Wynalazek dotyczy wstawki do szybko dzialajacych hamulców, która umieszcza sie pomiedzy zaworem rozrzadczym a cylin¬ drem hamulcowym. Zastosowanie tej wstawki umozliwia wstawienie wagonu z urzadzeniem hamulcowym dla pociagu oso¬ bowego do pociagu z hamulcem towarowym; ponadto umozliwia jazde na dlugich stro¬ mych spadkach bez obawy wyczerpania ha¬ mulca. Przez polaczenie wstawki ze zwyklym kurkiem odcinajacym mozna ha¬ mulce, zaopatrzone we wstawke, wlaczyc zarówno do krótkich pociagów (osobowych), jak i dlugich (towarowych). Jak juz wspomniano, wstawke umieszcza sie w przestrzeni komunikacyjnej miedzy zawo¬ rem rozrzadczym a cylindrem hamulcowym luJb w innym miejscu powietrznego urza¬ dzenia hamulcowego, np. miedzy tym za¬ worem a zbiornikiem zapasowym, przy czym budowa zaworu rozrzadczego i in¬ nych czesci hamulca nie ulega zmianom.Zasadnicza czescia wstawki jest tlo¬ czek, osadzony przesuwnie w cylindrycz¬ nym kanale, poprzez który przeplywa po¬ wietrze. Tloczek ten zaopatrzony jest w pierscieniowe rowki, wytwarzajace miedzy tloczkiem i scianka tego cylindrycznego ka¬ nalu przeplyw labiryntowy, wskutek czego napelnianie i opróznianie cylindra hamul¬ cowego odbywa sie przez przekrój pierscie¬ niowy, przy czym z obu stron tloczka wy-stepuje róznica cisnien, wywolujaca samo¬ czynny jego przesuw w zaleznosci od kie¬ runku przeplywu powietrza. Urzadzenie jest tak wykonane, ze w jednym koncowym polozeniu tloczka dlugosc kanalu, na któ¬ rej odbywa sie przeplyw labiryntowy, jest wieksza, niz w drugim, wskutek czego po¬ wietrze, zasilajace cylinder hamulcowy, przeplywajac przez wiekszy przekrój szyb¬ ko napelnia ten cylinder, podczas gdy od¬ wrotnie powietrze, odplywajace z cylindra hamulcowego, przeplywajac przez mniej¬ szy przekrój wzglednie przeplyw labiryn¬ towy o wiekszym oporze przeplywu opróz¬ nia cylinder hamulcowy powoli.Tloczek moze byc wykonany w postaci tloczka róznicowego, skladajacego* sie z dwóch wspólosiowych tloczków o róznej srednicy, osadzonych w dwóch wspólosio¬ wych cylindrycznych kanalach, znajduja¬ cych sie na drodze przeplywu powietrza.Uzywane dotychczas do tego samego celu otwory kalibrowane (z koniecznosci malej srednicy) latwo ulegaja zanieczy¬ szczeniu, a w zimie zamarzaniu z powodu wilgotnosci powietrza roboczego i osiada¬ nia skroplin na sciankach otworu. Zasto¬ sowanie przeplywu pierscieniowo - labi¬ ryntowego oraz istniejacy przy kazdym ha¬ mowaniu przesuw tloczka róznicowego usu¬ waja niebezpieczenstwo zanieczyszczen.