PL228348B1 - Okno dachowe lub wyłaz dachowy ze skrzydłem rozwieranym na zewnatrz z zamiennym połozeniem zawiasów - Google Patents

Description

(13) B1 (51) Int CI.

E05D 15/50 (2006.01) E04D 13/035 (2006.01)

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 19.01.2015

Okno dachowe lub wyłaz dachowy ze skrzydłem rozwieranym na zewnątrz z zamiennym położeniem zawiasów

(43) Zgłoszenie ogłoszono: 01.08.2016 BUP 16/16	(73) Uprawniony z patentu: FAKRO PP SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Nowy Sącz, PL
(45) O udzieleniu patentu ogłoszono:	(72) Twórca(y) wynalazku:
30.03.2018 WUP 03/18	ŁUKASZ STOKŁOSA, Dobra, PL

oo 'st co

CM

CM

Ω.

PL 228 348 B1

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest okno lub wyłaz dachowy ze skrzydłem rozwieranym na zewnątrz, mające cechy umożliwiające odwrócenie kierunku rozwierania skrzydła zasadniczo poprzez zmianę pozycji zawiasów i ich montaż na zasadniczo przeciwległych ramiakach odpowiednio skrzydła i ościeżnicy.

Okno dachowe lub wyłaz rozwierane na zewnątrz zasadniczo składają się z ościeżnicy osadzonej w połaci dachu oraz skrzydła osadzonego na co najmniej dwóch zawiasach, których jedno ramię mocowane jest do ramiaka ościeżnicy, drugie zaś do sąsiadującego ramiaka skrzydła. W przypadku wyłazów i okien dachowych ze skrzydłem rozwieranym na zewnątrz zawiasy mocowane są najczęściej w ramiaku bocznym lub ramiaku górnym. Z przyczyn technicznych (bezpośredniego otoczenia miejsca zabudowy wyłazu i wygody użytkowania) korzystnym rozwiązaniem w przypadku okien z zawiasami w ramiakach bocznych jest zapewnienie możliwości wyboru kierunku rozwierania skrzydła. Realizowane jest to przez stosowanie w naprzeciwległych ramiakach elementów i cech charakteryzujących się symetrią płaszczyznową względem siebie. Elementy niesymetryczne lub występujące tylko po jednej stronie mają w takiej konfiguracji możliwość zamiany pozycji z jednej strony na drugą.

Znane są z rynku rozwiązania wyłazów dachowych, w których przed końcowym montażem istnieje wybór kierunku obrotu skrzydła.

W takiej konfiguracji zawiasy oraz klamka, jeżeli występuje, dostarczane są luzem i pozycja ich montażu jest ustalana przez montera. Ramiona zawiasu mocowane są do ramiaków skrzydła i ościeżnicy za pomocą wkrętów z wykorzystaniem wykonanych wcześniej otworów montażowych. W innych rozwiązaniach wyłazy dostarczane są w stanie zmontowanym, w konfiguracji wybranej wcześniej przez klienta.

Ze względu na dużą masę okien rozwieranych, występujący moment siły powoduje w niektórych pozycjach skrzydła odchylenie od prawidłowej pozycji. W związku z tym istnieje potrzeba stosowania elementów naprowadzających i pozycjonujących skrzydło względem ościeżnicy podczas jego domykania. W znanych rozwiązaniach najczęściej jest to zestaw dwóch współpracujących ślizgowo elementów. Jeden osadzony jest w ramiaku ościeżnicy a drugi w ramiaku skrzydła. W przypadku elewacyjnych okien rozwieranych stosowane są ślizgowe elementy naprowadzające montowane głównie w ramiakach dolnych. Elementy naprowadzające w oknach dachowych ze skrzydłem rozwieranym montowane są głównie w ramiakach położonych naprzeciwko ramiaków z zawiasami.

Znane są również z rynku rozwiązania w oknach obrotowych ze ślizgowymi elementami naprowadzającymi i centrującymi, osadzonymi na ramiakach bocznych.

Znane jest np. ze zgłoszenia P. 407409 firmy FAKRO rozwiązanie, w którym element naprowadzający w ramiaku dolnym skrzydła okna obrotowego współpracuje podczas domykania skrzydła z wielofunkcyjnym elementem w ościeżnicy. Element naprowadzający ślizga się po powierzchni elementu wielofunkcyjnego, wykonanego z tworzywa sztucznego, korygując pozycję skrzydła w płaszczyźnie okna. Para jaką tworzą element naprowadzający i element wielofunkcyjny podczas domykania skrzydła tworzy również zestaw ograniczający obrót skrzydła i pozycjonujący go względem ościeżnicy.

