Warszawa, 28 stycznia 1937 r, 5 sMMSsk ^ RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ OPIS PATENTOWY Nr23853. KI. 54 h, 2/04.Bronislaw Knaster (Warszawa, Pojska) i Jan Pinkus (Warszawa, Polska).Urzadzenie do uzyskiwania stopniowego zaswiecania rur swietlacych, zwlaszcza napelnionych gazem szlachetnym, dajace efekt swiatla samopiszacego i urucho¬ miane pradem wielkiej czestotliwosci.Zgloszono 3 kwietnia 1931 r.I.'dzielono 21 wrzesnia 1936 w Przy zasilaniu rur swietlacych pradem tycznego pod wzgledem technicznym, elektrycznym przeplyw pradu i zwiazane z Wskutek tego zalezne od takiej regulacji nim swiecenie rury powstaje, jak wiadomo, efekty swietlne, jako to zmiany dlugosci dopiero z chwila przekroczenia pewnego anodowego slupa swietlnego i zmiany jego napiecia, tak zwanego napiecia zaplonu, natezen, w szczególnosci efekt swiatla sa- które przy dlugosciach i rodzaju wypelnie- mopiszacego, nie mogly byc stosowane w nia rur, stosowanych np. w reklamach, wy- dotychczasowych urzadzeniach, zawieraja- nosi tysiace woltów, a dlugosc anodowego cych lampy swietlace. slupa swietlnego, jak i jego natezenie Przedmiotem niniejszego wynalazku swietlne zaleza w sposób tak krytyczny od jest urzadzenie, rozwiazujace praktycznie drobnych zmian napiecia pradu zasilajace- zagadnienie regulacji dlugosci slupa go, ze ich regulowanie nie znalazlo do- swietlnego, jak równiez i jego natezenia, tychczas rozwiazania dostatecznie prak- Urzadzenie wedlug wynalazku pozwaladfojfc *zy*te ^f&t*ot?«k*U«WMk a wiec bez uzycia ruchomych lub przesuwanych zaslon lub tyci podobnych zabiegów zewnetrznyoh, uzyskac afekty takie, jik swiatla wedruja¬ ce wzdluz rury, swiecenie lokalne dowol¬ nej czesci rury o dowolnie zmienianem na¬ tezeniu, jak równiez efekty zlozone, Urza¬ dzenie wedlug wynalazku rózni sie od zna¬ nych tern, ze rurka swietlaca, wsaczona lub nie wlaczona przewodzaco we wtórny obwód pradu, jest polaczona z pierwotnym obwodem drgan wWfciej czestotliwosci, za¬ silanym bezposrednio lub posrednio z do¬ wolnego zródla pradu szybkowiiennegok o wysokiem lub niskiem napieciu, nie bezpo¬ srednio, lecz za posrednictwem cewki, sprzezonej z nim indukcyjnie lub galwa¬ nicznie i indukcyjnie. Cewka ta moze byc badz przylaczona obu koncami do elektrod rurki swietlacej bezposrednio lub zapomo- ca kondensatora, badz tez kazda z poszcze¬ gólnych czesci, na jakie ta cewka jest po¬ dzielona, jest polaczona jednym swym koncem z odpowiedniem odprowadzeniem * cewki pierwotnego obwodu drgan, drugim zas koncem z jedna tylko elektroda rury swietlacej, ktftrej druga elektroda albo jest uziemiona albo te* wcale nie jest wlaczona w obwód. Powyzej wspomniane efekty mozna równiez osiagnac w mysl wynalaz¬ ku! takze i w tym przypadku, gdy cewka wtórneigo obwodu nie jest polaczona prze¬ wodzaco z rurka, lecz jest jedynie umie- s;?KfB0*la lufe przysuwana wpofcltzu tej rurki.Wówczas swieca tylko te czesci rurki, któ¬ re znajduja sie w poJu promieniowania tej wtórnej cewki, przyczsm w tym ostatnim pr3yp*4ku konce tej cewki zwiera sie ze seba poprzez kondensator.Ufsadzente wedlug wynalazku uwidocz¬ nione jest schematycznie na zalaczonym ry$*afetli--*a kifeym fi& 1 przedstawia u- rafe&t Rura wyladowcza R lub kilka takich rur w dowolnym ukladzie (szeregowym, równoleglym lufo mieszanym, z oporami kompensacyjnemi lub bez nich) stanowi wraz z cewka C o duzej liczbie zwojów i kondensatorem K, który zreszta przy wy¬ starczajacej pojemnosci cewki moze byc pominiety, zamkniety obwód drgajacy.Obwód ten jest sprzezony indukcyjnie lub indukcyjnie i galwanicznie z pierwotnym obwodem drgan, zlozonym z kondensatora D i cewki P o malej ilosci zwojów, wzbu¬ dzanym bezposrednio ze zródla pradu Z, np. generatora pradu szybkozmiennego o niskiem napieciu, zasilanego z sieci oswie¬ tleniowej, z pradnicy elektrycznej z prze¬ rywaczem, z magneto lub podobnego urza¬ dzenia.Sprzezenie miedzy cewka P a cewka C jest zmienne i daje sie regulowac w rozma¬ ity sposób. Np. przy sprzezeniu indukcyj- nem, przedstawionem na fig. 1, najdogod¬ niejsza jest regulacja w postaci uzywanego od zarania radiotechniki warjometru obro¬ towego lub suwakowego z cewek cylin¬ drycznych, kulistych lub plaskich. Warjo- rjuetr taki moze byc wlaczany, wylaczany i poruszany przy pomocy dowolnego mecha¬ nizmu (np. zegarowego lub motorka) z tarcza obrotowa.Im sprzezenie jest luzniejsze, tera am¬ plituda napiec pradu szybkozmiennego, powstajacego w