Wynalazek niniejszy dotyczy wytwarza¬ nia wezów gumowych, posiadajacych jedna lub kilka wkladek wzmacniajacych wewnatrz scianki gumowej w celu osiagniecia okre¬ slonej wytrzymalosci na sciskanie. Dotych¬ czas jako wkladki stosuje sie plecionki lub tkaniny z nici wlókienniczych lub z drutów metalowych. Zewnetrzna powloka gumowa jest gladka lub posiada odcisk tkaniny owi¬ jajacej wzglednie jest zlobkowana.Weze te moga byc wytwarzane na pro¬ stych rdzeniach, np. rurach stalowych, wsku¬ tek czego moga posiadac tylko ograniczona dlugosc, zaleznie od dlugosci rdzenia lub kotla wulkanizacyjnego. Wynalazek niniej¬ szy dotyczy wytwarzania wezów bez uzywa¬ nia rdzenia, w odcinkach o dlugosci nieogra¬ niczonej, w ten sposób, ze waz, wytworzony w sposób dowolny, np. sposobem natrysko¬ wym na maszynie do wyrobu wezów, zostaje wypelniony cieklym lub gazowym czynni¬ kiem sprezonym i w tym stanie zostaje w nim umieszczona jedna lub kilka wkladek wzmacniajacych; nastepnie waz zostaje po¬ kryty zewnetrzna warstwa gumy i wreszcie calosc zostaje zwulkanizowana.Wewnetrzna rura w wezu, stanowiaca jego istotna czesc skladowa, przy dalszej fabrykacji weza odgrywa role rdzenia, wo¬ bec czego rdzen w postaci stalego trzpienia jest zbedny. Ta wewnetrzna rura gumowa weza musi posiadac pewna wytrzymalosc na sciskanie i rozciaganie, aby sie mogla nada¬ wac do dalszej obróbki. Wytrzymalosc na sciskanie jest osiagana przez zastosowanie takiego gatunku gumy, który i w stanie nie-wulkanizowanym jest dostatecznie odporny, lub tez przez czesciowa wulkanizacje wstep¬ na mniej odpornego gatunku gumy; wytrzy¬ malosc na rozciaganie jest osiagana przez zastosowanie nici podluznych z materjalu wlókienniczego lub metalu, które sa rozmie¬ szczane równomiernie dookola powloki we¬ wnetrznej wewnatrz scianki rury lub na jej powierzchni w takiej liczbie, ze nici te po¬ siadaja lacznie dostateczna wytrzymalosc, pozwalajaca na zastosowanie na wzmocnio¬ nej w ten sposób rurze wewnetrznej wkla¬ dek wzmacniajacych i powloki gumowej, przyczem dalsza praca nie jest ani utrudnia¬ na, ani uniemozliwiana przez wydluzanie sie latwo rozciagliwej rury wewnetrznej.Wytwarzanie wezów sposobem wedlug wynalazku odbywa sie jak nastepuje.Wewnetrzna rure weza wytwarza sie ja¬ kimkolwiek znanym sposobem, np. zapomoca natryskowej maszyny do wytwarzania we¬ zów i, w razie potrzeby, poddaje sie ja wul¬ kanizacji wstepnej. Nici podluzne moga byc nalozone albo juz przy wytwarzaniu we¬ wnetrznej rury, np. na maszynie, po wyjsciu rury z glowicy natryskowej, albo, co jest prostsze, pózniej przy nakladaniu wkladek wzmacniajacych. Rure wewnetrzna wypel¬ nia sie gazem, np. powietrzem, lub ciecza, np. woda, pod okreslonem cisnieniem, które zalezy od grubosci scianek i przeswitu rury wewnetrznej i moze wynosic 0,5 do 1 atm.Po nadeciu rury naklada sie na nia jedna lub kilka wkladek wzmacniajacych, przy¬ czem np. zapomoca maszyny do oplatania przymocowuje sie na zewnetrznej stronie rury wewnetrznej nici naciagowe. Wkladki wzmacniajace moga byc wykonane w znany sposób, np. przez oplecenie lub omotanie dwiema warstwami nici lub tasm, przebiega- jacemi srubowo w przeciwnych kierunkach.Dla osiagniecia dobrego polaczenia pomie¬ dzy rura wewnetrzna a znajdujacemi sie dookola niej warstwami gumy dobrze jest wykonac