PL232626B1 - Sposób wytwarzania papieru - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania papieru. W szczególności wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania papieru z dodatkiem syropu powyparkowego i ekstraktu z dębu. W stanie techniki znane jest dodawanie różnych dodatków do masy papierniczej w celu zmiany i/lub poprawy właściwości papieru. Znane jest dodawanie syropu powyparkowego pochodzącego z produkcji alkoholu, który wpływa na wytrzymałość papieru oraz nanoszenie ekstraktu z dębu na powierzchnię papieru. Powszechnie stosowane jest także nanoszenie ekstraktu z dębu na powierzchnię papieru w celu zapewnienia właściwości antyseptycznych i antybakteryjnych. Z polskiego opisu zgłoszenia patentowego nr PL407838 znany jest sposób wytwarzania papieru w postaci arkusza lub wstęgi, w którym roślinne surówce włókniste i/lub inne surowce papiernicze roztwarza się otrzymując masę celulozową, do której dodaje się nadmiarową substancję pomocniczą pochodzenia organicznego zawierającą białko i/lub wybrane bezazotowe substancje wyciągowe, miesza się je ze sobą ewentualnie rozcieńczając dowolną z nich po czym uzyskaną zawiesinę wprowadza się na maszynę papierniczą gdzie prowadzi się odwadnianie i formowanie wstęgi papieru a następnie prasowanie i suszenie wstęgi, po czym ewentualnie poddaje się uformowaną wstęgę obróbce. Proces ten charakteryzuje się tym, że substancją pomocniczą jest koncentrat odcieku rzadkiego o zawartości suchej masy do 50%, jako wywar uboczny procesu fermentacji alkoholowej, przy czym koncentrat odcieku rzadkiego korzystnie rozcieńcza się wodą, a następnie dozuje się do pierwszej wody obiegowej w zależności od faktycznego stężenia odpowiednio, w ilości nie większej ni ż 75 litrów na każde 1000 kg wyprodukowanego w procesie papieru, gdzie graniczna wartość 75 litrów rozcieńczonego koncentratu odcieku rzadkiego odpowiada 10% stężeniu zawartej w nim suchej masy. Z kolei europejskie zgłoszenie patentowe nr EP2527532 ujawnia sposób wytwarzania papieru, w którym sposób obróbki łodygi roślin włóknistych polega na połączeniu metod używania zmodyfikowanego siarczynu lub siarczanu z metodami oczyszczania zużytego wytrawionego ługu, w tym fermentacji drożdży. W metodzie tej dodatkowo stosuje się specjalną procedurę przygotowania surowców, co zwiększa wydajność produkcji oraz jakość produktu. Opracowaną metodą stosuje się w przemyśle papierniczym

Celem wynalazku było opracowanie nowego sposobu wytwarzania papieru o lepszych parametrach wytrzymałościowych. W wyniku przeprowadzonych badań nieoczekiwanie okazało się, że dodanie do masy papierniczej zarówno syropu powyparkowego jak i ekstraktu z dębu oddziałuje synergi-stycznie i polepsza parametry wytrzymałościowe uzyskiwanego papieru w stosunku do dodawanych poszczególnych składników oddzielnie.

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania papieru w postaci arkusza lub wstęgi, w którym roślinne surówce włókniste i/lub inne surowce papiernicze roztwarza się w wodzie otrzymując masę celulozową, do której dodaje się ewentualnie dodatki, miesza się je ze sobą, po czym uzyskaną zawiesinę wprowadza się na maszynę papierniczą, gdzie prowadzi się odwadnianie i formowanie wstęgi papieru a następnie prasowanie i suszenie wstęgi, charakteryzujący się tym, że substancję pomocniczą stanowi mieszanina: a) koncentratu syropu powyparkowego, jako produkt uboczny procesu fermentacji alkoholowej, w ilości w stosunku do bezwzględnie suchej masy papierniczej nie większej niż 3% wag., przy czym koncentrat syropu powyparkowego posiada w swoim składzie zawartość tłuszczu całkowitego w zakresie 8-10%, zawartość węglowodanów ogółem w zakresie 20%-30%, zawartość alkoholu etylowego w zakresie 0,01-0,40% oraz odczyn (pH) w zakresie 3,5-4,5, oraz b) ekstraktu z dębu w ilości w stosunku do bezwzględnie suchej masy papierniczej nie większej niż 1% wag.

