Wynalazek .noniejiszy dotyczy polaczen w rurociagach na wysokie cisnienia ciezkich metalowych odgalezien z pmzewodem glów¬ nym, które wytrzymalyby nacisk niezrów¬ nowazonych sil, wynikajacych z powodu nierównomiernego' cisnienia w miejscach polaczen przewodu glównego z odgalezie¬ niami, i które równoczesnie posiadalyby po¬ datnosc, zapobiegajaca zbytniemu nateze¬ niu scianek przy norimakieim promieniowem rozszerzaniu sie rurociagu wskutek cisnien cieczy, Pnzy zakladaniu rurociagów o duzych srednicach i cna wysokie cisnienia cieczy próbowano wykonywac polaczenia odgale¬ zien z kutych plyt stalowych, laczonych na swych krawedziach pnzez spawanie. Wielo¬ krotne doswiadczenia pirzy budowie podob¬ nych rurociagów wykazaly, ze jest nadzwy¬ czaj trudno otrzymac polaczenia odpowied¬ niej wytrzymalosci, które bylyby dostatecz¬ nie podatne we wsizysitkich kierunkach, za¬ leznie od sil, dzialajacych na nie,, i które moglyiby byc w calosci spawane. Próby te wykazaly nadzwyczaj wysokie koszta wy¬ konania z, powodu trudnosci nalezytego do¬ pasowania poszczególnych czesci. Zatem przedmiotem wynalazku niniejszego jest takie polaczenie odgalezien, które nie po¬ siada wskaizanych brakó^^W-którem na¬ tezenia, spowodowane cisrii«tóim, sa roz¬ ciagajace, wzglednie scilskailpfc, lecz nie zginajace.Dalsza, zalete polajczenia wedluig wyna-lazkti ttiraeJsEego stanowi Jego wytrzyma¬ losc na dzialanie sil bocznych.*% ' Wi polaczeniu wldlujs wynalazku zasto¬ sowano fcróciec, który nli# tamuje przeply¬ wu oraz odznacza sie malym ciezarem. Ta zaleta posiada powazne znaczenie pnzy od¬ galezieniach o duzej srednicy, w których stosunek sredlnicy wewnetrznej do grubo¬ sci, scianki jest duzy.Inne cechy wynalazku zostana wyja¬ snione na przykladach wykonania wyna¬ lazku, które dotycza rurociagów metalo¬ wych o duzej srednicy oraz podlegajacych wysokim cisnieniom cieczy.Rysunki przedstawiaja jedna z postaci wykonania niniejszego wynalazku. Fig. 1 przedstawia widok zgóry odcinka glówne¬ go przewodu, posiadajacego polaczenie z booznem odgalezieniem o mniejszej sred¬ nicy; fig, 2 — przekrój wedlug litaji 2 — 2 na fig. 1 wraz z widokiem odi dolu odga¬ lezienia; fig- 3 — przekrój wedlug limj i 3 — 3 na fig. 1; fig. 4 — przekrój we¬ dlug likuji 4 — 4 na fig. 1 j fig, 5 — wspor¬ nik polaczenia ze sprezynami; fig. 6 — wykres, uwidoczniajacy uklad charakte¬ rystycznych limij na sciankach krócca polaczenia; fig. 7 — widok schematyczny krócca, w którym przeciwlegle czesci sciatnki zbiegaja sie w prostej limjL, pio¬ nowej do podluznej osi przewodu glów¬ nego; fijg. 8 — widok scianki glównego przewodu z zebrem wzmacniajacem.Na rysunkach przedstawiono glówny przewód 10, który laczy sie zapomoca krócca z przewodem odgalezionym 12 o mniejszej srednicy. Obydwa rurociagi sa ulozone w podziemnych tunelach i podle¬ gaja cisnieniu hydraulicznemu slupa cie¬ czy o wysokosci ponad 152 m, przyczem srednica tunelu 14 glównego rurociagu w tym przypadku wymosi 11 m, srednica zas tunelu 15 rurociagu odgalezionego wynosi 5 m.Rurociag glówny jest zbudowany z ciezkich wygietych plyt stalowych, fct&e sa spojone ze soba na obwodach i wzdluz.Do polaczenia sasiadujacych odcinków za¬ stosowano obrecz obwodowa 16, do któ¬ rej przypojono kolnierz pierscieniowy 18 odpowiedriieij szerokosci, podtrzymywany scianami tunelu za posrednictwem pier¬ scienia 20. Fig. 1 przedstawia podobny pierscien z kazdej strony bocznego tune¬ lu 15.Odcinek 22 glównego przewodu, po¬ siadajacy króciec, najlepiej jest polaczyc z sasiadujacemi odcinkami zapomoca na¬ kladek pasowych. Pomocnicze tasmy wzmacniajace 66 sa zalozone wpoblizu nakladek 24. Glówmy przewód zaopatrzo¬ ny jest z jednej stilony w pierscien 28, który ogranicza boczny wylot, laczony z odnoga 12.Ptóby wykazaly, ze budowa taka we¬ dlug wynalazku posiada znaczne zalety przy wykonaniu i