W przypadku okien dachowych ze skrzydłem otwieranym na zewnątrz i podobnych do nich konstrukcyjnie wyłazów dachowych istotne jest wprowadzenie rozwiązania z możliwością naprowadzania i pozycjonowania skrzydła. W oknach montowanych w dachach płaskich lub pochyłych i niewielkim pochyleniem duże znaczenie ma również prawidłowe osadzenie skrzydła w płaszczyźnie okna. W znanych rozwiązaniach realizowane jest to przez osadzenie skrzydła na uszczelce i blokowanie za pomocą rygla klamki lub baskwilu. Dodatkowymi elementami znanymi z rozwiązań rynkowych są odbojniki i elementy dystansowe utrzymujące skrzydło w prawidłowej pozycji zamknięcia.

Żadna z podanych wyżej realizacji nie zapewnia kompletnego uniwersalnego rozwiązania umożliwiającego wybór podczas montażu kierunku otwierania skrzydła okna dachowego rozwieranego oraz naprowadzania i pozycjonowania skrzydła podczas zamykania w ościeżnicy, dlatego celem proponowanego wynalazku jest wprowadzenie takiego uniwersalnego rozwiązania, w którym powyższe funkcje mogą być realizowane poprzez wzajemną zamianę pozycji osadzenia elementów.

Istotą proponowanego rozwiązania jest zestaw złożony z co najmniej jednego kompletu złożonego z zawiasu montowanego na ramiakach ościeżnicy i skrzydła po jednej stronie okna i zestawu ślizgowego montowanego po innej stronie okna, korzystnie na ramiakach ościeżnicy i skrzydła położonym naprzeciwko. Zawias oraz zestaw ślizgowy mają cechy i kształt umożliwiające im wzajemną zamianę położenia w przypadku decyzji o zmianie kierunku otwierania skrzydła.

PL 228 348 B1

Zawias zasadniczo składa się z dwóch ramion: ramienia skrzydłowego i ramienia ościeżnicowego. Praktyka montażowa pokazuje, że optymalna kolejność montażu skrzydła do ościeżnicy na zawiasach, to wstępne zamocowanie ramienia skrzydłowego do skrzydła, a w drugiej kolejności montaż ramienia ościeżnicowego do ościeżnicy. Ramiona zawiasu mocowane są do ramiaków skrzydła i ościeżnicy za pomocą co najmniej dwóch wkrętów z wykorzystaniem wykonanych wcześniej otworów montażowych. Ze względu na zazwyczaj dużą masę skrzydła, operacja mocowania ramienia ościeżnicowego zawiasu na ościeżnicy stanowi trudność montażową. Rozwiązaniem wspomagającym osadzenie ramienia ościeżnicowego na ościeżnicy w prawidłowej pozycji jest zastosowanie kołka lub czopa, korzystnie zintegrowanego z ramieniem ościeżnicowym, wsuwanego do otworu osadczego w ościeżnicy podczas osadzania zawiasu. Kolejnym etapem jest trwałe zamocowanie ramienia ościeżnicowego w ościeżnicy za pomocą wkrętów, wkręcanych do otworów montażowych.

Ramię skrzydłowe ma kształt zasadniczo kątownika, którego ramię montażowe ma co najmniej dwa przelotowe otwory montażowe, a zasadniczo prostopadłe do niego ramię poprzeczne służy do osadzenia osi zawiasu. Ramię montażowe osadzone jest na powierzchni bocznej ramiaka skrzydła. Ramię poprzeczne zaś usytuowane jest na wysokości montażu osłony skrzydła i może stanowić dla niej punkt podparcia lub punkt mocujący.

