PL24136B1 - Sposób wytwarzania amino-alkoholi hydro - aromatycznych wzglednie ich pochodnych. - Google Patents

Description

O wytwarzaniu amino-alkoholi hydro- aromatycznych wzglednie ich pochodnych malo wiadomo. Sposród szesciu mozliwych teoretycznie amino - cyklo - heksanoli wy¬ tworzono w stanie czystym tylko jedna z dwóch stereoizomerycznych postaci o - su¬ mmo - cyklo - heksanolu przez przylacze¬ nie amoniaku do tlenku cyklo - heksenu (Brunei, Copmtes Rendus, t. 137, 1903, str. 198) albo tez z cyklo - heksenu i jodo - o- ksy - cyjanu J . CNO (Birokenbach und Linhard, Berichte der Deutschen Chemi- schen Gesellschaft, tom 64, 1931, str. 1076).Senderenis i Aboulenc (Comptes Rendus, t. 177, 1923, str. 158) przypuszczaja, ze otrzy¬ mali (przy katalitycznej redukcji o - wzglednie p - nitro-, jak równiez amino - fenoli w alkoholowym roztworze) o - wzglednie p - amino - cyklo - heksanole; podane przez nich punkty topnienia tych zasad (47° wzglednie 64° — 65*0), jak równiez chlorowodorków (75° wzglednie 90°C) pozwalaja jednak na przypuszcze¬ nie, ze badacze ci mieli do czynienia praw¬ dopodobnie ze zwiazkami alkylowanynn przy azocie. Sprawdzenie ich doswiadczen wykazalo, ze w istocie na tej drodze nie mozna otrzymac zwiazków jednorodnych.Równiez Komatsu i Amatatsu (Memoirs of the College of Science, t. 13, 1930, str. 332) mogli podczas redukcji p - nitroi - fenolu wzglednie p - amino - fenolu wodorem w obecnosci niklu i bez rozpuszczalników o- trzymac Jedynie mieszanine zasad, z którejnieudalo sie wyosobnic p - amino - cyklo - - heksanolu.Obecnie wykryto niespodziewanie, ze mozna otrzymywac jednorodne amino - al¬ kohole hydro - aromatyczne wzgledlnie ich pochodne, jezeli na acyloamino - fenole wzglednie ich pochodne dziala sie wodo¬ rem w obecnosci metali nieszlachetnych o- raz rozpuszczalników organicznych i pro¬ dukty -reakcji, ewentualnie po uprzednim rozdzieleniu ma stereoizomery, zmydla sie.Azot aminowy acyloamino - fenoli moze byc podstawiony dowolnymi resztami acy- lowymi, jak np. reszta acetylowa, propio- nylowa albo benzoylowa. Oprócz grupy aminowej moze byc zacylowana równiez grupa wodorotlenowa. Acyloamino - feno¬ le moga. równiez zawierac ponadto inne podstawniki, jak np. grupe alkylowa, aral- kylowa albo arylowa badz w rdzeniu, badz tez przy tlenie albo przy azocie. Oprócz amino - fenoli jednordzemiowych mozna równiez stosowac amino - fenole wielordze¬ niowe. Jako katalizatory z metali nieszla¬ chetnych odpowiednie sa np.: nikiel, ko¬ balt albo ich mieszaniny. Odpowiednimi rozpuszczalnikami sa alkohole, weglowodo¬ ry hydro - aromatyczne, jak dekalina, cy¬ kloheksan, metylo - cyklo - heksan i t. d.Acylo - amino - alkohole hydro - aro¬ matyczne wzglednie ich pochodne, otrzy¬ mywane wedlug wynalazku niniejszego z wydajnoscia ilosciowa, zwykle powstaja w obydwóch odmianach istereoizomerycznych, które przewaznie tak sie róznia swa roz¬ puszczalnoscia, iz mozna je latwo oddzie¬ lic od siebie przez krystalizacje czastkowa.Izomery wyzej topniejace i trudniej roz¬ puszczajace sie sa prawdopodobnie odmia¬ nami trans, natomiast izomery o nizszym punkcie topnienia i latwiej rozpuszczajace sie sa zwiazkami cis.Przez zmydlenie acyloamino - alkoholi hydro - aromatycznych wzglednie ich po¬ chodnych w sposób zwykly, jak np. za po¬ moca kwasów, jak solnego lub siarkowe¬ go, albo równiez za- pomoca srodków zasa¬ dowych, otrzymuje sie odpowiedinie ami¬ no - alkohole hydro - aromatyczne wzgled¬ nie ich pochodne bedace naogól zwiazkami bardzo trwalymi i dobrze krystalizujacymi o charakterze mocno zasadowym. Powinny one znalezc zastosowanie, jako cenne pro¬ dukty posrednie do wytwarzania srodków leczniczych, materialów pomocniczych w przemysle wlókienniczym i przemysle barwników, albo tez powinny znalezc za¬ stosowanie