Korzystnie, gdy substancję pomocniczą stanowi mieszanina: a) koncentratu syropu powyparkowego, jako produkt uboczny procesu fermentacji alkoholowej, w ilości w stosunku do bezwzględnie suchej masy papierniczej wynoszącej 2,25% % wag., przy czym koncentrat syropu powyparkowego posiada w swoim składzie zawartość tłuszczu całkowitego w zakresie 8-10%, zawartość węglowodanów ogółem w zakresie 20%-30%, zawartość alkoholu etylowego w zakresie 0,01 -0,40% oraz odczyn (pH) w zakresie 3,5-4,5, oraz b) ekstraktu z dębu w ilości w stosunku do bezwzględnie suchej masy papierniczej wynoszącej 0,25% wag. Równie korzystnie, gdy koncentrat syropu powyparkowego zawiera do 30% suchej masy.

Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykładach realizacji nie ograniczając jego zakresu oraz na rysunku, na którym: fig. 1 stanowi wykres ilustrujący porównanie odbicia światła w różnych zakresach długości fal dla papierów zawierających dodatek syropu powyparkowego; fig. 2 stanowi wykres ilustrujący porównanie odbicia światła w różnych zakresach długości fal dla papierów zawierających dodatek ekstraktu z dębu; fig. 3 stanowi wykres ilustrujący porównanie odbicia światła w różnych zakresach długości fal dla papierów zawierających dodatek różnych proporcji w mieszaninie syropu powyparkowego i ekstraktu z dębu.

Przeprowadzono badania składu syropu powyparkowego w celu wstępnego określenia dawek aplikacyjnych tego dodatku.

Następnie przeprowadzono badania, których celem było określenie wpływu różnych dawek mieszaniny syropu powyparkowego pochodzącego z produkcji alkoholu oraz ekstraktu z dębu wprowadzanych do masy papierniczej na właściwości papieru wytwarzanego z tej masy. W badaniach zastosowano masę celulozową siarczanową bieloną (Sabl) brzozową, mieloną w laboratoryjnym młynku PFI do smarności 20 oSR (smarność wyjściowa tej masy: 16 oSR).

Zakresem pracy objęto: a) Badania wpływu różnych dawek syropu powyparkowego pochodzącego z produkcji alkoholu dodawanego do masy papierniczej na właściwości papieru wytwarzanego z tej masy (zakres zbadanych dawek: 0%, 1%, 2%, 3% w stos, do bezwzględnie suchej masy włókien). Dawki te zostały wyznaczone na podstawie wcześniej przeprowadzonych badań, w których stwierdzono, że przekroczenie dawki syropu powyżej 3-4% zaczyna oddziaływać negatywnie na właściwości papieru. Wyniki badań ujęto w tab. 1. b) Badania wpływu różnych dawek ekstraktu z dębu dodawanego do masy papierniczej na właściwości papieru wytwarzanego z tej masy (zakres zbadanych dawek: 0%, 0,05%, 0,1%, 0,5%, 1% w stos, do bezwzględnie suchej masy włókien). Wyniki badań ujęto w tab. 2. c) Badania wpływu różnych dawek mieszaniny syropu powyparkowego i ekstraktu z dębu dodawanej do masy papierniczej na właściwości papieru wytwarzanego z tej masy (stężenie poszczególnych dodatków określono na podstawie przeprowadzonych wyżej badań. Proporcje procentowe pomiędzy składnikami wynosiły odpowiednio: 3/0% wag.; 2,25/0,25% wag.; 1,5/0,5% wag.; 0,75%/0,75% wag.; 0%/1 % wag. Wyniki badań ujęto w tab. 3.

Ze wszystkich próbek wytworzono laboratoryjne próbki papieru o gramaturze ok. 65 g/m2, dla których zostały następnie wykonane następujące oznaczenia właściwości masy i papieru: właściwości optyczne (indeks białości ISO W547, wielość remisji światła w zakresie 380-720 nm), smarność, gęstość pozorna, opór przedarcia, wskaźnik odporności na rozciąganie (tensile index), rozciągliwość, przepuklenie, szorstkość powierzchni (wg Bendtsena), smarność mielonej masy (Schoppera-Rieglera) oznaczano zgodnie z ISO 5267-1:1999. Laboratoryjne próbki papieru formowano w aparacie Rapid-Kóthen wg normy EN ISO 5259-2:2001 (gramatura 65 g/m2) a następnie klimatyzowano je w 23°C i 50% RH zgodnie z normą ISO 187:1990. Wszystkie oznaczenia właściwości papierem wykonywano zgodnie z odpowiadającymi im standardami EN ISO.

