Wynalazek niniejszy dotyczy ulepszen dziewiarek, w których oprócz nitki lub ni¬ tek glównych dzierzga sie nitki obwódkowe, W dziewiarkach tego rodzaju prowadzenie kazdej nitki obwódkowej wymaga uzycia osobnego prowadnika, który owija ja wo¬ kolo igly. W tym celu prowadnik najpierw przesuwa sie po jednej stronie odpowiada¬ jacej mu igly na druga strone szeregu igiel, nastepnie przesuwa sie lub pochyla na druga strone igly i wreszcie cofa sie znowu na druga strone igly, w celu ukon¬ czenia swego ruchu, powodujacego nawi¬ janie nitki.Przedmiotem wynalazku niniejszego jest szereg udoskonalen powyzej wymie¬ nionych maszyn, przyczem pierwsze z nich dotyczy prowadnika nitek glównych.Wedlug wynalazku urzadzenie do na¬ wlekania nitek glównych sklada sie rów¬ niez z takich prowadników, jak prowadni¬ ki nitek obwódkowych, przyczem czesc prowadnika, zawierajaca oczko lub oczka (z których nitka ostatecznie przechodzi na islc)» jest zasadniczo równolegla do pola¬ czonej z nia igly, oraz z urzadzenia odchy¬ lajacego, które dziala wspólnie ze wspo¬ mniana czescia prowadnika, odchylajac go wbok (przy owijaniu nitki wokolo igly) w taki sposób, iz podczas odchylania go po¬ rusza sie zasadniczo równolegle do siebie.Czesc te stanowi np, zasadniczo plaski pa-sek, który normalnie lezy w plaszczyznie promieniowej wzgledem osi dziewiarki ^diowljd[okragkj) iubljest prawie pro- stppadlji jM jAa&zcky&jjg* w której leza ?igly w dziewiarce plaskiej.Najodpowiedniej jest, jezeli prowadnik posiada czesc, posuwajaca sie w okreznej prowadnicy kciukowej, znajdujacej sie w pierscieniu wzglednie walcu prowadni- czym, jezeli ta czesc prowadnika posiada pewna bezwladnosc i ociera sie o po¬ wierzchnie tej prowadnicy na przeciwle¬ glych jej koncach. Te czesc prowadnika wykonywa sie np. z odpowiednio sprezy¬ stego materjalu, który dzieki swej sprezy¬ stosci wywiera nacisk na powierzchnie prowadnicy po obu stronach, np. na obie boczne scianki uchwytu, w którym sie przesuwa. Tarcie to ma na celu regulowa¬ nie ruchu prowadnika w celu zapobieze¬ nia nieumyslnemu lub zbyt latwemu jego posuwaniu sie w swej prowadnicy.Drugie udoskonalenie polega na wpro¬ wadzeniu do prowadnika nitek obwódko¬ wych urzadzenia odchylajacego, dopoma¬ gajacego prowadnikowi owijac odpowied¬ nia nitke wokolo igly, oraz przyrzadu do wyciagania nitek, wspóldzialajacego z pro¬ wadnikiem w celu odwiniecia odpowied¬ niej dlugosci nitki, dostatecznej do nawi¬ niecia bez pozostawienia zbednego luzu.Oprócz tego zastosowany jest równiez drugi przyrzad do wyciagania nitek, w ce¬ lu odwijania z kopki nitki o pewnej dlu¬ gosci, potrzebnej do uffeworzenia oczka przy dzianiu.Trzecie udoskonalenie, dajace sie za¬ stosowac podobnie jak drugie w kazdej dziewiarce, dfcierzgajaccj nitki obwódko¬ we, polega na zastosowaniu przyrzadu do chwytania nitek, uksztaltowanego tak, iz chwyta on nitke podczas odchylania pro¬ wadnika i podczas jego ruchu po odchyle¬ niu, aby usunac luz pomiedzy nitkami, po¬ wstajacy wskutek ruchu prowadnika, na¬ stepujacego po jego odchyleniu, t. j. gdy prowadnik powraca ze swego najbardziej od nitek oddalonego polozenia w poloze¬ nie, w którem wlasnie przechodzi obok swej igly.Przyrzad do odwijania