jako takie np* w farmaceutyce.Przyklad I. 60,4 czesci wagowych p - - acetoamino - fenolu zadaje sie 140 cze¬ sciami wagowymi alkoholu absolutnego i w obecnosci katalizatora niklowego redukuje wodorem w temperaturze 180°C. Roztwór reakcyjny odparowuje sie, a pozostalosc zlozona z ilosciowo powstalej mieszaniny obydwóch stereoizorajerycznych p - ace¬ toamino - cykloheksanoli poddaje sie kry¬ stalizacji czastkowej z 240 czesci wago¬ wych acetonu. Otrzymuje sie najpierw trans - p - acetoamino - cyklo - heksanol w pieknie uksztaltowanych krysztalach o punkcie topnienia 164°C, podczas gdy z lugu macierzystego po powtórnym prze- krystalizowaniu mozna otrzymac postac cis o punkcie topnienia 135°C. Oba zwiaz¬ ki acetylowe zmydla sie przez kilkogodzin- ne gotowanie z kwasem solnym (1:2) i oziebione roztwory po dodaniu lugu sodo¬ wego wyciaga sie chloroformem. Po odpa¬ rowaniu rozpuszczalnika otrzymuje sie p - amino - cyklo - heksanole dajace sie latwo przekrystalizowac z chloroformu i eteru.Sa one bardzo latwo rozpuszczalne w wo¬ dzie. Ich odmiana trans topnieje w tempe¬ raturze 110 — 111°C, ich zas odmiana cis — w temperaturze 78 — 80°C. Punkt topnie¬ nia mieszaniny wynosi 60°C. Odpowiednie chlorowodorki topnieja w temperaturze 223 — 225°C wzglednie 195°C; punkt top¬ nienia ich mieszaniny wynosi 180°C.Jezeli zamiast p - acetoamino - fenolu zastosuje sie p - stearylo - amino- - fenol, to — 2 —otrzymuje sie w sposób analogiczny p - - stearylo - amino - cyklo - heksainol, z któ¬ rego przez zmydlenig mozna otrzymac "wy¬ zej opisany amino - cyklo - h^ksanoL Przyklad II. 100 czesci wagowych o- - acetoamino - fenoluj redukuje sie w obec¬ nosci 300 czesci wagowych dekaiiny w temperaturze 180°C wodorem w obecnosci niklu. Otrzymana mieszanina cis i trans o - - acetoamino - cyklo - heksanolu jest na zimno bardzo trudno rozpuszczalna w de- kalinie.,Przekrystalizowuje sie ja z acetonu lub octanu etylowego. Postac trans o punk¬ cie topnienia 146°C wydziela sie najpierw.Latwiej rozpuszczalna odmiana cis wyka¬ zuje punkt topnienia 124 — 125°C. Przez zmydlenie kwasem solnym (1:2) otrzymu¬ je sie odpowiednie zasady. Odmiana trans, przekrystalizowana z chloroformu i eteru, topnieje w 72 — 73°C, odmiana zas cis, przekryslalizowana z ligroiny, topnieje w 65aC; temperatura topnienia ich mieszani* ny wynosi 51°C. Punkt topnienia chloro¬ wodorku odmiany trans wynosi 185°C, odmiany zas cis — 175°C, podczas gdy ich mieszanina topnieje w 145 — 150°C. Moz¬ na obie te odmiany pnzekrystalizowac z al¬ koholu.Przyklad III. 75 czesci wagowych m - - acetoamino - fenolu redukuje sie w roz¬ tworze alkoholowym w temperaturze 160°C wodorem w obecnosci katalizatora niklo¬ wo - kobaltowego. Redukcja zachodzi bar¬ dzo szybko. Powstaje tylkoi jedna z dwóch mozliwych stereoizomerycznych odmian m - acetpaminy - cyklo - heksanolu. Po przekrystalizowaniu z acetonu wykazuje ona punkt topnienia 120°C. Przez zmydle¬ nie 10%-owym kwasem siarkowym otrzy¬ muje sie m - amino - cyklo - heksanol o punkcie topnienia 73°C, którego chlorowo¬ dorek topnieje w temperaturze 174°C.Przyklad IV. 70 czesci wagowych p - - benzaminofenolu redukuje sie w roztwo¬ rze alkoholowym w temperaturze 150 — 170°C w obecnosci niklu. Otrzymuje sie przy tym odmiane trans p - heksa - hydro- - benzamino - cyklo - heksanolu, która po przekrystalizowaniu z alkoholu wykazuje punkt topnienia 224°C. Jest ona trudno roz¬ puszczalna w wodzie. Przez zmydlenie p- trzymuje sie trans - p - amino - cyklo - hek¬ sanol o punkcie topnienia HO^C opisany w przykladzie I.W podobny sposób otrzymuje sie w o- becnosci dekaiiny przy uzyciu o - beniza- mino-fenoltu, jako materialu wyjsciowego, o - sizescio - hydro - beauzaniino - cyklohe- ksanol o punkcie topnienia 206°C.Przyklad V. 90 czesci wagowych p - aceto-fenetydydu redukuje sie w roztwo¬ rze alkoholowym w. temperaturze 170 ¦— 180°C niklem i wodorem. Produkt uwodor¬ nienia latwo rozpuszcza sie w wodzie. Za pomoca eteru mozna otrzymana mieszani¬ ne obu stereoizomerycznych eterów etylo¬ wych acetoamino-cyklo-heksanolu rozdzie¬ lic na trudniej rozpuszczalna odmiane trans o punkcie topnienia 155°C i latwiej rozpu^ szczalna odmiane cis o punkcie topnienia okolo 55QC. Przez zmydlenie zwiazków-a- cylowych otrzymuje sie odpowiednie za¬ sady (punkt wrzenia odmiany trans pod ci¬ snieniem 3 mm wynosi 60 —¦ 62°C, punkt wrzenia odmiany cis pod cisnieniem 5 mm wynosi 50 — 60°C).Eter etylowy m - acetoamino-cyklo- heksanolu o punkcie topnienia 98°C, jak równiez wolny zwiazek aminowy o punk¬ cie wrzenia 74 — 76°C pod cisnienieni 3 mm mozna otrzymac sposobem wyzej opi¬ sanym.W podobny sposób otrzymuje sie przy uzyciu o-aceto-fenetydydu, jako materialu wyjsciowego, w roztworze metylo-cyklo- -heksanowym eter etylowy o-acetoamino- -cyklo-heksanolu o punkcie wrzenia 130°C pod cisnieniem 3 mim, którego produkt zjmydlenia wirze w temperaturze 55 — 60°C pod cisnieniem 3 mm.Przyklad VI. 80 czesci wagowych p- -acetoanizydydu w roztworze alkoholo- — 3 "—"wyin redukuje ®ie niklem i wodorem w tcmpearatuirize 170 —¦ 180°C i otrzymuje w ten sposób rozpuszczajacy sie w wodzie e- ter metylowy p - acetoamino - cyklo-hek- sanolu o punkcie topnienia 67°C, którego wolna zasada wrze w temperaturze 59°C pod cisnieniem 5 mm.Eter metylowy o - acetoamino-cyklo- -heksanolu otrzymany w sposób wyzej po¬ dany wrze w temperaturze 140 — 148*0 pod cisnieniem 5 mm, wolna zasadal zas — w temperaturze 52 — 56°C pod cisnieniem 4 mm.Przyklad VII. 382 czesci wagowe e- teru allyflowego p - acetoamino - fenolu wstrzasa sie w roztworze alkoholowym z niklem i wodorem, przy czym juz na zim¬ no ulega redukcji grupa allylowa, a w tem¬ peraturze 180°C — rdzen fenolowy. Z pro¬ duktu uwodorniania otrzymuje sie obie od¬ miany stereoizomeryczne przez rozdziele¬ nie woda. Nierozpuszczalny w wodzie eter propylowy trans - p - acetoamino - cyklo- -heksamoflu wrze w temperaturze 147 — 148°C pod cisnieniem 0,01 mm i topnieje w temperaturze ^l^C; rozpuszczalna w wodzie odmiana cis wrze w temperaturze 125 — 130°C pod cisnieniem 0,03 mim.Przez zniydlenie otrzymuje sie odpowied¬ nie zasady wolne: odmiane trans o punk¬ cie wrzenia 114 — lló^C pod cisnieniem 4 mm, odmiane zas cis — o punkcie wrze¬ nia 80 — 82°C pod cisnieniem 4 mm.Przyklad VIII. 165 czesci wagowych p - N - metylo-acetoamino-fenolu (o punk¬ cie topnienia 238°C), wytworzonego przez zacetylowanie p - N - metylo-amino-fenolu, zredukowano' w roztworze alkoholowym niklem i wodorem w temperaturze 170 —- 180°C. Za pomoca octanu etylowego moz¬ na otrzymany produkt uwodornienia roz¬ dzielic na oba stereoizomeryczne p - N - metylo - acetoamino - cyklo - heksanole.Odmiana trans ma punkt topnienia 98°C, odmiana zas cis — 72°C. Przez zmydlenie otrzymuje sie odpowiednie p» - N - metylo- -amino-cyklo-heksanole: o punkcie topnie¬ nia 116°C (odmiana trans) oraz o punkcie wrzenia 94 — 100°C pod cisnieniem 3 mm (odmiana cis). PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób wytwarzania amino-alkoho- li hydro-aromatyczinych wzglednie ich po¬ chodnych, znamienny tym, ze na acylo- amino-fenole wzglednie ich pochodne dzia¬ la sie wodorem w obecnosci metali nie¬ szlachetnych oraz rozpuszczalników orga¬ nicznych i produkty reakcji, ewentualnie po uprzednim rozdzieleniu ich na odmiany stereoizomeryczne, zmydla sie.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze otrzymane acyloamino-alkohote hydro-aromatyczne rozdziela sie na ich stereoizomery przez krystalizacje czastko¬ wa. G e s e 11 s e h a f t fur Che mis che Industrie in Basel. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL