PL230168B1 - Kształtownik z materiału porowatego - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest kształtownik z materiału porowatego z tworzywa termoplastycznego i egzotermicznego środka porującego otrzymywanego w procesie wtryskiwania porującego z zastosowaniem wtryskarki ślimakowej lub tłokowej oraz formy wtryskowej jedno- lub wielogniazdowej.

Otrzymywanie materiału porowatego poprzez wtryskiwanie tworzywa termoplastycznego, związane jest z podawaniem do masy tworzywa środka porującego chemicznie w postaci granulatu lub mikrosfer, który w odpowiednich warunkach procesu wtryskiwania powoduje powstanie wytworu mającego rdzeń o strukturze porowatej oraz powierzchnię zewnętrzną o strukturze litej. Sposób wytwarzania materiału porowatego, ale dotyczący szczególnie właściwości technologicznych i użytkowych wytworu wtryskiwanego jest prezentowany w książce R. Sikory pt. „Przetwórstwo tworzyw wielkocząsteczkowych”, Wydawnictwo Edukacyjne, Warszawa 1993, strony 183-197, jak również w pracy A. Smorawińskiego pt. „Technologia wtrysku”, Wydawnictwo WNT, Warszawa 1989, strony 327-330 oraz 389-390. Właściwości elementu porowatego zależą przy tym głównie od rodzaju tworzywa, parametrów procesu wtryskiwania. Dodawany w procesie środek porujący może być dozowany do układu uplastyczniającego wtryskarki, przy zastosowaniu specjalistycznych urządzeń, w postaci gazu, cieczy lub ciała stałego.

Znany jest z opisu patentowego nr PL 179 494 sposób wytwarzania materiału oraz wytworu kształtownika porowatego z polietylenu porowatego. Zgodnie z opisem, wytwór porowaty w postaci rury wytwarza się z granulatu polietylenu, środka ślizgowego, środka nukleidyzującego oraz środka porującego, zmieszanych ze sobą w określonych proporcjach masowych. Otrzymany wytwór ma strukturę porowatą, ale jest on wykonany w odmiennym procesie przetwórstwa. Jest to bowiem proces wytłaczania z zastosowaniem wytłaczarki oraz głowicy wytłaczarskiej, a nie proces wtryskiwania tworzyw termoplastycznych przy zastosowaniu wtryskarki wyposażonej w formę wtryskową.

W opisie patentowym nr PL 188 744 opisano sposób wytwarzania wyrobów z poliolefin porowatych przy zastosowaniu mieszaniny tworzywa i środka porującego w postaci granulatu o endotermicznym procesie rozkładu. Według opisu, wyroby w postaci kształtowników, otrzymywane są jednak metodą wytłaczania, przy użyciu wytłaczarki z głowicą wytłaczarską dwustrumieniową, a więc również całkiem odmienną metodą przetwórstwa, w której otrzymujemy całkiem inną grupę wyrobów.

W opisie patentowym nr US5747549 przedstawiono sposób wytwarzania materiału, zastosowano homopolimer polipropylenu oraz środka porującego w postaci proszku. Materiał uzyskano w procesach w wyniku adsorpcji, mieszania, walcowania w kalandrach, cięcia i rozdrabniania, a następnie uplastyczniania i granulowania materiału do postaci granulatu. Uzyskano specjalny materiał o określonych właściwościach wytrzymałościowych mający zastosowanie na wyroby charakteryzujące się dobrymi właściwościami amortyzującymi uderzenie i odpornością mechaniczną.

W opisie patentowym US2015004394 zaprezentowano kompozycję i sposób jej otrzymywania na bazie polipropylenu i kopolimerów etylen-propylen, które są przetwarzane metodą wtryskiwania przy zastosowaniu specjalnej metody tego procesu. Jest to tak zwane wtryskiwanie ekspansywne (technologia MuCell), w którym wykorzystuje się gazy atmosferycznie do wytwarzania mikrokomórkowych pianek o zamkniętych porach. Rozpuszczanie gazu porującego w polimerze następuje poprzez wtryskiwanie płynu nadkrytycznego zawierającego gaz (N2 lub CO2). Płyn nadkrytyczny jest wtryskiwany bezpośrednio do cylindra uplastyczniającego wtryskarki, gdzie miesza się z polimerem.

W zgłoszeniu patentowym nr PL 403 534 przedstawiono sposób wytwarzania wysokoporowatej pianki do celów medycznych. Pianki, w których substancją porującą jest alginian sodu, zawierają dodatek estru chityny, oraz dodatek włókien ciętych lub ciągłych. Sposób według zgłoszenia polega na homogenizacji roztworu, następnie zamrażaniu roztworu oraz jego liofilizacji. Jest to również całkiem odmienna metoda przetwórstwa, w której otrzymujemy całkiem inną grupę materiałów, służących do wyrobów implantacyjnych bądź też jako materiał do regeneracji tkanek.