W korzystnie naprzeciwległych ramiakach mocowane są elementy zestawu ślizgowego. Zestaw ślizgowy składa się z elementu ślizgowego oraz gniazda ślizgowego. Obydwa elementy mogą być zamiennie względem siebie montowane albo w ramiaku skrzydła albo w ramiaku ościeżnicy. W jednym z alternatywnych rozwiązań element ślizgowy mocowany jest do ramiaka skrzydła a gniazdo ślizgowe mocowane jest do ramiaka ościeżnicy. Element ślizgowy ma zasadniczo kształt i cechy montażowe takie same jak odpowiadające mu ramię skrzydłowe, tj. ma kształt zasadniczo kątownika, w którym ramię montażowe ma co najmniej dwa przelotowe otwory montażowe a zasadniczo prostopadłe do niego ramię poprzeczne służy do osadzenia osłony skrzydła i może stanowić dla niej punkt podparcia lub punkt mocujący. Dodatkową cechą elementu ślizgowego, charakterystyczną tylko dla niego, są dwie ukształtowane powierzchnie: powierzchnia ślizgowa i powierzchnia poziomująca. Powierzchnia ślizgowa współpracując z analogiczną powierzchnią ślizgową w gnieździe ślizgowym wspomaga prawidłowe osadzenie skrzydła w ościeżnicy i utrzymywanie właściwej pozycji w płaszczyźnie okna. Powierzchnia poziomująca zaś współpracując z analogiczną powierzchnią poziomującą w gnieździe ślizgowym pozwala dokładnie pozycjonować skrzydło w kierunku prostopadłym do płaszczyzny okna.

W proponowanym przykładzie wykonania kompletne okno dachowe lub wyłaz dachowy ze skrzydłem rozwieranym, z pokazanym rozmieszczeniem zawiasów i elementów pozycjonujących pokazano w złożeniu na rysunku Fig. 1.

Na rysunku Fig. 2 pokazano przekrój bez tła przez okno z zawiasem i zestawem ślizgowym pokazujący pełną symetrię kształtu powierzchni osadczej i możliwość zamiany miejscami zawiasu i zestawu ślizgowego dla zmiany kierunku otwierania okna.

Na rysunku Fig. 3 pokazano zestaw złożony z elementu ślizgowego i ramienia skrzydłowego zawiasu w widoku izometrycznym z dwóch naprzeciwległych punktów obserwacyjnych, dla pokazania wspólnych cech montażowych umożliwiających wzajemną zamianę miejsc montażu.

Na rysunku Fig. zestaw złożony z gniazda ślizgowego i ramienia ościeżnicowego zawiasu w widoku izometrycznym z dwóch naprzeciwległych punktów obserwacyjnych, dla pokazania wspólnych cech montażowych umożliwiających wzajemną zamianę miejsc montażu.

Na rysunku Fig. 5 pokazano w widoku izometrycznym skrzydło z zamontowanymi osłonami, w których wykonano wykroje dla pokazania zawiasów i zestawów ślizgowych, które stanowią punkty podparcia lub punkty mocujące dla osłon skrzydła.

W proponowanym przykładzie wykonania wyłaz dachowy ze skrzydłem rozwieranym na zewnątrz, ma ościeżnicę 1 oraz skrzydło 2, osadzone obrotowo na dwóch zawiasach 3 mocowanych do ramiaków bocznych. Ościeżnica 1 zawiera w sobie zasadniczo ramiak górny 11, ramiak dolny 12 i dwa ramiaki boczne 13, będące korzystnie swoim lustrzanym odbiciem względem płaszczyzny prostopadłej do płaszczyzny okna. Skrzydło 2 zasadniczo zawiera w sobie ramiak górny 21, ramiak dolny 22 i dwa ramiaki boczne 23, będące korzystnie swoim lustrzanym odbiciem, podobnie jak w przypadku ramiaków bocznych 13 ościeżnicy 1.

Wyłaz dachowy według wynalazku ma dwa korzystnie takie same i równomiernie rozłożone na długości ramiaków bocznych 13, 23 zestawy, złożone z zawiasu 3 i zestawu ślizgowego 4. Zawiasy 3 i zestawy ślizgowe montowane są na przeciwległych względem siebie ramiakach bocznych 13, 23

PL 228 348 B1 ościeżnicy 1 i skrzydła 2. Zawias 3 oraz zestaw ślizgowy 4 mają cechy i kształt umożliwiające im wzajemną zamianę położenia w przypadku decyzji o zmianie kierunku otwierania skrzydła.

Zawias 3 składa się z dwóch ramion: ramienia skrzydłowego 31 i ramienia ościeżnicowego 32. Pierwszym etapem montażu jest zamocowanie ramienia skrzydłowego 31 na odpowiednim dla wybr anego kierunku otwierania ramiaku bocznym 23 skrzydła 2.

