PL245544B1 - Sfunkcjonalizowane liniowe poli(silseskwioksany), sposób ich wytwarzania, kompozycja z biodegradowalnymi poliestrami oraz sposób wytwarzania kompozycji - Google Patents

Sfunkcjonalizowane liniowe poli(silseskwioksany), sposób ich wytwarzania, kompozycja z biodegradowalnymi poliestrami oraz sposób wytwarzania kompozycji Download PDF

Info

Publication number
PL245544B1
PL245544B1 PL429452A PL42945219A PL245544B1 PL 245544 B1 PL245544 B1 PL 245544B1 PL 429452 A PL429452 A PL 429452A PL 42945219 A PL42945219 A PL 42945219A PL 245544 B1 PL245544 B1 PL 245544B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
poly
lpsq
group
composition
pla
Prior art date
Application number
PL429452A
Other languages
English (en)
Other versions
PL429452A1 (pl
Inventor
Anna Kowalewska
Ewa Piórkowska-Gałęska
Agata S. Herc
Maria Nowacka
Joanna Bojda
Original Assignee
Centrum Badan Molekularnych I Makromolekularnych Polskiej Akademii Nauk
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Centrum Badan Molekularnych I Makromolekularnych Polskiej Akademii Nauk filed Critical Centrum Badan Molekularnych I Makromolekularnych Polskiej Akademii Nauk
Priority to PL429452A priority Critical patent/PL245544B1/pl
Publication of PL429452A1 publication Critical patent/PL429452A1/pl
Publication of PL245544B1 publication Critical patent/PL245544B1/pl

Links

Landscapes

  • Polyesters Or Polycarbonates (AREA)
  • Biological Depolymerization Polymers (AREA)
  • Silicon Polymers (AREA)

Abstract

Przedmiotem zgłoszenia są sfunkcjonalizowane liniowe poli(silseskwioksany) do modyfikacji właściwości fizykochemicznych matryc poliestrowych o wzorze 1, stanowiące polimer hybrydowy będący pochodną po-li(winylosilseskwioksanów) (LPSQ) o regularnej, liniowej strukturze podwójnego łańcucha głównego i o wzorze ogólnym w którym R oznacza przyłączony chemicznie podstawnik organiczny zawierający grupę karboksylową, karbonylową, estrową hydroksylową, m oznacza liczbę naturalną od 3 do 20, n oznacza liczbę naturalną od 1 do 15 a z oznacza liczbę naturalną od 2 do 15 lub łańcuch polimerowy zawierający sekwencje łączone wiązaniami estrowymi lub amidowymi, otrzymuje się poprzez przyłączanie do grup winylowych polimerowych prekursorów LPSQ cząsteczek tioli zawierających podstawniki mogące brać udział w tworzeniu wiązań wodorowych, korzystnie podstawniki organiczne zawierające grupę karbonylową, karboksylową, hydroksylową, wybranych z grupy obejmującej pochodne kwasu tioglikolowego i jego analogów, tioglikolanu metylu i jego analogów, tioetanolu i jego analogów, tioglicerolu, lub zawierających sekwencje łączone wiązaniami estrowymi lub amidowymi, korzystnie stosując metodę addycji eno-tiolowej, po czym dodaje się tak przygotowane makrocząsteczki, korzystnie w ilości od 0,1% wagowych do 20% wagowych w proporcji do masy kompozycji, korzystnie w postaci roztworu w rozpuszczalniku organicznym, do matrycy polimerowej z grupy poliestrów, korzystnie poli(laktydu), rozpuszczonej w rozpuszczalniku organicznym, lub postaci nierozpuszczonej poprzez mieszanie ze stopionym polimerem, po czym, w przypadku mieszania z użyciem roztworów polisilseskwioksanów, suszy się kompozycję do całkowitego usunięcia rozpuszczalnika.

