PL21692B1 - Sposób wytwarzania odlewów odsrodkowych. - Google Patents

Description

Do odlewania cial wydrazonych lub pel¬ nych sposobem odsrodkowym stosowano juz formy wirujace, zaopatrzone w jadra, przez których otwór srodkowy wlewany jest plyn¬ ny metal. Przytern otwór srodkowy jadra jest polaczony z forma zapomoca umie¬ szczonych u dolu kanalów, w których sila odsrodkowa, przy obracaniu sie formy, od¬ dzialywa na dany metal.

W znanych juz urzadzeniach tego rodza¬ ju kanaly te biegna w kierunku promieni formy lub tez sa zalamane w kierunku prze¬ ciwnym do kierunku obrotu formy.

Inne urzadzenia do wytwarzania odle¬ wów odsrodkowych posiadaja kanal, idacy najpierw w kierunku prostym, równoleglym do promienia formy, a dopiero przy koncu zagietym ku przodowi, przyczem metal wle¬ wa sie do formy od góry. Inne jeszcze urza¬ dzenia posiadaja formy, wewnatrz których znajduja sie idace w kierunku promieni skrzydla, które maja na celu równomierny podzial wlewanego metalu oraz zapobiega¬ nie temu, aby metal nie byl wyrzucany tyl¬ ko w jednem miejscu formy. Wreszcie pro¬ ponowano, aby do odlewania sposobem od¬ srodkowym ciala o ksztalcie spiralnym sto¬ sowano takze kanaly o ksztaltach spiral¬ nych.

We wszystkich urzadzeniach tego rodza¬ ju wewnatrz formy, w miejscu ujscia kana¬ lu, tworzy sie skladowa ruchu danego mas¬ terjalu, przeciwlegla ruchowi obrotowemu formy. Powoduje to powstawanie w plyn-nym metalu malych prózni, które pózniej daja sie zauwazyc w gotowym odlewie jako pecherzyki powietrzne.

Dla unikniecia tego, w urzadzeniu we¬ dlug wynalazku kanaly sa zagiete w kierun¬ ku obrotu formy tak, ze wyplywajacy z nich plynny metal dazy w kierunku obrotu formy i z szybkoscia, równa szybkosci formy, wply¬ wa do niej. Doprowadzenie odbywa sie przy- tem od dolu, a mianowicie jedynie zapomo- ca dynamicznego cisnienia, powstajacego w kanalach doprowadzajacych. Unika sie tym sposobem wzglednego ruchu miedzy danym materjalem i forma, przyczem otrzymuje sie odlew szczelny.

Wyzej wymienione znane urzadzenia, posiadajace wewnatrz formy skrzydla, prze¬ prowadzone w kierunku promieniowym, nie zuzytkowuja wprawdzie statycznego nadci¬ snienia, materjal natomiast nie podaza do formy w kierunku jej obrotu i z szybkoscia, która posiada forma, lecz plynie w kierunku promieni tak, ze i tu powstaje niebezpie¬ czenstwo tworzenia sie pecherzyków, zwla¬ szcza, gdy chodzi o odlewanie przedmiotów o grubszych sciankach.

Ciala wydrazone, odlewane sposobem wedlug niniejszego wynalazku, moga posia¬ dac kolnierze. Jesli chodzi o odlewanie pa¬ newek, kól slimakowych lub cial pelnych o dowolnym ksztalcie lub innych odlewów ja¬ kiegokolwiek rodzaju z zelaza, stali lub in¬ nych metali, wglebienia w formie sa umie¬ szczane na krancach kanalów lub tez po¬ srodku formy.

Przy wykonywaniu tego sposobu jest rzecza bardzo wazna, aby metal, przezna¬ czony do odlewu, byl wprowadzony przy pelnej szybkosci obrotu formy, a to w celu calkowitego wyzyskania cisnienia dyna¬ micznego przy wplywaniu metalu do formy.

Jest to wazne zwlaszcza w tych przypad¬ kach, w których maja byc wytwarzane wiek¬ sze, wielotonnowe odlewy. Wedlug wyna¬ lazku niezbedne jest stosowanie takiej ma¬ szyny odsrodkowej, której budowa, przy mozliwie malem zuzyciu energji, umozliwia¬ laby bardzo szybkie, pewne i latwe do za¬ stosowania regulowanie szybkosci obroto¬ wej.

