Jest rzecza znana, ze w celu lepszego uwydatnienia barw stosowane sa szkla, wykazujace pewna zawartosc tlenku neo- dymu. Szkla te stosuje sie w ten sposób, ze szklo umieszcza sie przed zródlem swiatla lub tez wprost patrzy sie przez te szkla. Przez zastosowanie szkla, zawiera¬ jacego tlenek neodymu, widzialnosc zosta¬ je polepszona, dzieki lepszemu uwydatnie¬ niu barw. Oprócz tego osiaga sie korzysci estetyczne, gdyz rozpatrywane przez te szkla przedmioty ukazuja sie w czystszej barwie, to znaczy nie skazonej. Jednakze stosowanie tych szkiel jest niedogodne.Przy uzyciu szkiel neodymowych do lamp nalezy zawsze liczyc sie z mozliwoscia stluczenia szkla, a oprócz tego szkla neo¬ dymowe sa dosc kosztowne. Poza tern, jak wiadomo, przy fabrykacji szkla trzeba w kazdym ladunku stapiac bardzo duze ilo¬ sci szkla, jezeli zas ladunek sie nie uda, to zwiazana jest z tern duza strata. Nalezy równiez zaznaczyc, ze wyrobów szklanych, zawierajacych neodym, nie zawsze i nie wszedzie mozna uzywac zarówno ze wzgle¬ dów estetycznych, jak i ze wzgledu na wy¬ gode.Obecnie spostrzezono, ze kontrasty barwne, wywolane przez neodym, zupelnie nie sa zwiazane z wprowadzeniem go do szkla. Zgodnie z wynalazkiem udaje sie osiagnac ten sam efekt, jezeli neodym w postaci zwiazku w stanie stalym lub tez w pewnym roztworze wprowadzic nie dos^kla, a do pewnych innych substancyj, ktpre musza byc przezroczyste lub co naj- 1 % mgief^zeswiec^acajl*^^ sie, ze w ten .; -| I ^|fs«) 1ba/na/o^a|i^c 4» sam efekt, jak V* | i |rzf uzyci#szti^*feawprajacych neo- d^m. Poza tern nie jest sie zwiazanym ze stosowaniem szkla, dzieki czemu zyskuje sie dodatkowe mozliwosci zastosowania.Tak wiec np. udalo sie wytworzyc abazury lampowe, które nazewnatrz nie róznia sie niczem od abazurów zwyklych i które mozna dostosowac do kazdego gustu i kaz¬ dego uzytku, a które moga przytem dac kontrasty barwne takie same, jak i stoso¬ wane dawniej szkla nebdYHipwe. Obojetne jest przytem, czy abazur sluzy do prze¬ swiecania na wylot, czy tez do odbijania swiatla.Istnieje kilka postaci wykonania wyna¬ lazku. Tak wiec np. pozadany efekt w bar¬ dzo prosty sposób osiaga sie przez to, ze przeswiecajacy papier nasyca sie roztwo¬ rem np. azotanu neodymowego. Aby zapo¬ biec ulotnieniu sie roztworu neodymowego, powleka sie papier obustronnie powloka lakieru. W ten sposób otrzymuje sie gietki arkusz odpowiedni do wytworzenia abazu¬ ru lampowego. Odpowiedni okazal sie rów¬ niez sposób, polegajacy na tern, ze roz¬ twór, którym nasyca sie papier, odparowu¬ je sie tak, iz sól neodymowa osadza sie na wlóknach papieru w postaci stalej, lecz w stanie bardzo mialkiego rozdrobnienia. Dla utrwalania mialko rozdrobnionej soli neo¬ dymowej celowem jest nasycenie papieru srodkiem wiazacym, jak np. skrobia pszen¬ na, guma arabska. Przy uzyciu tego sposo¬ bu osiaga sie jeszcze te mozliwosc, ze przez nasycenie papieru olejem mozna wprowadzic desenie, które zwlaszcza w ostatnich czasach bardzo sie rozpowszech¬ nily.Dalszy sposób wykorzystania mysli za¬ sadniczej wynalazku polega na tern, ze przezroczysta warstwe celonu albo szkla napyla sie cienka powloka bialej albo barwnej substancji w postaci proszku, jak siarczan baru albo magnezja. Do proszku tego dodaje sie substancji wiazacej, np. szkla wodnego, do którego dodano uprzed¬ nio pewna ilosc zwiazku neodymowego. Po wysuszeniu powloki otrzymuje sie trwala warstwe, która z jednej strony bardzo sil¬ nie rozprasza swiatlo i nadaje sie wskutek tego na abazury lampowe, a z drugiej uwy¬ datnia silnie barwy.Wyjatkowo dobre rezultaty dalo wpro¬ wadzanie soli neodymowej do organicz¬ nych powlok lakierowych.Wedlug tego sposobu lakier miesza sie dokladnie z wodnym roztworem soli neo¬ dymowej, tak iz powstaje emulsja roztwo¬ ru neodymowego w lakierze organicznym.Roztwór ten wylewa sie na odpowiednie plaszczyzny i pozostawia do wyschniecia.Po wyschnieciu lakieru otrzymuje sie po¬ wloke, zawierajaca w stanie bardzo mial¬ kiego rozdrobnienia bardzo wielka ilosc kropelek roztworu neodymowego, otoczo¬ nych zakrzeplym lakierem organicznym. W pewnych przypadkach sól neodymowa wy- krystalizowuje, mianowicie wtedy, gdy pod¬ czas procesu suszenia ulatnia sie równiez woda albo jesli lakier organiczny odciaga wode, jak to ma miejsce np. w lakierach acetonowych. W obu przypadkach otrzy¬ muje sie powloki, wykazujace bardzo do¬ bre uwydatnienie barw.Bardzo prosty, lecz nie zawsze nadaja¬ cy sie do uzytku jest ponizej, opisany spo¬ sób wedlug wynalazku.Wodny roztwór soli neodymowej, np. azotan neodymowo-amonowy, wylewa sie na plaska plyte z przezroczystego albo przeswiecajacego materjalu. Nastepnie po¬ zwala sie roztworowi powoli wyparowac, Sól krystalizuje wtedy w postaci bardzo plaskich, przylegajacych do powierzchni krysztalów, tworzac kwiaty i desenie na podobienstwo deseni, powstajacych na szy¬ bach od mrozu. Warstwy szczególnie cien¬ kie o pieknych deseniach, przypominajace — 2 -kwiaty mrozu, otrzymuje sie przytem, je¬ sli zwiekszyc lepkosc wodnego roztworu soli neodymowej przez dodanie skrobi pszennej, gumy arabskiej, zelatyny i t. d.Te srodki wiazace zwiekszaja jeszcze poza tern trwalosc powloki. Dobrze jest otrzy¬ mana warstwe zaopatrzyc w powloke z la¬ kieru dla ochrony przed wplywami atmo- sferycznemi. PL