PL218945B1 - Odlewniczy bezniklowy okołoeutektyczny silumin stopowy wytwarzany z wtórnych materiałów wsadowych - Google Patents

Odlewniczy bezniklowy okołoeutektyczny silumin stopowy wytwarzany z wtórnych materiałów wsadowych

Info

Publication number
PL218945B1
PL218945B1 PL391840A PL39184010A PL218945B1 PL 218945 B1 PL218945 B1 PL 218945B1 PL 391840 A PL391840 A PL 391840A PL 39184010 A PL39184010 A PL 39184010A PL 218945 B1 PL218945 B1 PL 218945B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
silumin
nickel
free
alloy
period
Prior art date
Application number
PL391840A
Other languages
English (en)
Other versions
PL391840A1 (pl
Inventor
Edward Czekaj
Original Assignee
Inst Odlewnictwa
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Inst Odlewnictwa filed Critical Inst Odlewnictwa
Priority to PL391840A priority Critical patent/PL218945B1/pl
Publication of PL391840A1 publication Critical patent/PL391840A1/pl
Publication of PL218945B1 publication Critical patent/PL218945B1/pl

Links

Landscapes

  • Refinement Of Pig-Iron, Manufacture Of Cast Iron, And Steel Manufacture Other Than In Revolving Furnaces (AREA)