Przykład 1

Wyniki szczegółowych badań składu syropu powyparkowego (tab. 1) pozwoliły na określenie zawartości w tym dodatku takich substancji jak tłuszcze, węglowodany oraz alkohol etylowy. Określono również odczyn pH syropu powyparkowego. Zbadane parametry mają istotne znaczenie dla charakterystyki masy papierniczej i pozwoliły na określenie wstępnych proporcji dawek aplikacyjnych syropu powyparkowego.

Tabela 1

Skład syropu powyparkowego

NT. - niepewność rozszerzona metody bez uwzględnienia pobierania próbek przy poziomie ufności ok. 95% i współczynniku rozszerzenia k-2

Wyniki badań wpływu różnych dawek syropu powyparkowego pochodzącego z produkcji alkoholu dodawanego do masy papierniczej na właściwości papieru wytwarzanego z tej masy przedstawiono w tab. 2.

Tabela 2 Porównanie parametrów papieru z dodatkiem syropu powyparkowego

SR - smamość; IB - indeks białości ISO W547; GP - gęstość pozorna [kg/m3]; SZ - szorstkość [ml/min]; OP - opór przedarcia [nM]; P - przepuklenie [kPa]; OZ - obciążenie zrywające [NJ; S - samozerwalność [km]: R - rozciągliwość [%]

Odwadnialność masy włóknistej i właściwości optyczne papieru z różnym dodatkiem syropu powyparkowego. Analiza danych zawartych naw tab. 2 w zakresie wskaźników smarności (SR), indeksu białości (IB) oraz reemisja fal świetlnych wskazuje, że dodatek syropu powyparkowego do papierniczej masy włóknistej powoduje nieznaczne obniżenie smarności tej masy (polepszenie odwadnialności). Dla dawek syropu powyparkowego do 3% w stosunku do bezwzględnie suchej masy włóknistej, nie stwierdzono znaczących zmian barwy i białości papieru. Wykresy reemisji światła (fig. 1) w zakresie długości fal widzialnych oraz bliskiego UV i IR nie wykazują praktycznie żadnych różnic, niezależnie od ilości dodawanego syropu (fig. 1). Na tej podstawie wstępnie wytypowano 3% dodatku syropu powyparkowego do dalszych badań. Właściwości wytrzymałościowe. W tab. 2 przedstawiono wyniki badań właściwości strukturalnych, w tym gęstość pozorna oraz szorstkość i wytrzymałościowych papieru, od wielkości dawki syropu. Dawki syropu są przeliczone na procenty wagowe w stosunku do bezwzględnie suchej masy, z której wykonano testowe arkusiki papieru. Przyjęto, że maksymalna dawka syropu wynosi 3% suchej substancji w stosunku do bezwzględnie suchej masy włóknistej. Zawartość suchej masy 30%-owego syropu w całkowitej, bezwzględnie suchej masie służącej do wykonania testowanego papieru. Zawartość syropu w papierze będzie nieco mniejsza z uwagi na częściowe wypłukiwanie syropu podczas formowania laboratoryjnych arkusików papieru. Przedstawione w tab. 2 parametry wytrzymałościowe: opór przedarcia, przepuklenie, obciążenie zrywające i samozerwalność są przedstawione jako wartości znormalizowane, tzn. przeliczone do średniej gramatury wszystkich arkusików papieru (65,9 g/m2) użytych dla danego punktu pomiarowego. Gęstość pozorna papieru spada ze wzrostem dawki syropu. Spadek jest znaczny: w badanym zakresie wynosi prawie 10%. Spadek gęstości jest jednoznaczny ze wzrostem pulchności papieru. Wpływ dodania syropu na szorstkość powierzchni papieru w badanym przedziale jest znikomy. Widoczne na wykresie różnice zawierają się w przedziale błędu dla stosowanej w tym oznaczeniu metodyki. Dodatkowo nie stwierdza się jednoznacznej korelacji dawki syropu z szorstkością powierzchni. Opór przedarcia wyraźnie spada ze wzrostem dawki syropu. Maksymalny spadek w warunkach laboratoryjnych wyniósł ok. 25%. Parametr ten silnie zależy od zawartości długich i mocnych włókien w papierze. Dodatek syropu relatywnie zmniejsza tę zawartość w jednostce masy papieru. Również przepuklenie, obciążenie zrywające i samozerwalność, w badanych warunkach wykazywały tendencję spadkową wraz ze wzrostem dawki syropu. Badanie rozciągliwości papieru w zależności od wielkości dawki syropu daje niejednoznaczny ale interesujący wynik. Już niewielki dodatek syropu obniża rozciągliwość papieru o blisko 20% - jednak wraz ze wzrostem dawki wartość rozciągliwości rośnie.