Wedlug wynalazku stosuje sie w tym przypadku maszyne odsrodkowa o napedzie ciernym, której dzialanie polega na tern, ze kolo cierne, przekazujace naped tarczy obro¬ towej, na której znajduje sie forma, nie jest, jak to zwykle bywa, puszczane w ruch recz¬ nie, lecz zapomoca specjalnego pomocnicze¬ go mechanizmu napedowego, który ze swej strony moze byc uruchomiany zapomoca e- lektrycznosci. Przytem zastosowane jest specjalne, zwiazane z glównym mechani¬ zmem napedowym, urzadzenie cierne, które stale naciska równomiernie na nalezace do mechanizmu napedowego kolo cierne w kie¬ runku ruchomej tarczy obrotowej.

Dla przykladu na rysunku podane sa rózne odmiany urzadzenia do wykonywania sposobu wedlug wynalazku, a mianowicie: na fig. 1 i 2 urzadzenie do wykonywania cy¬ lindrów wydrazonych z kolnierzami, przy¬ czem fig. 1 przedstawia przekrój pionowy, a fig. 2 — przekrój wzdluz Iinji a — 6 na fig. 1; fig. 3 i 4 przedstawiaja w przekroju pionowym i w rzucie poziomym urzadzenie do odlewania panewek; fig. 5 i 6 uwidocz¬ niaja w przekroju pionowym i rzucie pozio¬ mym urzadzenie, które umozliwia odlewanie rozmaicie uksztaltowanych cial pelnych; fig. 7 i 8 przedstawiaja konstrukcje odsrodko¬ wej maszyny odlewniczej, która okazala sie odpowiednia do przeprowadzania sposobu wedlug wynalazku.

Na tarczy a (fig. 1), która jest umoco¬ wana na pionowym wale b, umieszczona jest forma odlewnicza c, w której ma byc od¬ lany wydrazony cylinder e, zaopatrzony w kolnierze wewnetrzne d. Forma zawiera ja¬ dro /, wykonane z odpowiedniego materjalu i posiadajace wglebienia, odpowiadajace wewnetrznym kolnierzom d. Calosc jest od góry przykryta plyta g.

Jadro / posiada wydrazenie h, polaczoneu dolu zapomoca odnosnych kanalów lacz¬ nikowych i z przestrzenia e, sluzaca do od¬ lewu. Kanaly te sa, jak to jest widoczne na fig. 2 w rzucie poziomym, nieco zagiete tak, ze materjal wyplywa, w kierunku zblizonym do kierunku stycznej do obwodu formy. Kie¬ runek obrotu jest oznaczony strzalka k.

Wal b, jak równiez tarcze a i forme c wprawia sie w ruch, poczem do wydrazenia h jadra / wlewa sie lub wtlacza odpowiedni metal zapomoca specjalnego ukladu kana¬ lów zlewowych. Metal przenika nastepnie przez kanaly i do przestrzeni e pomiedzy jadrem a forma i wypelnia te przestrzen az do samej góry, przyczem wskutek natrafie¬ nia na przeszkode w postaci tarczy g — me¬ tal nie wylewa sie góra i zapelnia przestrze¬ nie, przeznaczone na kolnierz^ wewnetrzne d. Dzieki takiemu rozmieszczeniu kanalów i wzgledem przestrzeni, która ma byc zapel¬ niona odlewem, powstaje cisnienie czysto dynamiczne, zapewniajace calkowite wypel¬ nienie formy i kolnierzy.

Urzadzenie wedlug fig. 3 i 4 sluzy do wytwarzania panewek. Na tarczy /, umoco¬ wanej na wale pionowym m, umieszczona jest forma odlewnicza n, w której np. maja byc odlane rózne rodzaje lozysk walco¬ wych o, z okraglemi powierzchniami we- wnetrznemi i kanciastemi zewnetrznemi oraz z calkowicie prostokatnemi podkladkami p. Forma zawiera jadro q z odpowiedniego materjalu; w jadrze tern znajduja sie kana¬ ly wpustowe r do metalu i przestrzenie, zaj¬ mowane nastepnie wlewanym pózniej meta¬ lem, przyczem przestrzenie, przeznaczone na zewnetrzne czesci odlewów, sa umie¬ szczone w zelaznej formie lub tez w formie z piasku. Zamiat jadra iz piasku mozna uzy¬ wac przy lozyskach gladkich jadra stalego (zelaznego). Forma od góry jest przykry¬ ta plyta s. Jadro posiada w srodku wydra¬ zenie /, polaczone u dolu zapomoca kanalów lacznikowych r z przestrzenia p, która jest wypelniana plynnym metalem. Kanaly, jak to mozna zauwazyc na fig. 4 w rzucie po¬ ziomym, sa zagiete nieco tak, ze wyplyw metalu odbywa sie w kierunku (strzalka r), zblizonym do kierunku stycznej do obwodu formy.

Wal m, jak równiez plyte / i forme n wprawia sie w ruch, poczem do przestrzeni p w jadrze q wlewa sie lub tez wtlacza od¬ nosny metal zapomoca kanalów wlewowych.

Metal przenika nastepnie przez kanaly r do przestrzeni, znajdujacej sie pomiedzy jadrem a forma, i wypelnia te przestrzen az do samej góry, poniewaz zas plyta s zapo¬ biega wylewaniu sie metalu nazewnatrz, wszystkie istniejace wglebienia zostaja cal¬ kowicie zapelnione metalem. Dzieki specjal¬ nemu rozmieszczeniu kanalów wlewowych osiaga sie stale cisnienie dynamiczne oraz taka szybkosc wzgledna wlanego materjalu w stosunku do znajdujacej sie w ruchu obro¬ towym formy, ze zapewnione jest równo¬ mierne wypelnienie wszystkich zaglebien formy.

Fig. 5 i 6 wyjasniaja sposób róznego ksztaltowania cial bez stosowania jader od¬ lewniczych. Kanaly lacznikowe r srodkowe¬ go przewodu do wlewania / sa polaczone z przestrzeniami v, w, x, y, które sluza do od¬ lewu przedmiotów o przekroju prostokat¬ nym, trójkatnym, kwadratowym i okraglym.

Powyzsze przedmioty pelne sa wytwarzane przez odlewanie odsrodkowe i nie posiadaja pecherzyków ani nadlewów, czego dotych¬ czas nie bylo mozna osiagnac. Przez odle¬ wanie odsrodkowe mozna wytwarzac odle¬ wy nietylko z zelaza, ale i np. z zeliwa i stali, w postaci bloków i innych pólwyro¬ bów, unikajac w ten sposób niezbednego dotychczas procesu walcowania.

Równiez przy odpowiedniem uksztalto¬ waniu formy zelaznej, skladajacej sie z dwóch lub wiekszej liczby czesci, moga byc równoczesnie wykonane w niej odpowied¬ nie kanaly.

Kadlub / jest wewnatrz prózny i zawiera w odpowiedniem lozysku 2 wal 3, na którym znajduje sie u góry tarcza 4, sluzaca do u- - 3 -mieszczania na niej formy (fig. 7). Wal 3 jest umocowany u dolu zapomoca lozyska 5 i opiera sie w lozysku stopowem 6. Na tym wale umieszczone jest przesuwne kolo cierne 7. Przesuwanie kola ciernego odbywa sie wzdluz dwóch prowadnic 8, umocowanych na wale 3.

Kolo cierne 7 opiera sie na wodziku 9, posiadajacym z obu stron nasrubki 10 i //, przez które przechodza pionowo sworznie srubowe 12 i 13, rta których osadzone sa sli¬ macznice 14 i 15. Slimacznice te sa zazebio¬ ne ze slimakami 16 i 17, osadzonemi na wspólnym wale 20, poruszanym zapomoca silnika pomocniczego 19 i przekladni 18.

Podczas obracania sie walu silnika pomocni¬ czego 19 w jednym lub drugim kierunku, o- bydwie przekladnie slimakowe, nasrubki 10 i 11, a z niemi i wodzik 9 oraz osadzone na nim kolo cierne 7 przesuwaja sie nadól lub do góry.

Kolo cierne 7 styka sie z tarcza 21, osa¬ dzona na wale 22, wprawianym w ruch ob¬ rotowy zapomoca silnika glównego 24 i prze¬ kladni zebatej 23. Przytem wal 22 oraz tar¬ cza cierna 21 moga byc nieco przesuwane w kierunku osiowym w tym celu, aby tarcza cierna 21 mogla wywierac pozadany nacisk na kolo cierne 7. Do tego sluzy specjalne u- rzadzenie w postaci obracajacego sie naoko¬ lo czopa 25 lewara 26, obciazonego przesuw¬ nym ciezarem 27. Lewar zapomoca odpo¬ wiedniej tulei 28 zahacza o kolnierz 29 wa¬ lu 22 i powoduje w ten sposób staly i równo¬ mierny nacisk kola ciernego na tarcze cier¬ na.

Urzadzenie hamulcowe 31, znajdujace sie pod dzialaniem elektromagnesu 30, slu¬ zy do zatrzymywania tarczy ciernej i cale¬ go urzadzenia w razie zatrzymania silnika 24.

Wal pionowy 3 jest ponadto polaczony zapomoca linki 32 z tachometrem 33, a to w celu ciaglego wykazywania szybkosci ob¬ rotowej tarczy 4, na której znajduje sie for¬ ma.

W urzadzeniu tern mozna równiez stoso¬ wac przyrzad zabezpieczajacy w postaci kontaktów elektrycznych, które utrzymuja ruch wodzika 9 w pewnych granicach, a po¬ nadto powoduja przesuwanie sie kola cier¬ nego 7 w polozenie najnizsze, po wylaczeniu silnika glównego 24.

Sprzezenie wodzika 9 z kolem ciernem 7 moze byc nieco luzniejsze, w celu unikniecia wtrzasów. 7ast rzezenia patentowe. 1. Sposób wytwarzania odlewów od¬ srodkowych w ksztalcie cylindrów próznych z kolnierzami wewnetrznemi lub zewnetrz- nemi, jak równiez lozysk i cial o dowolnych ksztaltach w formach, z zastosowaniem ja¬ der lub tez bez nich, przyczem forma lub formy sa zapelniane plynnym metalem przez kanaly, odgalezione od leju glównego, zna¬ mienny tern, ze metal jest wprowadzany do formy od dolu przez kanaly odpowiednio za¬ giete pod cisnieniem dynamicznem, wywo- lywanem przez ruch odsrodkowy formy. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze plynny metal wprowadza sie do formy lub form przez kanaly doprowadza¬ jace, które na calej swej dlugosci sa zagie¬ te w kierunku obrotu formy. 3. Urzadzenie do odlewania odsrodko¬ wego, sluzace do wykonywania sposobu wedlug zastrz. 1 — 2 i zaopatrzone w ped¬ nie cierna do napedzania tarczy obrotowej, na której umocowana jest forma, znamien¬ ne tern, ze posiada oddzielny silnik pomoc¬ niczy (19), sluzacy do przesuwania kola ciernego (7) wdól i do góry. 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 3, zna¬ mienne tern, ze posiada wodzik (9), prze¬ suwany zapomoca jednego lub kilku sworzni srubowych, obracanych zapomoca silnika pomocniczego, i sprzezony z kolem ciernem. 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 3 — 4, znamienne tern, ze sworznie srubowe (12 i 13) przechodza przez nasrubki (10 i 11) — 4 -wodzika (9) i sa zaopatrzone w slimacz¬ nice (14 i 15), zazebiajace sie ze slima¬ kami (16 i 17), osacUonemi na wale (20), obracanym zapomoca silnika pomocniczego (19). 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 3 — 5, znamienne tern, ze posiada lewar (26), obracajacy sie okolo czopa (25) i obcia¬ zony przesuwnym ciezarem (27), przyczem lewar ten zapomoca tulei (28) zahacza o kolnierz (29) walu (22), przez co powodu¬ je staly i równomierny nacisk kola cier¬ nego (7) na tarcze cierna (21). 7. Urzadzenie wedlug zastrz. 3 — 6, znamienne tern, ze silnik (24) posiada na¬ rzady Hamulcowe (31), uruchomiane za¬ pomoca elektromagnesu (30) i sluzace do zatrzymywania tarczy ciernej oraz calego urzadzenia w razie zatrzymania silnika (24). 8. Urzadzenie wedlug zastrz. 3 — 7, znamienne tern, ze posiada przyrzad za¬ bezpieczajacy w postaci kontaktów elek¬ trycznych, które utrzymuja ruch wodzika (9) w pewnych granicach oraz powoduja przysuwanie sie kola ciernego (7) w polo¬ zenie najnizsze, po wylaczeniu glównego silnika (24).

Hundt & Weber Gesellschaft mit beschrankter Haftung.

Zastepca: W. Krzyminski, adwokat.Do opisu patentowego Nr 216S2.

Ark. 1.

U^5^(Do opisu patentowego Nr 21692.

Ark. 2 Fig 4Do opisu patentowego Nr 21692.

Ark. 3.Do opisu patentowego Nr 21692.

Ark. 4.

. A ni. fH 1 £* 1 ' Vr b Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa.