PL217649B1 - Bezniklowy okołoeutektyczny silumin wytwarzany z wtórnych materiałów wsadowych - Google Patents

Bezniklowy okołoeutektyczny silumin wytwarzany z wtórnych materiałów wsadowych

Info

Publication number
PL217649B1
PL217649B1 PL391838A PL39183810A PL217649B1 PL 217649 B1 PL217649 B1 PL 217649B1 PL 391838 A PL391838 A PL 391838A PL 39183810 A PL39183810 A PL 39183810A PL 217649 B1 PL217649 B1 PL 217649B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
silumin
nickel
free
produced
periodic table
Prior art date
Application number
PL391838A
Other languages
English (en)
Other versions
PL391838A1 (pl
Inventor
Edward Czekaj
Original Assignee
Inst Odlewnictwa
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Inst Odlewnictwa filed Critical Inst Odlewnictwa
Priority to PL391838A priority Critical patent/PL217649B1/pl
Publication of PL391838A1 publication Critical patent/PL391838A1/pl
Publication of PL217649B1 publication Critical patent/PL217649B1/pl

Links

Landscapes

  • Catalysts (AREA)

Description

Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku jest bezniklowy okołoeutektyczny silumin wytwarzany z wtórnych materiałów wsadowych, przeznaczony zwłaszcza na tłoki mało-, średnio- i wysokoobciążonych silników spalinowych oraz części konstrukcyjne urządzeń pracujące w podwyższonej i/lub wysokiej temperaturze.
Do wykonywania tłoków silników spalinowych i innych detali, od których wymagane są odpowiednie poziomy takich właściwości jak żarowytrzymałość, wytrzymałość i plastyczność w próbie rozciągania w temperaturze pokojowej, twardość, odporność na zmęczenie cieplno-mechaniczne oraz stabilność wymiarowa względem odwracalnych i nieodwracalnych odkształceń w warunkach obciążeń cieplnych, stosuje się siluminy stopowe z niklem. W znanych okołoeutektycznych siluminach przeznaczonych na tłoki silników spalinowych, zawartości podstawowych dodatków stopowych i/lub zanieczyszczeń mieszczą się w następujących granicach, w % wagowych: 10,5-13,5 Si, 0,5-4,5 Cu, 0,7-1,5 Mg, 0,0-3,0 Ni, < 0,50 lub 0,30-0,90 Mn, < 0,50 Fe, < 0,25 lub 0,05-0,25 Ti, < 1,20 Zn, reszta Al.
Znanym stosowanym siluminem odlewniczym, przeznaczonym zwłaszcza na tłoki silników spalinowych, jest silumin znany z opisu PL 190 504, zawierający w % wagowych: 11,5-18,0 Si, 0,80-1,30 Cu, 0,10-2,00 Mg, 0,10-3,0 Ni, 0,20-0,40 Mn, do 1,5 Fe, do 0,40 Ti, do 0,60 Zn, do 0,20 Sn, do 0,60 Cr, do 1,2 Co, 0,0035-0,0150 P, do 0,0030 Ca, do 0,0010 Na, do 0,0010 Sr, reszta Al. Typowymi siluminami okołoeutektycznymi są na przykład stopy: w Niemczech KS 1275, Mahle 124, Nijral 3210, w USA SAE 321 i SAE 334, w Rosji AK12M2, w W. Brytanii stop LM13, w których zawartości składników stopowych mieszczą się w granicach, w % wagowych: 10-13,0 Si, 0,7-3,0 Cu, 0,1-1,5 Mg, 0,0-1,5 Ni, 0,5 Mn, < 0,7-1,3 Fe, < 0,2-1,2 Zn, < 0,01 Pb, < 0,01 Sn, reszta Al.
Znany z normy europejskiej silumin EN AC-4800 AISi12uNiMg, zgodnie z PNEN1706: 2011, zawiera w % wagowych: 10,5-13,5 Si, 0,8-1,5 Cu, 0,8-1,5 Mg, 0,7-1,3 Ni, < 0,35 Mn, < 0,7 Fe, < 0,35 Zn, < 0,25 Ti, reszta Al. Wszystkie wymienione znane siluminy przeznaczone na tłoki silników spalinowych zawierają drogi nikiel. Zapewnia on siluminom wymaganą żarowytrzymałość i żaroodporność oraz mniejsze parametry rozszerzalności cieplnej w zakresie roboczych temperatur tłoków, dochodzących do 350-425°C.
Okołoeutektyczne siluminy stopowe znane z opisów patentowych, na przykład silumin znany z opisu US 6 399 020 o ograniczonej zawartości niklu, składa się, w % wagowych, z: 11,0-14,0 Si, 5,6-8,0 Cu, 0,5-1,5 Mg, 0,05-0,9 Ni, 0,0-0,8 Fe, 0,0-1,0 Mn, 0,05-1,2 Ti, 0,12-1,2 Zr, 0,05-1,20 V, 0,05-0,90 Zn, 0,001-0,1 Sr, reszta Al, inny silumin, znany z opisu CN101538667, składa się, w % wagowych, z: 11-12 Si, 2,5-3,0 Cu, 0,7-0,8 Mg, 0,25-0,40 Mn, 0,15-0,25 Zn, 0,09-0,19 Ni, 0,09-0,28 Ti, 0,09-0,19 Cr, reszta Al.