Przykład 2

Wyniki badań wpływu różnych dawek ekstraktu z dębu dodawanego do masy papierniczej na właściwości papieru wytwarzanego z tej masy przedstawiano w tab. 3

Tabela 3 Porównanie parametrów papieru z dodatkiem ekstraktu z dębu

SR - smamość; IB - indeks białości ISO W547; GP - gęstość pozorna [kg/m3]; SZ - szorstkość [ml/min]; OP - opór przedarcia [nMJ; P - przepuklenie [kPa]; OZ - obciążenie zrywające [NJ; S - samozerwalność [km]; R - rozciągliwość [%]

Odwadnialność masy włóknistej i właściwości optyczne papieru z różnym dodatkiem ekstraktu z dębu. Analiza danych zawartych w tab. 3 wskazuje, że dodatek ekstraktu z dębu do papierniczej masy włóknistej (w zakresie badanych dawek tego syropu) nie powoduje praktycznie zmian w odwadnialności tej masy. Zauważono natomiast znaczny wpływ ekstraktu na białość i zmiany barwy papieru. Wraz z rosnącą dawką ekstraktu białość malała zaś krzywe reemisji światła wykazywały spadek odbicia światła w zakresie fal krótkich (odpowiadających głównie barwie fioletowej, niebieskiej). Oznacza to, że papier będzie przyjmował barwę w odcieniach brązu. Zatem chcąc zachować wysoką białość papieru nie należy przekraczać dawki ekstraktu równej 0,1% w stosunku do bezwzględnie suchej masy. Do dalszych badań wstępnie wytypowano mimo wszystko maksymalną dawkę ekstraktu, aby uzyskać więcej informacji odnośnie potencjalnego wpływu tej substancji na właściwości papieru. Właściwości wytrzymałościowe papieru z różnym dodatkiem ekstraktu z dębu. W tab. 3 przedstawiono wyniki badań m.in. takich parametrów jak: gęstość pozorna, szorstkość i wytrzymałościowych papieru, od wielkości dawki ekstraktu dębu. Dawki są przeliczone na procenty wagowe w stosunku do bezwzględnie suchej masy, z której wykonano testowe arkusiki papieru. Przyjęto, że maksymalna dawka ekstraktu dębu wynosi 1%. Przedstawione parametry wytrzymałościowe: opór przedarcia, przepuklenie, obciążenie zrywające i samozerwalność są przedstawione jako wartości znormalizowane, tzn. przeliczone do średniej gramatury wszystkich arkusików papieru (65,9 g/m2) użytych dla danego punktu pomiarowego. Gęstość pozorna papieru spada ze wzrostem dawki ekstraktu dębu. Spadek jest znaczny i wynosi w badanym zakresie ok. 8% (wpływa nieco mniej niż syrop, dla którego spadek to ok. 10%). Jest jednak wyraźnie widoczne minimum w okolicy 0,2% od którego gęstość rośnie wraz ze wzrostem dawki. Podobnie jak w przypadku syropu wynik badania szorstkości powierzchni testowanego papieru dla różnych dawek ekstraktu dębu w badanym przedziale jest znikomy. Widoczne na wykresie różnice zawierają się w przedziale błędu dla stosowanej w tym oznaczeniu metodyki. Dodatkowo nie stwierdza się jednoznacznej korelacji dawki ekstraktu dębu z szorstkością powierzchni papieru. Opór przedarcia spada ze wzrostem dawki syropu. Korelacja nie jest jednak jednoznaczna. Na uwagę zasługuje fakt, że uzyskana średnia wartość oporu przedarcia dla różnych dawek ekstraktu dębu jest wyższa niż dla syropu (dąb 261 mN, syrop 217 mN). Przepuklenie w przypadku dodatku ekstraktu dębu rośnie wraz ze wzrostem dawki (Rys. 14). W zasadzie przyrost jest zauważalny głównie po minimalnej dawce (+20kPa) - później nie notuje się wyraźnej korelacji. Obciążenie zrywające w przypadku rosnącej dawki ekstraktu dębu nieznacznie rośnie. Przyrost jest niewielki, rzędu kilku procent w badanym zakresie dawek - pozwala to jedynie stwierdzić, że dodatek ekstraktu dębu nie pogarsza tego parametru. W przypadku samozerwalności oraz rozciągliwości nie stwierdzono jednoznacznej korelacji tych parametrów z dawką ekstraktu dębu. Należy jednak podkreślić, że dodatek ten nie pogarsza znacząco tych parametrów ponieważ uzyskane wartości są dużo większe niż w przypadku dodatku syropu. Średni wynik samozerwalności dla syropu wynosi 3,6 km natomiast dla dodawanego ekstraktu dębu jest na poziomie 3,88 km. Średnia rozciągliwość dla syropu wynosi niespełna 2% natomiast dla dodawanego ekstraktu dębu jest na poziomie 2,2%.