Description

Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku są sfunkcjonalizowane liniowe poli(silseskwioksany) (LPSQ) o wzorze ogólnym 1,
w którym R oznacza przyłączony chemicznie podstawnik organiczny zawierający grupę karboksylową, karbonylową, estrową, hydroksylową, gdzie
R = CH2COOH; CH2COOR’ CH2CH2OH; CH2CH(OH)CH2OH. R’=Me, m oznacza liczbę naturalną do 3 do 20.
Przedmiotem wynalazku są także kompozycje sfunkcjonalizowanych liniowych poli(silseskwioksanów) z biodegradowalnymi poliestrami oraz sposób wytwarzania kompozycji.
Poliestry biodegradowalne są niezwykle interesującą grupą materiałów polimerowych. Szczególnie ważnym ich przykładem jest poli(laktyd) (PLA), który jest zdolnym do krystalizacji, biodegradowalnym i biokompatybilnym polimerem wytwarzanym z surowców odtwarzalnych, o dobrych właściwościach mechanicznych. Jednakże jego stan szklisty w temperaturze pokojowej (temperatura zeszklenia Tg w granicach 55-60°C), względnie niska temperatura od kształcą In ości pod wpływem ciepła, kruchość i sztywność (moduł sprężystości około 3-3.5 GPa), znacząco zmniejszają jego użyteczność i ograniczają zakres zastosowań. Mała szybkość krystalizacji PLA ze stanu stopionego podczas ochładzania sprawia, że stopień krystaliczności PLA przetwarzanego w typowy sposób jest niewielki.
Zwiększenie szybkości krystalizacji PLA jest niezwykle ważnym problemem. Budowa łańcuchów polimerowych (struktura chemiczna i masa cząsteczkowa) określa ich zdolność do krystalizacji oraz właściwości reologiczne, wpływając w decydujący sposób na możliwości przetwarzania tworzyw. Morfologia polimerów określa w bardzo dużym stopniu ich użytkowe właściwości i obszary zastosowań. Polimery częściowo-krystaliczne (semikrystaliczne) charakteryzują się zwykle regularną liniową budową łańcucha głównego. Stopień krystaliczności ma kluczowe znaczenie dla stabilności wymiarowej, udarności, sztywności, twardości, wytrzymałości zmęczeniowej, chłonności, odporności na działanie czynników chemicznych i temperatury, właściwości barierowych oraz biodegradowalności.
Krystalizacja polimerów rozpoczyna się od procesu zarodkowania, po którym następuje stopniowy wzrost fazy krystalicznej. Na przebieg krystalizacji ma wpływ budowa chemiczna polimeru, jego masa cząsteczkowa, temperatura i historia termiczna, jak również mechaniczna. W większości przypadków krystalizacja polimerów prowadzi do otrzymania metastabilnych układów zawierających obok fazy krystalicznej również fazę amorficzną, składającą się z fragmentów makrocząsteczek lub całych makrocząsteczek, niewbudowanych w kryształy i z reguły splątanych. Polimery krystalizują zwykle ze stanu stopionego w formie agregatów polikrystalicznych - sferolitów, zbudowanych z lamelarnych kryształów.
Znane sposoby przyspieszenia krystalizacji poliestrów, takich jak PLA, polegają na dodaniu do polimeru środków zarodkujących lub stereokompleksacji homochiralnych form tego polimeru [poli(L-laktyd) (PLLA) oraz poli(D-laktyd) (PDLA)] o budowie izotaktycznej, z których każda może osiągnąć stopień krystaliczności bliski 60% [1], Wytwarzane na skalę przemysłową PLA są kopolimerami L-Laktydu i D-laktydu. Obecność odmiennych enancjomerycznie merów pogarsza zdolność krystalizacji PLA, a nawet może skutkować całkowitym jej brakiem, gdy ich zawartość molowa w łańcuchu jest większa niż 15%.
PL 245544 Β1
Sterowanie przebiegiem krystalizacji polimerów typu PLA osiągane jest poprzez dodanie substancji sprzyjających powstawaniu heterogenicznych zarodków krystalizacji lub poprzez zwiększenie ruchliwości łańcuchów polimerowych [2], Pożądanymi cechami środków zarodkujących są: odporność termiczna umożliwiająca ich stosowanie w procesach przetwórstwa danego polimeru, dobra dyspersja w matrycy polimerowej, nietoksyczność i brak niepożądanych cech fizykochemicznych. Szereg napełniaczy i nanonapełniaczy również wykazuje zdolności do zarodkowania krystalizacji polimerów, w tym PLA: talk [3], krzemionka [4], glinokrzemiany, np. montmorylonit [5], Interesujące efekty można uzyskać stosując substancje organiczne (na przykład N,N',N”-tricykloheksylo-1,3,5-benzenotrikarboksyloamid (TMC-328) [6], N1,N1'-(etano-1,2-diyl)-bis(N2-fenylooksalamid) [7], tetrametylenodikarborboksylo-dibenzoilohydrazyd (TMC-306) [8]), mające zdolność do samoorganizacji w matrycy polimerowej, w wyniku czego in situ wytwarzane mogą być supramolekularne templaty. Wpływ na strukturę krystaliczną można również osiągnąć związując z łańcuchem PLA cząsteczki organiczne zdolne do wielocentrowych oddziaływań supramolekularnych [9], Przykładami nukleantów makromolekularnych mogących wpływać na właściwości PLA mogą być nano i mikroceluloza [10] oraz PDLA (w przypadku użycia go jako dodatku do PLLA w celu wytworzenia krystalicznych nanocząstek stereokompleksów PLA [11]) oraz makrocząsteczki będące ich połączeniem [12],
Wolno krystalizujące PLA można ochłodzić do stanu szklistego bez krystalizacji lub skrystalizować jedynie częściowo, a następnie skrystalizować lub dokrystalizować podczas ogrzewania (tzw. zimna krystalizacja). Na krystalizację polimerów wpływa również ruchliwość segmentalna łańcuchów polimerowych, którą można zwiększyć stosując dodatki plastyf i kujące, obniżające Tg, na przykład oligomeryczne poliedryczne silseskwioksany (POSS) z łańcuchami poli(glikolu etylenowego) szczepionymi na nieorganicznym rdzeniu [13],
