Wszystkie znane procesy odmetniania, stosowane przy otrzymywaniu bialej kla¬ rownej melasy do celów fabrykacji droz¬ dzy prasowanych, wymagaja obszernej a- paratury, duzych kosztów nakladu, a przedewszystkiem wiele czasu.W praktyce najwiecej jest stosowane odmetnianie kwasne na cieplo oraz od- metnianie alkaliczne na goraco; zabiegi te wymagaja jednak oprócz bardzo duzych o- sadników, potrzebnych do osadzania osadu, takze znacznych ilosci wody, uzywanej w postaci pary, oraz wody do chlodzenia, Oszczednosc wody, uzywanej w postaci pary, oraz wody do chlodzenia mozna o- siagnac jedynie kosztem duzego nakladu czasu, poniewaz mniej rozcienczona melasa wymaga dluzszego czasu do osadzenia me¬ tów. Zyskac na czasie mozna jedynie za- pomoca obszernych kosztownych aparatów, nie czekajac na calkowite osadzenie sie metu, lecz poddajac saczeniu przez apara¬ ty filtrujace roztwór na pólodmetniony.Prócz tego dlugie ogrzewanie melasy przyspiesza powstawanie barwników humi- nowych, powodujacych, zdaniem wielu fa¬ chowców, ciemniejsze zabarwienie drozdzy.Te niedogodnosc usilowano usunac, sto¬ sujac sposoby odmetniania na zimno, przy- czem czasami jest uzywane odmetnianie kwasne, a czasami — odmetnianie alkalicz¬ ne. Dzieki temu uproszczona zostala niecoaparatura, pomimo to musi ona zawierac jednak jeszcze wielkie osadniki, a sam pro¬ ces wyinaga zuzycia duzej ilosci srodków chemicznych oraz znacznej ilosci czasu.Straty czasu staly sie nawet wieksze, ponie¬ waz lepkosc zimnego roztworu jest wieksza od lepkosci roztworu goracego, a wskutek tego ciala zmetniajace potrzebuja wiecej czasu na osadzenie sie. Wielka wade tych metod stanowi jednak niebezpieczenstwo infekcji, poniewaz roztwór pozostaje przez czas dluzszy w warunkach, sprzyjajacych rozwojowi drobnoustrojów. Wskutek tego tez w praktyce sposoby te sa malo stoso¬ wane. -:.-''.-: ' Odmetnianie na zimno próbowano ulep¬ szyc i uproscic "w ten sposób, ze melase bez ogrzewania i bez dodatku srodków chemicz¬ nych odmetniano ^po rozcienczeniu woda za- pomoca pras saczkowych (blotniarjek).Dzieki temu aparatura zostala jeszcze bar¬ dziej uproszczona, lecz koszt fabrykacji znacznie sie zwiekszyl, poniewaz zuzycie maierjalu saczkowego oraz masy saczko¬ wej jest bardzo duze, a prócz tego obsluga pras wymaga wiele czasu. Poza tern apara¬ ty filtrujace latwo sie zatykaja lub staja sie nieszczelne, co specjalnie przy fabrykacji drozdzy stanowi przeszkode w ruchu. Po¬ nadto aparaty filtrujace z czasem zmieniaja swoja sprawnosc i nowy aparat dziala sku¬ teczniej od saczka, nabitego juz materjalem odfiltrowanym.Wynalazek niniejszy polega na tern, ze melase witanie handlowym bez uprzedniej obróbki srodkami chemicznemi, lecz po u- przedniem zmieszaniu jej z woda prowadzi sie przez szybkobiezny beben wirówkowy, a nastepnie wprowadza otrzymany roztwór do kadzi fermentacyjnej. Mieszanie melasy z woda dobrze jest uskuteczniac w pompie, zasilajacej wirówke.W ten sposób aparatura, potrzebna