Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu wytwarzania porowatych materjalów ela¬ stycznych.Wade uzywanych dotychczas matenja- lów wlókienniczych stanowi, ze sa one zwykle rozciagliwe w znaczniejszym stop¬ niu tylko W jednymi kierunku. Tak np. ma- terjaly dziane, silnie rozciagliwe w kierun¬ ku sciegów prostopadle do prazków, nie rozciagaja sie w kierunku prazków. Wy¬ nalazek niniiejiszy dotyczy wytwarzania porowatego materjalu elastycznego, np. materjalu dzianego, który jest rozciagliwy nietylko w jednym kierunku.W patencie angielskim Nr. 405 970 po¬ dano sposób wytwarzania alozonego ela¬ stycznego i porowatego materjalu gumo¬ wanego, polegajacy na tein, ze naprezony materjal rozciagliwy natryskuje sie daja¬ cym sie wulkanizowac mlekiem kauczuko- wem i umieszcza na drugim materjalc, po¬ traktowanym w podobny sposób, zwraca¬ jac oba materjaly powierzchniami potrak- towanemi ku sobie. Dalsze doswiadczenia wykazaly, ze, jesli natryskiwanie po¬ wierzchni rozciagliwego materjalu dajace sie wulkanizowac mlekiem kauczuikowem wykonywa sie wtedy, gdy materjal jest na¬ prezony w pewnym stopniu w kierunku swej rozciagliwosci naturalnej (np. w kie¬ runku prostopadlym do prazków materjalu dzianego), to powstaje porowaty, gumowa¬ ny materjal elastyczny, batndzo rozciagliwy co najmniej w dwóch kierunkach.Oczywiscie £rtane jest bardzo dobrze wytwarzanie materialu dzianego, rozcia- glftwego w ^kieriaiikach prostopadlych wzgledem siebie, przeiz zastosowanie nici elastycznych, lecz wynalazek ijdmiejszy do¬ tyczy sposobu wytwarzania materjalu -roz¬ ciagliwego wiecej niz w jednym kierunku, np. w, kierunkach prostopadlych wzgladem siebie, przez pokrywanie tego. materjaliu mlekiem kauczukowem bez znaczniejszego zimnie jszenia porowatosci tego materjalu.Wedlug wynalazku njaiejiszegp rozciagliwy materjal wlókienniczy, njp. materjal dzia¬ ny, napreza sie w kierunku jego rozciagli¬ wosci naturalnej, nie naprezajac go jednak w najwyzszym mozliwym stopniu, póczem materjal obrabia sie na powierzchni odpo- wiedniem, dajacem sie wulkanizowac mle¬ kiem] ka*uczuk gumowany imaterjal w stanie naprezonym az do wyschniecia lub sciecia sie powloki.Okazalo sie, ze tym sposobem otrzymuje sie materjal, który po wysuszeniu zacho¬ wuje w przyblizeniu prawie taki sam sto¬ pien rozciagliwosci, w jakim byl rozcia¬ gniety, otrzymuje sie wiec porowaty, ela¬ styczny, nagumowany materjal, rozciagli¬ wy wiecej niz w jednym kierunku.W celu zachowania porowatosci goto¬ wego produktu dobrze jest wprowadzac mleko kauczukowe na materjal w postaci drobnej mgly luib rosy, która nie wypelnia lub nie uszczelnia calkowicie otworów lub szczelin w materjale.Wynalazek obejmuje równiez dodatko¬ wa obróbke powierzchni powyzszego ma¬ terjalu, polegajaca na tern, ze na po¬ wierzchnie, zroszona guma, wprowadza sie puch, pakuily, wloski, proszek ldb podob¬ ny materjal wlóknisty albo sproszkowany, przyczem zabieg ten nie obniza ani rozcia¬ gliwosci materjalu, ani Jego porowatosci.Tak potraktowany materjal mozna stoso¬ wac do wytwarzania bielizny, przyczem mozna wytwarzac powierzchnie puszysta, która moze przylegac do ciala.Sposobem wedlug wynalazku niniejsze¬ go mozna wytwarzac albo materjaly poje¬ dyncze, albo tez materjaly zlozone (war¬ stwowe). W ostatnio wymienionym przy¬ padku obróbke mlekiem kauczukowem mozna stosowac tylko do tych powierzch¬ ni lub warstWi które do siebie przylegaja i sa ziwrócone ku sobie. W razie potrzeby jednakze mozna nagumowac równiez ze¬ wnetrzna powierzchnie luib powierzchnie materjalu wielowarstwowego, a nastepnie pokryc ja puchem lub podobnym materja¬ lem, jak podano wyzej.Wynalazek niniejszy dotyczy równiez sposobu wytwarzania materjalu gumowa¬ nego, posiadajacego rózne kontury po¬ wierzchni w odróznieniu od materjalów jednoplaiszczyznowych. Materjal gumowa¬ ny mozna przetwarzac na czesci odziezy albo tez czesciom odziezowym, wytworzo¬ nym z materjalu gumowanego, mozna na¬ dawac powierzchnie krzywe (wypuklosci), zasadniczo odpowiadajace ksztaltowi ciala osoby, noszacej odziez, aby zapewnic w ten sposób szczelniejsze lub lepsze przyle¬ ganie odziezy. Na materj ale gumowanym mozna wytwarzac desenie reljefowe, np. w celu dekoracyjnym.Wedlug wynalazku materjal rozciagli¬ wy, np. materjal dziany powleka sie daja¬ cem sie wulkanizowac mlekiem kauczuko¬ wem, najlepiej przez natryskiwanie, roz¬ ciaga sie ponad powierzchnia matrycy od¬ powiedniego ksztaltu, jeszcze w stanie lep¬ kim sftlacza sie lub w inny sposób wpro¬ wadza w scisle lub w prawie scisle zetknie¬ cie z wymieniona matryca tak, zeby odbic na materjale zarys jej powierzchni i utrzy¬ muje w tern polozeniu az do wyschniecia, poczem materjal zdejmuje sie z matrycy.W! ten sposób wypuklosci i wglebienia, ma¬ trycy zostaja odbite na materjale i zacho¬ wane na nim przez powloke gumowa po jej scieciu sie lub wyschnieciu.Materjal dziany moze byc z welny, je¬ dwabiu sztucznego lub z ich mieszaniny, - ? -albo* z innej odpowiedniej przedzy lub wló¬ kiem. Sposobem wedlug wynalazku mozna abraAriac nietyllko materjal dziany. Mate¬ rjal rozciaga sie w kierunku jego rozcia¬ gliwosci naturalnej w stopniu, wynosza¬ cym okolo % calkowitego rozciagniecia mozliwego; oczywiscie; jednak, zaleznie od rodzaju uzytego materjalu mozna stoso¬ wac inne stopnie rozciagniecia. Tak roz¬ ciagniety materjal natryskuje sie na po¬ wierzchni mlekiem kauczukowem w tem¬ peraturze mniej wiecej 29°C. Temperatura oczywiscie moze sie zmieniac zaleznie od wlasciwosci poszczególnych obrabianego materjalu i (albo) od wlasciwosci mleka kauczukowego. Mozna równiez ogrzac ma- terjal przed nartyskiwamiem. Potrzebna temperature mozna wyttwiorzyc w jakikol¬ wiek odpowiedni sposób i regulowac ja ter¬ mostatycznie. Natryskiwanie uskutecznia sie mgla mleka kauczukowego, która moz¬ na wytwarzac zapomoca samoczynnie lub niesamoczynrtie dzialajacych natryskiwa- czy niearuchomych lub przenosnych. Mleko kauczukowe moze byc naturalne, sztuczne lub moze stanowic rozproszyny gumy re¬ generowanej ; w razie potrzeby mozna uzyc gumy podwlulkanizowanej. Mleko kauczu¬ kowe moze byc równiez zabarwione.Po skonczonem natryskiwaniu powloke mleka kauczukowego suszy sie, utrzymu¬ jac materjal w stanie naprezonym, poczem ewentualnie mleko sie Wulkanizuje. W ten sposób! materjal zostaje utrwalony wj przy¬ blizeniu w tej szerokosci do jakiej zostal rozciagniety.Bezposrednio po natrysnieciu materja¬ lu, dopóki znajduje sie on jeszcze w stanie naprezonym, mozna jego powierzchnie poddac dalszej obróbce, nadmuchujac na nia proszki, pakuly, puch lub materjal wlóknisty, wspomniany powyzej, przyczem materjal ten moze byc yr razie potrzeby taki, zeby wytworzyl powierzchnie puszy¬ sta lub tak zwana „szwedzka". Zamiast wprowadzac taki materjal powierzchniowy przez nadmuchiwanie, mozna mu pozwolic opadac na obrabiany materjal jedynie pod dzialaniem sily ciezkosci, w tym przypad¬ ku jego wlókna nie zbijaja sie.Wprowadzanie proszku, pakul albo pu¬ chu mozna stosowac do celów dekoracyj¬ nych; w tym przypadku mozna osadzac materjal róznobarwny wedlug zjjóry okre¬ slonych deseni, które mozna wytwarzac zapomoca plyt szablonowych.Przy wytwarzaniu materjalów war- stwiowych kazda warstwe traktuje sie kau¬ czukiem, jak