Inaczej niż w przypadku syropu, dla dodatku ekstraktu dębu parametry wytrzymałościowe oscylują wokół wartości uzyskanych dla mas bez dodatków. Generalnie dodatek ekstraktu dębu w badanym zakresie nie pogarsza parametrów wytrzymałościowych. Istnieją nawet pojedyncze wartości większe niż dla masy bez tego dodatku. Można zatem domniemywać, że zastosowanie dodatku ekstraktu z dębu może mieć pozytywny wpływ na właściwości produkowanego papieru.

Przykład 3

Wyniki badań wpływu różnych dawek mieszaniny syropu powyparkowego pochodzącego z produkcji alkoholu oraz ekstraktu z dębu dodawanego do masy papierniczej na właściwości papieru wytwarzanego z tej masy przedstawiano w tab. 4. Na podstawie wykonanych badań dla poszczególnych dodatków, wytypowano dawki tych dodatków do przygotowania ich mieszanin, które następnie dodawano do masy papierniczej. Celem było określenie wpływu takiej mieszaniny na właściwości masy (odwadnialność) i papieru. Przyjęto, że maksymalna dawka syropu wynosi 3% wag. a ekstraktu dębu wynosi 1% wag. w stosunku do bezwzględnie suchej masy całej mieszaniny. Następnie uzyskano mieszaniny pośrednie syropu do ekstraktu dębu. Wyniki przedstawiono w tab. 4.

Tabela 4 Porównanie parametrów papieru z dodatkiem syropu powyparkowego oraz ekstraktu z dębu

SR - smarność; IB - indeks białości ISO W547; GP - gęstość pozorna [kg/m3]; SZ - szorstkość [ml/rnin]; OP - opór przedarcia [nMJ; P - prze pukle nie [kPa[; OZ - obciążenie zrywające [N]; S - samozerwalność [km]; R - rozciągliwość [%]

Odwadnialność masy włóknistej i właściwości optyczne papieru z różnym dodatkiem mieszaniny syropu powyparkowego i ekstraktu z kory dębu. Analiza wyników zawartych w tab. 4 wskazuje, że odwadnialność masy papierniczej powinna być tym lepsza, im większy udział w mieszaninie będzie miał syrop powyparkowy. Również białość papieru obniża się wraz z rosnącym dodatkiem ekstraktu z dębu. Potwierdzają to krzywe reemisji (odbicia) światła, gdzie wraz ze wzrostem ilości ekstraktu z dębu, spada odbicie fal świetlnych z zakresu widma niebieskiego i fioletowego. W przypadku konieczności zapewnienia wysokiej białości papieru (indeks białości ISO W547 > 1) udział ekstraktu z dębu nie powinien przekraczać 0,25% wagowych bezwzględnie suchej masy. Właściwości wytrzymałościowe papieru z różnym dodatkiem mieszaniny syropu powyparkowego i ekstraktu z kory dębu. W tab. 4 przedstawiono również zależności, wyspecyfikowanych na wstępie właściwości strukturalnych (gęstość pozorna, szorstkość) i wytrzymałościowych papieru, od wielkości dawki mieszaniny syropu powyparkowego i ekstraktu dębu. Przedstawione parametry wytrzymałościowe: opór przedarcia, przepuklenie, obciążenie zrywające i samozerwalność są przedstawione jako wartości znormalizowane, tzn. przeliczone do średniej gramatury wszystkich arkusików papieru (65,9 g/m2) użytych dla danego punktu pomiarowego. Analizę wpływu mieszkanki składników na poszczególne parametry wytrzymałościowe papieru ujęto w tab. 5.

