Wynalazek niniejszy dotyczy powiela¬ nia wierszami lub ustepami na arkuszach, kartach i t. d., zwilzonych uprzednio latwo ulatniajaca sie ciecza, ksiegowan lub po¬ dobnych wpisów z oryginalu, wykonanego odwróconem pismem.Znany jest sposób odbijania w calosci o- ryginalów, wykonanych odwróconem pi¬ smem. Urzadzenia, stosowane do takiego powielania, nie nadaja sie jednak do ksie¬ gowania, w tym bowiem przypadku zacho¬ dzi potrzeba przenoszenia okreslonych wier¬ szy lub miejsc arkusza ksiegi glównej na rózne konta, znane zas powielacze nie po¬ zwalaja na odbijanie poszczególnych wier¬ szy lub ustepów oryginalu.Znane sa równiez urzadzenia do powiela¬ nia poszczególnych wierszy i ustepów z ory¬ ginalu, wykonanego odwróconem pismem, na arkusze, zwilzone uprzednio latwo< ula¬ tniajaca sie ciecza. Urzadzenia takie dzia¬ laja podobnie do wspomnianych urzadzendo odbijania calych stron, a mianowicie tak, ze arkusz ksiegi glównej, zaopatrzony po drugiej stronie w odwrócone pismo, zostaje zalozony do urzadzenia w ten sposób, by wiersze arkusza mialy polozenie poprzeczne do kierunku patrzenia osoby obslugujacej.Zadrukowywane arkusze wzglednie karty powinny byc w tych znanych urzadzeniach zakladane od przodu, prostopadle do kie¬ runku wierszy w ksiedze. Zwilzanie odbija¬ nych wierszy odbywa sie w tych urzadze¬ niach w ten sposób, ze zwilzacz jest nakla¬ dany na caly wiersz, poczem odejmuje sie go lub tez przesuwa po karcie wpoprzek wierszy. Takie wzajemne ulozenie orygina¬ lu i zadrukowywanych kart oraz opisany wyzej sposób zwilzania przedstawiaja wiele niedogodnosci i wymagaja skomplikowanego urzadzenia. Zwilzacz, zajmujacy cala sze¬ rokosc urzadzenia, nakladany na arkusz i zdejmowany z niego, wzglednie zwilzacz, przesuwajacy sie ruchem zwrotnym po pa¬ pierze, stanowi czesto przyczyne wadliwe¬ go dzialania. Oprócz tego zwilzajaca ciecz powinna przed ulotnieniem sie rozdzielic sie równomiernie na calej szerokosci urza¬ dzenia, przyczem moze sie zdarzyc, ze przy niedostatecznem zwilzeniu filcu lub tez przy niedostatecznym doplywie cieczy poszcze¬ gólne miejsca karty beda zwilzone niedosta¬ tecznie lub pozostana niezwilzone. Ten o- statni przypadek moze równiez zdarzyc sie wtedy, gdy karta lub jej podklad sa nie¬ równe. Wreszcie wada znanych urzadzen jest to, ze dzialaja powoli.Opisanych niedogodnosci nie posiada sposób odbijania wierszy wedlug wynalaz¬ ku. W przeciwienstwie do znanych urza¬ dzen, dzialajacych poprzecznie, arkusz ksie¬ gi jest zakladany w urzadzeniu wedlug wy¬ nalazku wierszami w kierunku patrzenia o- soby obslugujacej. Karty kontowej nie za¬ klada sie, jak dotychczas, od przodu i pro¬ stopadle do kierunku wierszy w ksiedze, lecz karta jest podsuwana pod oryginal w kierunku wierszy oryginalu.Zwilzanie zadrukowywanego miejsca karty uskutecznia nieruchomo osadzony zbiorniczek zwilzajacy, który podczas prze¬ suwania karty jest nieruchomy i zwilza prze¬ ciagana pod nim karte w miejscu, przezna- czonem na druk. Jest to znaczny postep techniczny, gdyz w ten sposób otrzymuje sie szybsze, równomierniejsze, czyste i nieza¬ wodne zwilzanie i drukowanie. Zbiorniczek zwilzajacy, opierajacy sie tylko stosunkowo niewielka powierzchnia o przesuwajacy sie pod nim papier, otrzymuje stale dostatecz¬ na ilosc cieczy, a stopien zwilzenia jest za¬ wsze równomierna, inawet jezeli karta jest falista lub podloze posiada nierównosci.Zadrukowywanie zwilzonych miejsc od¬ bywa sie w ten sposób, ze narzad docisko¬ wy dociska te miejsca do odbijanego miej¬ sca oryginalu.Jezeli zachodzi bardzo czesta w ksie¬ gowaniu koniecznosc odbicia kilku nastepu¬ jacych po sobie wierszy z jednego arkusza ksiegi na te sama karte, to dotychczas trze¬ ba bylo te karte wprowadzac do urzadzenia tyle razy, ile wierszy mialo byc odbitych na karcie, poniewaz w znanych urzadzeniach mozliwe bylo odbijanie za kazdym razem tylko jednego wiersza.Niedogodnosc ta zostaje równiez usunie¬ ta przy zastosowaniu urzadzenia wedlug wynalazku, gdyz mozna umiescic obok sie¬ bie dowolna liczbe zwilzaczy o szerokosci wiersza i dowolna liczbe narzadów docisko¬ wych o tej samej szerokosci, z posród któ¬ rych tylko te w danej chwili sa czynne, któ¬ re maja zwilzac i odbijac wiersze. Wynala¬ zek daje zatem moznosc zwilzania i odbija¬ nia w jednym zabiegu zarówno jednego wiersza, jak i dowolnej liczby wierszy.Urzadzenie wedlug wynalazku posiada walec odbijajacy, na którym zostaje napie¬ ty odbijany oryginal, wykonany pismem od- wróconem, tak ze jego wiersze przebiegaja wzdluz obwodu walca. Urzadzenie posiada dowolna liczbe zbiorniczków zwilzajacych o szerokosci wiersza. Urzadzenie posiada po- — 2 —za tern dowolna liczbe krazków dociskowych o szerokosci wiersza. Zwilzona zadrukowy- wana karta zostaje zalozona pomiedzy obra¬ cajacy sie walec odbijajacy i krazki doci¬ skowe, które dociskaja zwilzone miejsca karty do odbijanych wierszy oryginalu, na¬ pietego na walcu.Walec odbijajacy jest osadzony w cofnie¬ tych ku tylowi ramionach, pozostawiajac karcie swobodne przejscie pomiedzy walcem a krazkami dociskowemi. Z tego powodu narzady napedowe (lancuchy, kola zebate, i t. d.j urzadzen zwilzajacych i krazków do¬ ciskowych sa prowadzone wzdluz ramion nosnych. Zadrukowywana karta moze