do odmetniania, ogranicza sie do wirówki i pompy oraz wymaga pomieszczenia, stano¬ wiacego zaledwie ulamek miejsca, jakiego wymaga przeprowadzanie wszelkich in¬ nych sposobów.Koszty instalacji oraz prowadzenia pro¬ cesu sa mniejsze; unika sie wszelkiej stra¬ ty czasu oraz niebezpieczenstwa infekcji.W praktyce wynika stad korzysc ta, ze w sposobie tym ogrzewanie w celu steryliza¬ cji w przeciwienstwie do sposobów znanych odgrywa role mniej wazna, a czestokroc jest zupelnie zbyteczne.Strata melasy jest znacznie mniejsza, niz we wszystkich znanych sposobach, po¬ niewaz w wirówce otrzymuje sie prawie su¬ chy mul. Przytem okazalo sie, ze dzieki te¬ mu oczyszczaniu zappmoca wirówki melasa nabiera szczególnej jednorodnosci, tak iz róznice skladu surowej melasy zostaja wy¬ równane. Otrzymane drozdze sa nadzwy¬ czaj jasne i sa zawsze jednakowo dobre, niezaleznie od stanu surowej melasy. Wla¬ sciwoscia ta nie odznacza sie zaden inny sposób odmetniania melasy. Bezposrednio po puszczeniu w ruch wirówki mozna roz¬ poczac fermentacje, oszczedzajac w ten sposób czas, potrzebny dotychczas do zacie¬ rania i odmetniania melasy. Stanowi to znaczna korzysc techniczna. W praktyce, umieszczajac wirówki np. wpoblizu kadzi fermentacyjnej, mozna równiez oszczedzic sile robocza, poniewaz wirówke moze obslu¬ giwac robotnik, dozorujacy kadzie fermen¬ tacyjne. Jesli surowa melasa wymaga stery¬ lizacji przed odwirowaniem, . to potrzebna jest do tego celu zaledwie 0,1 ilosci pary, zuzywanej w dotychczasowym procesie ugo¬ towania. Zmniejsza sie równiez znacznie zu¬ zycie wody chlodzacej podczas fermentacji, poniewaz ogrzaniu podlegaja znacznie mniejsze ilosci melasy. Dzieki mozliwosci prowadzenia procesu w roztworach obojet¬ nych znacznie sie obniza zuzycie naczyn fermentacyjnych i aparatów. Przytem o- szczedza sie równiez tluszcz fermentacyj¬ ny, poniewaz brzeczki, fermentujace w tych warunkach, pienia sie bardzo slabo.Aby osiagnac calkowite odmetnienie — 2 —melasy, najlepiej jest zastosowac wirówke o specjalnej budowie, Okazlo sie bowiem, ze wirówki zwyklej budowy, np- z wkladka talerzowa, wkladka blaszkowata lub skrzy¬ dlowa, niezawsze umozliwiaja osiagnie¬ cie odmetme&ia bez zarzutu. Aby otrzymac melase zupelnie bezbarwna, a wiec od- metniona przy najlepszym wyzyskaniu wi¬ rówki, nalezy zawarte w niej zanieczyszcze¬ nia mozliwie szybko odciagac z obiegu kra¬ zenia, W tym celu beben wirówkowy fest podzielony na komory pierscieniowe, umie¬ szczone jedna za druga, w których komory szlamowe moga byc osloniete sitami od strony kanalów przeplywu. Dzieki temu po¬ dzialowi z roztworu odciaga sie stopniowo coraz drobniejsze mety. W strefach wiek- szego natezenia dzialania sily odsrodkowej stopien czystosci jest coraz wiekszy, dzieki czemu wzmaga sie skutecznosc sily oddzie¬ lajacej.Wady filtru, posiadajacego pory, które sie z czasem zwezily, w wirówkach nie wy¬ stepuja, gdyz kanaly przeplywowe sie nie zwezaja. Wewnatrz tych kanalów