uzytkowaniu, gdyz wy¬ gieta scianka, laczaca przewód glówny przewodem odgalezionym, zesrodkowuje cisnienia, dzialajace w kierunkach prze¬ ciwleglych boków przewodu glównego i równolegle do jego podluznej osi, jak równiez w kierunkach równoleglych do osi odgalezienia.Odnosny przewód odgaleziony jest o- pisany w zwiazku z fig. 6 u góry, której linja 30 oznacza polozenie pierscienia 28.Przedstawiono tu polozenie oraz sredni¬ ce polaczenia przewodu odgalezionego, który najkorzystniej jest wykonac w ksztalcie walcowym o stalej srednicy.Linja 32 odpowiada plaszczyznie piono¬ wej do podluznej osi przewodu glównego, który równiez najlepiej jest wykonac w ksztalcie walcowym o stalej srednicy.Jednosrednicowe odgalezienie w polozeniu 30 jest dolaczone do jednosrednicowego rurociagu glównego w polozeniu 32 zapo¬ moca krócca lacznikowego o wygietych wielokrotnie sciankach, okreslonych przez powierzchnie A, B, C, D, E i B, F, G, H, C, wskazame na fig. 6. Powyzej opisane — 2 -krzywe scianki nie sa cylindryczne i nie sa ograniczone linjami prostemi lub pla¬ szczyznami (z wyjatkiem miejsc lacza- cych). Ten króciec lacznikowy o krzy¬ wych powierzchniach podlega wysokim cisnieniom cieczy.By uwidocznic stopniowe wyginanie sie krzywej scianki krócca lacznikowego po¬ miedzy rurociagiem glównym a odgale¬ zieniem tegoz, przyjeto, ze pewna ilosc plaszczyzn wychodzi w kierunkach promie¬ ni ze srodków 34 i 36. Plaszczyzny te przedlstawibne sa, wl celu latwiejszego zro¬ zumienia opisu dwóch czesci krzywej scianki krócca. Kazda czesc jest ograni- czona przez obwodowe krzywe przeciecia plaszczyzn* wychodzacych w kierunkach promieni ze wspólnej linijij przeprowadzo¬ nej przez jeden ze srodków 34 i 36. Linja ta powstaje z wzajemnego przeciecia sie plaszczyzny prostopadlej do podluznej osi odgalezienia z druga plaszczyzna, pro¬ stopadla do podluznej osi glównego prze¬ wodu. Innemu slowy, plaszczyzna w miej¬ scu 30 i plaszczyzna w miejscu 32 (przyj¬ mujac je jako prostopadle do osi ich rur) przecinaja sie wedlug liniji, przechodzacej przez punkt 36 i stanowiacej przeciecie wszystkich posrednich plaszczyzn, ograni¬ czonych krzywemi powierzchniami i zwiek¬ szajacych sie od plaszczyzn 32 i 30 ku plaszczyznie przekatnej 40. Promienie kól przeciecia, ograniczonych krzywa po¬ wierzchnia krócca, wzrastaja stopniowo od plaszczyzn 30 i 32 ku przekatnej pla¬ szczyznie srodkowej 40.Zaznaczyc nalezy, ze powyzszy opis plaszczyzn, wychodzacych promieniowo z lolnjji, przeprowadzonej przez punkt 36, jest podany tylko dla wyjasnienia i ze podobna zaleznosc dotyczy równiez pla¬ szczyzn, przechodzacych przez wspólna linje przeciecia, przeprowadzona przez punkt 34.Powyzej opisana' krzywa scianka króc¬ ca przecina glówny przewód wedlug pro¬ stej liniji A F po kazdej stronie tego prze¬ wodu. To wzajemne przeciecie sie jest oznaczone limja 42 na fig. 7, a wzdluz tej liniji moze byc przymocowane do krócca 22 zeberko lub czesc usztywniajaca- 44.Najlepiej ja przypoic do krócca 22 w od- powiedniem polozeniu, a na koncach cze¬ sciowo sciac, jftk wskazuje sciecie 46. To zeberko 44 jest zastosowane z tego po¬ wodu, aby zapobiec naglym zmianom przy promieniowem rozszerzaniu sie lub podda¬ waniu sie scianek w glównym przewodzie w bliskosci konców zeberka 44 i przylega- jacych nakladek 24.Dwa zespoly plaszczyzn powyzej opi¬ sane, przechodzace przez punkty 34 i 36, maja kolowe przeciecia z dwiemcu parzecLw- leglemi czesciami krzywej powierzchni krócca laczacego; te kolowe przeciecia maja stopniowo wzrastajace promienie przy zblizaniu sie ku przekatnej pla¬ szczyznie srodkowej. Odpowiadajace sobie plaszczyzny tych dwóch zespolów przeci¬ naja sie wzajemnie wzdluz linij z kazdej strony osi odgalezienia. Wzdluz tych linij przeciecia moga byc zastosowane ze¬ wnetrzne wzmacniajace zebra 48.Króciec lacznikowy o krzywej po¬ wierzchni laczy przewód glówny walcowy 10 o stalej srednicy z walcowym przewo¬ dem odgalezionym 12 i przecina pierwszy wzdluz dwóch prostych linji AF na prze¬ ciwleglych stronach polaczenia miedzy dwoma przewodami, przyczem wzdluz kazdej z tych liniij moze byc zastosowane wzmacniajace zebro 44. Te zebra 44 two¬ rza glówne wzmocnienia przeeiwci&nienio- we, zas wzmacniajace zebra 48 sa drugo¬ rzedne. Dzialaja one w polaczeniu z cie¬ gnami 50, przejmujacemi wszelkie niewy¬ równane sily, które nie sa wlasciwemi si¬ lami ciagnacemi. Fig. 3, 4 i 5 przedsta¬ wiaja szczególy tych czesci. Sa one luko¬ wo wygiete i, najlepiej, mocno polaczone na swych koncach z glównemi zebrami 44.Na fig; 1 uwidoczmabno je jako rozbiezne, ¦*** 3 ***obejmujace swemi rozwidleniami wylotu odnogi. Miejsca, w których ciegna przymo¬ cowane isa do glównych zeber 44, sa naj¬ mniej narazone na wygiecie. Nadto ciegna sa dostatecznie wygiete tak, iz ich konce znajduja, sie w pewnem oddaleniu od scia¬ nek pnzewodu.Ciegna 50 przedstawiono na fig. 3, 4 i 5 jako opierajace sie na wspoirinikach 52 i 54, umieszczonych na przeciwleglych stronach tunelu 15. Najlepiej jest, gdy kazdy wspor¬ nik zawiera kilka zwojowych sprezyn 56, otoczonych czesciami rurowemi teleskopo- wemi 58 i 60, pnzyczem dobrze jest umie¬ scic sprezyny w oleju. Na sprezynach o- pieraja sie metalowe lapy 62, najlepiej na stale zlaczone, np. spojone, z czesciami 50. Tea^ sposób podparcia ciegien 50 przy¬ czynia sie do ich zwiekszonej podatnosci i usuwa przeniesienie aa przewód ich cie¬ zaru wlasnego.Wylot przewodu glównego pomiedzy pierscieniowym kolnierzem 28 a ciegnami 50 moze byc wykonany z plyt, tak uksztal¬ towanych, ze przejmuja one wszystkie in¬ ne sily, poza wpiosit ciagnacemi, wystepu¬ jace wskutek wewnetrznego cisnienia wzdluz liniji 30 i 32. Lacznik odnogi moze byc wykonany w ksztalcie litery T z jed- nakowenii plytami na przeciwleglych bo¬ kach 32. Postac wykonania tego urzadze¬ nia przedstawia fig. 7. Podobne polacze¬ nie zapomoca ciegien i* plyt zapobiega wie¬ lu natezenoona dzieki swej podatnosci, jak równiez ulatwia tanie wykonanie wobec zbyfteczmo&ci skosnych i niesymetrycznych spawan, ; Powracajac do fig. 1, nalezy zazna¬ czyc, ze pierscienie 20 sa wykonane z be¬ tonu po ulozeniu metalowego przewodu w tunelu. Sluza one doi podtrzymania prze¬ wodu w uitrwalonem polozeniu. Chociaz przewód glówny 10 sklada sie z odcinków, wykonanych z dzwon spawanych, to jed¬ nak sasiednie odcinki nie sa laczone w zupelnosci przez spawanie. ,Obwodowe na¬ kladki pasowe moga byc przypojóne wzdluz jednej krawedzi pierscieniowej od¬ cinka, zanim zostanie on umieszczony w tunelu. Dolaczony odcinek, scisle dopaso¬ wany do poprzedniej nakladki pasowej, moze byc wsadzony w nia i polaczonynp. 1 zapomoca nitów, umieszczonych w miej¬ scach, oznaczonych osiami 64 (fig.8). .Wpoblizu nakladek pasowych 24 mie- ,1 szcza sie pierscienie wzmacniajace 66, A najlepiej nieco wezsze od nakladek. Pier- I! scienie te moga miec w przekroju ksztalt " czworokatny. Umieszczone sa one wpobli¬ zu pasów w celu unikniecia jakichkolwiek gwaltownych zmian w przelocie pnzewodu.Ciegna 50 wykonane sa najwlasciwiej jako czesci lane, posiadajace dwa obrzez- ne zebra 68 i 70, lecz zaznaczyc nalezy, ze wynalazek nie ogranicza sie do tego poszczególnego wykonania lub pewnego poszczególnego materjalu.Jak wskazano na fig* 8, konce usztyw¬ nien lub glównych zeberek 44 sa sciete na kant w) przyblizeniu równy] grubosci nakla¬ dek 24. Konce te, najlepiej, stykaja siez . nakladkami i sa z niemi spawane. A Wprawdzie wynalazek niniejszy opisa- 4.J ny zostal z powolaniem sie na poszcze- |j gólne czesci1 skladowe, przedstawione na t rysunkach, zaznaczyc jednak nalezy, ze j nie jest on ograniczony jedynie do opi¬ sanej postaci wykonania, lecz okreslony ponizszeani zastrzezeniami. PL