Wynalazek niniejszy dotyczy samo¬ czynnego urzadzenia do doprowadzania kapsli, zwlaszcza kapsli z jezyczkami do zrywania, ze zbiornika kapsli do maszyny do zamykania niemi butelek, przyczem ma¬ szyny te zwykle skladaja sie albo z kilku glowic, sluzacych do zamykania butelek kapslami oraz obracajacych sie dokola jednego i tego samego walu, albo posiadaja jedna tylko taka glowice. Urzadzenie, do¬ prowadzajace kapsle, ma zwlaszcza na ce¬ lu umozliwienie ciaglego ich doprowadza¬ nia z szybkoscia, odpowiadajaca sprawno¬ sci glowic, w taki sposób, aby kapsle zo¬ staly umieszczone w polozeniu, wlasciwem do wprowadzenia ich do odpowiedniej glo¬ wicy zamykajacej* Na rysunkach uwidoczniono w rozmai¬ tych przykladach wykonania zastosowanie wynalazku do maszyn z jedna wzglednie kilkoma glowicami zamykajaceml.Fig. 1 przedstawia w mniejszej podzial- ce, czesciowo schematycznie, calkowity wi¬ dok urzadzenia; fig. 2 — przekrój piono¬ wy tego samego urzadzenia oraz jednej z glowic zamykajacych; fig. 3 i 4 przedsta¬ wiaja to samo urzadzenie, lecz widziane zgóry i czesciowo w przekroju poziomym, przyczem niektóre czesci na fig. 4 sa uwi¬ docznione w innych polozeniach, niz na fig. 3; fig. 5 i 6 — schematycznie szczególy w wiekszej podzialce; fig. 7 przedstawia przekrój urzadzenia, doprowadzajacego kapsle do maszyny z jedna, to znaczy nie- obracajaca sie glowica zamykajaca; fig. 8 — 13 przedstawiaja szczególy urzadze¬ nia; fig. 11 — schematycznie widok boczny jednego ze szczególów wedlug fig. 10; fig. 12 i 13 — schematyczne widoki szczegó¬ lów, widziane zgóry.Cyfra 1 oznacza zbiornik kapsli, cyfra 2 — slup podstawowy, na którym jest osa-dzony wspomniany ^zbiornik, a cyfra 3 — beben obrotowy, którego zadanie polega na doprowadzeniu kapsli ze zbiornika do ru¬ ry lub kanalu 4, po którym spadaja one do urzadzenia, doprowadzajacego kapsle, u- mieszczonego przed glowicami zamykaja- cemi 5. Na fig. 1 zaznaczono przyklad o- sadzenia glowic na slupie 6. Opis budowy zbiornika i bebna zostal tutaj pominiety, poniewaz nie lezy to w zakresie wynalaz¬ ku. Dolna czesc kanalu 4 znajduje sie w czesci 35 podstawy, która jest umocowana na slupie 2 przy glowicach 5. Kapsle, jak zwykle, sa doprowadzane do dolnej pozio¬ mej czesci kanalu zapomoca nieprzerwane¬ go strumienia powietrza. Przewód sprezo¬ nego powietrza i jego otwory w dnie kana¬ lu oznaczono liczbami 36, 37, 38 (fig. 2, 5); uwidocznione na rysunku glowice sa tego typu, w którym kapsle sa wprowadzane do glowicy zboku przez otwór 40 i sa w niej przytrzymywane w miejscu nad szyjka bu¬ telki dzieki dzialaniu ssacemu w miejscu 55 przewodu prózniowego, oznaczonego liczba 56. Budowa glowicy jest równiez po¬ minieta, poniewaz nie stanowi ona przed¬ miotu wynalazku. Do kazdej glowicy nale¬ zy plytka, podnoszaca butelki. Na rysunku uwidoczniono tylko jedna plytke 54, pod¬ noszaca butelki.Gdy kazda z glowic 5 z otworami 40 do wprowadzania kapsli przechodzi obok wy¬ lotu kanalu 4, wówczas chwyta ona z nie¬ go jedna kapsle. Poniewaz jest rzecza ko¬ nieczna, aby kazda kapsla zostala we wla¬ sciwym czasie wydmuchana z kanalu, w ce¬ lu dostania sie jej do glowicy, oraz aby je¬ zyczek / kapsli byl skierowany od srodka glowicy do zewnatrz w chwili wejscia kaps¬ li do glowicy, przeto jest przewidziane specjalne urzadzenie, zapewniajace ko¬ nieczna pod tym wzgledem dokladnosc.W czesci 35 podstawy (fig. 2, 3, 4) fest osadzony zboku kanalu 4 wal pionowy 42, biegnacy poprzecznie przez czesc 35 pod¬ stawy. Na dolnym koncu walu umieszczo¬ ny jest tak zwany napelniacz 43, a na gór¬ nym koncu walu osadzone jest ramie 44 (patrz równiez fig. 5, 6). To ostatnie jest polaczone obrotowo ze zderzakiem 46, któ¬ ry porusza sie w kierunku poprzecznym wzgledem kanalu, a wskutek obracania sie napelniacza 43 czesc zatrzymywana wsu¬ wa sie do kanalu 4 i zamyka go. Nastepnie przed kanalem umieszczony jest suwak 47, przesuwajacy sie w jego kierunku po¬ przecznym, dociskany do ramienia 44 spre¬ zyna 48, której jeden koniec jest przymo¬ cowany do slupa 2. Suwak 47 jest prowa¬ dzony zapomoca srub 50, umocowanych w czesci 35 podstawy i przesuwajacych sie w rowkach 51 suwaka. Na spodniej stronie suwaka jest osadzony trzpien oprawy 52, który sluzy do tego, aby zamykal naprze- mian z zatrzymywaczem kapsli 46 kanal 4 w polozeniu, uwidocznionem na fig. 3 i 5.Po kazdem wyjsciu jednej kapsli czesci ustawiaja sie w polozenia, wskazane np. na fig. 3 i 5. Urzadzenie dziala w sposób na¬ stepujacy.Gdy glowica 5 znajduje sie wpoblizu wylotu 39 kanalu 4 (fig. 2), wtedy butelka 60 styka sie z napelniaczem 43. Napelniacz ten zostaje obrócony wbok (fig. 4), zatrzy- mywacz kapsli 46 zostaje wsuniety w ka¬ nal miedzy pierwsza i druga kapsle (fig. 6), a czop 52 wysuwa sie z kanalu (fig. 4, 6) dokladnie w tej chwili, w której glowica znajduje sie przed wylotem 39 kanalu.Pierwsza kapsla zostaje wprowadzona strumieniem powietrza do glowicy, podczas gdy nastepna kapsla jest zatrzymana je¬ szcze czescia 46. Jezeli kapsla przybiera w wylocie kanalu polozenie, uwidocznione na fig. 5 linjami pelnemi, wówczas zostaje ona obrócona zapomoca glowicy mniej wie¬ cej w polozenie, zaznaczone linjami prze- rywanemi (jezyczek t zostal przesuniety pod czop 52). Nastepnie jezyczek t pod dzialaniem strumienia powietrza, wyplywa¬ jacego z otworu 38, opiera sie przez chwile o krawedz 40a w otworze 40, poczem zo- — 2 —i staje obrócony, i kapsla z jezyczkiem, zwróconym do zewnatrz, zostaje wreszcie wrzucona do glowicy. Azeby kapsla ta, w chwili wprowadzenia jej do glowicy, nie zostala zatrzymana kapsla, znajdujaca sie za nia, gdy jezyczki / obydwóch kapsli zetkna sie ze soba, jak to uwidoczniono np. na fig. 6, czesc 46 posiada tak odmierzona szerokosc i ksztalt klinowy, ze zwalnia ostatnia kapsle przy wsunieciu sie miedzy obie kapsle.Umocowanie kapsli na butelce odbywa sie podczas dalszego obracania sie glowi¬ cy.Skoro butelka przejdzie obok napelnia- cza 43, wtedy napelniacz oraz ramie 44, zatrzymywacz 46, suwak 47 i czop 52 pod dzialaniem sprezyny 48 i drugiej sprezyny 58 (fig. 1 i 2) ustawiaja sie ponownie w po¬ lozenie, uwidocznione na fig. 3 i 5, przy- czem nastepna kapsla dociera do polozenia wydmuchowego. Nieruchoma glowica 62 jest podobna do opisanej juz glowicy pod tym wzgledem, iz posiada otwór doprowa¬ dzajacy 40, umieszczony w bocznej sciance, a naprzeciwko niego otwór ssawny 55 z przynaleznym przewodem prózniowym 56.W czasie zamykania butelki koniec jej szyjki zostaje wsuniety w glowice i nieco ja podnosi, przyczem kapsla zostaje nasa¬ dzona. Postac wykonania wynalazku