Do wyrobu obuwia wysokowartosciowe¬ go stosuje sie przewaznie skóre odpowied¬ nio przygotowana fabrycznie. Przygotowa¬ nie takiej skóry wymaga wielu czynnosci poszczególnych, które wykonywa sie po wysuszeniu skóry, jak np. stlaczania, wy¬ gladzania, zbijania, prasowania i t. d., któ¬ re to zabiegi po czesci niejednokrotnie sie powtarza.Stwierdzono, ze przy przeróbce skóry, przygotowanej fabrycznie na obuwie, skó¬ ra ta traci mniej lub wiecej swój wyglad wlasciwy, staje sie matowa i niejednokrot- nife zostaje zbrudizona. W zwiazku z tym jest rzecza niezbedna nadanie obuwiu go¬ towemu wygladu odpowiedniego' przez tak zwane wykanczanie (finiszowanie). To ze¬ wnetrzne wykanczanie obuwia uskutecznia sie w ten sposób, ze najpierw podlega ono myciu, przy czym czesc apretury, nadanej skórze przy jej fabrykacji, zostaje usunie¬ ta i nastepnie naklada sie na skóre obuwia preparaty odpowiednie do wykanczania ze¬ wnetrznego, które skladaja sie np, z szella- ku, wosku i substancji podobnych.Celem wynalazku niniejszego jest wy¬ twarzanie obuwia gotowego' ze skóry nie¬ wykonczonej lub tylko czesciowo wykon¬ czonej, które odpowiadaloby stawianym obecnie wysokim wymaganiom, zwlaszcza pod wzgledem barwy skóry i polysku, Stwierdzono, ze obuwie wykonane ze skó¬ ry niewykonczonej lub tylko czesciowo wy* konczonej, to jest takie, którego ze wzgle-óa va jego wyglad nfe -spotyka sie w han¬ dlu, mozna przerobic na towar wysokowar- tosciowy, odpowiadajacy wszelkim wyma¬ ganiom handlowym, jezeli dp Wykonczenia obuwia wykonanego ze skóry niewykonczo¬ nej lub tylko czesciowo Wykonczonej za¬ stosuje sie roztwory, najkorzystniej jednak emulsje wodne polimerów nienasyconych zwiazków organicznych, które wskutek wielkosci swych czasteczek pozostaja glównie na zewnetrznej warstwie skóry i dzieki temtl nie powoduja zlepiania sie lub stwardnienia warstwy licowej skóry i po wysuszeniu tworza dobrza przylegajace po¬ wloki odporne na dzialanie wodyi ewentu¬ alnie w mniejszym lub wiekszym stopniu nieprzepuszczajace wody, które w niczem jednak nie zmieniaja naturalnej wlasciwo¬ sci przepuszczania danej skóry.Jako substancje nadajace sie do tego celu wchodza w gre w pierwszym rzedzie zwiazki wielowinylowe, np. ester wielowi- nyiowy; zwiazki wielo-akrylowe, ap poli¬ mery kwasu akrylowego i jego estrów, lub polimery homologów wspomnianych cial.W pewnych przypadkach dzenia sposobu wedlug wynalazku niniej¬ szego okazalo sie korzystnym badz stoso¬ wanie polimerów w postaci mieszanych po¬ limerów * tub mfeszahm polimerów, badz tez kolejne wprowadzanie tych substancyj.Wymienione roztwory lub emulsje mo¬ ga ponadto zawierac dodatki polepszajace ich wlasciwiosci, np. srodki zmiekczajace, jak trójkrezylofosforan, olej rycynowy; oleje niezmi^kczajace, jak np. olej terpen¬ tynowy; srodki zwilzajace, jak np. alkohol; koloidy ochronne, jak np. mleko kauczuko¬ we, tragant; blyszcze, jak szellak i bialko, ewentualnie kilka takich dodatków lacznie.W niektórych przypadkach okazalo sie równiez korzystnym dodawanie olejów schnacych.Wedlug jednej odmiany wykonania wy¬ nalazku niniejszego dodaje sie do roztwo¬ rów lub emulsyj barwników pigmentowych lub barwników rozpuszczalnych lub tez barwników obu tych rodzajów. Istnieje piftzez to moznosc przy wykanczaniu obu¬ wia nadawania mu dowolnej barwy zada¬ nej.Substancje o duzym ciezarze czastecz¬ kowym moga byc stosowane w postaci ich roztworów w powszechnie znanych rozpu¬ szczalnikach organicznych, ewentualnie za¬ wierajacych ponadto dodatek innych sub- stancyj. Jak stwierdzono, , mozna jednak obyc sie bez stosowania kosztownych roz¬ puszczalników organicznych calkowicie lub •-• w przewazajacej czesci i substancje o du¬ zym ciezarze czasteczkowym stosowac w postaci emulsyj wodnych, które sa wolne od rozpuszczalników organicznych lub tez ewentualnie zawieraja je w ilosciach sto¬ sunkowo nieznacznych.Przygotowywanie wodnych emulsyj od¬ powiednich do wykonywania wynalazku ni¬ niejszego, moze sie odbywac np. w sposób nastepujacy. \ Materialy wyjsciowe, które sa zdolne do tworzenia polimerów o zadanych wlasciwo¬ sciach, jak octan winylowy, kwas akrylo¬ wy, ester metylowy lub etylowy kwasu akrylowego^, ester kwasu metaakrylowego i podobne lub tez mieszaniny tych substan- cyj polimeryzuje sie wedlug znanych spo¬ sobów, np. przez ogrzewanie w obecnosci cial przyspieszajacych polimeryzacje. Nie jest rzecza konieczna doprowadzanie poli¬ meryzacji az do konca. Mozna raczej po¬ stepowac w ten sposób, ze proces polimery¬ zacji przeprowadza sie tylko az do utwo¬ rzenia mniej lub bardziej lepkich produk¬ tów przejsciowych i stosuje sie te produkty przejsciowe do przygotowywania emulsyj wodnych. Do wytwarzania emulsyj wod¬ nych moga byc równiez stosowane miesza¬ niny wody z cieczami organicznymi Mozna np. dany polimer lub mieszanine polimerów rozpuscic w rozpuszczalnikach organicz¬ nych lub rozcienczyc je cieczami organicz¬ nymi i talk otrzymane produkty przeprowa* - 2 —dzic w emulsje wodne. Do emulsyj moga byc dodane podczas ich przygotowywania lub nastepnie ciala dodatkowe wymienio¬ nego powyzej rodzaju. Okazalo sie jednak bardzo korzystnem poddawanie emulsyj przed ich. zastosowaniem naturalnemu lub sztucznie wywolanemu) starzeniu sie„ np. w ten sposób, iz w ewentualnie podwyzszonej temperaturze, np. w 40 — 50°C, poddaje sie je lezakowaniu w przeciagu kilku go¬ dzin. W pewnych przypadkach okazalo sie korzystnym dodawanie suhstancyj o od¬ dzialywaniu alkalicznym, zwlaszcza amo¬ niaku.Przy wykonywaniu wynalazku niniej¬ szego mozna np. postepowac w ten sposób, iz skóre w zwykly sposób odkwaszona, za¬ barwiona, natluszczona, wygladzona, wy¬ suszona i w celu zgeszczenia sprasowana, bez stosowania dalszych zabiegów, a zwlaszcza zbijania, przerabia sie na obu¬ wie i nadaje mu przez wykonczenie wedlug wynalazku pozadany wyglad pod wzgle¬ dem polysku, barwy i t. d.Przy wytwarzaniu skóry mozna przy tym w dowolnym stadjum pracy nalozyc na skóre warstwe kleiwa roslinnego lub po¬ dobnego. Natomiast mozna zupelnie zanie¬ chac zwykle stosowanego dotychczas na¬ kladania wielokrotnego blyszczu, bialka krwi lub bialka zwyklego. Mozna równiez obyc sie bez barwienia skóry i barwienie uskuteczniac wylacznie przez wykanczanie wedlug wynalazku niniejszego lub tez moz¬ na wytwarzac obuwie ze skóry wstepnie podbarwionej i farbowac ja ostatecznie do¬ piero przy wykanczaniu w postaci gotowe¬ go obuwia.Wykanczanie uskutecznia sie w ten spo¬ sób, ze wymienione srodki naklada sie rów¬ nomiernie na obuwie np. przez pociaganie pedzlem. Przez nastepujace po sobie wielo¬ krotne nakladanie warstwami mozna osia¬ gnac wyniki szczególne, np. pod wzgledem polysku i barwy obuwia. Poszczególne po¬ wloki moga zawierac rozmaite polimery; moga one zawierac rozmaite barwniki; mo" ga byc tez czesciowo niezabafwione, a fcse* sciowo zabarwione. Przy stosowaniu po¬ wlok zawierajacych barwniki mozna prepa¬ raty wolne od barwników stosowac do wy^ twarzania powlok wierzchnich. Po naloze¬ niu powloki, np, z emulsji wodnej, nalezy dac jej moznosc zaschniecia np. w ciagu kilku minut, po czym dopiero naklada sie nastepna powloke, dajac jej kilka minut czasu na wyschniecie, i w ten sposób po¬ stepuje sie dalej.Srodki do wykanczania obuwia i skór wedlug wynalazku niniejszego scisle przy¬ legaja do wierzchniej warstwy skóry i na¬ daja traktowanemu nimi obuwiu po wysu¬ szeniu go pozadana barwe oraz polysk, przy czym skóra nie traci absolutnie na wartosci, gdyz nie twardnieje i nie skleja sie. Powloki wytworzone przy uzyciu srod¬ ków wykanczajacych wedlug wynalazku odznaczaja sie doskonala wytrzymaloscia na dzialanie wody. Wlasciwosc te mozna zreszta specjalnie nadac skórze za pomoca odpowiednich specjalnych substancji do¬ datkowych.Wynalazek niniejszy umozliwia wytwa¬ rzanie obuwia wysokowartosciowego ze skóry niewykonczonej lub tylko czesciowo wykonczonej fabrycznie, niebarwionej lub tez tylko wstepnie barwionej, przy czym olbuwie takie odpowiada wszelkim wyma¬ ganiom, zwlaszcza pod wzgledem miekkosci liczka skóry, elastycznosci, polysku i bar¬ wy. W ten sposób moze byc wytwarzane obuwie dowolnej barwy zadanej i nawet dowolnego odcienia danej barwy z równo¬ czesnym nadaniem mu polysku. Przez na¬ kladanie wiekszej liczby farb jednej na druga mozna uzyskiwac szczególne efekty barwne. Mozna pewne czesci obuwia bar¬ wic jedna farba, a inne czesci tegoz samego obuwia — innymi farbami i otrzymywac przez to barwne efekty wzorzyste. Znaczna zaJlete poza tym istanowi, ze obuwie wytwo¬ rzone ze skóry niebarwionej moze byc trzy- — 3 —mamona skladzie i dopiera pózniej bezpo¬ srednio przed sprzedaza ostatecznie zabar¬ wione w dostosowaniu1 do mody ówczesnej.Wreszcie wynalazek niniejszy nadaje sie doskonale do przefadbowywamia obuwia nowego lub nawet uzywanego.Znane jest wytwarzanie roztworów i emulsyj polimerów w rodzaju omawianego w opisie niniejszym i stosowanie ich do naj¬ rozmaitszych celów, miedzy innymi równiez do skóry. Nowoscia jest natomiast stosowa¬ nie wedlug wynalazku takich roztworów, a zwlaszcza emulsyj jako srodków do wykan¬ czaniaobuwia wykonanego ze skóry niewy¬ konczonej lub tylko czesciowo wykonczo¬ nej. Za pomoca znanych srodków do wy¬ kanczania wytworzonych z szellaku, wosku i podobnych substancyj nie mozna osiagnac efektów Wedlug wynalazku niniejszego.Stosowanie polimerów nienasyconych zwiazków organicznych jako srodków do obróbki skóry, np. w garbarniach, nie dawa¬ lo moznosci wywnioskowac, ze roztwory lub emulsje tych polimerów moga byc stosowa¬ ne z korzyscia jako srodki do wykanczania obuwia. W zadnym razie nie mozna bylo przewidziec, ze przez stosowanie srodków wymienionych do wykanczania obuwia uda sie nadac obuwiu, wykonanemu ze skóry niewykonczonej lub tylko czesciowo wy¬ konczonej, zadana barwe oraz zadany po¬ lysk bez uszkodzenia samej skóry obuwia lub spowodowania jakichkolwiek innych skutków ujemnych.Przyklad I. 100 czesci wagowych zwy¬ klej handlowej emulsji wodnej jakiegokol¬ wiek polimeru pochodnych kwasu akrylo¬ wego zadaje sie 5-oma czesciami wagowy¬ mi stezonego roztworu wodnego amoniaku, nastepnie mieszanine te pozostawia sie w ciagu trzech dni w temperaturze 50°C w spokoju i (nastepnie miesza sie z 40 — 100 czesciami wagowymi czarnej apretury pig¬ mentowej uzywanej zwykle do wyrobu skóry czarnej.Takim srodkiem wykanczajacym trak¬ tuje sie obuwie ze skóry nieapreturowanej, która nie posiada równiez zwykle stosowa¬ nej apretury koncowej, w taki sposób, ze srodkiem, wykanczajacym powlekaj sie skó- ta obuwia i pozostawia do wyschniecia. Ta¬ ka powloke stosuje sie trzykrotnie i ewen¬ tualnie stosuje sie ponadto* powloke z poli¬ merów kwasu akrylowego nie zawierajaca barwnika. Tak traktowane obuwie odzna¬ cza sie wyjatkowa piekna czarna barwa, przy czym warstwa licowa skóry jest miek¬ ka i elastyczna. Aby noskowi obuwia nadac polysk lakieru, powleka sie go 2 do 3-ch razy emulsja zwiazku poliwinylowego nie zawierajaca barwnika lub tez roztworem chlorku kauczuku nie zawierajacego barw¬ nika lub tez zawierajacego barwnik, który to roztwór ewentualnie moze zawierac do¬ datek oleju rycynowego.Przyklad II. Obuwie wykonane ze skó¬ ry niewykonczonej lub tylko czesciowo wy¬ konczonej fabrycznie myje sie w razie po¬ trzeby i traktuje srodkiem wykanczajacym, który wytwarza sie w sposób nastepujacy. 100 czesci wagowych 25% -owej| emulsji wodnej polimerów estrów kwasu akrylo¬ wego miesza sie ze 100 czesciami wagowy¬ mi roztworu barwnika, zawierajacego 1 do 2% czarnego barwnika anilinowego lub ta¬ kaz ilosc sadzy, okolo 1% amoniaku, 0,5% szellaku, 0,3% oleju tureckiego i ewentual¬ nie nieznaczne ilosci ksylenu lub innych rozpuszczalników organicznych, i mieszani¬ ne te, celowo przed zmieszaniem z emulsja polimerów, poddaje sie gotowaniu w ciagu dluzszego czasu.Obuwie powleka sie takim srodkiem wy¬ kanczajacym 2 — 3-krotnie w taki sposób, iz kazda powloka nalozona musi zaschnac przed nalozeniem powloki nastepnej. PL