obwodzie CR, Jest mniej¬ sza i slupy swietlne przyelektrodowe w rurze R krótsze. Przeciwnie zas, im sprze¬ zenie jest wieksze, tern wieksza staje sie dlugosc swiecacych slupów w rurze R az do zupelnego zlaczenia sie ich z soba. Jed¬ nemu pólobrotowi automatu odpowiada wiec stopniowe zaswiecenie sie calej rury, na caly zas cza tu tarczy uzytego mechanizmu parad moze hyc wylaczony samoczynnie w pierwotay*a — 2 —dwflwlzie drgan, a przez to i w dbwo- 4ne CR.O ile rura ma ksztalt napisu, którego czesci polaczone sa ze soba koncami, jak to przedstawiono na fig. 1 1tujami kreskowa- nemi, to przy zwiekszeniu sprzezenia cze¬ sci te zaswiecaja sie równoczesnie w spo¬ sób ciagly, jakgdyby byly pisane niewi¬ dzialna reka. W razie pojedynczego napi¬ su koncowa polowe rury mozna ukryc w tej samej skrzynce, która zawiera warjometr.Rurka swietlaca, zastosowana w urzadze¬ niu wedlug fig. 1, posiada badz ksztalt zwykly, badz tez jest wykonana w postaci dwóch napisów, zaczynajacych sie przy koncach tej rurki i laczacych sie ze soba koncami w srodkowej czesci rurki. swiecenie rurki R nastepuje równiez i w razie polaczenia tylko jednej elektrody, np, elektrody A z obwodem pradu wielkiej czestotliwosci, co przedstawiono na fig. 2.Druga elektroda B jest badz uziemiona, e- wentualnie poprzez kondensator T, badz tez wcale nie jest wlaczona w obwód. Na¬ tezenie swiecenia zalezy od stopnia sprze- cewek C i P. W tej postaci wykona¬ mi urzadzenia wedlug wynalazku cewka C moze byc podzielona na kilka oddziel¬ nych czesci C1, C2, C3, z których kazda jednym koncem jest polaczona z elektroda odnosnej lampy, drugim zas koncem z cew¬ ka P pierwotnego obwodu drgan, podzielo¬ na równiez na tylez czesci.Swietlenie lampy wystepuje w urzadze¬ niu wedlug wynalazku nawet i w tym przy¬ padku, jezeli obie elektrody tej lampy nie sa polaczone przewodzaco z cewka C, by¬ leby tylko lampa ta znajdowala sie wpo- blizu cewki C, sprzezonej z cewka P pier¬ wotnego obwodu drgan. Okazalo sie przy- tem, ze najlepsze wyniki uzyskuje sie przy zastosowaniu cewek plaskich. Przyklad wykonania tej wlasnie odmiany wykonania urzadzenia wedlug wynalazku przedstawio¬ no na fig. 3.W bezposredniej bliskosci lampy R u- mieszcrona jest plaska cewka Cr której konce sa polaczone ze soba, np zapofnoca kondensatora K. Z cewka ta, która jednak niekoniecznie musi byc plaska, sprzezona jest w sposób identyczny jak i w urzadze¬ niu wedlug fig. 1 cewka pierwotnego obwo¬ du -drgan, polaczona przez kondensator i) ze zródlem pradu wielkiej czestotliwosci Z.Przy takiem wykonaniu urzadzenia wedlug wynalazku swieci tylko to miejsce rurki J?, które znajduje sie w polu promieniowania cewki C. Intensywnosc swiecenia tego miejsca zalezy od stopnia sprzezenia ce¬ wek P i C, mianowicie im sprzezenie to jest scislejsze, tern swiatlo jest silniejsze.Najkorzystniej jest cewki P i C uamer scic przesuwnie wzgledem rurki, umie¬ szczajac je np. w rowkach prowadniczych E i F podstawy G. Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia wiec takze i w przy¬ padku ukladu wedlug fig. 3 regulowanie natezenia swietlenia wzdluz rurki, co do¬ tychczas nie bylo stosowane.Jest rzecza oczywista, ze zamiast jed¬ nej takiej cewki przesuwnej C mozna wzdluz rurki umiescic szereg takich cewek wzglednie warjometrów i wlaczac je kolei¬ no przy pomocy dowolnego automatu prze¬ laczajacego, wlaczonego w pierwotny obwód drgan, jak to np. stosuje sie w elek¬ trycznych reklamach zarówkowych, Zapomoca tego ostatniego ukladu moz¬ na otrzymac np. efekt wedrujacych tekstów na jedno- lub wielobarwnym ekranie, u- tworzonym z równoleglych lob krzyzuja* cych sie rur swietlacychf znajdujacych sie w polu cewek C, sprzezonych z polaczona ze zródlem pradu wielkiej czestotliwosci cewka P badz indukcyjnie, badz tez galwa¬ nicznie. Cewki C powoduja swiecenie róz¬ nych czesci rurek, dzieki czemu mozna wytwarzac róznorodne efekty swietlne* Urzadzenie wedlug wynalaJcu cechuje niezmiernie male zuzycie pradu, ponadto wazna zalete jego stanowi moznosc umie¬ szczenia wylaczników oraz wszelkich przy- — 3 -rzadów, sluzacych do regulacji swietlenia, juz w obwodach pierwotnych, poprzedzaja¬ cych obwód, odbiorczy CR, dzieki czemu urzadzenie to nadaje sie do uruchomiania na odleglosc róznego rodzaju sygnalów swietlacych, np. kolejowych, ulicznych lub samochodowych, zapomoca zwyklych prze¬ kazników, które do dotychczas uzywanych urzadzen o Wysokiem napieciu nie nadaja sie zupelnie. PL