Ramię skrzydłowe 31 ma kształt zasadniczo kątownika, którego ramię montażowe 311 ma korzystnie cztery przelotowe otwory montażowe 312, rozmieszczone równomiernie, korzystnie na planie trapezu. Zasadniczo prostopadłe do ramienia montażowego 311 ramię poprzeczne 313 ma uchwyt 314 z otworem do osadzenia osi zawiasu 3. Ramię montażowe 311 osadzone jest na ramiaku bocznym 23 skrzydła 2, a kształt jego powierzchni osadczej 315 jest zasadniczo kopią kształtu profilu ramiaka bocznego 23 w obszarze kontaktu obu elementów. Ramię poprzeczne 313 po zmontowaniu okna usytuowane jest na wysokości montażu osłony bocznej 24 skrzydła 2 i stanowi dla niej punkt podparcia lub może stanowić punkt mocujący, w przypadku zastosowania połączenia np. klejowego lub rzepowego.

Ramię montażowe 311 mocowane jest do ramiaka bocznego 23 skrzydła 2 za pomocą wkrętów, korzystnie z wykorzystaniem wykonanych wcześniej otworów montażowych w ramiaku bocznym 23.

Ramię ościeżnicowe 32 ma kształt zasadniczo kątownika, którego ramię montażowe 321 ma korzystnie cztery przelotowe otwory montażowe 322, rozmieszczone równomiernie, korzystnie na planie trapezu. Zasadniczo prostopadłe do ramienia montażowego 321 ramię poprzeczne 323 ma uchwyt widłowy 314 do osadzenia osi 33 zawiasu 3. Ramię poprzeczne 323 ramienia ościeżnicowego 32 ma wybranie o wielkości powiązanej ż wielkością ramienia poprzecznego 313 i uchwytu 314 ramienia skrzydłowego 31. Ramię skrzydłowe i ramię ościeżnicowe połączone są obrotowo poprzez uchwyty 313 i 324, za pośrednictwem osi 33.

Ramię montażowe 321 osadzone jest na ramiaku bocznym 13 ościeżnicy 1, a kształt jego powierzchni osadczej 325 jest zasadniczo kopią kształtu profilu ramiaka bocznego 13 w obszarze kontaktu obu elementów.

Rozwiązaniem wspomagającym osadzenie ramienia ościeżnicowego 32 na ościeżnicy 1 w prawidłowej pozycji jest zastosowanie czopa 326, zintegrowanego z ramieniem ościeżnicowym 32, osadzanego w otworze osadczym 131 w ramiaku bocznym 13 ościeżnicy 1, podczas montażu przygotowanego wcześniej zestawu skrzydła 2 z zawiasami 3 do ościeżnicy 1. Wówczas powierzchnia osadcza 325 przylega do powierzchni ramiaka bocznego 13 ościeżnicy 1 i możliwe jest łatwe zamocowanie ramienia ościeżnicowego 32 w ościeżnicy 1 za pomocą wkrętów, wkręcanych poprzez otwory montażowe 322.

Korzystnie naprzeciwko zawiasów 3 w naprzeciwległych ramiakach bocznych 13 i 23 mocowane są elementy zestawu ślizgowego 4, który składa się zasadniczo z elementu ślizgowego 41 oraz gniazda ślizgowego 42.

Element ślizgowy 41 ma zasadniczo kształt i cechy montażowe takie same jak odpowiadające mu ramię skrzydłowe 31, co pokazano na rysunku Fig. 3. Główne jej elementy to: ramię montażowe 411 z otworami montażowymi 412, powierzchnia osadcza 414 i ramię poprzeczne 413. Dodatkową cechą elementu ślizgowego 41, charakterystyczną tylko dla niego, są dwie ukształtowane powierzchnie: powierzchnia ślizgowa 415, zasadniczo stanowiąca odsadzenie od powierzchni ramienia równoległa do ramienia i powierzchnia poziomująca 416.

Gniazdo ślizgowe 42 nie pełni żadnych dodatkowych funkcji poza funkcją gniazda osadczego dla elementu ślizgowego, stąd może być elementem znacznie bardziej uproszczonym. Posiada dwa otwory montażowe 421 o wielkości i rozstawie jednej pary otworów montażowych 322 w odpowiadającym mu ramieniu ościeżnicowym 32 i powierzchnię osadczą 422 o kształcie odpowiadającym kształtowi powierzchni osadczej 325 w ramieniu ościeżnicowym zawiasu 3, co pokazano na rysunku Fig. 4. Dodatkową cechą gniazda ślizgowego 42, charakterystyczną tylko dla niego, są dwie ukształtowane powierzchnie: powierzchnia ślizgowa 423, zasadniczo stanowiąca odsadzenie od powierzchni ramienia równoległa do ramienia i powierzchnia poziomująca 424.