Na krystalizację i stopień krystaliczności PLA można więc wpływać stosując odpowiednie mieszaniny środków zarodkujących i plastyfikatorów [3, 14],
Bardzo istotnym problemem jest zwiększenie zdolności PLA do plastycznej deformacji, co poprawia udarność tworzywa i skutkuje większym wydłużeniem podczas rozciągania [15], Osiągnąć to można poprzez plastyfikację, polegającą na zmieszaniu PLA z plastyfikatorem, co powoduje obniżenie Tg. Jednakże plastyfikacja obniża bardzo znacząco naprężenie na granicy plastyczności, jak również moduł sprężystości, ograniczając tym samym zakres stosowalności. Ponadto, właściwości plastyfikowanego PLA mogą pogarszać się w czasie wskutek migracji plastyfikatora, separacji fazowej i krystalizacji zarówno plastyfikatora jak i PLA [16,17], Poprawę odporności mechanicznej i ciągliwości amorficznego PLA można także osiągnąć dodając do niego inny polimer, niemieszalny lub częściowo mieszalny, tworzący oddzielną fazę rozproszoną w matrycy [18], Obniżenie naprężenia na granicy plastyczności i modułu sprężystości jest z reguły mniejsze niż w przypadku plastyfikacji, i obniżenie Tg nie następuje lub jest nieznaczne. Jednakże z reguły ulega pogorszeniu przeźroczystość PLA, co wynika z rozpraszania światła na wtrąceniach fazy rozproszonej. Ponadto, skuteczna modyfikacja właściwości materiału wymaga dodania znacznych ilości, tj. 10-30% wagowych drugiego polimeru [15],
Nieoczekiwanie stwierdzono, że sterowanie właściwościami PLA możliwe jest przez wprowadzenie do polimeru domieszek modyfikujących w postaci sfunkcjonalizowanych liniowych poli(silseskwioksanów). Właściwości mechaniczne i przezroczystość tak zmodyfikowanego PLA okazały się znacznie lepsze.
Sfunkcjonalizowane liniowe poli(silseskwioksany), według niniejszego wynalazku określone są wzorem ogólnym 1,
PL 245544 Β1 w którym
R = CH2COOH; CH2COOR’, CH2CH2OH; CH2CH(OH)CH2OH.
R-Me m = 3-20
Drugim aspektem wynalazku jest sposób wytwarzania sfunkcjonalizowanych liniowych poli(silseskwioksanów) o wzorze ogólnym 1. Sposób polega na reakcji addycji eno-tiolowej i charakteryzuje się tym, że reakcji addycji poddaje się liniowe poli(winylosilseskwioksany) o wzorze 2,
(2).
które modyfikuje się przez przyłączenie do grup winylowych odpowiedniego tiolu wybranego z grupy obejmującej kwas tioglikolowy, tioglikolan metylu, tioetanol, tioglicerol, przy czym reakcję prowadzi się w rozpuszczalniku organicznym z grupy eterów liniowych i cyklicznych lub alkoholi, w obecności katalizatora, wybranego z grupy obejmującej katalizatory rodnikowe rozpadające się pod wpływem promieniowania UV. Tak przygotowaną mieszaninę reakcyjną naświetla się promieniowaniem UV, a po zakończeniu reakcji i zatężeniu mieszaniny reakcyjnej poprzez usunięcie części lotnych, wyodrębnia produkt przez wytrącanie z cykloheksanu lub mieszaniny heksanu i octanu etylu. Reakcja przebiega według poniżej przedstawionego schematu.
HS-R
Korzystnie jako rozpuszczalnik stosuje się tetrahydrofuran w proporcji 10-20 ml rozpuszczalnika na 1 g poli(winylosilseskwioksanu).
Korzystnie tiole i poli(winylosilseskwioksany) używa się w proporcji molowej [RSH]o / [Vi]o =1-2.
Korzystnie poli(winylosilseskwioksany) i katalizatory używa się w proporcji molowej [Vi]o/[katalizator]o =-100-20, przy czym jako katalizator stosuje się 2,2-dimetoksy-2-fenyloacetofenon.
Kolejnym aspektem wynalazku jest kompozycja sfunkcjonalizowanych liniowych poli(silseskwioksanów) oraz biodegradowalnych polimerów poliestrowych wybranych z grupy obejmującej poli(laktyd), poli(kwas mlekowy). Kompozycja zawiera sfunkcjonalizowany liniowy poli(silseskwioksan) o wzorze 1, w którym R, R’, m mają wyżej podane znaczenie, w ilości od 0,1% wagowych do 5% wagowych w proporcji do masy poliestru.
Następnym aspektem wynalazku jest sposób wytwarzania kompozycji sfunkcjonalizowanych liniowych poli(silseskwioksanów) oraz biodegradowalnych polimerów poliestrowych, charakteryzujący się tym, że biodegradowalne poliestry wybrane z grupy obejmującej poli(laktyd), poli(kwas mlekowy), rozpuszcza się w dichlorometanie, a następnie miesza w temperaturze z poli(silseskwioksanem) o wzorze ogólnym 1, w którym R, R’, m mają wyżej podane znaczenie, rozpuszczonym w THF, po czym mieszaninę reakcyjną pozostawia się do odparowania rozpuszczalników, a następnie suszy w temperaturze korzystnie 80°C w wysokiej próżni, korzystnie 0,666 Pa.
Dodatek tak wytworzonych związków o wzorze 1 do PLA wpływa na właściwości fizykochemiczne ich kompozycji z polimerami biodegradowalnymi.
Szerokie możliwości modyfikacji grup winylowych w liniowych LPSQ-Vi czynią te związki uniwersalną platformą do tworzenia 2D nanocząstek o właściwościach dobranych do potrzeb („ tailor-made”), posiadających jako wspólną cechę, wyznaczający płaszczyznę, podwójny łańcuch zbudowany z wiązań siloksanowych. Sposób według wynalazku jest korzystny ze względu na prostotę wykonania, nietoksyczność pochodnych LPSQ dla środowiska, a przede wszystkim skuteczność oraz uniwersalność ze względu na możliwość przyłączenia do LPSQ różnorodnych podstawników bocznych, w tym łańcuchów polimerowych. W zależności od rodzaju podstawnika bocznego w LPSQ można osiągnąć zmiany w sposobie organizacji łańcuchów polimerów w matrycy, co może skutkować zmianą w szybkości krystalizacji polimeru stanowiącego główną część kompozycji, wpływać na jego zdolność do plastycznej deformacji, lub powodować wzrost jego termoodporności.
Zeszklenie prekursora LPSQ-Vi przebiega w temperaturze około -40°C. Modyfikowane LPSQ z przyłączonymi krótkimi łańcuchami bocznymi mają temperaturę zeszklenia niższą od temperatury pokojowej, co wykazano metodą skaningowej kalorymetrii różnicowej (DSC) i zilustrowano na fig. 1a. W przypadku polimeru posiadającego boczne grupy karboksylowe Tg około -10°C (oszacowane w warunkach analizy identycznej jak pozostałych próbek) jest wynikiem oddziaływań wodorowych między grupami karboksylowymi w matrycy oraz większej masy cząsteczkowej LPSQ-Vi użytego do syntezy LPSQ-COOH. Analiza metodą termograwimetrii (TGA) wykazała, że LPSQ są stabilne do około 200°C w atmosferze azotu oraz powietrza (fig. 1b i fig. 1c). Taka trwałość termiczna umożliwia zastosowanie LPSQ w procesie otrzymywania ich kompozycji z poliestrami takimi jak PLA metodą mieszania z tymi polimerami uplastycznionymi w podwyższonej temperaturze (ang. melt blending).
Sposobem według wynalazku otrzymuje się sfunkcjonalizowane poli(silseskwioksany) (LPSQ) o regularnej budowie łańcucha silseskwioksanowego (bez rozgałęzień strukturalnych), przygotowane przez modyfikację poli(silseskwioksanów) z grupami winylowymi (LPSQ-Vi), otrzymanych na drodze kondensacji cyklicznych 2,4,6,8-tetrawinylo-2,4,6,8-tetrahydroksy-cyklotetrasiloksanów. Regularna budowa łańcucha LPSQ otrzymanych tą metodą sprawia, że sfunkcjonalizowane makrocząsteczki LPSQ mogą być porównane do pojedynczych i zmodyfikowanych powierzchniowo lameli idealnie rozseparowanych warstwowych glinokrzemianów (np. montmorylonitu).
Wynalazek zilustrowano w poniższych przykładach wykonania i na fig. 1-8, na których fig. 1 przedstawia termogramy (a) DSC (drugie ogrzewanie z szybkością 10°C/min, po uprzednim ogrzaniu do 100°C i ochłodzeniu z szybkością 10°C/min) oraz (b, c) TGA (10°C/min) zarejestrowane dla pochodnych LPSQ w atmosferze azotu (b) i w powietrzu (c), fig. 2-mikrofotografie otrzymane metodą skaningowej mikroskopii elektronowej SEM i spektroskopii dyspersji energii promieniowania rentgenowskiego (SEM-EDS) (mapowanie pierwiastkowe Si) próbek PLA z dodatkiem 2% wag. sfunkcjonalizowanych LPSQ, fig. 3-zależność modułu zachowawczego (E’) oraz modułu stratności (E”) od temperatury wyznaczona metodą analizy termicznej dynamicznych właściwości mechanicznych (DMTA), dla kompozycji PLA i LPSQ, fig. 4- zmiany przepuszczalności światła przez folie PLA o grubości 0.5 mm w zależności od rodzaju i zawartości LPSQ (linie ciągłe 2% wagowych; linie przerywane 5% wagowych), fig. 5porównanie termogramów DSC (2-gie ogrzewanie, 10°C/min, po uprzednim ogrzaniu do 190°C i ochłodzeniu z szybkością 10°C/min) różnych kompozycji PLA z LPSQ, w których zawartość dodatku stanowi 2% lub 5% wag. kompozycji z PLA, fig. 6-zależność szybkości wzrostu sferolitów od temperatury w kompozycjach PLA/LPSQ w zależności od rodzaju grup funkcyjnych LPSQ oraz zawartości dodatku, fig. 7-porównanie termogramów TGA oraz DSC próbki PLA o małej masie cząsteczkowej z dodatkiem 2% wagowych LPSQ-COOMe i czystego PLA oraz, porównawczo, PLA z dodatkiem 2% wagowych poli(fenylosilseskwioksanu) o rozgałęzionej budowie (PSQ-Ph otrzymany według procedury [28]), fig. 8-przykładowe zależności naprężenie-wydłużenie zarejestrowane podczas rozciągania jednoosiowego dla kompozycji PLA zawierających różne ilości dodatków LPSQ (Linkam TST350, 25°C, długość odcinka pomiarowego (ang. gauge length) 3.81 mm; szybkość odkształcania 5%/min, 5 prób).
Przykład 1
Synteza modyfikowanych LPSQ (Tabela 1):
W tyglu kwarcowym umieszczono LPSQ-Vi o regularnej budowie łańcucha głównego (Mn = 800 Da, PDI = 1.6) otrzymanego według wcześniej opisanej procedury [23, 24], który rozpuszczono w tetrahydrofuranie (THF) (w proporcji 70 ml THF na 5 g LPSQ-Vi). Następnie dodano odpowiedni związek zawierający grupy tiolowe, wymieniony w Tabeli 1, w proporcji [RSH]o/ [Vi]c = 1,4 oraz 2,2-dimetoksy-2-fenyloacetofenon (DMPA) (w ilości odpowiadającej [Vi]d/ [DMPA]o = 50) jako fotoinicjator. Mieszaninę reakcyjną naświetlano promieniowaniem UV (λ=365 nm). Po zakończeniu reakcji części lotne miesza
PL 245544 Β1 niny oddestylowano pod zmniejszonym ciśnieniem, pozostałość rozpuszczono w niewielkiej ilości rozpuszczalnika (CH2CI2 lub MeOH w przypadku LPSQ-OH2) i wytrącono z cykloheksanu lub mieszaniny heksanu i/lub octanu etylu (1:1 v/v) w przypadku LPSO-OH i LPSO-OH2. Procedurę oczyszczania powtórzono dwukrotnie. Oczyszczony produkt wysuszono w warunkach wysokiej próżni w temperaturze pokojowej do stałej masy. Analiza 1H NMR tak przygotowanych produktów wykazała całkowite przereagowanie grup winylowych w LPSQ-Vi w wyniku przyłączenia cząsteczek tiolu. Otrzymane wyniki zestawiono w tabeli 1.
Tabela 1
Lp Nazwa Skrót HS-R Tg [°C]* Y [%]