Tabela 5 Wpływ mieszkanki składników na parametry wytrzymałościowe papieru

Podsumowując działanie mieszaniny syropu powyparkowego i ekstraktu dębu na parametry wytrzymałościowe papieru można powiedzieć, że dodatek samego syropu pogarszał wytrzymałość papieru ale jednocześnie nieco poprawiał odwadnialność masy papierniczej.

Dodatek ekstraktu dębu obniżał białość papieru i miał nieznaczny, pozytywny wpływ na właściwości wytrzymałościowe papieru, a przy tym nie wpływał negatywnie na odwadnialność masy papierniczej. Natomiast w przypadku dodatku mieszaniny syropu z ekstraktem dębu nieoczekiwanie okazało się, że uzyskano poprawę właściwości wytrzymałościowych papieru. Szczególnie korzystny kompromis pomiędzy zwiększeniem właściwości wytrzymałościowych a białością papieru otrzymano w przypadku, gdy substancję pomocniczą stanowi mieszanina: koncentratu syropu powypadkowego w ilości 2,25% wag. oraz ekstraktu z dębu w ilości 0,25% wag.

Szczególnie korzystny wpływ mieszaniny syropu powyparkowego i ekstraktu dębu, widoczny jest przy porównaniu parametrów wytrzymałościowych dotyczących samozerwalności, obciążenia zrywającego oraz przepuklenia.

Claims (3)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Sposób wytwarzania papieru w postaci arkusza lub wstęgi, w którym roślinne surówce włókniste i/lub inne surowce papiernicze roztwarza się w wodzie otrzymując masę celulozową, do której dodaje się substancję pomocniczą, miesza się je ze sobą, po czym uzyskaną zawiesinę wprowadza się na maszynę papierniczą gdzie prowadzi się odwadnianie i formowanie wstęgi papieru a następnie prasowanie i suszenie wstęgi, znamienny tym, że substancję pomocniczą stanowi mieszanina: a) koncentratu syropu powyparkowego, jako produkt uboczny procesu fermentacji alkoholowej, w ilości w stosunku do bezwzględnie suchej masy papierniczej nie większej niż 3% wag., przy czym koncentrat syropu powyparkowego posiada w swoim składzie zawartość tłuszczu całkowitego w zakresie 8-10%, zawartość węglowodanów ogółem w zakresie 20%-30%, zawartość alkoholu etylowego w zakresie 0,01-0,40% oraz odczyn (pH) w zakresie 3,5-4,5, oraz b) ekstraktu z dębu w ilości w stosunku do bezwzględnie suchej masy papierniczej nie większej niż 1% wag.
2. 2. Sposób wytwarzania papieru według zastrz. 1, znamienny tym, że substancję pomocniczą stanowi mieszanina: a) koncentratu syropu powyparkowego, jako produkt uboczny procesu fermentacji alkoholowej, w ilości w stosunku do bezwzględnie suchej masy papierniczej wynoszącej 2,25% % wag., przy czym koncentrat syropu powyparkowego posiada w swoim składzie zawartość tłuszczu całkowitego w zakresie 8-10%, zawartość węglowodanów ogółem w zakresie 20%-30%, zawartość alkoholu etylowego w zakresie 0,01-0,40% oraz odczyn (pH) w zakresie 3,5-4,5, oraz b) ekstraktu z dębu w ilości w stosunku do bezwzględnie suchej masy papierniczej wynoszącej 0,25% wag.
3. 3. Sposób wytwarzania papieru według zastrz. 1, znamienny tym, że koncentrat syropu powyparkowego zawiera do 30% suchej masy.