Description

Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku jest odlewniczy bezniklowy okołoeutektyczny silumin stopowy wytwarzany z wtórnych materiałów wsadowych, przeznaczony zwłaszcza na tłoki mało- i średnioobciążonych benzynowych silników spalinowych oraz części konstrukcyjne maszyn i urządzeń pracujących w podwyższonej i/lub wysokiej temperaturze.
Do wykonywania tłoków silników spalinowych i innych detali, od których wymagane są odpowiednie poziomy takich właściwości jak żarowytrzymałość, wytrzymałość i plastyczność w próbie rozciągania w temperaturze pokojowej, twardość, odporność na zmęczenie cieplno-mechaniczne oraz stabilność wymiarowa względem odwracalnych i nieodwracalnych odkształceń w warunkach obciążeń cieplnych, stosuje się silu-miny stopowe z niklem. W znanych okołoeutektycznych siluminach tłokowych zawartości podstawowych dodatków stopowych i/lub zanieczyszczeń mieszczą się w następujących granicach, w % wagowych: 10,5-13,5 Si, 0,5-4,5 Cu, 0,7-1,5 Mg, 0,0-3,0 Ni, 0,30-0,90 lub < 0,50 Mn, 0,05-0,25 lub < 0,25 Ti, < 0,50 Fe, Zn < 1,20, reszta Al.
Znanym stosowanym siluminem odlewniczym, przeznaczonym zwłaszcza na tłoki silników spalinowych, jest silumin wg opisu PL 190504, zawierający w % wagowych: 11,5-18,0 Si, 0,80-1,30 Cu, 0,10-2,00 Mg, 0,10-3,0 Ni, 0,20-0,40 Mn, do 1,5 Fe, do 0,40 Ti, do 0,60 Zn, do 0,20 Sn, do 0,60 Cr, do 1,2 Co, 0,0035-0,0150 P, do 0,0030 Ca, do 0,0010 Na, do 0,0010 Sr, reszta Al. Typowymi siluminami okołoeutektycznymi są na przykład znane stopy: w Niemczech KS 1275, Mahle 124, Nijral 3210, w USA SAE 321 i SAE 334, w Rosji AK12M2, w W. Brytanii stop LM13, w których zawartości składników stopowych mieszczą się w granicach, w % wagowych: 10-13,0 Si, 0,7-3,0 Cu, 0,1-1,5 Mg, 0,0-1,5 Ni, < 0,5 Mn, < 0,7-1,3 Fe, < 0,2-1,2 Zn, < 0,01 Pb, < 0,01 Sn, reszta Al. Polski stop EN AC-4800 AISi12CuNiMg, zgodnie z PN-EN1706: 2001, zawiera, w % wagowych: 10,5-13,5 Si, 0,8-1,5 Cu, 0,8-1,5 Mg, 0,7-1,3 Ni, < 0,35 Mn, < 0,7 Fe, < 0,35 Zn, < 0,25 Ti, reszta Al. Wszystkie wymienione znane tłokowe siluminy stopowe zawierają drogi i deficytowy nikiel. Zapewnia on wymaganą żarowytrzymałość i żaroodporność oraz mniejsze wartości parametrów rozszerzalności cieplnej w zakresie roboczych temperatur tłoków, sięgających 350°C-425°C.
Okołoeutektyczne siluminy stopowe znane z opisów patentowych, na przykład silumin według opisu US 6 399 020, o ograniczonej zawartości niklu, składa się, w % wagowych, z: 11,0-14,0 Si, 5,6-8,0 Cu, 0,5-1,5 Mg, 0,05-0,9 Ni, 0,0-0,8 Fe, 0,0-1,0 Mn, 0,05-1,2 Ti, 0,12-1,2 Zr, 0,05-1,20 V, 0,05-0,90 Zn, 0,001-0,1 Sr, reszta Al, a inny bezniklowy silumin, znany z opisu nr CN101538667, składa się, w % wagowych, z: 11-12 Si, 2,5-3,0 Cu, 0,7-0,8 Mg, 0,25-0,40 Mn, 0,15-0,25 Zn, 0,09-0,19 Ni, 0,09-0,28 Ti, 0,09-0,19 Cr, reszta Al.
W znormalizowanych okołoeutektycznych siluminach stopowych żelazo i cynk traktowane są jako szkodliwe domieszki, i zawartość żelaza nie przekracza 0,3-0,7% wagowych a cynku 0,2-1,2% wagowych.
Obecność żelaza w okołoeutektycznym siluminie stopowym z niklem powoduje obniżenie jego wytrzymałościowych i plastycznych właściwości. W znanych okołoeutektycznych siluminach stopowych stosunek średniej zawartości manganu do średniej zawartości żelaza nie przekracza wartości 0,5. Cynk jest niekorzystnym składnikiem siluminu, głównie ze względu na niskie temperatury przemian fazowych z jego udziałem. Obecność Zn sprzyja też większej rozszerzalności cieplnej siluminów.
Znane odlewnicze okołoeutektyczne siluminy, typu tłokowego, zawierające nikiel, charakteryzują się następującymi właściwościami: ża rowytrzymałością - ocenianą czasową granicą wytrzymałości na długotrwałe obciążenie R z/300°C/i00h = 35-50 MPa i/lub długotrwałą twardością na gorąco HB350 C = 11,0-14,0 HB, Rm = 180-260 MPa, Rp0,2 = 150-220 MPa, twardością według
Brinella 85-135 HB, A5= 0,2-1,5%, odpornością na zmęczenie mechaniczne Zg = 80-150 MPa, R 350oC = 60-85 MPa, A350oC = 2-10%, α20-300 C = 20,5-21,5· 10-6 K-1, α 30f0°C = 23,0-25,0· 10-6 K-1, trwałymi zmianami wymiarowymi (Δν/V0)500hC = 0,10-1,0%.
Odlewniczy bezniklowy okołoeutektyczny silumin stopowy wytwarzany z wtórnych materiałów wsadowych, według wynalazku, składa się, w % wagowych, z 11,00-13,50 Si, 2,0-4,0 Cu, 0,50-1,00 Mg, 0,40-0,80 Mn, 0,50-1,20 Fe, 0,50-1,20 Zn i zanieczyszczeń w postaci < 0,10 Sn i innych pierwiastków do 0,30, resztę stanowi Al, przy czym stosunek zawartości Cu : Mg wynosi 2,0-8,0 : 1,0, a stosunek zawartości Mn : Fe wynosi 0,3-3,0 : 1,0.
PL 218 945 B1
W innym korzystnym rozwiązaniu odlewniczy bezniklowy okołoeutektyczny silumin stopowy wytwarzany z wtórnych materiałów wsadowych, według wynalazku, składa się, w % wagowych, z 11,00-13,00 Si, 2,0-4,0 Cu, 0,50-1,00 Mg, 0,40-0,80 Mn, 0,50-1,20 Fe, 0,50-1,20 Zn oraz 0,001-0,500 pierwiastków z IIIB-VB grupy i 4-7 okresu układu okresowego i/lub B, i/lub pierwiastków z IA i IIA grupy i 2-7 okresu układu okresowego i/lub As i/lub Sb i/lub Pb i/lub Bi, i/lub pierwiastków z IVA-VIA i 2-6 układu okresowego i zanieczyszczeń w postaci < 0,10 Sn i innych pierwiastków do 0,30, resztę stanowi Al, przy czym stosunek zawartości Cu : Mg wynosi 2,0-8,0 : 1,0, a stosunek zawartości Mn : Fe wynosi 0,3-3,0 : 1,0.
Korzystnie, pierwiastkiem z IIIB-VB grupy i 4-7 okresu układu okresowego jest Ti i/lub Zr, i/lub Sc i/lub lantanowce i/lub aktynowce.
Korzystnie, pierwiastkiem z IA-IIA grupy i 2-7 okresu układu okresowego jest Na i/lub K i/lub Sr.