1 poli[2- (mctylotioglikolano)etylosilscskwioksan] LPSQ- COOMe tioglikolan metylu -40 91
2 poli[2- (hydroksyctylotio)ctylosilseskwioksan] LPSQ OH tioetanol -40 76
3 poli[2-(propano-1,2diol)etylo-silseskwioksan] LPSQ-OH2 tiogliccrol -30 82
4* poli[2- (karboksymetylotio)etylosilseskwioksan] LPSQCOOH kwas tioglikolowy -10 99
* - analiza DSC (drugi przebieg, szybkość ogrzewania 10 °C/min) * - syntezę LPSQ-COOH wykonano według procedury opisanej w literaturze [26] Y - wydajność reakcji
Przykład 2
Przygotowanie kompozycji PLA i LPSQ:
g PLA (Mn = 72000 Da, PDI = 2.4, Tg = 56°C zawierający 1.2% mol odmiennych stereoizomerycznie merów o konfiguracji absolutnej „D”) umieszczono w kolbie i rozpuszczono w 60 ml CH2CI2. Następnie do tego roztworu mieszanego przy pomocy mieszadła magnetycznego dodano roztwór jednego z LPSQ wymienionych w Tabeli 1, rozpuszczonego w THF. Tak przygotowany roztwór dwóch komponentów mieszano przez 30 minut w temperaturze pokojowej, a następnie wylano do szalki Petriego i pozostawiono pod przykryciem na 24 godziny w temperaturze pokojowej w celu odparowania rozpuszczalników. Stały produkt suszono następnie w warunkach wysokiej próżni (0.005 Torr) przez 24 godziny w temperaturze 80°C. Tak przygotowana kompozycja PLA-LPSQ nie zawierała lotnych pozostałości. Na fig. 2 pokazano mikrofotografie SEM-EDS (mapowanie pierwiastkowe Si) próbek PLA z dodatkiem 2% wagowych sfunkcjonalizowanych LPSQ.
Przykład 3
Ocena wpływu LPSQ na właściwości fizykochemiczne kompozycji z PLA:
Ocenę wpływu obecności LPSQ na strukturę i właściwości kompozycji z PLA prowadzono metodą różnicowej kalorymetrii skaningowej (DSC), analizy termograwimetrycznej (TGA), analizy termicznej dynamicznych właściwości mechanicznych (DMTA), skaningowej mikroskopii elektronowej (SEM) i spektroskopii dyspersji energii promieniowania rentgenowskiego (SEM-EDS). Ponadto wykonano badania właściwości mechanicznych metodą rozciągania jednoosiowego. Mierzono również szybkość wzrostu sferolitów PLA w warunkach izotermicznych. Stwierdzono, że dodatek do matrycy PLA sfunkcjonalizowanych LPSQ skutkuje wytworzeniem nanokompozytów o bardzo dobrze lub dobrze rozproszonych domenach zawierających poli(silseskwioksany) (fig. 2). Należy dodać, że przy zawartościach LPSQ < 5 % wagowych, badanie metodą DMTA (fig. 3) pokazuje, że zachodzi jedno przejście szkliste. Oznacza to, że separacja fazowa prowadzi jedynie do powstania domen o większej zawartości LPSQ niż w otaczającym je materiale, lecz o zbliżonej temperaturze zeszklenia. Separacja fazowa, zależna
PL 245544 Β1 od rodzaju i ilości dodanego LPSQ, może powodować pogorszenie przeźroczystości. Należy jednak podkreślić, że w przypadku LPSQ-COOMe dobre rozproszenie dodatku w matrycy polimerowej pozwala na zachowanie przeźroczystości nawet przy zawartości 2% wagowych (fig. 4). Ponadto, LPSQ zawierające w swej strukturze grupy karbonylowe (LPSQ-COOH i LPSQ-COOMe) absorbują całkowicie światło w zakresie UV-C (do λ=280 nm) i w znacznym stopniu UV-B (280-315 nm).
Dodatek sfunkcjonalizowanych LPSQ do PLA, w stopniu zależnym od struktury grup bocznych, rodzaju oddziaływań między grupami funkcyjnymi PLA, a matrycą polimerową oraz zawartości dodanego LPSQ, powoduje również:
a) zmiany w zakresie temperatury i szybkości zimnej krystalizacji, przy czym nie jest to związane ze znaczącą zmianą Tg kompozycji (jak można byłoby oczekiwać w przypadku istnienia wyłącznie efektu plastyfikacji) (fig. 5).
b) zmianę szybkości wzrostu kryształów PLA, co wykazała analiza wpływu obecności LPSQ na wzrost sferolitów PLA. Na fig. 6 pokazano przykładowe zależności szybkości wzrostu sferolitów od temperatury. Stwierdzono, że wpływ LPSQ zależał w znaczący sposób od rodzaju grupy funkcyjnej. Równomierne przyspieszenie szybkości wzrostu zostało zaobserwowane dla PLA z dodatkiem od 1 do 5% wagowych LPSQ-COOH. W przypadku LPSO-OH najlepszy efekt osiągnięto dodając 0.5% wag. Porównanie próbek PLA z 5% wagowych różnych LPSQ wykazało, że szybkość wzrostu sferolitów rośnie w szeregu LPSQ-OH < LPSO-COOH « LPSQ-COOMe.
c) w przypadku PLA o dużej masie cząsteczkowej, dodatkowo stabilizowanego dodatkami: lrganox 1010 [tetrakis(3-(3,5-di-tert-butylo-4-hydroksyfenylo)propionian pentaerytriolu] (Sigma-Aldrich) oraz lrganox 1024 [propionohydrazyd (2',3-bis[[3-[3,5-di-tert-butylo-4-hydroksyfenylo]propioilu]] (BASF) nie obserwowano pozytywnych ani negatywnych zmian przebiegu rozkładu termicznego matryc polilaktydowych. Jednak w przypadku PLA o małej masie cząsteczkowej (Mn 1000 Da) stwierdzono, że jakkolwiek dodatek LPSQ-COOMe spowodował obniżenie Tg, to jednak znacząco polepszył odporność termiczną kompozycji polimerowej (podwyższenie Tmax szybkości ubytku masy o około 70°C) (fig. 7). Dla porównania, dodatek poli(fenylosilseskwioksanów) o rozgałęzionej budowie (PSQ-Ph) powodował znacząco mniejszy wzrost termoodporności matrycy PLA.
d) ponadto, zaobserwowano poprawę ciągliwości PLA w wyniku dodania 5% wag. LPSQCOOMe, co ilustruje fig. 8, przedstawiający przykładowe zależności odkształcenie-wydłużenie zarejestrowane podczas jednoosiowego rozciągania z szybkością 5%/min w temp. 25°C. Średnie wartości naprężenia na granicy plastyczności, wydłużenia i naprężenia przy zerwaniu zostały zebrane w Tabeli 2.
Tabela 2
Dodatek Zawartość w matrycy m Naprężenie na granicy plastyczności [MPa] Wydłużenie na granicy plastyczności [%] Naprężenie przy zerwaniu [MPa] Wydłużenie przy zerwaniu [%]
- 0 43.8 8.1 41.0 28
LPSQ-OH 2 36.3 6.6 34.4 28
LPSQ-OH2 2 39.6 8.2 36.5 18
LPSQ- COOH 2 41.2 7.5 39.0 26
LPSQ- COOMe 2 40.4 7.2 38.9 28
LPSQ-OH 5 36.0 7.7 33.0 36
LPSQ-OII2 5 36.4 7.9 34.9 18
LPSQ- COOH 5 37.4 6.5 34.6 36
LPSQ- COOMe 5 39.2 9.3 22.9 230
Jak widać dla 5% wagowych LPSQ-COOH, LPSQ-OH, a szczególnie LPSQ-COOMe osiągnięto znaczne zwiększenie wydłużenia do zerwania. Należy zaznaczyć, że Tg tych materiałów, 59°C, nie różni się praktycznie od Tg czystego PLA. Ponadto, jak wynika z fig. 3 przedstawiającego zależności modułu zachowawczego od temperatury wyznaczonej metodą DMTA, dla tych materiałów obserwuje się jedynie niewielkie obniżenie modułu zachowawczego, do 2260-2850 MPa w 25°C.
Szerokie możliwości modyfikacji grup winylowych w liniowych LPSQ-Vi czynią te związki uniwersalną platformą do tworzenia 2D nanocząstek o właściwościach dobranych do potrzeb („ tailor-made”), posiadających jako wspólną cechę wyznaczający płaszczyznę podwójny łańcuch zbudowany z wiązań siloksanowych. Sposób według wynalazku jest korzystny ze względu na prostotę wykonania, nietoksyczność pochodnych LPSQ dla środowiska, a przede wszystkim skuteczność oraz uniwersalność ze względu na możliwość przyłączenia do LPSQ różnorodnych podstawników bocznych. W zależności od rodzaju podstawnika bocznego w LPSQ można osiągnąć zmiany w sposobie organizacji łańcuchów polimerów w matrycy, co może skutkować zmianą w szybkości krystalizacji polimeru stanowiącego główną część kompozycji, wpływać na jego zdolność do plastycznej deformacji, lub powodować wzrost jego termoodporności.
Polimeryczne silseskwioksany, w tym żywice polisilsekwioksanowe, mają duże znaczenie technologiczne jako hybrydowe materiały polimerowe. Struktura tych materiałów ma duży wpływ na ich właściwości fizykochemiczne. Obecność podwójnego łańcucha siloksanowego zwiększa odporność termiczną LPSQ w porównaniu z liniowymi poli(siloksanami). W zależności od masy cząsteczkowej i struktury, poli(silseskwioksany) mogą również być dobrze rozpuszczalne w typowych rozpuszczalnikach organicznych. Należy jednak podkreślić, że znacząca część poli(silseskwioksanów) opisanych w literaturze przedmiotu, została otrzymana w sposób niezapewniający regularnej budowy łańcucha głównego, na drodze hydrolitycznej polikondensacji funkcyjnych trialkoksysilanów. Tego typu nieidealne struktury zostały zastosowane na przykład, jako makroinicjatory w reakcjach polimeryzacji L-laktydu [19] i ε-kaprolaktonu [20-22], w wyniku których otrzymano kopolimery blokowe (poliester-polisilseskwioksanpoliester).
Literatura:
[1] Duda. S. Penczek. Polimery, 2003, 48, 16-27.
[2] S. Saeidlou, M.A. Huneault, H. Li, C.B. Park, Progr. Polym.Sci. 2012, 37, 1657-1677.
[3] H. Li, M.A. Huneault, Polymer, 2007, 48, 6855-6866.
[4] R. H. Hakim, J. Cailloux, O. O. Santana, J. Bou, M. Sanchez-Soto, J. Odent, J. M. Raquez,
P. Dubois, F. Carrasco, M. LI. Maspoch, J. Appl. Polym. Sci., 2017, ID:45367.
[5] J. Y. Nam, S. S. Ray, M. Okamoto, Macromolecules, 2003, 36, 7126-7131.
[6] H. Bai, W. Zhang, H, Deng, Q. Zhang, Q. Fu, Macromolecules, 2011, 44, 1233-1237.
[7] T. Shen, Y. Xu, P. Ma, L. Wang, W. Dong, M. Chen, RSC Advances, 2016, 6, 71046-71051.
[8] T. Xu, A. Zhang, Y. Zhao, Z. Han, L. Xue, Polymer Testing, 2015, 45, 101-106.
[9] J. Bao, X. Chang, Q. Xie, C. Yu, G. Shan, Y. Bao, P. Pan, Macromolecules, 2017, 50, 8619-8630.
[10] A. Chakrabarty, Y. Teramoto, Polymers, 2018,10, 517.
[11] H. Tsui, Macromol. Biosci., 2005, 5, 569-597.
[12] J. K. Muiruri, S. Liu, W. S. Teo, J. Kong, C. He, ACS Sustainable Chem. Eng., 2017, 5, 3929-3937.
[13] A. Żubrowska, E. Piórkowska, A. Kowalewska, M. Cichorek, Colloid Polym. Sci. 2015, 293, 23-33.
[14] L.-T.Lim, R. Auras, M. Rubinio, Progr. Polym. Sci., 2008, 33, 820-852.
[15] H. Liu, J. Zhang, J. Polym. Sei. Part B: Polym Phys., 2011,49, 1061-1083.
[16] M. Pluta, E. Piórkowska, Polymer Testing, 2015, 46, 79-87.
[17] Y. Hu, Y.S. Hu, V. Topolkaraev, A. Hiltner, E. Baer, Polymer, 2003, 44, 5681-5689.
[18] Y. Wang, S. M. Chiao, T.-F. Hung, S.-Y. Yang, J. Appl. Polym. Sei., 2012, 125, 402-412.
[19] M. Kashio, T. Sugizaki, Y. Tanaka, S.-I. Yamamoto, O. Moriya, T. Nishikubo, Polym. J., 2011, 43, 525-530.
[20] M. Kashio, T. Sugizaki, S. Yamamoto, O. Moriya, Polym. J., 2009, 41, 442-448.
[21] M. Kashio, T. Sugizaki, S. Yamamoto, T. Matsuoka, O. Moriya, Polymer, 2008, 49, 3250-3255.
[22] X. Yang, C. Cao, Z. Chen, J. Liu, A.R. Bassindale, G. Lai, J. Appl. Polym. Sci., 2015, 42335-42342.
[23] A. Kowalewska, M. Nowacka PL-224474 (2016).
PL 245544 Β1
[24] A. Kowalewska, M. Nowacka, Silicon 2015, 7, 133-146.
[25] A.B. Lowe, Polym. Chem. 2010,1, 17-36.
[26] A. Kowalewska, M. Nowacka, A. Tracz, T. Makowski, Soft Matter, 2015, 11,4818-4829.
[27] T. Biela, A. Duda, S. Penczek, K. Rode, H. Pasch, J. Polym. Sci, Part A Polym. Chem., 2002, 40, 2884-2887.
[28] M. Nowacka, A. Kowalewska, T. Makowski, Polymer, 2016, 87, 81-89.