wkladki wzmacniajace tak, aby tylko czesciowo przykrywaly one znajduja¬ ca sie pod niemi powierzchnie gumowa. Dla osiagniecia dobrego polaczenia z warstwa gumy, wzmocniona rure wewnetrzna smaru¬ je sie jeden lub kilka razy rozczynem gumy lub tez przeprowadza sie rure przez rozczyn gumy jeszcze przed wykonaniem oplecenia lub omotania tak, ze materjal oplatajacy zo¬ staje umieszczony na wilgotnej jeszcze po¬ wierzchni gumowej w jednym zabiegu. Moz¬ na przepuscic poszczególne nici lub tasmy przed opleceniem lub omotaniem przez roz¬ czyn gumy i jeszcze wilgotne nawijac na ru¬ re wewnetrzna.Rure wewnetrzna po wyschnieciu roz- czynu gumy pokrywa sie warstwa gumy, co moze byc dokonywane w znany sposób za¬ pomoca maszyny do wytwarzania wezów lub zapomoca walców kalibrowych i plytek gu¬ mowych. Ta warstwa gumy albo tworzy ze¬ wnetrzna warstwe weza, albo tez na nia na¬ klada sie ponownie jedna lub kilka wkladek wzmacniajacych kolejno z warstwami gumy w sposób wyzej podany, przyczem ostatnia warstwa jest zawsze warstwa gumy, jako o- slona weza. Zewnetrzna powloka gumowa moze byc równiez profilowana, np. zlobko¬ wana, co jest osiagane przez zastosowanie przy natryskiwaniu odpowiednio uksztalto¬ wanego otworu wylotowego.Wykonczony waz nastepnie wulkanizuje sie, przyczem w celu unikniecia splaszczenia go napelnia sie go gazowym lub cieklym srodkiem sprezonym pod cisnieniem 1 — 4 atm, zaleznie od rodzaju i wielkosci weza.Wkladki wzmacniajace, które, odpowiednio do zastosowania weza, sa obliczone na znacz¬ nie wyzsze cisnienie, wytrzymuja swobod¬ nie to cisnienie wewnetrzne i uniemozliwia¬ ja wobec tego niedopuszczalne powiekszenie sie srednicy weza lub pekniecie scianki we¬ za. Wulkanizacje przeprowadza sie w zna¬ ny sposób, np. tak, ze waz, wypelniony srodkiem sprezonym, uklada sie plaskiemi spiralami w plaskich panwiach w talku, ma¬ gnezji lub podobnym materjale, lub tez po owinieciu weza jedna lub kilkoma warstwa- — 2 —mi tasm (owijaczy) nawija go sie na beben, znów po uprzednicm wypelnieniu go spre¬ zonym srodkiem. Owijacze nawija sie najle¬ piej bezposrednio po nalozeniu oslony gu¬ mowej. Panwie wulkanizacyjne wzglednie bebny z materjalem do wulkanizowania na¬ grzewa sie w odpowiednim kotle bezposred¬ nio para pod cisnieniem, niedbednem do prawidlowej wulkanizacji, w ciagu okresu czasu, potrzebnego do zwulkanizowania da¬ nego gatunku gumy, wskutek czego nastepu¬ je wulkanizacja weza. Sprezony srodek, niezbedny do osiagniecia cisnienia wewnetrz¬ nego w wezu podczas procesu wulkanizacji, moze byc doprowadzany równiez do we¬ zów, znajdujacych sie w kotle, zapomoca rur, przechodzacych przez scianke kotla, przyczem waz jest stale polaczony ze zró¬ dlem cisnienia, a wysokosc cisnienia w wezu moze byc zarówno mierzona, jak i ewentual¬ nie regulowana.Po zakonczeniu wulkanizacji cisnienie wewnetrzne usuwa sie, zastosowane zas e- wentualne owiniecie zewnetrzne — zdejmu¬ je, a z wezów, ogrzewanych w panwiach, u- suwa sie przylepiony materjal, w którym waz byl ulozony.Sposób wedlug wynalazku i weze, wy¬ konane wedlug niego, posiadaja te zalete, ze mozna wykonywac weze dowolnej dlugosci, przyczem fabrykacja jest szybka i tania.Wskutek tego przy wiekszych dlugosciach przewodów potrzeba mniej laczników, przez co zmniejsza sie koszt metra biezacego we¬ za. PL