Korzystnie, pierwiastkiem z IV-VIA grupy i 2-6 okresu układu okresowego jest P i/lub S.
Odlewniczy bezniklowy okołoeutektyczny silumin stopowy wytwarzany z wtórnych materiałów wsadowych, według wynalazku, przy zachowaniu odpowiednich stosunków wagowych, pomimo zawartości żelaza i cynku w ilości 0,50-1,20% wagowych ma następujące właściwości: żaro-wytrzymałość HB350 C = 12,0-14,0HB, Rm = 200-240 MPa, A5 = 0,5-1,5%, twardość wg Brinella = = 95-130 HB, A350oC
20- 300o C = 7-10%, współczynniki rozszerzalności cieplnej α20-300 C
20,5-21,5·10-6 K-1 i a30°z°C = 22,0-24,0·10-6 K-1 oraz nieodwracalne zmiany wymiarowe (Δν/V0)5°0hC < 0,20%.
Posiada więc właściwości porównywalne do właściwości siluminu niklowego o zawartości około 1% Ni otrzymywanego z czystych materiałów wyjściowych, nie zawierających żelaza i cynku. Do otrzymywania odlewniczego okołoeutektycznego siluminu stopowego wykorzystuje się złom obiegowy i surowce wtórne z zawartością żelaza i cynku. Zaletą odlewniczego okołoeutektycznego siluminu stopowego, według wynalazku, jest odpowiedni poziom żarowytrzymałości, wytrzymałości i plastyczności w próbie rozciągania, twardości, odporności na zmęczenie cieplno-mechaniczne, a także stabilność wymiarowa tak względem odwracalnych, jak i szczególnie w odniesieniu do nieodwracalnych zmian wymiarowych w warunkach obciążeń cieplnych.
Poprzez wprowadzenie pierwiastków z IIIB-VB grupy i 4-7 okresu układu okresowego i/lub B następuje rozdrobnienie ziaren αΑΙ roztworu stałego. Pierwiastki z IA i IIA grupy i 2-7 okresu układu okresowego i/lub As, Sb, Pb, Bi powodują modyfikację eutektyki krzemowej (αΛι + Psi)- Rozdrobnienie kryształów krzemu pierwotnego następuje natomiast poprzez wprowadzenie niewielkich ilości pierwiastków z IVA-VIA grupy i 2-6 okresu układu okresowego. Rozdrobnienie ziaren αΑΙ roztworu stałego oraz eutektyki krzemowej (αΑΙ + pSi) zwiększa wytrzymałość Rm, Rp0]2 o 10-30%, oraz szczególnie plastyczności A5 o 100-300%, co skutkuje wzrostem odporności siluminu według wynalazku na cieplnomechaniczne zmęczenie.
Natomiast modyfikacja siluminu pierwiastkami metali alkalicznych lub metalami ziem alkalicznych powoduje ukierunkowanie siluminu według wynalazku w stronę siluminu podeutektycznego. Wprowadzanie rozdrabniaczy kryształów krzemu pierwotnego sprowadza natomiast silumin w stronę lekko nadeutektycznego, z niewielką ilością wydzieleń kryształów krzemu pierwotnego, przy czym krzem eutektyczny ma charakter struktury ziarnistej, co zmniejsza skłonność stopu według wynalazku do tworzenia mikroporowatości skurczowej i gazowej, sprzyja podwyższeniu żarowytrzymałości oraz wysokotemperaturowej wytrzymałości zmęczeniowej, a także polepsza właściwości trybologiczne, głównie odporność na ścieranie. Odlewane do form metalowych części konstrukcyjne z bezniklowego siluminu około eutektycznego według wynalazku, poddawane obróbce cieplnej - polegającej na sztucznym starzeniu w temperaturze 210-240°C, przez 6-8 godzin - charakteryzują się dobrą stabilnością wymiarową w warunkach obciążeń cieplnych, zwłaszcza w odniesieniu do trwałych zmian wymiarowych.
Okołoeutektyczny silumin według wynalazku, ze względu na brak w nim zawartości niklu oraz wykorzystywane surowce wtórne do jego wytwarzania jest szczególnie oszczędnościowym stopem aluminium.
Przykłady składu chemicznego odlewniczego bezniklowego okołoeutektycznego siluminu stopowego wytwarzanego z wtórnych materiałów wsadowych według wynalazku.
P r z yk ł a d I
Odlewniczy bezniklowy okołoeutektyczny silumin stopowy wytwarzany z wtórnych materiałów wsadowych, o składzie w % wagowych: 12,50 Si, 2,50 Cu, 1,00 Mg, 0,60 Mn, 0,70 Fe, 1,00 Zn,
PL 218 945 B1
0,04 Sn, reszta Al, posiada następujące właściwości: HB350 C = 12,3 HB, Rm Rp0,2 = 187 MPa, A5= 0,7%, A3550oC = 7,5%, twardość wg Brinella = 103 HB, α20-300 C = = 208 MPa, 21,2·10-6 K-1, α 30f0z oC = 23,6·10-6 K-1, |(AV/VO)500hC = +0,01%.
P r z yk ł a d II
Odlewniczy bezniklowy okołoeutektyczny silumin stopowy wytwarzany z wtórnych materiałów wsadowych, zawierający w % wagowych: 13,00 Si, 3,30 Cu, 0,70 Mg, 0,70 Mn, 0,85 Fe, 0,80 Zn, 0,02 Sn, reszta Al, posiada następujące właściwości: HB35o2C52/ih = 12,6 HB, Rm = 225 MPa,
Rp0,2 = 195 MPa, A5= 0,9%, twardość wg Brinella = 105 HB, A 355ο C
7,3%,
20-300°C α tec h
21,0·10-6 K-1, α 30°°C = 23,3·10-6 K-1, (Δν/VO)500hC | = +0,03%.
P r z yk ł a d III
Odlewniczy bezniklowy okołoeutektyczny silumin stopowy wytwarzany z wtórnych materiałów wsadowych,o składzie w % wagowych: 12,00 Si, 3,00 Cu, 0,80 Mg, 0,80 Mn, 1,00 Fe, 0,90 Zn, 0,04 Sn, 0,08 Ti, 0,05 Sr, reszta Al, posiada następujące właściwości: HB35O2C52/1 h= 12,1 HB, Rm = 215 MPa, Rp0,2 = 190 MPa, A5 = 1,2%, A3550°C = 8,2%, twardość wg Brinella = 100 HB,
20-300°C α tec h = 21,3·10-6 K -1, α
300°C fiz = 23,7·10-6 K-1, ^V/Vo)500hC
-0,05%.
Odlewniczy bezniklowy okołoeutektyczny silumin stopowy wytwarzany z wtórnych materiałów wsadowych, według wynalazku, dzięki właściwościom porównywalnym do siluminu EN AC-48000 z niklem może być jego zamiennikiem, i w związku z tym znajduje zastosowanie na tłoki mało- i średnioobciążonych benzynowych silników spalinowych. Wykonuje się z niego ponadto odlewy wytwarzane grawitacyjnie w formach piaskowych oraz metalowych, pracujące w podwyższonej lub wysokiej temperaturze, takie jak segmenty aparatury chemicznej, elementy grzewcze i armaturowe, detale dla przemysłu samochodowego, lotniczego i kosmicznego, elementy sprzętu gospodarstwa domowego.

Claims (5)

1. Odlewniczy bezniklowy okołoeutektyczny silumin stopowy wytwarzany z wtórnych materiałów wsadowych, zawierający Al, Si, Cu, Mg, Mn, Fe i Zn, znamienny tym, że składa się, w % wagowych, z 11,00-13,50 Si, 2,0-4,0 Cu, 0,50-1,00 Mg, 0,40-0,80 Mn, 0,50-1,20 Fe, 0,50-1,20 Zn i zanieczyszczeń w postaci < 0,10 Sn i innych pierwiastków do 0,30, resztę stanowi Al, przy czym stosunek zawartości Cu : Mg wynosi 2,0-8,0 : 1,0, a stosunek zawartości Mn : Fe wynosi 03-3,0 : 1,0.
2. Odlewniczy bezniklowy okołoeutektyczny silumin stopowy wytwarzany z wtórnych materiałów wsadowych, zawierający Al, Si, Cu, Mg, Mn, Fe i Zn, znamienny tym, że składa się, w % wagowych, z 11,00-13,50 Si, 2,0-4,0 Cu, 0,50-1,00 Mg, 0,40-0,80 Mn, 0,50-1,20 Fe, 0,50-1,20 Zn oraz z 0,001-0,500 pierwiastków z IIIB-VB grupy i 4-7 okresu układu okresowego i/lub B, i/lub pierwiastków z IA i IIA grupy i 2-7 okresu układu okresowego i/lub As i/lub Sb i/lub Pb i/lub Bi, i/lub pierwiastków z IVA-VIA i 2-6 układu okresowego i zanieczyszczeń w postaci < 0,10 Sn i innych pierwiastków do 0,30, resztę stanowi Al, przy czym stosunek zawartości Cu : Mg wynosi 2,0-8,0 : 1,0, a stosunek zawartości Mn : Fe wynosi 0,3-3,0 : 1,0.
3. Odlewniczy bezniklowy okołoeutektyczny silumin stopowy według zastrz. 2, znamienny tym, że pierwiastkiem z IIIB-VB grupy i 4-7 okresu układu okresowego jest Ti i/lub Zr, i/lub Sc i/lub lantanowce i/lub aktynowce.
4. Odlewniczy bezniklowy okołoeutektyczny silumin stopowy według zastrz. 2, znamienny tym, że pierwiastkiem z IA-IIA grupy i 2-7 okresu układu okresowego jest Na i/lub K i/lub Sr.
5. Odlewniczy bezniklowy okołoeutektyczny silumin stopowy według zastrz. 2, znamienny tym, że pierwiastkiem z IV-VIA grupy i 2-6 okresu układu okresowego jest P i/lub S.
PL391840A 2010-07-14 2010-07-14 Odlewniczy bezniklowy okołoeutektyczny silumin stopowy wytwarzany z wtórnych materiałów wsadowych PL218945B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL391840A PL218945B1 (pl) 2010-07-14 2010-07-14 Odlewniczy bezniklowy okołoeutektyczny silumin stopowy wytwarzany z wtórnych materiałów wsadowych