nitek, wspól¬ dzialajacy przy nawlekaniu, od^wija za kazdym razem nitke o dlugosci wiekszej od niezbednej do nawleczenia, przyczem przewidziano w zespole samoczynny przy¬ rzad do naciagania nitek w celu usuniecia niewlasciwego luzu. Dzieki temu przyrza¬ dowi tkanina dziana nabiera piekniejszego wygladu, poniewaz jest dziana równiej, niz na dziewiarkach, w których przyrzad do odwijania nitek odwija z kopki nitke tylko o takiej dlugosci, jaka jest niezbed¬ na do jej nawiniecia na igle.W swej najkorzystniejszej postaci wy¬ konania przyrzad, sluzacy do naciagania nitek obwislych, posiada ruchomy pier¬ scien, który obejmuje nitki glówne nad prowadnikami, znajduje sie miedzy gór¬ nym i dolnym wodzikiem nitkowym oraz posiada srednice mniejsza od srednic kól podzialowych, na których znajduja sie o- tworki w górnym i dolnym wodziku nitko¬ wym.Pierscien przyrzadu naciagajacego slu¬ zy do stopniowego naciagania nitek obwi¬ slych. To znaczy, ze nitka nie zostaje rap¬ townie naciagnieta przy koncu nawijania, lecz stopniowo. Wedlug innej postaci wy¬ konania pierscien przyrzadu naciagajacego moze sie poruszac wewnatrz obwodu ni¬ tek obwódkowych i w tym przypadku po¬ siada wieksza srednice od znajdujacego sie pod nia pierscienia, wodzacego nitki.Pierscien naciagajacy, jak i pierscien ze¬ wnetrzny i wewnetrzny, moze byc wyko¬ nany z drutu lub innego odpowiednio spre¬ zystego materjalu. Pierscien zewnetrzny moze byc ponadto wykonany ze sznurka, struny lub podobnego materjalu.Czwarte udoskonalenie dotyczy glowi¬ cy prowadników nitek obwódkowych, w dalszym ciagu niniejszego opisu zwanej glowica prowadnicza, która moze sie pod¬ nosic, opuszczac lub odchylac wbok; urza- — 2 -dzenia do doprowadzania do igiel wiek¬ szej liczby nitek obwódkowych; wodzika pierscieniowego do nitek, zamocowanego na glowicy prowadniczej i utrzymujacego nitki w pewnej odleglosci od osi tej glo¬ wicy, oraz pierscienia ruchomego, który o- bejonuje nitki lub jest umieszczony pomie¬ dzy niemi tak, iz sluzy jako wyzej opisa¬ ny przyrzad do naciagania nitdk obwi¬ slych.Ta czesc wynalazku dotyczy równiez szczególnej budowy glowicy prowadniczej nitek obwódkowych.Poza tern wynalazek obejmuje nowa budowe cewki, z której nitki obwódkowe sa doprowadzane do prowadników obwód¬ kowych.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania wynalazku.Fig. 1 przedstawia widok boczny glo¬ wicy prowadniczej z walcem iglowym i walcem zamkowym, umiesizczonemi w od- powiedniem polozeniu wzgledem glowicy; fig. 2 — widok od konca urzadzenia we¬ dlug fig. 1, przyczem usunieto koncowe przykrycie poziomego ramienia, podtrzy¬ mujacego glowice; fig. 3 — przekrój wzdluz Ilmji 3 — 3 na fig. 1; fig. 4 — w powiekszonej skali przekrój wzdluz linji 4 — 4 na fig. 1; fig. 5 — nastawny wierz¬ cholek glowicy prowadniczej wedlug fig. 1; fig. 6 — przekrój wzdluz liniji 6 — 6 na fig. 5; fig. 7 — przekrój srodkowy cze¬ sci glowicy, wskazujacy sposób dzialania i budowe prowadników nitek obwódko¬ wych; fig. 8 — rozwiniecie na plaszczyz¬ nie ukladu, wskazujace wzajemne poloze¬ nia prowadników nitek obwódkowych i i- giel w widoku od lewej strony fig. 7; fig. 9 — rzut poziomy urzadzenia rozrzadcze- go prowadników nitek obwódkowych, za¬ wierajacego pierscien wzglednie walec prowadniczy oraz przyrzady dodatkowe, przyczem usunieto czesc pdkrywy; fig. 10 — czesc dziewiarki ze szczególowem uwidocznieniem czesci przyrzadów do na¬ ciagania nitek i czesci przyrzadów do od- wijania nitek, przyczein czesci te^prjjed* stawiono w powiekszonej skali, tak jak na fig. 9; fig. 11 — widok, odpowiadajacy wi¬ dokowi na fig. 7 i wskazujacy odmiane u- rzadzenia, bdchylajacego prowadniki ni¬ tek obwódkowych, równiez w powiekszo¬ nej skali; fig. 12 — schematycznie rzut poziomy czesci, wskazanych na fig. 11, w celu wyjasnienia sposobu dzialania urza¬ dzenia odchylajacego; fig. 13 i 14 — wi¬ doki podobne do podanych na fig. lii i 12; fig. 15 — widok cewki wedlug wynalazku; fig. 16 — schematyczny widok przyrzadu do odwijania nitek w zastosowaniu do plaskiej maszyny dziewiarskiej.Fig. 7 i 8 uwidoczniaja pierwsza od¬ miane prowadnika nitkowego. Prowadnik jeist utworzony z paska sprezystego 20, o- sadzonego w poziomym uchwycie, znajdu¬ jacym sie w podstawie 21 pierscienia pro- wadniczego 27. Z paska 20 wystaje ku do* lowi pod katem prostym lapka 22, zawie¬ rajaca oczko lub oczka 23. Pasek 20 od¬ chyla sie wokolo osi, równoleglej do lap¬ ki 22, t. j. odchyla sie wokolo osi, prosto¬ padlej do jego dlugosci i lezacej w pla¬ szczyznie równoleglej do plaszczyzny pa¬ ska 20.Pasek 20 moze byc prosty lub nieco wygiety, aby przylegal, sprezynujac, do obu scianek prowadnicy, w której sie prze¬ suwa. ^ Prowadniki moga byc wykonane przez wytloczenie ich, np. z blachy ze stali spre¬ zynowej. Lapka 22 jest zaopatrzona w ka¬ nalik 24 w którym nitka moze sie przesu¬ wac, przechodzac miedzy górnem i dol- nem oczkiem 23. Kazdy prowadnik posia¬ da, jak zwykle, wystep 25, wchodzacy w okrezna prowadnice kciukowa 26 pierscie¬ nia 27. Prowadnica ta zawiera, jak zwy¬ kle, kciuk wyrzutowy 28 i kciuk zwrotny 29 (fig. 9), który dziala na wystepy 25 (fig. 11), gdy pierscien prowadniczy 27 obraca sie w kierunku strzalki, wskazanej na fig. 9.Na fig. 9 przedstawiono urzadzenie do — 3 —odchylania prowadników nitkowych, w którym znajduje sie kciuk 30, naciskajacy kolejno konce zewnetrzne lapek prowad¬ ników, znaj dujacych sie zwykle w jednej plaszczyznie z paskami 20. Niektóre z przedstawianych na fig. 9 prowadników nitkowyeh sa odchylona. Kciuk 30 jest u- kszitaltowany w ten sposób, aby utrzymy¬ wal kazdy prowadnik w stanie odchylo¬ nym tak dlugo, az prowadnik ten. zostanie odciagniety poza swa igle w celu ukon- emfcia czynnosci nawijania.Jak widac z fig. 7 i 8, igly podnosza sia przy zblizaniu sie do miejsca, w któ- rem maja otrxymac swe nitiri obwódkowe, i sa ustawione tak< ie prowadnik nitek obwódkowych porusza sie poza odpowied¬ niemu iglami wtedy, gdy koniec haczyka igly wstanie podniesiony wpoblizu lapki 22 prowadnika i nieco poza jego dolny wy&tep. W ien sposób np. pierscien wzglednie walec prowadaiiczy 27 moze wykonac taka czesc obrotu/ze skoro wy¬ stap igly wejdzie w strefe dzialania zam¬ ków kciukowych walca zamkowego, wów¬ czas prowadnik wchodzi w dolna czesc prowadnicy* az ustawi sie w polozenie, znajdujace sie tuz przed polozeniem, w którem igla ma otrzymac nitke obwódko¬ wa. Igla zostaje najpierw nieco obnizona zapomoca kciuka, obnizajacego ja w po¬ lozenie, odpowiadajace polozeniu trzech krancowych igiel 31 po prawej sitronie (fig. 8). Nastepnie igly podnosza sie ko¬ lejno w ustalonym stosunku wzgledem prowadnika tak, iz gdy zostanie on prze¬ suniety ^nazewnatrz zapomoca okreznej prowadnicy kciukowej, to igla podnosi sie w polozenie czwartej lub piatej igly po prawej stronie {fig. 8), gdy prowadnik nit¬ kowy znajduje *ie w polozeniu srodko¬ wano, wzmaczonem na fig, 7 linjami prze- rywaTOmL Skoro prowadnik zajmie polo¬ zenie krancowe, zaznaczone linjami prze- rywanemi, wówczas igly podniosa sie w swe polozenie najwyzsze, w którem kciuk 30 odchyla prowaidnikf a kciuk 29 wcia¬ gnie go do srodka w oeia ukonczenia czynnosci nawijania.W odmianie urzadzenia, przedstawio¬ nej na fig. 13 i 14, górny wystep 32 pro¬ wadnika moze byc nieco obrócony lub na¬ chylony wzgledem kierunku jego przesu¬ wu i moze sie stykac z ustalonym odchy- laczem 33 (których liczba odpowiada licz¬ bie prowadników sutkowych), jak widac na fig. 13 i 14. Strzalki na fig*. 14 wska¬ zuja odchylenia prowadnika nitkowego, gdy jego wystep 32 porusza sie najpierw ku zewnatrz, a potem do wewnatrz za od- chylaczean 33.W innem odmiennem urzadzeniu ws- dlu^ fig. 11 i 12 górny wystep 12 moze byc prosty, a odchylacz 33 — pochylony, W jeszcze innem urzadzeniu, nieprzed- stawionem na rysunku, wystep 32 i odchy¬ lacz 33 moga byc obrócone tak, ze ruch na¬ wijajacy moze byc zestawiony przez po¬ laczenie ze soba rochów tych dwóch cze¬ sci.W innem urzadzeniu wystep prowad¬ nika nitkowego moze byc odchylany za¬ pomoca przyrzadów odchylajacych w za¬ danej chwili. Odchylanie mozna tez usku¬ teczniac zapomoca kólka zebatego, umie¬ szczonego na prowadnicy, albo kólka, któ¬ re moze sie zazebiac z prowadnikiem w od¬ powiedniej chwili jego ruchu* Przy uzyciu opisanych prowadników nitkowych lapki 22 (dzieki sposobowi, w jaki pasek 20 moze sie zginac, oraz sty¬ kaniu sie prowadnika z przyrzadem od¬ chylajacym, znajdujacym sie w jednej li- nji z paskiem 20) poruszaja sie zawsze podczas odchylania zasadniczo równole¬ gle do siebie. W rzeczywistosci poruszaja sie one tak, ze lapka 22 lezy zawsze w plaszczyznie, zasadniczo promieniowej wzgledem osi dziewiarki workowej (okra¬ glej). W ten sposób prowadnik moze la¬ two przesuwac sie przez bardzo waska szczeline i wskutek tego szczególniej na¬ daje sie do dziewiarek drobno-oczkowych.W dziewiarkach plaskich wychylanie sie — 4 —lapki 22 z plaszczyzny, znajdujacej sie w normalnem polozeniu wzgledem plaszczy* zny igiel, jest tak nieznaczne, ze daje sie pominac, poniewaz tylko dolny koniec lap¬ ki 22 przechodzi miedzy glówkami igiel, przyczem czesc ta jest zwezona, jak przed¬ stawiono na rysunku.Narzad do odwijania nitek, wspóldzia¬ lajacy przy nawlekaniu, jest utworzony w niniejszym przykladzie z krzywej lapki 34, przedstawionej na fig. 9 i 10. Lapka ta, wraz z kciukiem odchylajacym 30, poru¬ sza sie ruchem wzglednym poza koncami prowadników nitkowych i w danym przy¬ padku jest zamocowana na pierscieniu wzglednie walcu prowadniczym 27 i obra¬ ca sie wraz z nim. Kciuk 30 jest równiez zamocowany na tym pierscieniu 27. Lap¬ ka 34 posiada ksztalt taki, iz kolejno chwyta nitki obwódkowe, aby stopniowo odwinac taka dlugosc nitki, jaka jest po¬ trzebna do nawlekania, przyczem dlugosc ta zostaje odwinieta, gdy prowadniki cal¬ kowicie wystaja nazewmajtrz. W ten spo¬ sób na lapke 22 prowadnika, gdy on po¬ rusza sie nazewnalrz, wskutek jego ze¬ tkniecia sie z nitka, nie wywiera sie naci¬ sku wcale Idb wywiera sie bardzo nie¬ znaczny nacisk. Oprócz tego, poniewaz w celu ukonczenia czynnosci nawlekania od- wija sie dostateczna dlugosc nitki, na pro¬ wadnik podczas jego ruchu do wewnatrz wywiera sie nacisk nieznaczny lub go sie wcale nie wywiera.Drugi narzad, który odwija dlugosc nitki, potrzebna do utworzenia oczka, jest utworzony z przytwierdzonego do pier¬ scienia wzglednie walca prowadniczego 27 krzywego drutu 35, który równiez chwyta kolejno nitki obwódkowe, gdy igly zostaja zupelnie uniesione ukladem kciukowym i zaczynaja opadac (w celu utworzenia o- czka) w polozeniu prawie przeciwleglem do miejsca 36, t. j. w polozeniu srednicowo przeciwleglem temu miejscu na drucie 35, który odwija calkowita dlugosc nitki. W majszynie do dziania ponczoch i skarpetek miejsce 36 bedzie sie prawie zgadzalo z polozeniem, w którem igly zostaja naj¬ pierw schwycone kciukiem w celu dziania oczek lydkowej czesci ponczochy.W ten sposób, zapewniajac palezyte odwiniecie nitki do utworzenia kazdego oczka, zapobiega sie urywaniu nitek z ko¬ pek.Przyrzad do naciagania nitek, stano¬ wiacy trzecia czesc przedmiotu niniejsze¬ go wynalazku, posiada ksztalt ruchomego pierscienia 37 (fig. 1 i 10). W opisywa¬ nym przykladzie pierscien ten porusza sie miedzy wodzikami 38 i 39, zwaneini w dal¬ szym ciagu niniejszego opisu wodzikami pierscieniowemi, które stanowia pierscie¬ nie z otworkami, przez które nitki obwód¬ kowe 40 przechodza od kopek (niewskaza¬ nych) do prowadników nitkowych. Pier¬ scien 37 posiada srednice mniejsza od srednic kól podzialowych, na których znajduja sie otworki w wodzikach 38 i 39.Poniewaz naciaganie i zwalnianie nitek obwódkowych 40 odbywa sie postepowo wokolo dziewiarki wskutek doprowadza¬ nia nitek i tworzenia oczek, przeto pier¬ scien 37 wykonywa ruch, dajacy sie okre¬ slic jako ruch obrotowo-drgajacy wokolo osi mimosrodowej, zapobiegajac bardzo sprawnie niewlasciwemu zwalnianiu lub napinaniu nitek obwódkowych. W rzeczy¬ wistosci okazalo sie, ze pierscien 37 za* pewnia jednolite napiecie wszystkich ni¬ tek obwódkowych na calej dlugosci dzia¬ nia.Odmienna postac wykonania pierscie¬ nia 37, obejmujacego nitki obwódkowe, stahdwi pierscien ruchomy, którego sred¬ nica jest wieksza od srednicy kola po* dzialowego Otworków w wodziku 39, znaj¬ dujacym sie pod tym pierscieniem.Na fig. 1 — 6 przedstawiono przyklad wykonania glowicy prowadniczej, stano¬ wiacej czwarta czesc przedmiotu wyna¬ lazku, która daje sie zastosowac nie tylko w dziewiarkach, wytwarzajacych tkaniny z nitkami obwódkowemi, lecz równiez w — 5 —takich dziewiarkach, które posiadaja glo¬ wice lub pierscien prowadmiczy do prze¬ noszenia prazków lub tez inne mechani^ zmyi, polaczone z glównym walcem iglo¬ wym.Do plyty podstawowej 41 maszyny przytwierdzony jest sitojak 42 z rury, w który wsunieta jest tuleja 43, dajapa sie nastawiac pionowo na wysokosc. Na