suwaki tulejowe, w któ¬ rych to silnikach otwory, wykonane w sciankach cylindra, sa odslaniane lub za¬ slaniane zapomoca suwakowej tulei, wy¬ konywajacej ruch postepowo-zwrotny lub obrotowy wzglednie ruch postepowo- zwrotny lacznie z ruchem obrotowym. Wy¬ nalazek dotyczy zwlaszcza tego rodzaju cylindrów, w których szereg otworów jest rozmieszczony na obwodzie cylindra, a przewód odprowadzajacy lub doprowa¬ dzajacy posiada postac odcinka pierscie¬ nia, czyli tak zwanego „pasa", i jest przy¬ mocowany do scianek cylindra od ze¬ wnatrz.Zwykle cylinder posiada dwa szeregi takich otworów, mianowicie szereg otwo¬ rów wlotowych oraz szereg otworów wy¬ lotowych, przyczem jeden z tych szeregów lub obydwa szeregi otworów sa przylaczo¬ ne do „pasa" doprowadzajacego wzglednie „pasa" odprowadzajacego.Jezeli jeden szereg otworów jest roz¬ mieszczony na luku wzdluz obwodu cy¬ lindra, odpowiadajacym srodkowemu ka¬ towi wiekszemu od 180°, to dotychczas trzeba bylo wytaczac na sciance cylindraspecjalna powierzchnie czyli gniazdo do przymocowywania do rriego pasa oraz ob- taczac sam pas, tak aby na jego koncach znajdowaly* sie powiefzepnie plaskie, w * ' przeciwnymi tiowiem raziJ pas mógl byc u- mlesziozany na swem miejscu tylko w ta¬ kim przypadku, gdy skladal sie z dwóch czesci.Wedlug wynalazku niniejszego po¬ wierzchnia, do której przymocowuje sie nastepnie pas, jest wytaczana na obwodzie cylindra luimosfodowo wzgledem osi cy-^ lindra, przyczem powierzchni tej nadaje sie srednice wieksza od zewnetrznej sred¬ nicy cylindra, co ma na cdu/zmniejsze¬ nie dlugosci wzmiankowanej powierzchni, mierzonej wzdluz obwodu cylindra, oraz zmniejszenie dlugosci pasa (równiez mie¬ rzonej wzdluz luku) bez zbednego powiek¬ szania wagi cylindra.Jezeli np. szereg wzmiankowanych o- tworów jest rozmieszczony na, luku, odpo¬ wiadajacym w przyblizeniu srodkowemu katowi 220°, to przez nadanie wzmianko¬ wanej powierzchni (gniazdu) nieco wiek¬ szej srednicy (przy jej wytaczaniu) i u- mieszczenie podluznej srodkowej osi tej powierzchni w pewnej odleglosci od osi cylindra po stronie, przeciwleglej wzmian¬ kowanym otworom, dlugosc powierzchni oporowej pasa, mierzona wzdluz luku ob¬ wodu, mozna zmniejszyc do dlugosci luku obwodu, odpowiadajacego srodkowemu katowi nieco mniejszemu od 180°, dzieki czemu zarówno pas, jak i powierzchnia, do której jest on przymocowany, moga byc (kazde z nich zosobna) wykonane pod¬ czas jednego zabiegu wytaczania.Czesci cylindra, mieszczace sie pomie¬ dzy wzmiankowanemi otworami, moga byc obtoczone d.o normalnej grubosci scianek, w celu zarówno zwiekszenia roboczego przekroju poprzecznego „pasa", jak i w celu zmniejszenia wagi cylindra.W chlodzonym zapomoca powietrza sil¬ niku spalinowym, zaopatrzonym w suwak tulejowy, umieszczony jest szereg otwo¬ rów wlotowych na jednym boku scianki cy¬ lindra, a szereg otworów wylotowych na przeciwleglym boku scianki cylindra, a po¬ wierzchnia, do której przymocowany jest wzmiankowany ,ipas", jest wytoczona mi- mosrodowo, jak opisano powyzej, przy¬ czem brzegi zeberek chlodzacych scianki otworów wylotowych moga byc obtoczone w tymze zabiegu.Scianki otworów wylotowych, wskutek silnego ogrzewania spalinami, , sa najgo- retszemi czesciami cylindra, wobec czego jest rzecza pozadana, aby zeberka chlodza¬ ce w tej czesci cylindra byly nieco wiek¬ sze, niz w innych jego czesciach. Wynala¬ zek niniejszy umozliwia wlasnie osiagnie¬ cie tego zwiekszenia zeberek w bardzo prosty sposób.Na rysunku przedstawiono tytulem przykladu jedna z postaci wykonania wy¬ nalazku niniejszego. Fig. 1 przedstawia widok zboku cylindra lotniczego silnika spalinowego, chlodzonego powietrzem i wyposazonego w suwak tulejowy, a fig. 2 przedstawia odpowiadajacy fig. 1 widok zgóry wraz z czesciowym przekrojem wzdluz linji 2 — 2 na fig. 1.Cylinder posiada dwa otwory wyloto¬ we 10 oraz trzy otwory wlotowe 11 (fig. 2), przyczem otwory' wlotowe 11 sa objete pierscieniowym przewodem doprowadza¬ jacym czyli „pasem" 12, posiadajacym w przekroju ksztalt korytka i stanowiacym jedna calosc z kolankiem 13 (fig. 1), pro- wadzacem do sprezarki, gazinika lub, w ra¬ zie silnika samozaplonowego, do rury, do¬ prowadzaj acej powietrze. Kolanko 13 po¬ siada wewnatrz przegrode 14, która sluzy do bardziej równomiernego doprowadza¬ nia powietrza lub mieszanka paliwowej.Konce pasa 12 sa zaopatrzone w zeber¬ ka chlodzace 15, sam zas pas jest przy¬ mocowany do cylindra zapomoca srub 16 i 17. Dookola kazdego z otworów wyloto¬ wych 10 cylinder jest wyposazony w pla- — 2 — iska powierzchnie oporowa 18, do której przymocowana jest rura wylotowa (nie- uwidocziniona na rysunku), a pomiedzy dlwoma otworami 10 znajduja sie zeberka chlodzace 19. Pomiedzy kazdym zas otwo¬ rem wylotowym 10 a sasiednim otworem wlotowym 11 znajduja sie dodatkowe ze¬ berka chlodzace 20.Wlasciwy cylinder jest wykonany w sposób nastepujacy. Najpierw obtaczana jest srodkowa czesc cylindra dookola osi A promieniem P w celu utworzenia ze¬ wnetrznych obwodów zeberek 19, chlo¬ dzacych otwory wylotowe, oraz w celu utworzenia powierzchni 21, do której przy¬ mocowany zostanie pas, otaczajacy otwo¬ ry wlotowe.Os A jest mimosrodowa wzgledem osi B cylindra, a promien P jest wiekszy od promienia powierzchni zewnetrznej cy¬ lindra, jak wyjasniono powyzej. Nastep¬ nie wytacza sie zwykle zeberka chlodzace 22, przyczem zeberka te, jak widac z fig. 1, znajduja sie powyzej i ponizej pier¬ scienia otworów cylindra.Obtaczanie poszczególnych zeberek chlodzacych stanowi, oczywiscie, zabieg odlr^hny, nieobjety wynalazkiem niniej¬ szym. Podobniez daio cylindra wyposaza sie w podstawke 23 o przekroju osmiokat¬ nym, do której przysrubowalje sie skrzyn¬ ke korbowa; górna zas czesc cylindra ob- tacza sie tak, aby mozna bylo osadzic w niej glowice cylindrowa (nieuwidoczniona na rysunku).Jest rzecza jasma, ze czesci scianek 25 cylindra, mieszczace sie pomiedzy sasied- niemi otworami wlotowemi 11, wystaja poczatkowo az do obwodu powierzchni 21, mimosrodowej wzgledem osi cylindra, lecz nastepnie czesci te sa obtaczane z ze¬ wnatrz wspólsrodkowo wzgledem osi cy¬ lindra, w celu otrzymania czesci scianek, które posiadaja jednostajna grubosc (jak to przedstawiono na rysunku), równa gru¬ bosci pozostalych czesci scianek cylindra.W ten sposób usuwa sie nadmiar metalu oraz zwieksza sie roboczy przekrój po¬ przeczny pasa w tych miejscach.Ponadto calkowita dlugosc luku, na którym rozmieszczone sa otwory wlotowe 11, obejmuje kat srodkowy nieco wiekszy od 180°, wskutek czego byloby rzecza nie¬ mozliwa uzycie normalnej powierzchni ob¬ wodowej cylindra do osadzenia na niej pasa 13 bez koniecznosci wykonania go z dwóch odrebnych czesci, poniewaz nie da¬ loby sie nasunac go na wlasciwe mu miej¬ sce.Jednak wskutek nadania powierzchni, do (której przymocowany jest pas 12, wiekszego promienia P przy jej obtacza- niu, kat srodkowy, odpowiadajacy lukowi, na którym umieszczony jest pas, zostaje zmniejszony do wartosci nieco mniejszej od kata 180°, wobec czego pas moze byc osadzony na swem miejscu z latwoscia.Zewnetrzne scianki dwóch skrajnych otworów wlotowych 11 sa wygiete, jak przedstawiono na rysunku, w kierunku pasa, co ulatwia nadanie mu odpowied¬ niego ksztaltu.Aby scianki 26, znajdujace sie pomie¬ dzy wylotowemi otworami 10 a sasiaduj a- cemi z niemi wlotowemi otworami 11, me byly zbyt duze, os A, stanowiaca os po¬ wierzchni, do której przymocowany jest pas 12, jest przesunieta ku stronie, prze¬ ciwleglej temu pasowi tak, ze w miejscu C (fig. 2) powierzchnia ta jest w przybli¬ zeniu styczna do pozostalej (normalnej) powierzchni! zewnetrznej cylindra.Jest rzecza jasna, ze w razie wykona¬ nia zeberek 19 w jednym zabiegu z obta- czaniem powierzchni 21 zdberka te otrzy¬ muje sie nieco wieksze if wystaja one nieco wiecej nazewnatrz, niz pozostale zwykle zeberka chlodzace 22.Takie powiekszenie cylindra jest poza¬ dane, poniewaz scianki otworów wyloto¬ wych sa najgoretszemi czesciami cylindra, rozpraszanie wiec ciepla w tej strefie jest — 3 —ulatwione przez dodatkowe zeberka chlo¬ dzace 15, umieszczone na koncach pasa 12.Oczywiscie, wynalazek moze byc zasto¬ sowany nietylko do opisanego powyzej rodzaju silnika, lecz moze byc równiez za¬ stosowany do cylindra kazdego innego, za¬ opatrzonego w suwak tulejowy silnika lub pompy, w której zastosowany jest wspól¬ ny przewód odprowadzajacy lub doprowa¬ dzajacy.W opisanym powyzej przykladzie wy¬ konania wynalazku, przedstawionym na rysunku, otwory wylotowa moga byc przy¬ laczone do przewodu wspólnego („pasa") zamiast wyposazania ich w osobne rury odprowadzajace. PL