osadza¬ ja sie ze strumienia materjaly ciezkie i za¬ wiesina. W zastosowanych tu komorach szlamowych osadzaja sie mety, dzieki cze¬ mu osiaga sie zupelnie inny efekt odmetnia- nia niz przy znanem filtrowaniu rozcien¬ czonej melasy.W tym celu stosuje sie w mysl wynalaz¬ ku niniejszego wirówki, zaopatrzone w beb¬ ny, podzielone na umieszczone szeregowo komory pierscieniowe, przyczem poszcze¬ gólne komory te sa zaopatrzone w pojedyn¬ cze lub podwójne komory do chwytania ga¬ tunkowo ciezszych i gatunkowo lzejszych cial zmetniajacych, oddzielone sitami od kanalów przeplywowych.Na rysunku przedstawiono przyklad u- rzadzenia odmetniajacego czesciowo w wi¬ doku oraz w srodkowym przekroju osio¬ wym.Surowa melasa ze zbiornika /, w którym jest przechowywana w stanie handlowym, splywa ewentualnie po sterylizacji przez przewód 2 do pompy 4, a jednoczesnie wo¬ da, potrzebna do rozcienczenia, doplywa przez przewód 3. W celu dokladnego mie¬ szania melasy z woda wydajnosc pompy moze byc dobrana tak, aby strumien glów¬ ny przez przewód obiegowy 5 doplywal zpowrotem przed pompei roztwór przecho¬ dzil wskutek tego przez pompe kilkakrot¬ nie. Rozcienczona melase pfzewodem 7 prowadzi sie do jednej lub laiku wirówek $, w których przeplywa ona przez beben 9 we wskazanym kierunku. W komorach mu- lowych 10 i 11 osadzaja sie mety. Odmet- niony roztwór opuszcza beben przez prze¬ wód 12 i przy jego wylocie 13 splywa do kadzi fermentacyjnej 6. Caly aparat moze byc zabezpieczony od dostepu powietrza.W ten sposób unika sie wszelkiej infekcjL Moze byc równiez korzystne odgazowy¬ wanie melasy albo tez jej przewietrzanie, co uskutecznia sie najprosciej w przestrze¬ niach zbiorczych bebna, do którego przyla¬ cza sie aparat odciagajacy gazy, lub apa¬ rat, wytwarzajacy próznie, przyczem prze- filtrowane powietrze przedmuchuje sie przez strumien uchodzacej cieczy 14.Okazalo sie, ze dobre jest zmieszanie melasy i wody bezposrednio przed ich wprowadzeniem do wirówki. Jesli bowiem wprowadzac melase i wode do bebna wi¬ rówkowego osobno, to melasa, jako ciezsza, osadza sie na obwodzie bebna i zamyka przeplyw wody. Jesli zas cala ilosc melasy zmieszac uprzednio z woda w osobnem na¬ czyniu, to sklad roztworu ulega z czasem zmianie, a zwlaszcza zmienia sie zawartosc zanieczyszczen. Gdyby zawartosc tego na¬ czynia wpuszczac przez wirówke do kadzi fermentacyjnej, to pod koniec fermentacji nalezaloby sprawnosc bebna obnizyc, po¬ niewaz wtedy zawartosc brudu bylaby naj¬ wieksza. Nierównomierny doplyw i nierów¬ ny sklad cieczy zaklócaja równiez stan równowagi w bebnie wirówkowym, ponie¬ waz powoduja powstawanie wirów i zmia- — 3 —taja znowu osadzony mul. Wskutek tego tez wazne jest dobre zmieszanie melasy z woda bezposrednio przed wejsciem do wi¬ rówki. Odwirowywany materjal ma stale ten sam sklad, a tern samem staly ciezar wlasciwy. Dzieki zastosowaniu do miesza¬ nia roztworu pompy, zasilajacej bebny, a- parat staje sie mozliwie najprostszy. PL