we¬ dlug fig. 7 pod zadnym wzgledem nie rózni sie od opisanej juz postaci wykonania. Rów¬ niez i ona posiada czesc zatrzymowa 46 i czop 52, a napelniacz i inne czesci sa prze¬ stawiane zapomoca butelki. Poniewaz jed¬ nak glowica jest nieobrotowa, przeto prze¬ stawianie czesci odbywa sie po umieszcze¬ niu butelki na plytce podnoszacej 54. Bu¬ telka przytrzymuje wtedy napelniacz w danem polozeniu, dopóki nie zostanie zdje¬ ta. Czesc zatrzymowa 46 i czop zatrzymo- wy 52 zmieniaja sie, wskutek czego za kaz¬ dym razem, gdy zdejmuje sie butelke, do polozenia wydmuchowego dociera nowa kapsla.Poniewaz glowica 62 nie obraca sie, przeto nie moze ona wspóldzialac w wy¬ prostowywaniu jezyczka w sposób, wyja¬ sniony na fig. 5. Zamiast tego otwór ssaw¬ ny 55 moze byc tak szeroki, aby jezyczek mógl sie w nim pomiescic. Wskutek tego kapsla pozostaje w glowicy równiez i wte¬ dy, gdy jezyczek przy wydmuchiwaniu jest zwrócony wzgledem wylotu 39 do ze¬ wnatrz.Napelniacz moze byc przestawiany za¬ miast bezposrednio zapomoca butelki, po¬ srednio, to znaczy, zapomoca czesci, uru¬ chomianej butelka. Taka postac wykona¬ nia, dajaca sie zastosowac przy wiekszej liczbie obrotów glowic zamykajacych, uwi¬ doczniono schematycznie na fig. 8. Przyje¬ to, ze napelniacz 43 jest tutaj przestawiany zapomoca plytki 65, na której postawiono butelke. Plytka ta moze poruszac sie wgó- re i wdól i spoczywa na sprezynie 66, któ¬ ra, gdy na plytce niema butelki, utrzymuje plytke w polozeniu (oznaczonem linjami pelnemi), w którem znajduje sie ona nad poziomem napelniacza, a wiec przy obra¬ caniu sie dokola slupa nie moze przesta¬ wic napelniacza.Sprezyna jest jednakze obliczona tak, ze plytka, po umieszczeniu na niej butelki, zostaje nacisnieta wdól do jednego pozio¬ mu z napelniaczem 43, wskutek czego zo¬ staje on przestawiony zapomoca plytki podczas jej obracania sie.W postaci wykonania wedlug fig. 7 na¬ pelniacz 43 moze byc przestawiany zapo¬ moca plytki podnoszacej 54 lub polaczo¬ nej z nia czesci, podczas gdy plytka poru¬ sza sie wgóre i wdól, np. w sposób, wyja¬ sniony schematycznie na fig. 9. Plytka 54 jest zaopatrzona w wystajacy do góry kciuk 68, którego ukosnie scieta powierzch¬ nia 69 przestawia, przy podnoszeniu sie plytki, napelniacz 43, widziany tutaj od konca. Napelniacz 43, podczas dalszego po¬ ruszania sie plytki, jest przytrzymywany w przestawionem polozeniu pozostala cze- — 3 —scia kciuka, a w polozenie wyjsciowe jest on sprowadzany zpowrotem dopiero wtedy, gdy plytka ponownie znajduje sie w po¬ lozeniu dolnemu Jest rzecza jasna, ze wynalazek moze równiez ifciec zastosowanie przy zamyka¬ niu butelek kapslami bez jezyczka.Zderzak moze byc zamiast przesuwne¬ go -^ obrotoWy, wskutek czego moze on byc miedzy innemi wykonany z jednego ka¬ walka diaterjalu (fig. 10). Zderfeak ten jest oznaczony liczba 70. Jest on umocowany bezposrednio na wale 42, a wiec jest obra¬ cany napelniaczem 43. Nadto zderzak ten jest Umieszczony przy kanale 4, którego dolna czesc jest zaopatrzona w specjalnie do tego celu utworzona dysze 71, odpowia¬ dajaca czesci 35 na fig. 1 i 2. Ceche cha¬ rakterystyczna zderzaka stanowia dwa wy¬ stepy 72, 73. Na fig. 10 w jednem poloze¬ niu zderzak jest uwidoczniony linjami pel- nemi, a w drugiem polozeniu — linjami przerywanemi. Skoro