Claims (9)

1. Sfunkcjonalizowane liniowe poli(silseskwioksany) o wzorze ogólnym 1
w którym
R = CH2COOH; CH2COOR’, CH2CH2OH; CH2CH(OH)CH2OH.
R-Me m =3-20
(2), które modyfikuje się przez przyłączenie do grup winylowych odpowiedniego tiolu wybranego z grupy obejmującej kwas tioglikolowy, tioglikolan metylu, tioetanol, tioglicerol, przy czym reakcję prowadzi się w rozpuszczalniku organicznym z grupy eterów liniowych i cyklicznych lub alkoholi, w obecności katalizatora, wybranego z grupy obejmującej katalizatory rodnikowe rozpadające się pod wpływem promieniowania UV, tak przygotowaną mieszaninę reakcyjną naświetla się promieniowaniem UV, a po zakończeniu reakcji i zatężeniu mieszaniny reakcyjnej poprzez usunięcie części lotnych, wyodrębnia produkt przez wytrącanie z cykloheksanu lub mieszaniny heksanu i octanu etylu.
2. Sposób wytwarzania związków o ogólnym wzorze 1 zdefiniowanym w zastrzeżeniu 1, na drodze reakcji addycji eno-tiolowej, znamienny tym, że reakcji addycji poddaje się liniowe poli(winylosilseskwioksany) o wzorze ogólnym 2
3. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że rozpuszczalnik stosuje się w proporcji 10-20 ml rozpuszczalnika na 1 g poli(winylosilseskwioksanu).
4. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że jako rozpuszczalnik stosuje się tetrahydrofuran.
5. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że tiole i poli(winylosilseskwioksany). używa się w proporcji molowej [RSH]o/[Vi]o = 1-2.
6. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że poli(winylosilseskwioksany) i katalizatory używa się w proporcji molowej [Vi]o / [katalizator]o=100-20.
7. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że katalizatorem z grupy rozpadających się pod wpływem promieniowania UVjest 2,2-dimetoksy-2-fenyloacetofenon.
PL 245544 Β1
8. Kompozycja sfunkcjonalizowanych liniowych poli(silseskwioksanów) oraz biodegradowalnych polimerów poliestrowych wybranych z grupy obejmującej polilaktyd, poli(kwas mlekowy), znamienna tym, że zawiera liniowy poli(silseskwioksan) o wzorze 1, w ilości 0,1% wagowych do 5%wagowych w proporcji do masy matrycy poliestrowej.
9. Sposób wytwarzania kompozycji określonej w zastrz. 8, znamienny tym, że biodegradowałne polimery poliestrowe wybrane z grupy poliestrów obejmującej polilaktyd, poli(kwas mlekowy), rozpuszcza się w dichlorometanie, a następnie miesza w temperaturze pokojowej z poli(silseskwioksanem) o wzorze ogólnym 1 zdefiniowanym w zastrz. 1 rozpuszczonym w THF, do całkowitego ujednorodnienia, po czym mieszaninę pozostawia się do odparowania rozpuszczalników, a następnie suszy w temperaturze korzystnie 80°C w wysokiej próżni, korzystnie 0,666 Pa.
PL429452A 2019-03-29 2019-03-29 Sfunkcjonalizowane liniowe poli(silseskwioksany), sposób ich wytwarzania, kompozycja z biodegradowalnymi poliestrami oraz sposób wytwarzania kompozycji PL245544B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL429452A PL245544B1 (pl) 2019-03-29 2019-03-29 Sfunkcjonalizowane liniowe poli(silseskwioksany), sposób ich wytwarzania, kompozycja z biodegradowalnymi poliestrami oraz sposób wytwarzania kompozycji

