Wynalazek niniejszy dotyczy zabawki, napedzanej mechanizmem sprezynowym i poruszajacej sie na dwóch kólkach (jed- nem — napedzanem, a drugiem — luzno obracajacem sie). Zabawka ta jest zaopa¬ trzona w ustawione wpeprzek kólko zwrot- ner umieszczone przed kólkami bicznemi, oraz w ramie podporowe, umieszczone zprzodu. Ramie to slizga sie po powierzch¬ ni bieznej i podpiera zabawke tak, ze kól¬ ko zwrotne jest mooszettie nad powierzchnia biezna tak dlugo, jak dlugo palec podporo¬ wy znujdtije oparcie na powierzchni biez- raej; kólko to zaczyna dzialac L nadawac zabawce ruch obrotowy, gdy ramie schodzi a lej) plaszczyzny.Tego rodzaju zabawki sa znane. Posia¬ daja one luzno obracajace sie przednie kól¬ ko zwrotne. Gdy raifiie podporowe zabaw¬ ki schodzi z powierzchni bieznej kólko zwrotne styka sie z ta powierzchnia, wsku¬ tek czego bieg jego zostanie zahamowany, co w polaczeniu z ruchem- napedzanego w dalszym ciaga kólka bieznego zabawki po¬ woduje zmiane kierunku biegu zabawki.Ramie podporowe zaczyna przytem znowu nasuwac sie na powierzchnie biezna^ za¬ bawka zostaje podpotfta, a kólko zwrotne — uniesione nad plaszczyzne biezna tak, ze dal&zy ruch zabawki odbyWa sie niniej lub bardziej prostolia^owo w nowym kie¬ runku. To znane wykonanie zapewnia do¬ statecznie skuteczne dzialanie mechanizmu zabawki, gdy ch&fai © zabawki o siocunko-wo powolnym ruchu, zawodzi jednak w za¬ bawkach o szybkim ruchu, poniewaz kólko zwrotne opuszczajac sie na powierzchnie biezna slizga sie po niej i nie hamuje do¬ statecznie szybko poruszajacej sie zabaw¬ ki. Przytem ujawnia sie ta dalsza wada, ze na polerowanych lub lakierowanych po¬ wierzchniach bieznych, np. plytach stolo¬ wych i tym podobnych powierzchniach, po¬ wstaja zadrapania wskutek przesuwu ra¬ mienia podporowego.Niniejszy wynalazek usuwa te wady za¬ bawki i umozliwia uzywanie rozrzadu zwrotnego nawet w najszybciej, biegnacych zabawkach, jak np, samochodach, my¬ szkach i t. d., zabezpieczajac przytem pole¬ rowane powierzchnie od uszkodzen. Osiaga sie to w ten sposób, ze poprzeczne kólko zwrotne wykonywa sie z gumy, skóry lub podobnego tworzywa lub tez zaopatruje w wieniec lub powierzchnie biezna z takiego tworzywa. Dzieki temu zapewnia sie z jed¬ nej strony pewne hamowanie biegu na¬ przód zabawki, a z drugiej strony unika sie zadrapan powierzchni bieznej. Jesli przy¬ tem kólko zwrotne jest napedzane mecha¬ nizmem sprezynowym, to zabawka zmienia bardzo szybko kierunek biegu.Przebieg zwrotu mozna jeszczei bardziej przyspieszyc, jesli kólko zwrotne umiesci sie nieco ukosnie wzgledem podluznej osi zabawki.We wszystkich przypadkach mozna w nieoczekiwany sposób polepszyc bieg i ruch zwrotny, jak równiez przebieg sterowania, jesli zaopatrzy sie tylna czesc zabawki w obciazajacy narzad równowazacy, który do¬ puszcza tylko nieznaczna nadwage czesci przedniej kadluba zabawki tak, ze ramie podporowe slabo tylko dotyka powierzchni bieznej.Na rysunku przedstawione sa przyklady wykonania wynalazku jako zabawki o po¬ staci samochodów i myszek; oczywiscie wy¬ nalazek moze byc zastosowany w kazdej innej postaci zabawki. Fig. 1 i 2 przedsta¬ wiaja przekrój podluzny i widok z dolu zabawki o postaci samochodu; fig. 3 — 5 — 1 przekrój podluzny, widok z dolu i widok z boku odmiany wykonania zabawki o po¬ staci samochodu; fig. 6 przedstawia prze¬ krój podluzny zabawki o postaci myszki z odmiennem umieszczeniem kólka zwrotne¬ go; fig. 7 — 9 przedstawiaja zabawke o postaci myszki, przyczem mechanizm na¬ pedowy posiada kólko zwrotne osadzone na osi pochylej; fig. 10 i 12 — czesciowy widok z boku i widok z przodu podobnie wykonanej zabawki w postaci samochodu, a fig. 11 przedstawia widok z góry plytki podstawowej po zdjeciu kadluba zabawki.Wszystkie odmiany wykonania zawiera¬ ja sprezynowy mechanizm napedowy 1, wbudowany w dowolnie uksztaltowany ka¬ dlub 12, 12a. Osie tego mechanizmu nape¬ dowego posiadaja stale kólko biezne 2 oraz luzno obracajace sie kólko biezne 3. Przed temi kólkami umieszczone jest poprzecznie kólko zwrotne 4, wykonane z gumy, skóry lub podobnego tworzywa lub tez zaopatrzo¬ ne w powierzchnie lub wieniec biezny z ta¬ kiego tworzywa.Oprócz tego zabawka wedlug wynalaz¬ ku jest zaopatrzona z przodu w ramie pod¬ porowe 5. Ramie to przechodzi poprzecz¬ nie wzgledem podluznej osi zabawki i pod¬ piera jej przedni koniec. Ramie posiada pochyly bok, podnoszacy sie w zamierzo¬ nym kierunku skrecenia zabawki,' przyczem najnizszy punkt ramienia znajduje sie po stronie napedzanego kólka bieznego.W ten sposób zabawka' jest podparta w trzech miejscach, z których dwa stanowia oba kólka biezne, a trzecie — ramie 5, przy¬ czem ustawione poprzecznie kólko zwrotne 4 jest podniesione, gdy ramie podporowe 5 znajduje oparcie na powierzchni bieznej.Kólka biezne 2, 3 sa równiez zaopatrzo¬ ne celowo w gumowe powierzchnie biezne, lecz w szczególnych przypadkach wystar¬ cza zaopatrzyc w wieniec gumowy tylko napedzane kólko biezne 2.W postaci wykonania wedlug fig. 1 i 2 sprezynowy mechanizm napedowy 1 jest wbudowany w tylna czesc kadluba zabaw¬ ki tak, ze kólka biezne 2, 3 sa osadzone mniej wiecej w tern samem polozeniu, jak w samochodach prawdziwych. Mechanizm ten stanowi jednoczesnie przeciwwage przedniej polówki zabawki, wskutek czego ramie podporowe tylko bardzo lekko do¬ tyka powierzchni bieznej. Wobec tego juz przy lekkiem nacisnieciu na tylna czesc ka¬ dluba zabawki ramie podporowe unosi sie nad podloze.Poza tern czesc przednia zabawki jest zaopatrzona w pare kólek 8, 9, których os jest osadzona w wycieciu pionowem 14 tak, ze kólka te moga sie usuwac do góry, gdy zabawka pochyla sie swym koncem przed¬ nim.Raniie podporowe 5 moze przebiegac poziomo jako listwa poprzeczna lub tez mo¬ ze sie podnosic ukosnie wbok i ku tylowi, jak to jest pokazane linja przerywana na Kg. 1.Jesli zabawka przecina pod ostrym ka¬ tem brzeg powierzchni bieznej, to moze sie zdarzyc, ze stale kólko napedowe 2 ze¬ slizgnie sie z powierzchni bieznej. Aby tak¬ ze i w tym przypadku nastapil powrót za¬ bawki na powierzchnie biezna, jedno lub kilka kólek napedowych 11 mechanizmu 1 lub tez specjalne, równiez napedzane kól¬ ko sa wbudowane w mechanizm tak, ze wy¬ staja ku dolowi prawie az do powierzchni bieznej i stykaja sie1 z ta powierzchnia, gdy kólko biezne 2 straci podpore.Ramie podpoiowe jest przymocowane w danym przykladzie wykonania do drazka zderzaka zabawki o postaci samochodu; moze byc ono jednak przymocowane takze i w innem, miejscu czesci przedniej) zabaw¬ ki, jednak tak, aby bylo niewidoczne zgó- ry i nie psulo wygladu zewnetrznego za¬ bawki.W zabawce wedlug fig. 3 —: 5 mecha¬ nizm napedowy / jest umieszczony w ka¬ dlubie zabawki tak, ze kólka biezne 2, 3 leza mniej wiecej posrodku kadluba za¬ bawki, a wiec tworza w pewnym stopitfu wahliwa podpore tego kadluba. Sprezyna mechanizmu napedowego