Istotą kształtownika z materiału porowatego według wynalazku, jest to, że składa się z warstwy zewnętrznej litej i rdzenia o strukturze porowatej, wytworzonego z polietylenu małej gęstości LDPE w ilości od 98,0% wag. do 99,5% wag., korzystnie 99,0% wag. i środka porującego w postaci ciała stałego w ilości od 0,5 do 2,0% wag., korzystnie 1,0% wag., w którym to rdzeniu o strukturze porowatej sporowacenie zawiera się w przedziale od 25% do 46%, korzystnie 30%, pole powierzchni porów w przekroju poprzecznym zawiera się w przedziale od 0,008 do 0,280 mm², korzystnie 0,070 mm², zaś obwód pora zawiera się w przedziale od 0,32 do 1,88 mm, korzystnie do 0,94 mm. Korzystnie jest, że środek porujący o egzotermicznym charakterze rozkładu w postaci ciała stałego zawiera azobis(izobutyronitryl) oraz benzenosulfonylhydrazydę. Korzystnie jest, że środek porujący o egzotermicznym

PL 230 168 B1 charakterze rozkładu w postaci ciała stałego zawiera diamid kwasu azomrówkowego, trihydroksytriazynę oraz stearynian wapnia. Korzystnie jest, że środek porujący o egzotermicznym charakterze rozkładu w postaci ciała stałego zawiera odmianę diamidu kwasu mrówkowego - azobis(fornamid) i diamid kwasu azomrówkowego oraz kwas benzenosulfonowy.

Korzystnym skutkiem wynalazku w postaci kształtownika z materiału porowatego jest specyficzna budowa porowata, w której sporowacenie wynosi zazwyczaj do 50%. Porowatość, wyróżniająca oryginalnością kształtownik porowaty spośród obecnie wytwarzanych oraz spotykanych rozwiązań tego typu wyrobów, polega na zmniejszeniu ciężaru oraz twardości powierzchni, wynikającej z obecności porów, znajdujących się bezpośrednio pod powierzchnią zewnętrzną kształtownika. Zachodzi także zwiększenie efektywności wytwarzania kształtownika porowatego w procesie wtryskiwania, wynikającego z istotnego zmniejszenia zużycia tworzywa termoplastycznego, nawet do 40%, niezbędnego do wykonania kształtownika, jak również podleganie typowemu dla wyrobów z tworzyw termoplastycznych recyklingowi materiałowemu.

Przedmiot wynalazku uwidoczniono w przykładzie wykonania na rysunku, na których fig. 1 przedstawia widok ogólny kształtownika porowatego, zaś fig. 2 przedstawia kształtownik porowaty w przekroju poprzecznym.

P r z y k ł a d 1

Kształtownik z materiału porowatego wykonano z polietylenu małej gęstości LDPE - Ropoten T FV 15204 o średniej gęstości 924 kg/m³, o średnim wskaźniku szybkości płynięcia MFR (190°C/2,16 kg) 1,9 g/10 min i wytrzymałości na rozciąganie 11 MPa oraz twardości Shore'a - skala D, 65°Sh. Przy wytwarzaniu zastosowano wtryskarkę ślimakową wraz z dozownikiem bocznym grawimetrycznym oraz formę wtryskową czterogniazdową, z układem przepływowym zimnokanałowym, układem gniazd liniowym, równoległych i przewężkami punktowymi zrywanymi poza formą. Polietylen dostarczono z dozownika głównego układu uplastyczniającego wtryskarki w ilości 99,5% i zmieszano z dostarczonym z dozownika bocznego układu uplastyczniającego, środkiem porującym, mającym egzotermiczny charakter rozkładu, zawierającym azobis(izobutyronitryl) oraz benzenosulfonylhydrazydę, o nazwie Tracel OBSH, w postaci granulatu, w ilości 0,5% masowych w stosunku do masy tworzywa. Układ uplastyczniający nagrzano do temperatury w pierwszej strefie grzejnej 115°C, w drugiej strefie 125°C, w trzeciej strefie 135°C, w czwartej strefie 140°C. Czas wtrysku LDPE wynosił 3 s, zaś czas chłodzenia ustalono na 25 s. Otrzymano kształtownik porowaty w kształcie prostopadłościanu o długości 1 = 80 mm, szerokości b = 10 mm oraz grubości h = 4 mm, posiadający warstwę 1 zewnętrzną litą i rdzeń 2 o strukturze porowatej. Otrzymane sporowacenie rdzenia 2 wynosiło średnio 25%. Pole powierzchni porów w przekroju poprzecznym w otrzymanym kształtowniku wynosiło od 0,036 do 0,280 mm². Obwód otrzymanych porów zawierał się w przedziale 0,63 + 1,88 mm.