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL429452A PL245544B1 (pl) 2019-03-29 2019-03-29 Sfunkcjonalizowane liniowe poli(silseskwioksany), sposób ich wytwarzania, kompozycja z biodegradowalnymi poliestrami oraz sposób wytwarzania kompozycji

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL429452A1 PL429452A1 (pl) 2020-10-05
PL245544B1 true PL245544B1 (pl) 2024-08-26

Family

ID=72669328

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL429452A PL245544B1 (pl) 2019-03-29 2019-03-29 Sfunkcjonalizowane liniowe poli(silseskwioksany), sposób ich wytwarzania, kompozycja z biodegradowalnymi poliestrami oraz sposób wytwarzania kompozycji

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL245544B1 (pl)

Families Citing this family (2)

* Cited by examiner, † Cited by third party
Publication number Priority date Publication date Assignee Title
PL447904A1 (pl) * 2024-03-01 2025-09-08 Uniwersytet Im. Adama Mickiewicza W Poznaniu Kompozyt polilaktydu PLA modyfikowany dwufunkcyjnymi pochodnymi krzemoorganicznymi o znacznie podwyższonej udarności i sposób jego wytwarzania
PL447903A1 (pl) * 2024-03-01 2025-09-08 Uniwersytet Im. Adama Mickiewicza W Poznaniu Kompozyt polilaktydu zawierający pochodne krzemoorganiczne o znacznie podwyższonej udarności oraz sposób jego wytwarzania

Also Published As

Publication number Publication date
PL429452A1 (pl) 2020-10-05

Similar Documents

Publication Publication Date Title
Liu et al. Enhanced mechanical and biodegradable properties of PBAT/lignin composites via silane grafting and reactive extrusion
Yeo et al. Biodegradable PHB-rubber copolymer toughened PLA green composites with ultrahigh extensibility
Xie et al. Polymorphic crystalline structure and crystal morphology of enantiomeric poly (lactic acid) blends tailored by a self-assemblable aryl amide nucleator
Arrieta et al. Polyurethane based on PLA and PCL incorporated with catechin: Structural, thermal and mechanical characterization
Avolio et al. PLA-based plasticized nanocomposites: Effect of polymer/plasticizer/filler interactions on the time evolution of properties
Chen et al. Ductile polylactic acid prepared with ionic liquids
JP4647917B2 (ja) ポリ乳酸樹脂組成物及びその成形体
KR102181699B1 (ko) 폴리락트산 스테레오복합체 조성물, 이의 성형품, 이의 제조 방법, 및 이의 용도
Arias et al. Homocomposites of polylactide (PLA) with induced interfacial stereocomplex crystallites
Li et al. The physical properties of poly (L-lactide) and functionalized eggshell powder composites
Nerkar et al. Melt compounded blends of short and medium chain-length poly-3-hydroxyalkanoates
Shen et al. Enhanced crystallization kinetics of poly (lactide) with oxalamide compounds as nucleators: effect of spacer length between the oxalamide moieties
CN1898327A (zh) 聚乳酸树脂组合物及其模制物
Fernández et al. Effect of polyhedral oligomeric silsesquioxane (POSS) derivative on the morphology, thermal, mechanical and surface properties of poly (lactic acid)-based nanocomposites
JPWO2011118102A1 (ja) リン化合物およびポリシロキサン化合物を含有するポリ乳酸樹脂組成物、ならびにこれを用いた成形品
JP6427556B2 (ja) ナノ構造生分解性ポリマー材料の調製のための組成物、得られる材料、およびその応用
Shi et al. Synthesis and properties of a temperature-sensitive hydrogel based on physical crosslinking via stereocomplexation of PLLA-PDLA
Ni’mah et al. Preparation and characterization of poly (L-lactic acid) films plasticized with glycerol and maleic anhydride
US20220073734A1 (en) Use of an additive composition for the controlled accelerated decomposition of condensation polymers
JP4821210B2 (ja) 生分解性樹脂発泡粒子、生分解性樹脂発泡粒子の製造方法、及び、型内発泡成形体
PL245544B1 (pl) Sfunkcjonalizowane liniowe poli(silseskwioksany), sposób ich wytwarzania, kompozycja z biodegradowalnymi poliestrami oraz sposób wytwarzania kompozycji
Xu et al. Preparation, performance and non-isothermal crystallization kinetics of poly (lactic acid)/amidated humic acid composites
Gong et al. In situ grafting approach for preparing PLA/PHBV degradable blends with improved mechanical properties
Yu et al. Enhancing the crystallization performance of poly (L-lactide) by intramolecular hybridizing with tunable self-assembly-type oxalamide segments
Boonpavanitchakul et al. Influence of sericin‐g‐PLA as an organic nucleating agent for preparing biodegradable blend films