zderzak zostaje obró¬ cony w to drugie polozenie, wówczas wy¬ step 73 wchodzi miedzy dwie ostatnie kaps¬ le i przesuwa ostatnia z nich naprzód, pod¬ czas gdy jednoczesnie wystep 72 pozosta¬ wia wolne miejsce na te kapsle, dzieki cze¬ mu moze ona byc wprowadzona do glowicy.Jednoczesnie zostaje równiez zamknieta droga przesuwu kapsli, znajdujacych sie poza wystepem 23. Skoro butelka przejdzie juz obok napelniacza, zderzak ponownie zajinuje polozenie, zaznaczone linjami pel- nemi, poczehi kapsla zostaje przesunieta (wdttiuchnieta) w swe polozenie ta wyste¬ pem 72.Otwór 38 jest umieszczony w plytce 38x, która odslania rowek 75, biegnacy w kierunku odprowadzania kapsli i laczacy sie z przewodem 36. Wylot odgalezienia 36x przewodu 36 tworzy otwór 37; powie¬ trze jest doprowadzane (wdmuchiwane) do przewodu przez rowek w kanale 4. Fig. 11 wskazuje tylko dysze wydmuchowa i czesci kanalu 4 oraz przewodu 36. Z po¬ wyzszego Wynika, ze wystepy 72 i 73 zmie¬ niaja sie w podobny sposób, jak z otrzymy- wacza 46 i 52. Opisane urzadzenie stanowi jednak znaczne uproszczenie w porównaniu z zatrzymywaczem 46 i 52.Wedlug fig. 10 zderzak obraca sie ru¬ chem zwrotnym. Moze on jednak obracac sie tu tylko w jednym i tym samym kierun¬ ku, jak uwidoczniono schematycznie na fig. 12 i 13. Urzadzenie to jest prostsze od u- rzadzen, poprzednio opisanych, i nadaje sie zwlaszcza do maszyn o glowicach obroto¬ wych i o dwóch, ewentualnie o kilku dy¬ szach wydmuchowych, dzieki czemu moz¬ na znacznie zwiekszyc sprawnosc tych ma¬ szyn z zachowaniem tej samej dokladnosci, jaka posiadaja maszyny poprzednio opisa¬ ne. Kazda z dysz A i B, odpowiadajacych dyszy 71, jest zaopatrzona w jeden zderzak C wzglednie D, osadzony na czopie osio¬ wym i obracany zapomoca kól zebatych J wzglednie K, w polaczeniu z walem E wzglednie F, stanowiacym odpowiednik wa¬ lu 42. Na wale jest osadzony napelniacz w postaci krzyza obrotowego G wzglednie H, umieszczonego na drodze butelki tak, ze kazda mijajaca go butelka 60 obraca go hp. o cwierc obrotu. Stosunek przeniesienia miedzy walem i przynaleznym zderzakiem jest taki, ze równiez i zderzak zostaje jed¬ noczesnie obrócony o cwierc obrotu. Za¬ sadniczym ksztaltem zderzaka jest np. ksztalt okragly z dwoma srednicowo prze- ciwleglemi, dostosowanemi do kapsli wycie¬ ciami. Zatrzym D (na prawo) przesunal wlasnie kapsle do znajdujacej sie wlasnie przed nia glowicy, której butelka sama do¬ prowadzila zatrzymywacz w to polozenie.Nastepna kapsla jest w tej dyszy wydmu¬ chowej zatrzymana tylko zapomoca zderza¬ ka. Nastepna butelka 60 obraca zderzak C o cwierc obrotu od wskazanego polozenia, wskutek czego zaopatruje sie w kapsle z dyszy A. Gdy butelka ta mija dysze B, wówczas obraca ona jej zderzak o cwierc obrotu, wskutek czego dysza ta ustawia sie - 4 —w takiez polozenie, jakie zderzak C zajmu¬ je wlasnie na rysunku. Nastepnie zderzak zostaje obrócony trzecia butelka i t- d. Z powyzszego wynika, ze obie dysze zmienia¬ ja sie przy wydmuchiwaniu, wskutek czego butelki otrzymuja kapsle naprzemian z dy¬ szy A i z dyszy B. Kapsle sa wdmuchiwane do dysz A, B wzglednie wydmuchiwane z nich sprezonem powietrzem, jak to juz opi¬ sano przedtem.W niektórych przypadkach, np. w ma¬ szynach wiekszych, mozna zastosowac wieksza liczbe dysz. PL