W okołoeutektycznych siluminach stopowych żelazo traktowane jest jako szkodliwa domieszka, która nie powinna przekraczać wartości 1,3% wagowych. Siluminy okołoeutektyczne przeznaczone na tłoki silników spalinowych, wytwarzanych z czystych materiałów wsadowych, mają obostrzenia co do górnych granic zawartości zanieczyszczeń: żelaza < 0,3-0,7% wagowych i cynku < 0,2-1,2% wagowych. Obecność żelaza w okołoeutektycznym siluminie stopowym powoduje obniżenie jego wytrzymałościowych i plastycznych właściwości. W znanych okołoeutektycznych siluminach stopowych stosunek średniej zawartości manganu do średniej zawartości żelaza nie przekracza wartości 0,5.
Znane odlewnicze okołoeutektyczne siluminy z niklem, przeznaczone na tłoki silników spalinowych, charakteryzują się następującymi właściwościami: żarowytrzymałością - ocenianą czasową granicą wytrzymałości na długotrwałe obciążenie Rz/300°C/100h = 35-50 MPa i/lub długotrwałą twardością na gorąco 11,0-14,0 HB, Rm = 180-260 MPa, Rp0,2 = 150-220 MPa, twardością według
Brinella 85-135 HB, A5 = 0,2-1,5%, odpornością na zmęczenie mechaniczne Zg = 80-150 MPa, R,; °° c= 60-85 MPa, r!50°c = 2-10%, a2e0Ch30(,°c = 20,5-21,5-10-6 K-1, aj£°’c= 3,0-25,0-10-6 K-1, trwałymi zmianami wymiarowymi | (Δν/νθ) OOh | = 0,10-1,0%.
Bezniklowy okołoeutektyczny silumin wytwarzany z wtórnych materiałów wsadowych, według wynalazku składa się, w % wagowych, z 12,00-13,00 Si, 3,30-3,80 Cu, 0,40-0,60 Mg, 0,50-0,80 Mn, 0,50-0,90 Fe i zanieczyszczeń w postaci: < 0,50 Ni, < 0,50 Zn, < 0,10 Sn i innych pierwiastków w ilości do 0,30, resztę stanowi Al, przy czym stosunek zawartości Cu : Mg wynosi 5,5-9,5 : 1,0, a stosunek zawartości Mn : Fe wynosi 0,5-1,60 : 1,0.
W innym rozwiązaniu bezniklowy okołoeutektyczny silumin wytwarza ny z wtórnych materiałów wsadowych, według wynalazku składa się, % wagowych, z 12,00-13,00 Si, 3,30-3,80 Cu, 0,40-0,60 Mg,
PL 217 649 B1
0,50-0,80 Mn, 0,50-0,90 Fe oraz z 0,001-0,500 pierwiastków z IIIB-VB grupy i 4-7 okresu układu okresowego i/lub B, i/lub pierwiastków z IA i IIA grupy i 2-7 okresu układu okresowego i/lub As i/lub Sb i/lub Pb i/lub Bi, i/lub pierwiastków z IVA-VIA i 2-6 układu okresowego i zanieczyszczeń w postaci:
< 0,50 Fe, < 0,50 Zn, < 0,50 Ni, < 0,10 Sn i innych pierwiastków w ilości do 0,30, resztę stanowi Al, przy czym stosunek zawartości Cu : Mg wynosi 5,5-9,5 : 1,0, a stosunek zawartości Mn : Fe wynosi 0,5-1,60 : 1,0.
Korzystniezpierwiastkiem z IIIB-VB grupy i 4-7 okresu układu okresowego jest Ti i/lub Zr, i/lub Sc i/lub Iantanowce i/lub aktynowce.
Korzystnie, pierwiastkiem z IA-IIA grupy i 2-7 okresu układu okresowego jest: Na, i/lub K i/lub Sr.
Korzystnie, pierwiastkiem z IV-VIA grupy i 2-6 okresu układu okresowego jest P i/lub S.
Bezniklowy okołoeutektyczny silumin, według wynalazku, przy zachowaniu odpowiednich stosunków wagowych, pomimo zawartości żelaza w ilości 0,50-0,90% wagowych ma następujące właściwości: żarowytrzymałość = 12,0-14,0 HB, Rm = 210-240 MPa, A5 = 0,6-1,4%, twardość wg Brinalla = 95-130 HB, R|50°c = 7-10%, współczynniki rozszerzalności cieplnej a2e°Ch300°c = 20,0-21,0-10-6 K-1 i a|i° O° c = 21,0-24,0-10-6 K-1 oraz nieodwracalne zmiany wymiarowe | (Δν/νθ) [OOh |< 0,20%. Posiada więc właściwości porównywalne do właściwości siluminu otrzymywanego z czystych materiałów wyjściowych z niską zawartością żelaza. Do otrzymywania bezniklowego okołoeutektycznego siluminu wykorzystuje się złom obiegowy i surowce wtórne z podwyższoną zawartością żelaza. Zaletą bezniklowego okołoeutektycznego siluminu, według wynalazku, jest także zachowanie wyjątkowej stabilności wymiarów podczas krótko- i długotrwałego działania obciążeń cieplnych.
Poprzez wprowadzenie pierwiastków z IIIB-VB grupy i 4-7 okresu układu okresowego i/lub B następuje rozdrobnienie ziaren aAl - roztworu stałego. Pierwiastki z IA i IIA grupy i 2-7 okresu układu okresowego i/lub As, Sb, Pb, Bi powodują modyfikację eutektyki krzemowej (aAl + eSi), natomiast rozdrobnienie kryształów krzemu pierwotnego następuje poprzez wprowadzenie niewielkich ilości pierwiastków IVA-VIA grupy i 2-6 okresu układu okresowego. Rozdrobnienie ziaren aAl roztworu stałego oraz eutektyki krzemowej (aAl + eSi) powoduje zwiększenie wytrzymałości Rm, Rp0,2 o 10-30%, oraz szczególnie plastyczności A5 o 100-300%, co skutkuje wzrostem odporności siluminu według wynalazku na cieplno-mechaniczne zmęczenie. Natomiast modyfikacja siluminu pierwiastkami metali alkalicznych lub metalami ziem alkalicznych powoduje ukierunkowanie siluminu według wynalazku w stronę siluminu podeutektycznego. Wprowadzanie rozdrabniaczy kryształów krzemu pierwotnego sprowadza natomiast silumin w stronę lekko nadeutektycznego, z niewielką ilością wydzieleń kryształów krzemu pierwotnego, przy czym krzem eutektyczny ma charakter struktury ziarnistej, co zmniejsza skłonność siluminu według wynalazku do tworzenia mikroporowatości skurczowej i gazowej, sprzyja podwyższeniu żarowytrzymałości oraz wysokotemperaturowej wytrzymałości zmęczeniowej, a także polepsza właściwości trybologiczne, głównie odporność na ścieranie. Odlewane do form metalowych części konstrukcyjne z bezniklowego siluminu okołoeutektycznego według wynalazku, poddawane obróbce cieplnej - polegającej na sztucznym starzeniu w temperaturze 210-240°C, przez 6-8 godzin charakteryzują się stabilnością wymiarową zwłaszcza w odniesieniu do trwałych zmian wymiarowych w warunkach obciążeń cieplnych.
Przykłady składu chemicznego bezniklowego okołoeutektycznego siluminu wytwarzanego z wtórnych materiałów wsadowych według wynalazku.
P r z y k ł a d I
Bezniklowy okołoeutektyczny silumin o składzie chemicznym w % wagowych: 12,25 Si, 3,45 Cu, 0,50 Mg, 0,65 Mn, 0,70 Fe, 0,25 Zn, 0,04 Sn, reszta Al, posiada następujące właściwości:
= 13,0 HB, Rm = 215 MPa, Rp0,2 = 190 MPa, A5 = 1,2%, = 8,9%, twardość wg Brinella = 105 HB, = 20,7-10-6 K-1, = 21,5-10-6 K-1, = +0,03%.
P r z y k ł a d Il
Bezniklowy okołoeutektyczny silumin zawierający w % wagowych: 12,85 Si, 3,75 Cu, 0,55 Mg, 0,70 Mn, 0,65 Fe, 0,15 Zn, 0,02 Sn, reszta Al, posiada następujące właściwości.
=13,5 HB, Rm = 235 MPa, Rp0,2 = 210 MPa, A5 = 1,0%, twardość wg Brinella =115 HB,
HB
350°C 10/2452/lh ' = 8,3%, = 20,5-10-6 K-1, = 21,8-10-6 K-1, = +0,07%.
P r z y k ł a d III
Bezniklowy okołoeutektyczny silumin o składzie chemicznym w % wagowych: 12,50 Si, 3,55 Cu,
0,45 Mg, 0,75 Mn, 0,80 Fe, 0,10 Zn, 0,01 Sn, 0,07 Ti, 0,05 Sr, reszta Al, posiada następujące właściwości:
PL 217 649 B1 = 13,2 HB, Rm = 225 MPa, Rp0,2 = 195 MPa, A5 = 1,8%, = 8,7%, twardość wg
Brinella = 110 HB, α^ 3 0 °° c = 20,5-10-6 K-1, α3° °° c = 21,6-10-6 K-1, (AV/V„) °°3C = +0,01%.
Bezniklowy okołoeutektyczny silumin według wynalazku, dzięki swoim właściwościom może być zamiennikiem siluminu EN AC-48000 z niklem i znajduje zastosowanie na tłoki mało-, średnio- i wysoko obciążonych silników spalinowych. Główne ich przeznaczenie to m.in. tłoki jednostek napędowych, niektórych pojazdów - jak małolitrażowe samochody osobowe, motory, skutery i motorowery, a także pompy, sprężarki, piły mechaniczne, kosiarki, stacjonarne urządzenia wykorzystywane w celach gospodarczych, w urządzeniach rolniczych, agregatach prądotwórczych. Stopy podobnego typu znajdują też zastosowanie na odlewy elementów konstrukcyjnych wytwarzanych grawitacyjnie w formach piaskowych oraz metalowych, pracujących w podwyższonej i/lub wysokiej temperaturze, takich na przykład jak: segmenty aparatury chemicznej, elementy grzewcze i armaturowe, różnorodne detale dla przemysłu samochodowego, lotniczego i kosmonautyki, łopatki turbin i wentylatorów, zawory, zasuwy pomp, koła zębate, łożyska ślizgowe, elementy sprzętu gospodarstwa domowego.