jest umieszczona w tylnej czesci mechanizmu i stanowi prze¬ ciwwage przedniej czesci kadluba, a kólko 10 mechanizmu napedowego wystaje ku do¬ lowi w celu utworzenia podpory stalej i napedzajacej zabawke w przypadku ze¬ slizgniecia sie kólka 2 z powierzchni biez¬ nej. Kólka tylne 15 sa zaznaczone czescio¬ wo na sciankach kadluba zabawki i przy¬ krywaja z boku kólko napedowe 10.Jesli kólka biezne 2, 3 zabawki sa u- mieszczone z tylu lub tez mechanizm spre¬ zynowy jest umieszczony tak, ze sprezyna napedowa lezy blizej przodu, to mozna u- niknac zbyt silnego nacisku ramienia pod¬ porowego przez umieszczenie na koncu ka¬ dluba zabawki dodatkowego obciazenia 13 w postaci kola zapasowego i t. d. (fig. 3 15).W powyzej opisanych zabawkach po¬ przeczne kólko zwrotne 4 moze sie obra¬ cac swobodnie i jest umieszczone w srod¬ kowej plaszczyznie zabawki. Na fig. 6 przedstawiona jest zabawka o postaci my¬ szki, przyczem kólko zwrotne 4a jest umie¬ szczone z boku mechanizmu napedowego i obraca sie w kierunku przeciwnym niz kól¬ ko biezne 2a, znajdujace sie zi drugiej stro¬ ny mechanizmu napedowego i uzupelnione luzno biegnacem kólkiem 3a polozonem z boku kólka zwrotnego 4a.Dzieki przeciwbieznosci kólka bieznego 2a wzgledem kólka zwrotnego 4a zapew¬ niony jest szczególnie szybki zwrot zabaw¬ ki, gdy tylko kólko zwrotne zaczepi o pla¬ szczyzne biezna. Wieksze obciazenie przo¬ du wystepujace w pewnym stopniu w ta¬ kich zabawkach mozna w prosty sposób zrównowazyc przez wykonanie ogona 13a myszki z ciezkiego tworzywa, np. z olowiu.Dzieki odpowiedniemu umieszczeniu luzno biegnacego kólka 3a zabawka moze — 3 —posiadac okreslony kierunek ruchu pomi¬ mo napedu bocznego i ramienia podporo¬ wego slizgajacego sie po powierzchni biez¬ nej.W zabawce wedlug fig. 7 — 9 mecha¬ nizm napedowy 1 jest umieszczony w ka¬ dlubie 12a tak, ze sprezyna umieszczona z tylu tworzy sama przeciwwage, która po¬ wstrzymuje przednie ramie podporowe 5, uksztaltowane jako pochyly nosek, od zbyt silnego opierania sie na powierzchni biez¬ nej. Poprzeczne kólko zwrotne 4 jest na¬ pedzane zespolem kólek 20, 19 i jest za¬ równo pochylone w kierunku podluznym, jak tez odchylone w kierunku bocznym.Dzieki temu zwrot odbywa sie szybciej i na stosunkowo malym luku kola. Jedno kólko napedowe 11 mechanizmu moze przytem wystawac ku dolowi tak, ze za¬ bawka moze zawrócic na powierzchnie biezna po zeslizgnieciu sie z tej powierzch¬ ni napedzanego kólka bieznego 2.Zasadniczo tak samo wykonana jest za¬ bawka o postaci samochodu wedlug fig. 10 — 12. W tym przypadku mechanizm spre¬ zynowy 1 wraz z pochylonem w dwóch kie¬ runkach kólkiem zwrotnem 4 i kólkiem na- pedowem 11 jest osadzony na plytce pod¬ stawowej 24, przykrytej kadlubem 12. W przedniej czesci tej plytki wytloczone jest ramie podporowe 5 o postaci poprzecznej pochylo przebiegajacej rynienki (w wido¬ ku z góry).Plytka podstawowa moze byc ponadto zaopatrzona z przodu w kólka przednie 15 (fig. 11), które podczas ruchu zabawki nie wspóldzialaja z innemi kólkami, lecz sa u- niesione nad powierzchnia biezna. Kólko zwrotne 4 ustawione ukosnie w dwu kie¬ runkach jest równiez napedzane zespolem kólek 19, 20, a ciezar mechanizmu napedo¬ wego umieszczonego w tyle zabawki po¬ woduje, ze ramie podporowe 5 slizga sie z niewielkim tylko naciskiem po powierzch¬ ni bieznej.Osadzenie kólka zwrotnego pochylo w dwu kierunkach jest rzecza celowa, lecz nie konieczna. PL