jej koncu górnym znajduje sie ramie promie¬ niowe 44, które moze byc odlane wraz z nia jako jedna calosc. Tuleja 43 moze sie jednoczesnie przesuwac i obracac w sto¬ jaku 42. Na koncu dolnym tulei 43 znaj¬ duje sie nasuwka 45, zaopatrzona w zeby 46, zazebiajace sie z kólkiem 47, którego wal 48 jest osadzony w lozyskach, znaj¬ dujacych sie w wystepie 49 na stojaku 42.Na wale 48 osadzona jest korbka 50, slu¬ zaca do obracania kola 47. Nasuwke 45 przytrzymuje kolnierz 51, zamocowany na tulei 43 zapomoca sruby nastawnej 52.Rozumie sie, ze tuleja 43 moze sie swo¬ bodnie obracac w nastuwce 45.W itulei 43 umieszczony jest osiowo wal pionowy 53, sprzezony zapomoca stozkowej przekladni zebatej 54 z glów¬ nym walem (napedowym 55 dziewiarki (lub z napedzana zapomoca niego czescia skla¬ dowa maszyny). Na górnym koncu walu 53 znajduje sie rowek 56, w który wcho¬ dzi klin 57, zamocowujacy na wale tuleje 58 tak, iz ona, slizgajac sie, moze jedno¬ czesnie obracac sie razem z nim. Z tuleja 58 zespoflone jest kolo stozkowe 59, zaze¬ biajace sie z drugiem kolem stozkowem 60, osadizonem na wale poziomym 61, u- mieszczonym w ramieniu rurowem 44. Na drugim koncu walu 61 osadzone jest kolo stozkowe 62, zazebiajace sie z kolem sloz- koWem 63, zamocowanem na tulei 64, któ¬ ra obraca pierscien prowadniczy 27.Jak wynika z powyzszego, niema po¬ laczenia napedowego miedzy walem glów¬ nym 55 i glowilca prowadnicza podczas podnoszenia sie, opuszczania lub obraca¬ nia tulei 43, wskutek czego ramie 44 mo¬ ze sie odchylac wbok od osi walca iglo¬ wego 65. Walec do rozrzadzania igiel, zwany walcem zamkowym, jest oznaczo¬ ny liczba 66.Ramie 44 podtrzymuje cala glowice prowadnicza nitek obwódkowych zapomo¬ ca jego wystepu zewnetrznego 67 tak, iz opisane urzadzenia moga zaleznie od po¬ trzeby podnosic, opuszczac Itub odchylac wbok glowice prowadnicza. Moznosc ta¬ kiego poruszania glowicy prowadniczej u- latwia bardzo dostep do igel, a takze wprowadzanie nitek do prowadników ni¬ tek obwódkowych.Oprócz tego glowica prowadnicza po¬ siada samoczynny przyrzad do centrowa¬ nia. W opisywanej postaci wykonania po¬ siada on wystajacy wgóre wystep 68, przytwierdzony srubami 69 do stojaka 42, oraz zaopatrzony w szczeline czlon 70, przytwierdzony srubami 71 do tulei 43.Górny koniec wystepu 68 posiada ksztalt stozkowy, a' odpowiednio do niego uksztal¬ towana jest szczelina w czlonie 70. Wej¬ scie do szczeliny u jej dolnego konca jest stosunkowo szerokie, wskutek czego, gdy glowica prowadnicza zostaje obnizona po podniesieniu jej w polozenie górne, za¬ ostrzony koniec wystepu 68 wchodzi w szczeline, zapewniajac ustawienie sie ra¬ mienia 44 we wlasciwe polozenie, w celu wyrównania osi glowicy prowadniczej z o- sia walca iglowego.W celu nastawienia prowadników ni¬ tek obwódkowych pod katem wzgledem i- giel, a takze w celu umozliwienia nasta¬ wienia wysokosci polozenia pierscienia wzglednie walca prowadniczego wzgledem igiel, przewidziano urzadzenia nastepuja¬ ce. Z fig. 1 i 5. a zwlaszcza z fig. 6, wy¬ nika, iz wal 72, na którym osadzony jest walec prowadniczy, daje sie nastawiac w kierunku pionowym w nasadzie 73, umie¬ szczonej w tulei 74, znajdujacej sie w wy¬ stepie 67 ramienia 44. Srednica nasady 73 w stosunku do srednicy tulei 74 jest do¬ brana tak, iz nasada 73 jest umieszczona — 6 -w tulei 74 z torem. Prze* kolnierz 77 gór¬ nej czeici tulei 74 przechodza sruby na¬ stawne75, zaopatrzone w nakretki 76* Sruby te dociska sie do zewnetrznego ob¬ wodu kolnierza 78 nasady 73 w trzech lub kilku miejscach. W opisywanym przykla¬ dzie zastosowano cztery takie sruby, któ¬ re sluza do nastawiania w kazdem polo¬ zeniu nasady 73 wzgledem osi maszyny.Nastawianie walca prowadniezego w kierunku pionowym uskutecznia sie zapo- moca nastawnych nakretek 79 i 80, osa¬ dzonych ^iia gwintowanej czesci walu 72.Nakretka 79 dociska górny koniec nasady 73, a nakretka 80 naciska dolna po¬ wierzchnie wystepu 67. Po zwolnieniu tych nakretek mozna przekrecac wzgle¬ dem siebie wal 72 i pierscien wzglednie walec prowadniczy, przyczem mozna je utrzymac w nastawionem polozeniu przez powtórne przykrecenie nakretek tak, aby zamocowac wal 72.W celu centrowania walca prowadni¬ ezego oprócz srub nastawnych 75 przewi¬ dziano belke 81, umieszczona w rowku, wykonanym w czesci górnej kolnierza 78.Belka 81 jest przytrzymywana w rowku tym zamocowanemi nad nia plytkami 82, a sruby nastawne 83, zaopatrzone w na¬ kretki 84, naciskaja na oba konce belki 81. Sruby 83 sa umieszczone w uszkach 85, wystajacych z kolnierza 77. Rozumie sief ze w razie zluzowania jednych srub i do¬ ciagniecia innych belka 81 odchyla sie tak, iz obraca nasade 73 wokolo osi walu 72, nastawiajac w ten sposób pierscien wzglednie walec prowadniczy katowo.Ulepszenie, dotyczace cewkif przedsta¬ wiono na fi& 15. Cewka jest typu kolo- wrotkowego o malej dlugosci osiowej i posiada kolnierze koncowe 86 o malej sze¬ rokosci. Wodzik nitki, pociaganej z nawi¬ nietej cewki, jest utworzony z kawalka drutu 87, zgietego w ten sposób, iz posia¬ da on dwa zagiecia pod katem prostym, posiadajac na kazdym koncu czesci pozio¬ mej 87 dwa równolegle konce 88 i 89, z których jeden mozna umiescic obrotowo w tulei wydrazonego rdzenia cewki. Wol¬ ny koniec 89 zwisa ponizej górnego kol¬ nierza 86 i jest wygiety w tózttflcie oczka 90, sluzacego do wodzenia nitki 40, przez które ona jest odprowadzana z c£V*ki nie¬ co powyzej srodka jej wysokosci Nitka przechodzi przez wodzik górny 9/, a stam¬ tad przez wodziki 92 i 93 przed dojsciem do górnego wodzika pierscieniowego 38.Na wierzchu cewki pod czescia 87 wo¬ dzika znajduje sie podkladka cierna 94, hamujaca obracanie sie tego wodzika do¬ okola osi konca 88. Czesc 87 wodzika mo¬ ze byc rówtniez zaopatrzona w podkladke cierna, naciskajaca kolnierz 86 lub pola¬ czona z nim czesc maszyny* Kolowrotkowy typ cewki o malej dlu¬ gosci osiowej ma na celu zapewnienie ma¬ lego kata odwijania nitki, znajdujacej sie na tej cewce, wskutek czego otrzymuje sie mniej lub bardziej stale napiecie odwija- nej nitki W niniejszej postaci prowadnika lub w prowadmikach dotychczas stosowanych wieksza latwosc ich przechodzenia przez szereg igiel mozna osiagnac przez odpo¬ wiedni dobór igiel. Wskutek tego w jed¬ nym okresie pracy niektóre (np. co dru¬ ga) igly sa podnoszone *na wysokosc pro¬ wadnika w celu otrzymania odpowiednich nitek obwódkowych, a w drugim okresie roboczym podnoszone sa w ten sam spo¬ sób igly pozostale. W razie nawlekania ©o drugiej igly, kazda kolejna igla zostanie owinieta swa nitka obwódkowa za kazdym drugim okresem pracy. Podczas okresów posrednich nitki obwódkowe zostaja usu¬ niete na lewa strone tkaniny. Igly mozna wybierac zapomoca kólka wybierajacego, dzialajacego na igly tak, iz podnosi je na zadana wysokosc, w celu nawleczenia ich, albo tez do wybierania igiel stosuje sie in¬ ny odpowiedni wybieracz kciukowy. Rów¬ niez przekladnia o stosunku 1 : 1 lub inna moze dzialac ma wystepy prowadników za¬ miast kciuka wyrzutowego. W tym przy- — 7 —padku, jezeli liczba prowadników jest nie¬ parzysta, podwójne oczka w tkaninie beda sie zmienialy kolejno w obu okresach i nitkach obwódkowych.Wynalazek niniejszy nadaje sie zwla¬ szcza do wyrobu tkanin dzianych, pon¬ czoch lub skarpetek, lub ich czesci, jak o- pisano np. w patentach angielskich NrNr, 327958, 328026, 327987 i 327988.Wedlug niniejszego wynalazku prze¬ widziano równiez samoczynne urzadzenie do nastawiania narzadu odwijajacego w celu zmiany jakosci dzianej tkaniny, t. j. jej zwartosci lub luznosci, jak np. przy dzianiu ponczoch lub innych tkanin. Na¬ stawienie takie mozna uskutecznic zgod¬ nie ze zmiana wielkosci oczek lub nieza¬ leznie od niej.Na fig. 16 przedstawiono schematycz¬ nie inna odmiane wykonania wynalazku w zastosowaniu do dziewiarki plaskiej.Prowadniki nitkowe 95 nitek obwódko¬ wych sa zamocowane na poprzecznicy 96, przyczem przez te prowadniki przechodza nitki 40, kierujace sie do igiel 31. Po¬ przecznica 97 sluzy do odwijaiiia nitek i wykonywa ruchy zwrotne w kierunku strzalki podwójnej. W niniejszym przy¬ padku zamiast dwóch narzadów oddziel¬ nych, sluzacych do regulacji doprowadza¬ nia nitki (jednego — do nawlekania, a drugiego — óo tworzenia oczek), jak w powyzszych przypadkach — stosuje sie tylko jedna poprzecznice 97 do odwij ania nitek. Poprzecznica ta jest rozrzadzana zapomoca walu rozrzadczego i jest wpra¬ wiana w dwa ruchy, a mianowicie: 1) jest posuwana naprzód w celu od¬ winiecia z cewki z kopka obwódkowa od¬ powiedniej dlugosci nitki obwódkowej, dostatecznej do ukonczenia nawijania. Na¬ stepnie poprzecznica cofa sie nagle, po- czem natychmiast poruszaja sie prowad¬ niki nitek obwódkowych w celu uskutecz¬ nienia czynnosci nawijania; 2) poprzecznica jest znowu posuwana ku przodowi w celu odwiniecia z cewki z kopka obwódkowa dostatecznej dlugosci nitki obwódkowej i umozliwienia ukoncze¬ nia tworzenia oczka. Towarzyszy temu ruch igielnicy oraz innych narzadów w ce¬ lu utworzenia zwyklego oczka.Przyklad niniejisizy dotyczy dziewiarki plaskiej, w której narzady, tworzace ocz¬ ka, poruszaja sie jednoczesnie jako calosc lub w grupach. Wszystkie igly moga sie np. poruszac jednoczesnie w celu wykona¬ nia swych czynnosci; podobnie wszystkie prowadniki nitek obwódkowych moga sie poruszac jednoczesnie w celu nawijania nitek.W dziewiarce plaskiej, w której igly i prowadniki nitkowe poruszaja sie grupa¬ mi, niema zasadniczej róznicy pomiedzy narzadami do odwijania nitek i odpowied- niemi narzadami, podanemi powyzej w o- pisie dziewiarki workowej, z tym wyjat¬ kiem, ze narzady te poruszaja sie po linji prostej, a nie po linji kolowej. PL