Claims (5)

1. Bezniklowy okołoeutektyczny silumin wytwarzany z wtórnych materiałów wsadowych, zawierający Al, Si, Cu, Mg, Mn i Fe, znamienny tym, że składa się, w % wagowych, z 12,00-13,00 Si, 3,30-3,80 Cu, 0,40-0,60 Mg, 0,50-0,80 Mn, 0,50-0,90 Fe i zanieczyszczeń w postaci: < 0,50 Ni, < 0,50 Zn, < 0,10 Sn i innych pierwiastków w ilości do 0,30, resztę stanowi Al, przy czym stosunek zawartości Cu : Mg wynosi 5,5-9,5 : 1,0, a stosunek zawartości Mn : Fe wynosi 0,5-1,6 : 1,0.
2. Bezniklowy okołoeutektyczny silumin wytwarzany z wtórnych materiałów wsadowych, zawierający Al, Si, Cu, Mg, Mn i Fe, znamienny tym, że składa się, w % wagowych, z 12,00-13,00 Si, 3,30-3,80 Cu, 0,40-0,60 Mg, 0,50-0,80 Mn, 0,50-0,90 Fe oraz z 0,001-0,500 pierwiastków z IIIB-VB grupy i 4-7 okresu układu okresowego i/lub B, i/lub pierwiastków z IA i IIA grupy i 2-7 okresu układu okresowego i/lub As i/lub Sb i/lub Pb i/lub Bi, i/lub pierwiastków z IVA-VIA i 2-6 układu okresowego i zanieczyszczeń postaci: < 0,50 Ni, < 0,50 Zn, < 0,10 Sn i innych pierwiastków w ilości do 0,30, resztę stanowi Al, przy czym stosunek zawartości Cu : Mg wynosi 5,5-9,5 : 1,0, a stosunek zawartości Mn : Fe wynosi 0,5-1,6 : 1,0.
3. Bezniklowy okołoeutektyczny silumin według zastrz. 2, znamienny tym, że pierwiastkiem z IIIB-VB grypy 4-7 okresu układu okresowego jest Ti, Zr, i/lub Sc i/lub Iantanowce i/lub aktynowce.
4. Bezniklowy okołoeutektyczny silumin według zastrz. 2, znamienny tym, że pierwiastkiem z IA-IIA grupy i 2-7 okresu układu okresowego jest Na i/lub K i/lub Sr.
5. Bezniklowy okołoeutektyczny silumin według zastrz. 2, znamienny tym, że pierwiastkiem z IV-VIA grupy i 2-6 okresu układu okresowego jest i/lub S.
PL391838A 2010-07-14 2010-07-14 Bezniklowy okołoeutektyczny silumin wytwarzany z wtórnych materiałów wsadowych PL217649B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL391838A PL217649B1 (pl) 2010-07-14 2010-07-14 Bezniklowy okołoeutektyczny silumin wytwarzany z wtórnych materiałów wsadowych