P r z y k ł a d 2

Kształtownik z materiału porowatego wykonano z polietylenu małej gęstości - LDPE, opisanego w przykładzie 1. Do wytworzenia materiału zastosowano wtryskarkę wraz z dozownikami oraz formą opisaną w przykładzie 1. Polietylen dostarczono z dozownika głównego układu uplastyczniającego wtryskarki w ilości 99,0% i zmieszano z dostarczonym z dozownika bocznego układu uplastyczniającego, środkiem porującym, o egzotermicznym charakterze rozkładu zawierającym diamid kwasu azomrówkowego, trihydroksytriazynę oraz stearynian wapnia, o nazwie Adcol Blow PE-OXB X1020, w postaci granulatu, w ilości 1,0% masowych. Układ uplastyczniający wtryskarki nagrzano do temperatury w pierwszej strefie grzejnej 140°C, w drugiej strefie 155°C, w trzeciej strefie 165°C, w czwartej strefie 280°C. Czas wtrysku LDPE wynosił 4 s, zaś czas chłodzenia 40 s. Otrzymano kształtownik porowaty o kształcie prostopadłościanu o długości 1 = 80 mm, szerokości b = 10 mm oraz grubości h = 4 mm, jak w przykładzie 1, posiadający warstwę 1 zewnętrzną litą i rdzeń 2 o strukturze porowatej. Otrzymane sporowacenie rdzenia 2 wynosiło średnio 30%. Pole powierzchni porów w otrzymanym kształtowniku wynosiło od 0,008 do 0,200 mm². Obwód otrzymanych porów zawierał się w przedziale 0,32 + 1,57 mm.

P r z y k ł a d 3

Kształtownik z materiału porowatego wykonano z polietylenu małej gęstości - LDPE, opisanego w przykładzie 1 oraz zastosowano tło wytworzenia materiału wtryskarkę wraz z dozownikami i formą opisaną w przykładzie 1. Polietylen dostarczono z dozownika głównego układu uplastyczniającego wtryskarki w ilości 98,0% i zmieszano z dostarczonym z dozownika bocznego układu uplastyczniającego, środkiem porującym o egzotermicznym charakterze rozkładu, zawierającym odmianę diamidu kwasu mrówkowego - azobis(fornamid) i diamid kwasu azomrówkowego oraz kwas benzenosulfonowy, o nazwie Cellcom AC 1000F, w postaci granulatu w ilości 2,0% masowych. Układ uplastyczniający nagrzano do temperatury w pierwszej strefie grzejnej 135°C, w drugiej strefie 145°C, w trzeciej strefie 155°C, w czwartej strefie 165°C.

PL 230 168 B1

Czas wtrysku LDPE wynosił 2 s, zaś czas chłodzenia 35 s. Otrzymano kształtownik porowaty jak w przykładzie 1 i 2, posiadający warstwę 1 zewnętrzną litą i rdzeń 2 o strukturze porowatej, zaś sporowacenie rdzenia 2 wynosiło średnio 46%. Pole powierzchni porów w otrzymanym kształtowniku wynosiło od 0,008 do 0,070 mm². Obwód otrzymanych porów zawierał się w przedziale 0,32 * 0,94 mm.

Claims (4)

1. Kształtownik z materiału porowatego, znamienny tym, że składa się z warstwy (1) zewnętrznej litej i rdzenia (2) o strukturze porowatej, wytworzonego z polietylenu małej gęstości LDPE, w ilości od 98,0% wag. do 99,5% wag., korzystnie 99,0% wag. i środka porującego w postaci ciała stałego w ilości od 0,5 do 2,0% wag., korzystnie 1,0% wag., w którym to rdzeniu (2) o strukturze porowatej sporowacenie zawiera się w przedziale od 25% do 46%, korzystnie 30%, pole powierzchni porów w przekroju poprzecznym zawiera się w przedziale od 0,008 do 0,280 mm², korzystnie 0,070 mm², zaś obwód pora zawiera się w przedziale od 0,32 do 1,88 mm, korzystnie do 0,94 mm.

2. Kształtownik według zastrz. 1, znamienny tym, że środek porujący w postaci ciała stałego zawiera azobis(izobutyronitryl) oraz benzenosulfonylhydrazydę.

3. Kształtownik według zastrz. 1, znamienny tym, że środek porujący w postaci ciała stałego zawiera diamid kwasu azomrówkowego, trihydroksytriazynę oraz stearynian wapnia.

4. Kształtownik według zastrz. 1, znamienny tym, że środek porujący w postaci ciała stałego zawiera odmianę diamidu kwasu mrówkowego - azobis(fornamid) i diamid kwasu azomrówkowego raz kwas benzenosulfonowy.