byc zatem przesuwana pomiedzy ramionami w kierunku podluznym i poprzecznym, dzieki czemu mozna odbic dowolny wiersz orygi¬ nalu nawet na pierwszym lub ostatnim wier¬ szu karty, która wystaje wówczas wbok po¬ za urzadzenie.W polozeniu wyjsciowem zbiorniczki zwilzajace sa podniesione ponad stól do podsuwania papieru, a krazki dociskowe odsuniete sa od walca. Wlaczenie tych na¬ rzadów, to jest zarówno nalozenie zbiornicz¬ ka zwilzajacego na zadrukowywany arkusz, jak i docisniecie krazków dociskowych do walca uskutecznia sie zapomoca urzadzenia wyzwalajacego, najlepiej w ten sposób, ze kazdy wyzwolony zbiorniczek zwilzajacy wlacza zkolei odpowiedni krazek docisko¬ wy.Urzadzenie wyzwalajace jest przesuwa¬ ne np. zapomoca wrzeciona ku poszczegól¬ nym zbiorniczkom zwilzajacym. Po kazdem odbiciu urzadzenie to wyzwala automatycz¬ nie nastepny zbiorniczek i nastepny krazek dociskowy. Po wylaczeniu urzadzenia wy¬ zwalajacego mozna ten sam wiersz odbijac wielokrotnie.W razie potrzeby równoczesnego odbicia kilku wierszy, nastepujacych po sobie, na¬ lezy wyzwolic recznie odpowiednie nastep¬ ne zbiorniczki zwilzajace i krazki docisko¬ we.Aby odbijana karta mogla byc wprowa¬ dzana i przesuwana prosto i prawidlowo wzdluz wierszy, pomiedzy walcem odbija¬ jacym i krazkami dociskowemi moga znaj¬ dowac sie walce, które podsuwaja karte do miejsca odbijania.Urzadzenie wedlug niniejszego wynalaz¬ ku, odbijajace zadana liczbe wierszy, posia¬ da zalety nietylko dlatego, ze mozna prze¬ nosic szereg ksiegowan z oryginalu na to sa¬ mo konto, a wiec na te sama karte, lecz równiez dlatego, ze zapomoca tego urzadze¬ nia mozliwe jest zadrukowywanie w jednym zabiegu wiekszej liczby kopert placy, list placy it. d. W tym celu oryginal listy pla¬ cy zostaje wykonany pismem odwróconem i napiety na walcu odbijajacym. Nastepnie trzeba przygotowac tyle kopert placy, ile jest wierszy na liscie placy i ulozyc je lu- skowato w ten sposób, aby pozostawal wol¬ ny górny albo dolny brzeg kazdej koperty.Taki stos kopert placy wprowadza sie w zwykly sposób do maszyny i odbija^ sie na nich oryginal. W ten sposób mozna zadru¬ kowac jednoczesnie np. 35 kopert placy lub nawet wiecej.Poniewaz opisany stos kopert nie ma jednakowej grubosci w kazdem miejscu, na koncach bowiem mniej jest nalozonych na siebie kopert, anizeli w srodku, wiec jeden z walców przesuwajacych powinien byc po¬ dzielony na szereg krazków w celu lepsze¬ go dostosowania sie do ksztaltu stosu i za¬ pewnienia jednostajnego i równego podsu¬ wania kopert.W celu dogodnego i dokladnego zakla¬ dania zadrukowywanych kart mozna zasto¬ sowac urzadzenie nastawcze, które nalezy uruchomiac przed rozpoczeciem sie obrotu walca odbijajacego i nastawiac odpowiednio do wymiarów formularzy. Urzadzenie na¬ stawcze, podobnie jak urzadzenie wyzwala¬ jace zwilzaczy, zostaje automatycznie prze¬ laczone o jeden wiersz przed odbiciem lub po kazdem odbiciu. O ile zachodzi potrzeba równoczesnego odbijania kilku wierszy, nie- — 3 —nastepujacych kolejno po sobie, to urzadze¬ nie nastawcze nalezy przesuwac wbok recz¬ nie razem z urzadzeniem wyzwalajacem zwilzaczy o zadana liczbe wierszy.Urzadzenie moze byc napedzane elek¬ trycznie lub recznie. Po wlaczeniu silnika lub uruchomieniu korby recznej naped pra¬ cuje jalowo przy nacisnietym pedale lub przycisku; przez zwolnienie tego pedalu lub przycisku uskutecznia sie sprzegniecie na¬ pedu z urzadzeniem. Po kazdem odbiciu u- rzadzenie zostaje zatrzymane zapomoca u- rzadzenia zatrzymujacego, naped zas pracu¬ je dalej jalowo.W znanych urzadzeniach do ksiegowan pismo odwrócone oryginalu bylo widoczne i czytelne w lusterku. Lusterko to jednak jest niedogodne, poniewaz nalezy patrzec na nie stale pod tym samym katem, W razie oddalenia sie lub zblizenia sie do lusterka nie widac w niem pisma lub tez ukazuje sie nie ten wiersz, który jest przeznaczony do odbijania. Wedlug niniejszego wynalazku lusterko nie jest stosowane, natomiast pod¬ czas sporzadzania oryginalu zostaje wyko¬ nana jednoczesnie zwykla odbitka pisma i umieszczona w dowolnem miejscu urzadze¬ nia na walcu, przestawianym recznie (lub zapomoca ogólnego napedu automatycznie) o jeden wiersz po kazdem odbiciu. W ten sposób osoba obslugujaca widzi odbijany w danej chwili wiersz oryginalu jako pismo proste. Korzystne jest umieszczenie tego walca pod stolem zasilajacym, a stól ten zo¬ staje zaopatrzony w wyciecie, w którem u- kazuje sie czytelnem pismem wiersz, prze¬ znaczony do odbicia.Jezeli urzadzenie do ksiegowania ma od¬ bijac za kazdym razem tylko jeden wiersz, to wystarczy zastosowanie tylko jednego zwilzacza i jednego krazka dociskowego. W tym przypadku zwilzacze i krazki docisko¬ we sa zapomoca wrzeciona równiez przesu¬ wane wbok na szerokosc wiersza po kazdym obrocie walca drukujacego. Jezeli nie wszystkie wiersze maja byc odbijane kolej¬ no, lecz tylko jeden lub kilka wierszy, to automatyczne posuwanie zwilzacza i kraz¬ ka dociskowego zostaje wylaczone, a ich przesuniecie wbok mozna wykonac na do¬ wolna odleglosc recznie.Urzadzenie wedlug wynalazku moze byc zaopatrzone w urzadzenie do oznaczania kazdego odbitego wiersza oryginalu po ob¬ róceniu walca; to urzadzenie przesuwa sie od wiersza do wiersza razem z narzadami, sluzacemi do odbijania. W urzadzeniu, przeznaczonem do odbijania jednowierszo- wego, zostaje wyzwolone wzglednie urucho¬ mione przedewszystkiem urzadzenie na¬ stawcze, nastepnie kolejno zbiorniczek zwil¬ zajacy wraz z krazkiem dociskowym, urza¬ dzenie, zatrzymujace walec, a wreszcie wal¬ ce przesuwajace i ewentualnie urzadzenie oznaczajace.