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL391838A PL217649B1 (pl) 2010-07-14 2010-07-14 Bezniklowy okołoeutektyczny silumin wytwarzany z wtórnych materiałów wsadowych

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL391838A1 PL391838A1 (pl) 2012-01-16
PL217649B1 true PL217649B1 (pl) 2014-08-29

Family

ID=45510194

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL391838A PL217649B1 (pl) 2010-07-14 2010-07-14 Bezniklowy okołoeutektyczny silumin wytwarzany z wtórnych materiałów wsadowych

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL217649B1 (pl)

Also Published As

Publication number Publication date
PL391838A1 (pl) 2012-01-16

Similar Documents

Publication Publication Date Title
Luo Recent magnesium alloy development for automotive powertrain applications
Aghion et al. Newly developed magnesium alloys for powertrain applications
CN101503773B (zh) 一种耐热低膨胀高硅铝合金及其制备方法
CN102127674B (zh) 奥氏体球墨铸铁
JP5007086B2 (ja) 高温アルミニウム合金
JP2008291364A (ja) 耐熱性アルミニウム合金
JP2005530927A (ja) すぐれた引張強さのアルミニウム合金製鋳造部品
US8900721B2 (en) Bronze alloy, process for producing the same, and sliding member comprising bronze alloy
US20190169716A1 (en) High temperature cast aluminum alloy for cylinder heads
JP2019524984A (ja) 銅−ニッケル−スズ合金、その製造方法、ならびにその使用法
US7718118B2 (en) Creep resistant magnesium alloy with improved ductility and fracture toughness for gravity casting applications
CN112135916B (zh) 用于内燃发动机的活塞和用于内燃发动机的活塞的用途
KR20170066449A (ko) 피스톤용 구상 흑연 주철, 일체형 피스톤 및 선박용 엔진
US12195833B2 (en) Pb free Cu—Zn alloy
JP2019524985A (ja) 銅−ニッケル−スズ合金、その製造方法、ならびにその使用法
US11028463B2 (en) Copper alloy containing tin, method for producing same, and use of same
JP6679742B2 (ja) スズ含有銅合金、その製造方法、ならびにその使用法
CN102518672A (zh) 一种高强度轴瓦基底层
EP0924310B1 (en) Aluminium alloy containing silicon for use as pistons in automobiles
JP2013530310A (ja) 鋳造可能な耐熱性アルミニウム合金
JP2924263B2 (ja) 高強度アルミニウム合金製ポンプロータ
CN104073679A (zh) 一种高耐蚀环保稀土铝黄铜合金及其制备方法
PL218945B1 (pl) Odlewniczy bezniklowy okołoeutektyczny silumin stopowy wytwarzany z wtórnych materiałów wsadowych
JP2008050651A (ja) 耐焼付き性鋳鉄
PL218277B1 (pl) Bezniklowy okołoeutektyczny silumin wytwarzany z czystych wyjściowych materiałów wsadowych