Powierzchnia ślizgowa 415 elementu ślizgowego 41, współpracując podczas zamykania skrzydła 2 w ościeżnicy 1 z współpracującą z nią powierzchnią ślizgową 423 w gnieździe ślizgowym 42, wspomaga prawidłowe osadzenie skrzydła 2 w ościeżnicy 1 i utrzymywanie właściwej pozycji w płaszczyźnie okna. Powierzchnia poziomująca 416 elementu ślizgowego 41 osiada, zaś na powierzchni poziomującej 424 w gnieździe ślizgowym 42 i pozwala dokładnie pozycjonować skrzydło w kierunku prostopadłym do płaszczyzny okna.

PL 228 348 B1

Claims (6)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Okno dachowe lub wyłaz dachowy ze skrzydłem rozwieranym na zewnątrz, mające cechy i elementy umożliwiające zmianę kierunku rozwierania skrzydła poprzez przeniesienie mocowania zawiasów na inne ramiaki ościeżnicy i skrzydła, mające co najmniej jeden zestaw ślizgowy naprowadzający skrzydło podczas zamykania w ościeżnicy, oraz mające osłony osadzone na ramie skrzydła, z których osłony boczne zakrywają zasadniczo ramiaki boczne, osłona górna zakrywa zasadniczo ramiak górny a osłona dolna zakrywa zasadniczo ramiak dolny, znamienne tym, że zawias (3) oraz zestaw ślizgowy (4) mają wspólne cechy montażowe, umożliwiające im wzajemną zamianę położenia w obszarze tego samego elementu, tj. ościeżnicy (1) lub skrzydła (2), przy czym wspólne cechy montażowe stanowią zasadniczo wielkość i rozstaw otworów montażowych (312 i 412), (322 i 421), oraz kształt powierzchni osadczej (315 i 414), (325 i 422).
2. 2. Okno dachowe według zastrz. 1, znamienne tym, że zawias 3 ma ramię ościeżnicowe (32) mocowane do ościeżnicy (1) i ramię skrzydłowe (31) mocowane do skrzydła (2) a zestaw ślizgowy (4) ma element ślizgowy 41 mocowany do ościeżnicy (1) lub skrzydła (2) i gniazdo ślizgowe (42) mocowane odpowiednio do skrzydła (2) lub ościeżnicy (1).
3. 3. Okno dachowe według zastrz. 1 albo 2, znamienne tym, że zestaw ślizgowy (4) ma powierzchnie ślizgowe (415, 423) do naprowadzania skrzydła (2) w ościeżnicy (1), powierzchnie poziomujące (416, 424) do pozycjonowania skrzydła (2) w ościeżnicy (1) w kierunku prostopadłym do płaszczyzny okna, oraz ramię poprzeczne (413) w elemencie ślizgowym (41), które stanowi punkt podparcia lub punkt mocujący dla osłony bocznej (24) skrzydła (2).
4. 4. Okno dachowe według zastrz. 1 albo 2, znamienne tym, że zestaw ślizgowy (4) ma powierzchnie ślizgowe (415, 423) do naprowadzania skrzydła (2) w ościeżnicy (1), powierzchnie poziomujące (416, 424) do pozycjonowania skrzydła w ościeżnicy (1) w kierunku prostopadłym do płaszczyzny okna oraz ramię poprzeczne w gnieździe ślizgowym (42), które stanowi punkt podparcia lub punkt mocujący dla osłony bocznej (24) skrzydła.
5. 5. Okno dachowe według zastrz. 1 albo 3, znamienne tym, że ramię skrzydłowe (31) zawiasu (3) ma kształt zasadniczo kątownika, w którym ramię montażowe (311) ma co najmniej dwa przelotowe otwory montażowe (312), oraz zasadniczo prostopadłe do niego ramię poprzeczne (313) służące do osadzenia osi zawiasu (3) i stanowiące punkt podparcia lub punkt mocujący dla osłony bocznej (24) skrzydła (2).
6. 6. Okno dachowe według zastrz. 1 albo 3, znamienne tym, że ramię ościeżnicowe (32) zawiasu (3) ma czop (326) wsuwany do otworu osadczego (131) w ościeżnicy (1) podczas montażu.