opisano powyzej, i jeszcze w stanie naprezanym warstwy te sklada sie ze soba, zwracajac je ku sobie obrobione- mi powierzchniami, które sa jeszcze wil¬ gotne lub lepkie, poczem tak zlozony ma¬ terjal poddaje sie slabemu stlaczamu W przypadku sztuk materjalu stostnr- kowo krótkich mozna materjal naciagnac na1 odpowiednie ramy i utrzymywac zapo¬ moca spinek, szpilek Idb podobnych narza¬ dów, chwytajacych brzegi materjalu Ma- terjaly dluzsze mozna umieszczac na wal¬ kach i naprezac podczas odwijania z wal¬ ków; powierzchnie, potraktowane mlekiem kauczukowem, laczy sie ze soba miedzy walcami kalandrowemu z których Jeden lub oba moga byc osadzone z zastosowa¬ niem narzadów sprezynujacych i daja sie nastawiac w zaleznosci od cisnienia, jakie maja wywierac na warstwy materjalu.Walce moga byc ogrzane, aby wspóldzia¬ laly przy suszeniu materjalu warstwowe- goi, a materjal moztna prowadzic ponad goraca plyta albo przez strefe ogrzana.Materialy, warstwowe wedlug wynalaz¬ ku niniejszego mozna powlekac w spoisób opisany powyzej po jednej lub po oba stronach puchem albo odpowiednia sub¬ stancja sproszkowana.Do wytwarzania materjalu lub tasm nieplaskich, uzywa sia formy, która sklada sie z matrycy i stempla odpowiedniego ksztaltu, dostosowanych scisle do siebie, przyczem materjal stlacza sie miedzy wy- — 3 —mieniomemi czesciami. Mozna np. stosowac metalowe lub ilnne sztywne plyty lub ar¬ kusze, przyczem na powierzchni jednej z plyt znajduja sie wypuklosci i (albo) wglebienia, dopasowane scisle do odpo¬ wiednich wypuklosci i wglebien powierzch¬ ni drugiej plyty. Ponad powierzchnia jed¬ nej plyty rozciaga sie materjal, przezna¬ czony do obróbki, np. materjal dziany, na który wprowadza sie mgle dajacego' sile wulkanizowac mleka kauczukowego, i do¬ póki mleko, to jest jeszcze mokre albo' lep¬ kie, dociska sie druga plyte w wlasciwe polozenia do materjalu, lezacego na pierw¬ szej plycie. Zapomoca tych srodków pew¬ ne czesci materjalu zostaja rozciagniete dokladnie ponad wypuklosciami lub sfala- waniami plyt, poczem tak stloczony ma¬ terjal pozostawia sie do wyschniecia mie¬ dzy dwiema plytami albo tez suszy sie go miedzy niemi sztucznie. Po wyschnieciu mater jalu plyty rozdziela sie i usuwa ma¬ terjal, przyczem otrzymuje on i zachowuje pozadane wypuklosci.W razie potrzeby materjal mozna przed natrysnieciem rozciagnac w stopniu mniej¬ szym, niz to odpowiada maksymalnemu rozciaginieciu naturalnemu materjalu; ma¬ terjal utrzymuje sie w tym stanie w ciagu zraszania i ksztaltowania. Dodatkowo po natrysnieciu mozna na materjal wprowa¬ dzac powloke proszkowa lub puchowa, któ¬ rej w razie potrzeby mozna nadac zgóry okreslony desen i która moze byc równiez róznobarwna.Nalezy zaznaczyc, ze pirzy wytwarzaniu z mater,jalu gumowanego' czesci odziezy ta¬ kiej, np. jak kostjum kapielowy, materjal mozna rozciagnac na manekinie, przyczem mozna zastosowac odpowiednie narzady, nip. sznury, tasmy, szpilki i t. d., w celu do¬ kladnego' zetkniecia materjalu z po¬ wierzchnia manekina, i utrzymywac ten materjal w takiem polozeniu az do wy¬ schniecia lubi sciecia sie gumy.Uksztaltowany materjal mozna laczyc przez zeszycie lub w inny sposób z mate- rjalem podobnie potraktowanym lub, w razie potrzeby, z innym mater jalem. Moz¬ na wytwarzac materjal z otworkami do¬ wolnego ksztaltu, wielkosci i dowolnie roz- mieszczonemi.Formy ksztaltujace moga byc wykona¬ ne calkowicie lub czesciowo iz mater jalu porowatego i w razie potrzeby moga byc ogrzewane w celu ulatwienia wulkaniza¬ cji.W razie potrzeby mozna zwiekszyc e- lastycznoisc mater jalu, wlaczajac don nici gumowe. PL