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w postaci przykladów wykonania na rysun¬ ku. Fig. 1 przedstawia przekrój osiowy wstawki, a fig. 2 — przekrój innej odmiany tej wstawki. Wstawka wedlug fig. 1 umie¬ szczona jest na drodze przeplywu powie¬ trza z kanalu a zaworu rozrzadczego do ru¬ ry b, prowadzacej do cylindra hamulcowe¬ go. Wstawka sklada sie z tulei A, wkreco¬ nej na gwint w rure &, oraz z tloczka róz¬ nicowego, skladajacego sie z dwóch tlocz¬ ków T i t i umieszczonego w dwóch wspól¬ osiowych kanalach cylindrycznych C i c, znajdujacych sie wewnatrz tulei A. Tlo¬ czek t posiada pierscieniowe labiryntowe rowki /, tloczek T — rowki L. Tuleja A zaopatrzona jest w pokrywe f, posiadajaca otwór e i sluzaca za opore dla sprezyny S, naciskajacej na tloczek róznicowy Tt.Czas wzrostu cisnienia w cylindrze ha¬ mulcowym oraz szybkosc odhamowania zalezy od luzu, jaki istnieje miedzy sredni¬ cami tloczka róznicowego w czesci T i t a srednica cylindrycznych kanalów C i c, w których ten tloczek sie przesuwa, oraz od ilosci rowków labiryntowych L i /. Odpo¬ wiedni dobór tych wielkosci pozwala na osiagniecie dostatecznie dlugiego czasu na¬ pelniania i oprózniania cylindra hamulco¬ wego. Przy dlugich pociagach unika sie wskutek tego nabiegania tylnych wagonów na przednie, niebezpiecznych szarpan oraz mozliwosci zerwania pociagu. Kanal a za¬ woru laczy sie z rura &, prowadzaca do cy¬ lindra hamulcowego, poprzez luzy miedzy tloczkami T i / j walcowymi powierzchnia¬ mi kanalów C i c, w których przeplyw jest lajbiryntowy, poprzez otwory d na obwo¬ dzie tulei A oraz otwór e w pokrywie /. W czasie hamowania powietrze ze zbiornika zapasowego dostaje sie przez zawór roz- rzadczy i kanal a do kanalu c i pokonywu- jac opór slabej sprezyny S przesuwa tlo¬ czek róznicowy Tt az do oparcia o pokry¬ we / (fig. 1). Dzieki temu maly tloczek t wychodzi czescia kalibrowana z kanalu c i przeplyw powietrza odbywa sie tylko po¬ przez luz, jaki istnieje miedzy walcowa powierzchnia kanalu C a tloczkiem T. Wo¬ bec stalej przewagi cisnienia zbiornika za¬ pasowego tloczek róznicowy Tt zostaje utrzymany w polozeniu, uwidocznionym na fig. 1, przez caly czas napelniania cylindra hamulcowego. W okresie luzowania hamul¬ ca istnieje polaczenie z atmosfera kanalu a poza tloczkiem róznicowym Tt. Przewa¬ ga cisnienia pod tloczkiem T oraz nacisk sprezyny S utrzymuja wówczas tloczek róznicowy w przeciwnym krancowym polo¬ zeniu, wskutek czego tloczek / znajduje sie calkowicie w kanale c. Wylot z cylindra — 2 — ihamulcowego adtrywa sie wiec poprzez luz miedzy tloczkami T i t a sciankami tulei A.Dzieki temu czas luzowania hamulca (oprózniania cylindra hamulcowego) moze byc dowolnie dobrany niezaleznie od cza¬ su napelniania zbiornika zapasowego. Od¬ powiedni dobór luzu miedzy tloczkiem t i scianka kanalu c pozwala osiagnac prak¬ tyczna niewyczerpalnosc hamulca. Znana jest rzecza, ze hamulec szybko dzialajacy wyczerpuje sie, jezeli czas zasilania zbior¬ nika zapasowego jest dluzszy od czasu lu¬ zowania hamulca. Przez odpowiedni dobór przeplywu pierscieniowo - labiryntowego miedzy tloczkiem t i scianka kanalu c mozna otrzymac tak dlugi czas odhamowa- nia, ze w chwili zluzowania hamulców zbior¬ nik zapasowy bedzie juz zasilony zupelnie.Fig. 2 przedstawia przekrój wstawki, umozliwiajacej wlaczanie hamulca zarówno w pociagach krótkich (osobowych), jak i dlugich (towarowych). Wstawika jest umie¬ szczona miedzy zaworem rozrzadczym a cylindrem hamulcowym. Kanal a zaworu rozrzadczego laczy sie z rura 6, prowadza¬ ca do cylindra hamulcowego, poprzez ka¬ nal h, kanaly cylindryczne c i C, otwory d, kanaly m, n i h, co odpowiada pociagom dlugim (towarowym). W kanale h umie¬ szczony jest znany kurek k, który go za¬ myka. Gdy kurek k zostanie przekrecony o kat 90°, wtedy kanal a polaczony jest z rura b wprost przez kanal h i otwór i w kurku k, co odpowiada pociagom krótkim (osobowym). Przy pociagu krótkim ci¬ snienie w cylindrze hamulcowym wzra¬ stac bedzie bardzo szybko, przy czym dzia¬ lanie wstawki nie ma zadnego wplywu na szybkosc napelniania cylindra hamulcowe¬ go. Gdy hamulec ma byc wlaczony w po¬ ciagu dlugim (towarowym), nalezy w zna¬ ny sposób recznie przestawic kurek k w po¬ lozenie, przedstawione na fig. 2. W tym przykladzie wykonania tloczek róznicowy opiera sie na trzonie r, naciskanym przez sprezyne S i opierajacym sie na membra¬ nie M. Przy zluzowanym hamulcu trzon r i membrana M znajduja sie pod naciskiem sprezyny S i wlasnego ciezaru w przed¬ stawionym na rysunku dolnym polozeniu.W pierwszej chwili przeto po zahamowa¬ niu cisnienie w cylindrze hamulcowym, dzieki dostatecznie duzemu luzowi obwo¬ dowemu tloczka T, wzrasta szybko. Po osiagnieciu pewnej wielkosci, potrzebnej do szybkiego zblizenia klocków hamulco¬ wych do kól, cisnienie powietrza pod mem¬ brana M w komorze q, polaczonej stale ka¬ nalami p, m i n z cylindrem hamulcowym, pokona opór sprezyny S i podniesie mem¬ brane M i trzon r a wraz z nimi tloczek róznicowy Ti do góry, wskutek czego maly jego tloczek / wejdzie calkowicie do cy¬ lindrycznego kanalu c. Przestrzen u nad membrana M polaczona jest z atmosfera kanalem w. Dalszy przeplyw odbywa sie przez dwa luzy obwodowe tloczka t oraz tloczka T. Poniewaz luz obwodowy tloczka / jest dostatecznie maly, napelnianie cylin¬ dra hamulcowego odbywa sie juz dalej po¬ woli. Przy dlugich pociagach nie ma wiec obawy nabiegania tylnych wagonów na przednie, szarpan i mozliwosci zerwania sprzegów. Przez caly czas luzowania ha¬ mulca tloczek róznicowy Tl pozostaje w górnym polozeniu, odplyw wiec powietrza z cylindra hamulcowego odbywa sie przez dwa luzy obwodowe, t. j. tloczka t oraz tloczka T, czyli dostatecznie wolno.Jak widac, przy kazdym hamowaniu tloczek róznicowy wykonywa pelny skok, dzieki czemu nie istnieje mozliwosc zanie¬ czyszczenia i zamarzania skroplin w prze¬ kroju przeplywowym, Wstawka wedlug wynalazku moze byc oczywiscie zastosowana równiez w urza¬ dzeniu hamulcowym, dzialajacym za po¬ moca niedopreznosci. Nie jest równiez ko¬ nieczne stosowanie tloczka róznicowego, zamiast którego moze byc zastosowany tlo¬ czek, dla którego luz labiryntowy na koncu, wysuwajacym sie z przestrzeni walcowej, — 3 —bedzie mniejszy, niz na drugim koncu, po¬ zostajacym stale w tej przestrzeni. PL