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania wynalazku, przyczem fig. 1 jest widokiem urzadzenia zboku, fig. la — wi¬ dokiem zprzodu napedu recznego urzadze¬ nia wyzwalajacego zbiorniczków zwilzaja¬ cych i krazków dociskowych, fig, Ib — wi¬ dokiem zprzodu urzadzenia, ukladajacego karty, fig. 2 przedstawia widok boczny na¬ pedu zbiorniczka zwilzajacego i walca doci¬ skowego, fig. 3 — widok zprzodu walca od¬ bijajacego, fig. 4 — widok zboku tegoz wal¬ ca, fig. 5 przedstawia widok zboku urzadze¬ nia ryglujacego, fig. 6 jest widokiem urza¬ dzenia, zabezpieczajacego zamki wrzecion, fig. 7 przedstawia w widoku zboku odmia¬ ne wykonania wynalazku do druku jedno- wierszowego, fig. 8 — przekrój tej odmiany, fig. 8a jest widokiem wedlug fig. 8, fig. 9 — widokiem zprzodu urzadzenia zwilzajacego na druk jednowierszowy, fig. 9a — wido¬ kiem zboku tegoz urzadzenia, a fig. 10 — widok boczny urzadzenia do oznaczania w maszynie jednowierszowej.Walec odbijajacy 1 osadzony jest obro¬ towo w wystajacych daleko wtyl ramio¬ nach 3. Oryginal z pismem odwróconem na¬ piety jest zapomoca szyny zaciskowej 4 na — 4 —walcu odbijajacym 1 prostopadle do osi 6 tego walca. Szyna zaciskowa 4 zawieszona jest odchylnie w lozyskach 4 na bocznej sciance walca 1. Szyne zaciskowa 4 mozna podnosic zapomoca uchwytu 4" i zaciskac sprezyna 4'". Gdy szyna 4 jest zacisnieta, to stanowi czesc obwodu walca odbijajace¬ go 1, dzieki czemu unika sie uszkodzenia krazków 2, dociskanych do walca 1 podczas odbijania. Drugi koniec oryginalu umoco¬ wany jest na walcu drukujacym 1 zapomo¬ ca sprezystego zacisku 5, osadzonego z jed¬ nej strony walca tak, iz mozna ten zacisk obracac i odchylac wbok.Karta zadrukowywana zostaje ulozona na stole 7 i przysunieta do walców przesu¬ wajacych 8 i 8', które przesuwaja te karte miedzy walcem odbijajacym 1 a krazkami dociskowemi 2 tak, iz po ukonczeniu odbi¬ jania karta jest wysuwana ku górze za wal¬ cem odbijajacym.Karta, przeznaczona do drukowania, po¬ siada na obydwóch brzegach wciecia, któ¬ rych wzajemny odstep jest równy odleglo¬ sci miedzy wierszami, dzieki czemu obok kazdego wiersza znajduje sie odpowiednie wciecie. Odpowiednio do miejsca, przezna¬ czonego na odbijanie, jedno wciecie karty zostaje oparte o wystep oporowy 12 urza¬ dzenia nastawczego 9. Urzadzenie to daje sie przesuwac i ustalac w lozysku slizgo- wem 10, wskutek czego mozna urzadzenie dopasowac do róznych wymiarów kart. Lo¬ zysko slizgowe 10 przesuwa sie w pochwie slizgowej 11. Urzadzenie nastawcze 9 wraz ze znaj dujacemi sie na tern urzadze¬ niu kartami, kopertami lub podobnemi arkuszami papieru zostaje przesuniete na poczatku kazdego okresu czynnosci od¬ bijania w kierunku walców przesuwa¬ jacych 8 i 8', dzieki czemu walce te chwy¬ taja karte i doprowadzaja ja do walca dru¬ kujacego, nie zmieniajac dokladnego wier¬ szowego nastawienia karty. Na poprzeczce 43 umocowana jest listwa 71 do podsuwania papieru, siegajaca az do stolu 7; listwa ta dociska wdól wystajace.zwykle nieco wgó- re rogi i brzegi kart kontowych i zapewnia tym sposobem dokladne przyleganie karty do stolu.Zapomoca wrzeciona 15 mozna pochwe slizgowa 11 przesuwac wbok razem z calem urzadzeniem nastawczem.Jeden z walców przesuwajacych 8 i 8', najlepiej dolny walec 8\ podzielony jest na szereg krazków przesuwajacych, przyczem kazdy z tych krazków osadzony jest obro¬ towo na wahliwym drazku 13, dociskanym sprezyna 14 do górnego walca przesuwaja¬ cego 8, dzieki czemu podczas odbijania np. kopert, ulozonych luskowato, krazki moga dokladnie dostosowac sie do nierównomier¬ nej grubosci zespolu kopert.Aby mozna bylo w jednym okresie czyn¬ nosci odbic kilka kolejnych wierszy orygi¬ nalu lub nawet wszystkie wiersze oryginalu, urzadzenie posiada tyle zbiorniczków zwil¬ zajacych 16 o szerokosci wiersza oraz tyle krazków dociskowych 2 równiez o szeroko¬ sci wiersza, ile jest wierszy w oryginale, a wiec np. 35.Kazdy zbiorniczek zwilzajacy 16 posia¬ da filc zwilzajacy 17, stykajacy sie jednym koncem z nasiakalnem pasmem 18, np. z knotem. Drugi koniec nasiakalnego pasma 18 jest polaczony z nasiakalnym materja- lem 20 (filcem, wata i t. d.), znajdujacym sie w zbiorniczku rozdzielczym 19 i rozdzie¬ lajacym plyn zwilzajacy, który z materja- lu 20 przenika do filcu zwilzajacego 17.Na wale 39, zaopatrzonym w podluzny rowek 38, znajduja sie nakladki 40, pola¬ czone przegubowo ze zbiorniczkami zwilza- jacemi 16. Na poprzeczce 43, umieszczonej przed zbiorniczkami 16, osadzone sa jezycz¬ ki wyzwalajace 44 oraz dzwignie wyzwala¬ jace 45. Na wale 46 osadzona jest przesuw¬ nie pochwa 47, zaopatrzona w zapadke 48.Podczas obrotu walu 46 pochwa 47 przesu¬ wa sie wbok, wskutek czego zapadka 48 na¬ ciska wdól poszczególne jezyczki wyzwala¬ jace 44, wypychane przez sprezyny 44*. — 5 —Dzwignie wyzwalajace 45 siegaja do szcze¬ lin 45' jezyczków wyzwalajacych 44, wobec czego z chwila nacisniecia wdól jezyczków 44 dzwignie 45 wychylaja sie tak, ze na¬ kladki 40, opierajace sie koncami 40'" na poszczególnych dzwigniach 45, zostaja przy¬ cisniete wdól przez sprezyny 49 razem ze zbiorniczkami zwilzajacemi 16, dopóki srub¬ ki 50, wkrecone do nakladek 40 i slizgajace sie w podluznym rowku 38 walu 39, nie o- pra sie o brzeg 38' tegoz rowka. Tym sposo¬ bem zostaja wyzwolone odpowiednie zbior¬ niczki zwilzajace 16, które jednak nie doty¬ kaja jeszcze karty, lezacej na stole 7.Na jednym koncu walu 39 umocowane sa drazki krzywiznowe 51 i 51'.Z chwila nacisniecia pedalu pret 52, po¬ siadajacy ramie 53 z krazkiem 54, zostaje odciagniety wtyl tak, iz krazek 54 toczy sie po krzywiznie 51' i obraca o niewielki kat wal 39, wobec czego zbiorniczki zwilzajace 16, które nie mogly dotychczas oprzec sie na karcie z powodu opierania sie srub 50 o brzeg 38' rowka, moga teraz oprzec sie o te karte pod naciskiem sprezyn 49.Po ukonczeniu odbijania pret 52 znowu przesuwa sie wtyl tak, iz krazek 54 toczy sie po górnej krzywiznie 51 i podnosi wal 39 oraz podnosi prawie do polowy (do poloze¬ nia wyzwolonego) nakladki 40, opierajace sie srubami 50 o brzeg 38' rowka, razem ze zbiorniczkami zwilzajacemi 16. Zapadka 55, znajdujaca sie na walcu odbijajacym /, o- piera sie o zab 41' dzwigni ryglujacej 41, której sworzen 41" opiera sie o zab 42' dzwigni wyzwalajacej 42, tak iz przy dal¬ szym obrocie walca odbijajacego zapadka 55 naciska na dzwignie wyzwalajaca 42, o- sadzona na wale 39, wskutek czego dzwi¬ gnia ta zostaje odchylona, a wal 39 obróco¬ ny w kierunku odwrotnym. Przy obracaniu wstecznem wal 39 dociska brzeg 38' rowka znowu do srub 50 wyzwolonych juz nakla¬ dek 40 wzglednie zbiorniczków zwilzaja¬ cych 16, które powracaja tym sposobem do polozenia wyjsciowego. Dzieki dostaniu sie drazka napinajacego $9 na plytke krzywi¬ znowa 100, umocowana na walcu odbijaja¬ cym 1, wal 39 zostaje obrócony nieco wtyl, tak iz przy ponownem wyzwoleniu zbior¬ niczków 16 nakladki 40 ze zbiorniczkami 16 moga opasc tak nisko, aby sruby 50 oparly sie o brzeg 38' rowka.Zbiorniczki zwilzajace 16 dociskane sa do walu mimosrodowego 57 zapomoca spre¬ zyn odciagowych 56, przymocowanych jed¬ nym koncem do nakladek 40, a drugim — do górnego konca zbiorniczków zwilzaja¬ cych 16. Obracaniem walu mimosrodowego 57 mozna zbiorniczki zwilzajace 16 wzgled¬ nie znajdujacy sie w tych zbiorniczkach filc zwilzajacy 17 docisnac mniej lub wiecej do karty, na której ma byc odbite pismo.Jesli np. zostanie wyzwolona wieksza czesc zbiorniczków zwilzajacych, to moze sie zdarzyc, ze pod naciskiem duzej liczby sprezyn 49 wal 39 obróci sie tak, iz poszcze¬ gólne wyzwolone zbiorniczki zwilzajace 16 zawczesnie opadna na stól 7, a nawet moga dotknac tego stolu przed zalozeniem karty.Zapobiega temu drazek krzywiznowy 51, o którego powierzchnie 51' opiera sie krazek 54. Dopiero wtedy, gdy ten krazek 54 zo¬ stanie przesuniety po odciagnieciu preta 52, a wiec juz po zalozeniu karty, krzywizny 51' wzglednie 51 zostaja nacisniete wdól krazkiem 54 zapomoca sprezyn 49.Jezeli dopiero co odbity wiersz powi¬ nien byc bezposrednio potem odbity na in¬ nej karcie, to zbiorniczek zwilzajacy 16 zo¬ stalby uniesiony ponownie wskutek nacisku krazka 54 na górny krazek krzywiznowy 51, ale zato zapadka 56, znajdujaca sie na wal¬ cu odbijajacym, zostalaby wylaczona tak, ze nie zetknelaby sie z dzwignia wyzwalajaca 42. Wskutek tego zbiorniczek zwilzajacy po¬ zostaje podniesiony, dopóki nie powróci do polozenia wyjsciowego, a przy ponownem wlaczeniu zapomoca pedalu taki wyzwolony zbiorniczek bylby docisniety znowu wdól zapomoca krazka 54, drazka krzywiznowego 51 i sprezyny 49. Poniewaz jednak wskutek - 6 —hacisku zapadki 55 na dzwignia 42 Wal 39 pozostaje w polozeniu wychylonem wtyl, zatem pozostale (np. 34) sprezyny 49 zo¬ staja napiete i wywieraja na wal 39 sile, skierowana przeciwnie do ruchu ku dolowi zbiorniczka 16, oraz daza do obrócenia wstecz walu 39, co przeszkadzaloby opu¬ szczeniu zbiorniczka 16. Aby zapobiec mi¬ mowolnemu obrotowi wstecznemu walu 39 stosuje sie dzwignie ryglujaca 41, której sworzen 41" jest polozony nawprost zeba 42' dzwigni wyzwalajacej, umocowanej na wale 42, wskutek czego zostaje uniemozli¬ wiony jakikolwiek mimowolny obrót wstecz¬ ny walu 39.Krazki dociskowe 2 sa osadzone obro¬ towo na dzwigniach 23, przesuwanych w lo¬ zyskach 37. Dzwignie 23 polaczone sa prze¬ gubowo z nakladkami 24.Wyzwolenie krazków dociskowych od¬ bywa sie w sposób nastepujacy. Jezyczki wyzwalajace 44 oprócz zbiorniczków zwil¬ zajacych 16 wyzwalaja drazki dociskowe.Odpowiednie jezyczki wyzwalajace 44, do¬ ciskane wdól zapadka wyzwalajaca 48, wysuwaja wgóre dzwignie 58, wskutek cze¬ go trzpienki 60, osadzone w poprzeczce 59, równiez zostaja odciagniete, a nakladki 24, opierajace sie zebami 24' na trzpienkach 60, zostaja wyswobodzone tak, iz krazki doci¬ skowe 2, osadzone przegubowo na naklad¬ kach, zostaja docisniete sprezyna 36 do wal¬ ca odbijajacego /.Wal 61 posiada rowek podluzny 62, do którego siegaja konce srub, wkreconych do poszczególnych nakladek 24. Wyzwolone nakladki opieraja sie na walcu odbijajacym 1 tak, iz srubki 63 znajduja sie tuz przy brzegu rowka 62. Po ukonczeniu odbijania wyzwolone nakladki 24 jak równiez odno¬ sne krazki dociskowe 2 zostaja podniesione wskutek opadniecia popychacza 64, który zostaje wychylony zapadka 65, znajdujaca sie na walcu odbijajacym 1, przyczem brzeg rowka 62' przylega do srubek 63 nakladek 24. Skoro tylko nakladki 24 powróca w po¬ lozenie wyjsciowe, to trzpienki 60 zostana znów wysuniete sprezynami 60' przed ze¬ by 24' nakladek 24. Dzwignie 58, podnosza¬ ce trzpienki 60, spoczywaja w odpowiednich wycieciach w stole 7, tworzac z tym stolem w polozeniu wyjsciowem równa powierzch¬ nie, wskutek czego karty, przeznaczone do zapisania, moga byc z latwoscia ulozone na stole. Poniewaz w polozeniu wyjsciowem jezyczki 44 znajduja sie w podniesionem polozeniu dzieki sprezynom 44'f zatem nic nie przeszkadza wsuwaniu karty wzglednie arkusza do szczeliny.Odbitka, wykonana równoczesnie z ory¬ ginalem i posiadajaca oznaczenia konta lub podobnych pozycyj, owinieta jest na walcu 66, znajdujacym sie pod wycieciem T w sto¬ le 7, przyczem odbitke dociska do wspo¬ mnianego walca walec dociskowy 67, znaj¬ dujacy sie pod dzialaniem sprezyny. Walec 66 polaczony jest z opisanym szczególowo w dalszym ciagu napedem walca odbijaja¬ cego oraz z napedem krazków dociskowych zapomoca lancucha lub podobnego ciegna, przyczem za kazdym obrotem walca odbija¬ jacego / walec 66 zostaje posuniety o na¬ stepny wiersz tak, iz po kazdem odbiciu w okienku T stolu 7 ukazuje sie oznaczenie konta nastepujacego wiersza lub, o ile wy¬ ciecie 7' jest dostatecznie szerokie, dwóch nastepnych wierszy.Aby umozliwic dokladne odbijanie na gotowych formularzach, nalezy miec moz¬ nosc przestawiania polozenia poczatkowego walca odbijajacego 1. Na wale walca 6 osa¬ dzona jest slimacznica 69, z która zazebia sie slimak 68, umocowany na sciance bocz¬ nej walca odbijajacego. Zapomoca obracania slimaka 68 mozna dokladnie nastawic po¬ lozenie poczatkowe walca odbijajacego /.Trzpien wyzwalajacy 83 posiada wskaz¬ nik 70, który jest dociskany przez sprezyne 70' do otworu, znajdujacego sie w tulei 111, wskutek czego walec odbijajacy jest zatrzy¬ mywany w swem polozeniu wyjsciowem.Poszczególne czynnosci maszyny do od- - 7 -bijania sa powodowane zapomoca pedalu, raczki lub podobnego narzadu. Z chwila po¬ ciagniecia drazka pedalowego 72 drazek ten naciska na dzwignie kolankowa 73, która odciaga wbok pret 74, polaczony z pretem 74' zapomoca haczyka 75.Haczyk 75 osadzony jest obrotowo na precie 74' i zapada we wglebienie w precie 74. Poniewaz przesuw drazka pedalowego 72 wdól jest stosunkowo duzy, ruch wstep¬ ny zas urzadzenia nastawczego 9, które jest uruchomiane przez zespól pretów 74, 74* jest bardzo maly, zatem naped urzadzenia nastawczego powinien byc wczesniej odla¬ czony od drazka pedalowego. Odlaczenie to zapewnia trzpieniek 76, o który uderza ha¬ czyk 75 zebem 75' tak, iz haczyk zostaje od¬ laczony od preta 74, który porusza sie w dalszym ciagu razem z drazkiem pedalo¬ wym 72, natomiast pret 74' i urzadzenie na- stawcze 9 zatrzymuja sie. Na precie 74* o- sadzona jest przegubowo dzwignia 77, po¬ siadajaca pret pociagowy 78, polaczony przegubowo z lozyskiem slizgowem 10. Sko¬ ro wiec tylko pret 74', polaczony z pretem 74 i dzwignia kolankowa 73, zostanie od¬ ciagniety wtyl, urzadzenie nastawcze 9 po¬ suwa sie wprzód, podsuwajac równoczesnie karte miedzy walce przesuwajace 8 i 8'.Skoro tylko haczyk 75 zostanie podniesiony, urzadzenie nastawcze odciaga sprezyne 74 w polozenie wyjsciowe. Drazek pedalowy 72 polaczony jest równiez z dzwignia ko- lankowa 79, która odciaga wtyl pret 52 razem z ramieniem 53 i krazkiem 54, które cisna w dól zbiorniczki zwilzajace 16, przy- czem dzwignia kolankowa 79 opiera sie o trzpieniek 52[, przytwierdzony do preta 52.Skoro tylko pret 52 zostanie odciagniety, zapadka 80, osadzona na ramieniu 3, zapada we wglebienie w precie 52, zatrzymujac ten pret w danem polozeniu. Na krótko przed zakonczeniem obrotu walca odbijajacego 1 plytka krzywiznowa 81, przytwierdzona do walca 1, wysuwa zapadke 80, dzieki czemu pret 52 zostaje odciagniety wstecz przez sprezyne 52". Na precie 52 umocowany jest zabierak 82, zazebiajacy sie z pretem wy¬ zwalajacym 83, posiadajacym trzpien, wy¬ zwalajacy wskaznik 83. Na trzpieniu wy¬ zwalajacym 83, w okreslonej odleglosci od zabieraka 82, znajduje sie kolnierz 83'. Gdy pret 52 zostanie odciagniety wstecz przez drazek pedalowy 72, zabierak 82 przesuwa sie po trzpieniu wyzwalajacym 83, pociaga¬ jac napotkany kolnierz 83', a razem z nim— trzpien wyzwalajacy 83 oraz wskaznik 70, tak iz walec odbijajacy zostaje wyswobo¬ dzony.Na wale walca odbijajacego 6 znajduje sie tuleja 111, na której obraca sie luzno ko¬ lo lancuchowe 110, prowadzace lancuch bez konca 84. Kólko lancuchowe 110 pola¬ czone jest z kólkiem zebatem 108, któ¬ re równiez obraca sie na tulei 111. Na tulei 111 umocowana jest zapadka 109. Tu¬ leja ///, na której osadzona jest slimaczni¬ ca 69, polaczona jest z walcem odbijajacym 1 zapomoca slimaka 68, zazebiajacego sie ze slimacznica 69, umocowana na walcu odbi¬ jajacym /. Miedzy kolem lancuchowem 110 a kolem zebatem 108 obraca sie luzno tarcza krzywiznowa 107, która opiera sie o wystep 106, przytwierdzony do trzpienia wyzwala¬ jacego 83. Skoro tylko wystep 106 zostanie odciagniety wtyl, to równoczesnie wystep ten wychyla sie wbok pod naciskiem sworz¬ nia 109' zapadki, a zapadka 109 zapada do kólka zapadkowego 108 tak, iz walec odbi¬ jajacy 1 obraca sie. Po jednym obrocie wal¬ ca odbijajacego 1 tarcza krzywiznowa 107 uklada sie znów na wystepie 106, a zapadka 109 zostaje odlaczona od kola zebatego 108 wskutek wtoczenia sie sworznia 109' na krzywizne tarczy 107, dzieki czemu walec odbijajacy / zatrzymuje sie, podczas gdy kólko zebate 108 obraca sie w dalszym cia¬ gu.Poniewaz kolnierz 83' trzpienia wyzwa¬ lajacego 83 znajduje sie w okreslonej odle¬ glosci od zabieraka 82, osiaga sie to, ze pod¬ czas odciagania preta 52 opuszczaja sie naj- — 8 -pierw wyswobodzone zbiorniczki zwilzajace 16, a nastepnie zostaje wyzwolony walec od¬ bijajacy 1.Wal napedowy 46 pochwy wyzwalaja¬ cej 47, wrzeciono 15 pochwy slizgowej 11 i walec 66 urzadzenia do wskazywania na¬ stepnych zkolei odbijanych wierszy nape¬ dzane sa lancuchem bez konca 84. Obrót walu 46, a równoczesnie wrzeciona 15 oraz walca 66 zapewnia równiez lancuch 84, po¬ ruszany walcem odbijajacym 1. Na wale 46 osadzone jest kólko zebate 89, w które za¬ pada zapadka 88, odciagana przez sprezyne 88'. Zapadka 88 polaczona jest przegubowo z drazkiem przesuwajacym 85 zapomoca drazka 87 i jest podnoszona dzieki wtacza¬ niu sie krazka 85*, osadzonego na drazku przesuwajacym 85, na zapadke 86, przy twierdzona do walca odbijajacego 1, przy- czem wal 46 obraca sie o pewien kat. Po zeslizgnieciu sie zapadki 86 drazek przesu wajacy 85, drazek 87 i zapadka 88 powraca¬ ja w polozenie wyjsciowe 87', przyczem za¬ padka 88 odchyla sie sprezyscie wtyl, za¬ padajac miedzy nastepne zeby kólka zeba¬ tego 89.Ghcac przy wielokrotnem odbijaniu wy¬ zwolic wzglednie przestawic kilka kolej¬ nych zbiorniczków zwilzajacych, krazków dociskowych oraz urzadzenie nastawcze, na¬ lezy, obracajac wal 46 zapomoca korby 90, która jest polaczona z walem 46 kól zeba¬ tych 91, odsunac wbok pochwe wyzwalaja¬ ca 47 na taka odleglosc, aby zostala uru¬ chomiona zapadka wyzwalajaca 48, znajdu¬ jaca sie na tej pochwie i naciskajaca wdól jezyczki wyzwalajace 44, wskutek czego wyzwalaja sie w opisany sposób odpowied-. nie zbiorniczki zwilzajace 16 i krazki doci¬ skowe 2.Poniewaz za kazdym obrotem walca od¬ bijajacego 1 obraca sie wal 46, a wskutek tego pochwa wyzwalajaca 47 przesuwa sie wbok, moze sie wiec zdarzyc, ze skoro tyl¬ ko pochwa 47 dojdzie do konca walu 46, maszyna przez niedopatrzenie zostanie unie¬ ruchomiona ponownie, a wal 46 bedzie sie obracal dalej, grozac uszkodzeniem pochwy wyzwalajacej 47 lub innych czesci. Aby te¬ mu zapobiec wal 46 zaopatrzony jest w sru¬ bowy rowek 46', który na koncu tego walu przechodzi w rowek pierscieniowy. W rowku tym prowadzony jest trzpieniek prowadni¬ czy 47' pochwy 47. Drazek prowadniczy 47'' umocowany jest jednym koncem na pochwie 47, a drugim — osadzony prze¬ suwnie na waie 92, dzieki czemu umozliwio¬ ne jest obracanie sie pochwy 47 podczas ob¬ rotu walu 46. Gdy pochwa 47 dojdzie do konca walu 46, a trzpieniek prowadniczy 47' znajdzie sie w rowku pierscieniowym 46', pochwa 47 zatrzymuje sie, mimo ze wal 46 obraca sie w dalszym ciagu. Sprezyna 93, znajdujaca sie na wale 92, wywiera boczny nacisk na trzpieniek prowadniczy 47'. Sko¬ ro tylko wal 46 zostanie obrócony wtyl za¬ pomoca galki 90, trzpieniek prowadniczy 47' pod bocznym naciskiem sprezyny 93 za¬ padnie znowu do srubowego rowka 46' tak, iz pochwa 47 dazy ku drugiemu koncowi wa¬ lu 46. Przesuwajac pierscien nastawczy 94, znajdujacy sie na wale 92, mozna regulo¬ wac naprezenie sprezyny 93. Pochwa slizgo¬ wa 11 przesuwana jest w taki sam sposób tam i zpowrotem po wrzecionie 15, które po¬ siada takie same urzadzenie zabezpieczaja¬ ce, co wal 46.Chcac zapobiec uruchomieniu urzadze¬ nia, zanim zostanie zalozona np. karta albo koperty placy, stosuje sie urzadzenie ryglu¬ jace, które jest zwalniane przez zalozona karte. Na wahliwym wale 95, osadzonym nad stolem 7, znajduja sie w okreslonych odleglosciach czujniki 96, zapadajace w od¬ powiednie wciecia w stole 7. Na wale 95 o- sadzona jest równiez zapadka 97, zaczepia¬ jaca sie o trzpieniek ryglujacy 98, osadzony na dowolnem napedowem kole maszyny.Karta, przeznaczona do zadrukowania, pod¬ sunieta przez urzadzenie ukladajace 9, ude¬ rza o czujniki 96, wskutek czego czujniki te, a tern samem i zapadki 97, zostaja podnie- 9. —sione, zwalniajac trzpienki 98. Ciezar wla¬ sny zapadek 97 lub sprezyna odciaga je, gdy karta usunie sie z pod czujników 96, tak iz trzpieniek ryglujacy 98 znów zahacza sie z zapadka ryglujaca 97.Zapadki 55, 65 i 86 sa umocowane na palaku 101, który moze wahac sie na srubce 101*. W palaku 101 znajduje sie podluzny otwór 102, przez który przepuszczona jest sruba laczaca 103. Zapomoca galki 104, u- mocowanej na drugim koncu palaka 101, mozna palak ten, a razem z nim zapadki 55, 65 i 86 odchylac wbok na taka odleglosc, aby galka 104 wsunela sie do otworu 105, znajdujacego sie w bocznej sciance walca odbijajacego 1, a zapadki 55, 65 i 86 tern sa¬ mem staly sie nieczynne. Wylaczenie tych zapadek pozadane jest wtedy, gdy walec odbijajacy / nalezy obrócic w celu napiecia oryginalu, nie uruchomiajac przytem zbior¬ niczków zwilzajacych, krazków docisko¬ wych i t. d.O ile odbity wiersz wzglednie wiersze nalezy odbic jeszcze raz, zapadki 55, 65 i 86 zostaja wylaczone w sposób, omówiony wy¬ zej, aby zapobiec dzieki temu odstawieniu uzytych przed chwila zwilzaczy i kraz¬ ków dociskowych w polozenie wyjsciowe o- raz aby wstrzymac dalszy ruch mechanizmu wyzwalajacego, by ten nie wyzwolil nastep¬ nego zkolei zwilzacza z krazkiem docisko¬ wym.Na fig. 7 przedstawiono odmiane wyko¬ nania wynalazku w zastosowaniu do odbi¬ jania jednowierszowego. Zamiast wiekszej liczby zbiorniczków zwilzajacych i krazków dociskowych, np. 35, potrzebnych w urza¬ dzeniu, przeznaczonem do wielowierszowe- go odbijania, urzadzenie, które ma w jed¬ nym zabiegu odbic tylko jeden wiersz albo jeden ustep, posiada tylko jeden zbiorniczek zwilzajacy 16 i jeden krazek dociskowy 2.Zamiast pochwy wyzwalajacej 47 (fig. 2, 2a) po wale 46 przesuwa sie zbiorniczek zwilzajacy 16, natomiast krazek dociskowy 2 przesuwa sie po wale 112. Waly 46 i 112 sprzezone sa lancuchem 64. Wal 112, który przesuwa wbok krazek dociskowy 2, oraz wal 113 polaczone sa ze soba zapomoca drazka 115, umocowanego na pochwie 114, i osadzone sa w obsadzie lozyskowej 116.Aby móc nastawiac wzglednie regulowac nacisk krazka dociskowego 2 na walec od¬ bijajacy /, obsada lozyskowa 116 moze byc przesuwana w bocznem lozysku 118 zapo¬ moca srubki 117.Filc zwilzajacy 17, umieszczony w zbior¬ nikach zwilzajacych, przedstawionych na fig. lOa i 1 Ob, polaczony jest z nasiakalnym materjalem, znajdujacym sie w górnej cze¬ sci 16* zbiorniczka zwilzajacego 16. Podno¬ szenie i opuszczanie zbiorniczka zwilzajace¬ go 16 jest uskuteczniane dzwignia 128, obra¬ cajaca sie na osi 133 i uruchomiana przez plytke krzywiznowa 127, umocowana na walcu odbijajacym 1. Przez cala dlugosc ma¬ szyny przeciagniety jest pret 131, przesu¬ niety pod wystepem 130 zbiorniczka zwilza? jacego 16 i podnoszony przez dzwignie 128 tak, iz ruchomy zbiorniczek 16 moze byc podniesiony i uruchomiony w kazdem miej¬ scu. Skoro tylko drazek 128 stoczy sie wsku¬ tek obrotu walca odbijajacego 1 z plytki krzywiznowej 127, zbiorniczek zwilzajacy, ulegajac naciskowi sprezyny 132, opiera sie o karte, przeznaczona na przyjecie odbitki.Przesuwanie wbok zbiorniczka zwilza¬ jacego 16 odbywa sie zapomoca pochwy 47, osadzonej na wale 46 i przesuwanej pod¬ czas obrotu tego walu dzieki zazebianiu sie trzpienka prowadniczego 134 ze srubowym rowkiem walu 46. Wal 46 posiada na jed¬ nym koncu kólko zebate 89. Na dzwigni przesuwajacej 135, obracajacej sie na osi 137 i utrzymywanej w polozeniu wyjscio- wem zapomoca sprezyny 138, osadzona jest ruchomo zapadka 136, zazebiajaca sie z ko¬ lem zebatem 89, przyczem z chwila naci¬ sniecia wdól dzwigni przesuwajacej 135 kolo zapadkowe oraz wal 46 zostaja obró¬ cone dzieki zapadce wyzwalajacej, umoco¬ wanej na walcu odbijajacym /. Zapadka — 10 -wyzwalajaca 119 moze byc odciagnieta wtyl zapomoca raczki 120, co jest potrzebne wte¬ dy, gdy nalezy obrócic walec odbijajacy 1 np, w celu napiecia oryginalu bez urucho¬ miania zbiorniczka zwilzajacego 16. Na raczce 120 znajduje sie wskaznik 121, który zapada w otwory 122 i ustala zapadke 119 w danem polozeniu.O ile nie wszystkie wiersze maja byc odbijane jeden po drugim, to zbiorniczek zwilzajacy 16 i krazek dociskowy 2 przesu¬ wane sa wbok zapomoca korbki recznej 129, osadzonej na wale 46.Napelnianie zbiorniczka zwilzajacego 16 plynem jest uskuteczniane zawsze wtedy, gdy zbiorniczek ten znajduje sie w poloze¬ niu wyjsciowem. Na zbiorniczku zwilzaja¬ cym 16 znajduje sie otwór wlewowy 126, którego korek 124 jest otwierany mecha¬ nicznie, gdy zbiorniczek zwilzajacy 16 po¬ wraca do polozenia wyjsciowego, gdyz ko¬ rek ten, przesuwajacy sie sprezyscie nad o- tworem wlewowym 126, uderza o przewód doplywowy 123, polaczony ze zbiorniczkiem zapasowym. Skoro tylko zbiorniczek zwil¬ zajacy 16 osiagnie swe polozenie, przewód doplywowy 123 znajduje sie dokladnie na- wprost otworu wlewowego 126, tak iz zbior¬ nik zapasowy 22 moze byc latwo napelnio¬ ny plynem. Gdy zas zbiorniczek zwilzajacy wraca, sprezyna 125 dociska korek 124 do otworu wlewowego 126.Uwidocznione na fig. 9 i 9a kolejne wy¬ zwalanie urzadzenia zwilzajacego 16, uru¬ chomianego przez walec odbijajacy 1 oraz walce przesuwajace 8 i 8', osiaga sie zapo¬ moca nastepujacego urzadzenia zapadko¬ wego.Na tulei 111, znajdujacej sie na wale 6 walca odbijajacego i polaczonej z tym wal¬ cem zapomoca slimacznicy 69 i slimaka 68, obraca sie kolo lancuchowe 110, polaczone z kolem zebatem 108. W chwili uruchomie¬ nia maszyny trzpien wyzwalajacy 83 z wy¬ stepem 106 zostaje odciagniety zapomoca pedalu lub podobnego narzadu tak, ze za¬ padka 109, osadzona na tarczy 11V, a teni samem walec odbijajacy 1, zostaja urucho¬ mione. Tarcza 118 po wykonaniu jednego obrotu zostaje zatrzymana przez wskaznik 70. Na wskaznik 70 oddzialywa sprezyna 70*, której naprezenie mozna wyregulowac zapomoca sruby 70". Na tarczy 111' znaj¬ duje sie zapadka 140, uruchomiana przez zab 144, umocowany na trzpieniu wyzwala¬ jacym 83. Zapadka 140 zapada w kolo za¬ padkowe 143, uruchomiajac walce przesu¬ wajace 8 i 8\ Zapadki 109 i 140, jak rów¬ niez wystep 106 oraz zab 144 sa wzgledem siebie rozmieszczone tak, aby zapadka 140 byla podnoszona nieco wczesniej przez ko¬ lo 143, anizeli zapadka 105 przez kolo ped¬ ne 139. Poniewaz urzadzenie zwilzajace jest uruchomiane w tymze czasie, co walec od¬ bijajacy 1, i zapomoca tego walca, zatem urzadzenie to dotyka karty jeszcze, zanim karta zostanie podsunieta przez walce prze¬ suwajace 8 i 8' miedzy walce odbijajace.Gdy trzpien wyzwalajacy 83 zostanie odcia¬ gniety wtyl, to zapadka 109 zapada do kola pednego 139, a zapadka 140 — do kola za¬ padkowego 143. Zapadke 109 zabiera na¬ tychmiast ze soba kolo pedne 139, natomiast zapadka 140 zapada do kola zapadkowego 143 przed zebem, wskutek czego kolo 143 dopiero wtedy chwyta zapadke, gdy wsku¬ tek obrotu tarczy 111' zapadka 140 oprze sie o najblizszy zab kola zapadkowego 143. Na krótko przed ukonczeniem obrotu tarczy 111' zapadka 141 opiera sie o zab 144 tak, iz zostaje wyswobodzona z kola zapadko¬ wego 143, które zatrzymuje sie, natomiast zapadka 140, przymocowana do tarczy 111', obraca sie dalej o niewielki kat, dopóki za¬ padka 109 nie napotka wystepu 106 i nie zo¬ stanie przez niego odlaczona od kola 139, wskutek czego tarcza 111' zatrzyma sie. Po¬ niewaz zapadka 140 obrócila sie nieco wraz z tarcza 111', zatem zapadka ta przy po- ncwnem wyzwalaniu zapomoca trzpienia wyzwalajacego 83 nie zazebi sie z zebem, z którym zazebiala sie poprzednio, lecz za- — 11 —padnie za nastepny zkolei zab kólka zapad¬ kowego 143. Na rysunku przedstawione sa odpowiednie polozenia zapadek 140 — 140' oraz 141 —141'.Kazdy odbity wiersz oryginalu, wykona¬ nego pismem odwrcconem, zostaje oznaczo¬ ny podczas obrotu walca odbijajacego 1.Urzadzenie oznaczajace porusza sie razem ze zbiorniczkiem zwilzajacym od wiersza do wiersza, a wyzwalane jest przez walec odbijajacy 1. Poniewaz jako znak rozpo¬ znawczy moze byc stosowany krzyzyk, gwiazdka, kólko, kropka i t.d., wiec urza¬ dzenie oznaczajace powinno byc osadzone sprezyscie i miec moznosc ustawienia sie w kierunku wiersza, w przeciwnym bowiem ra¬ zie odbijanie znaku rozpoznawczego na o- ryginale mogloby ten oryginal uszkodzic.Urzadzenie oznaczajace moze posiadac kól¬ ko, które odbijaloby na odbitym oryginale z pismem odwróconem kreske. W tym przy¬ padku urzadzenie oznaczajace moze nie byc dostosowane do odchylania sie.Na pochwie 47, zaopatrzonej w zbiorni¬ czek zwilzajacy 16 i osadzonej przesuwnie na wale 46, umocowany jest pret 157, pod¬ trzymujacy urzadzenie oznaczajace. Przed walcem odbijajacym 1 jest umieszczony wal 146, zaopatrzony w rowek 146*, do którego siega srubka 143, wkrecona do drazka zna¬ kujacego 149. Drazek znakujacy 149 moze obracac sie w lozyskach 151", znajdujacych sie w precie 157.Na jednym koncu walu 146 znajduje sie dzwignia 150, o której trzpieniek 150* opie¬ ra sie dzwignia wyzwalajaca 151, osadzona obrotowo na ramieniu 3. Z odpowiedniej strony walca odbijajacego 1 osadzony jest na sworzniu 153 obrotowo i przesuwnie wy¬ cinek wyzwalajacy 154. Wycinek wyzwala¬ jacy sklada sie np. z czterech ramion wy¬ zwalajacych o niejednakowej szerokosci, u- derzajacych o kólko 151', osadzone na dzwi¬ gni wyzwalajacej 151, przyczem dzwignia ta naciska na trzpieniek 150' dzwigni 150 tak, iz wal 146 razem z urzadzeniem ozna- czajacem zostaje odchylony ku oryginalowi, napietemu na walcu odbijajacym 1. Wyci¬ nek wyzwalajacy 154 posiada, odpowiednio do liczby ramion wyzwalajacych, cztery ze¬ by 154', opierajace sie . o trzpieniek 155.Sprezyna 156 dociska zeby 154' do trzpien- ka 155.W celu przestawienia wycinka wyzwa¬ lajacego 154 wystarczy przesunac troche wy¬ cinek na sworzniu 153, aby zeby 154' prze¬ staly zazebiac sie z trzpienkiem 155 oraz aby wycinek 154 mógl obrócic sie, az odpo¬ wiednie ramie wyzwalajace zajmie poloze¬ nie robocze. Po zwolnieniu wycinka 154 sprezyna 156 dociska znowu odpowiedni zab 154' wycinka do trzpienka 155. Na drazku znakujacym 149 osadzone jest obrotowo lo¬ zysko 158, podtrzymujace sprezysta czcion¬ ke 159. Poza tern na precie 157 osadzona jest obrotowo poduszka barwiaca 160, pola¬ czona przegubowo zapomoca preta 161 z drazkiem znakujacym 149, tak iz w chwili, gdy wal 146, na którym osadzone jest urza¬ dzenie znakujace, wzglednie drazek znaku¬ jacy, zostanie wychylony, czcionka 159, przylegajaca do poduszki barwiacej 160 zo¬ staje równiez odchylona. Gdy krazek 151', osadzony w dzwigni wyzwalajacej 151, sto¬ czy sie z odpowiedniego ramienia wyzwala¬ jacego wycinka 154, to wal 146, a jedno¬ czesnie i urzadzenie oznaczajace, zostanie odchylony w polozenie wyjsciowe zapomoca trzpienka 147, osadzonego na wale 146, o- raz zapomoca sprezyny 148.Aby w urzadzeniu do odbijania jedno- wierszowego karta, przeznaczona do odbi¬ jania, nie stykala sie w miejscach niezwil- zonych z oryginalem, napietym na walcu odbijajacym 1, na pochwie 47 umocowane sa dwa odchylacze 145, wykonane z drutu lub pasków blaszanych, które siegaja az do miejsca odbijania obok krazka dociskowe¬ go, to znaczy do punktu stycznosci walca odbijajacego 1 z krazkiem dociskowym 2, przyczem odchylacze te z obydwóch stron krazka dociskowego 2 odginaja wdól karte, — 12 —znajdujaca sie miedzy tym krazkiem i wal¬ cem odbijajacym. PL