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL391840A PL218945B1 (pl) 2010-07-14 2010-07-14 Odlewniczy bezniklowy okołoeutektyczny silumin stopowy wytwarzany z wtórnych materiałów wsadowych

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL391840A1 PL391840A1 (pl) 2012-01-16
PL218945B1 true PL218945B1 (pl) 2015-02-27

Family

ID=45510196

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL391840A PL218945B1 (pl) 2010-07-14 2010-07-14 Odlewniczy bezniklowy okołoeutektyczny silumin stopowy wytwarzany z wtórnych materiałów wsadowych

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL218945B1 (pl)

Also Published As

Publication number Publication date
PL391840A1 (pl) 2012-01-16

Similar Documents

Publication Publication Date Title
US8574382B2 (en) Heat-resistant aluminium alloy
Luo Recent magnesium alloy development for elevated temperature applications
US10751793B2 (en) Creep resistant, ductile magnesium alloys for die casting
MXPA06009523A (es) Aleacion de aluminio de alta temperatura.
Nakaura et al. Effects of Ca, Sr additions on properties of Mg-Al based alloys
JP6139641B2 (ja) 鋳造可能な耐熱性アルミニウム合金
KR101722320B1 (ko) 항복강도 및 크리프 특성이 우수한 주조용 마그네슘합금
RS58876B1 (sr) Legura aluminijuma
JPH01180938A (ja) 耐摩耗性アルミニウム合金
JPS6342344A (ja) 高温強度特性に優れた粉末冶金用Al合金
JPWO2008120497A1 (ja) 耐熱性マグネシウム合金
Bi et al. Effect of Zn, Cu and Ni addition on microstructure and mechanical properties of as-cast Mg-Dy alloys
JP2006283124A (ja) 耐磨耗性冷間鍛造用アルミニウム合金
RU2699422C1 (ru) Деформируемый алюминиево-кальциевый сплав
KR101325642B1 (ko) 크리프 특성이 우수한 주조용 마그네슘합금
PL217649B1 (pl) Bezniklowy okołoeutektyczny silumin wytwarzany z wtórnych materiałów wsadowych
RU2299256C1 (ru) Сплав на основе алюминия и изделие, выполненное из него
JP2005054233A (ja) 耐熱マグネシウム合金
RU2840335C1 (ru) Высокопрочный кальций- и медьсодержащий деформируемый алюминиевый сплав
Mizutani et al. Features and Vehicle Application of Heat Resistant Die Cast Magnesium Alloy
PL218277B1 (pl) Bezniklowy okołoeutektyczny silumin wytwarzany z czystych wyjściowych materiałów wsadowych
PL218946B1 (pl) Odlewniczy okołoeutektyczny silumin
JP7475330B2 (ja) 耐熱性を有する鋳造用マグネシウム合金
Bronfin et al. Metallurgical background to the development of creep resistant gravity casting magnesium alloys
JP5910206B2 (ja) アルミニウム合金