PL21652B1 - Formularz do ksiegowosci przebitkowej. - Google Patents

Description

Poniewaz przenoszenie sum w rubrykach kolumn cyfrowych przy prowadzeniu ksiag jest bardzo czesto zródlem pomylek, przeto wielokrotnie próbowano uniknac tego przy pomocy specjalnych przyrzadów pomocni¬ czych. W tym celu w ksiegach oprawionych i foljowanych, na koncu rubryk albo tez na poczatku, wyciete sa pola, przeznaczone na wpisanie sumy, np. w postaci szczelin albo tez zaginanych naciec. Przez takie wyciecie mozna wtedy sume jednej kolumny przepi¬ sac na nastepny arkusz. W ten sposób lewe strony, a takze prawe strony ksiegi mozna niezaleznie dodawac, np. w ksiegach konto¬ wych, w których na jednej stronie prowadzi sie rachunek ma, a na drugiej — winien; albo tez np. w ksiegowosci amerykanskiej, w której kolumny do ksiegowania znajduja sie na obu stronach. Przy pomocy tego urza¬ dzenia nie mozna jednak dodawac sumy z jednej strony do drugiej, a wiec z przedniej strony arkusza na strone odwrotna. Dodawa¬ nie jest równiez rózne na kazdej stronie, po¬ niewaz na lewe strony trzeba przenosic su¬ me, umieszczona pod spodem arkusza, na arkusz, lezacy na wierzchu. Sume nalezy przenosic zgóry nadól tylko na arkuszach prawych stronic. Wskutek tego ksiegowy musi specjalna uwage zwrócic na dodawa¬ nie.

Wedlug wynalazku te znane urzadzenia w oprawionych ksiegach buchalteryjnych zo¬ staja zuzytkowane równiez w formularzach do ksiegowosci przebitkowej do przenoszenia sum ze strony przedniej na strone tylna te¬ go samego arkusza, a w tym celu arkusze wwierszach sumy kolumn równiez posiadaja szczeliny^ lub tez np. kalki weglowe, te o- statnie zawsze na tylnej stronie arkusza za miejscami, zajmowanemi sumami na przed¬ niej stronie arkusza. Przy takiem wykonaniu formularzy do ksiegowosci przebitkowej uni¬ kanie przenoszenia sumy umozliwia kolejne korzystanie z arkuszów, jak zwykle w ksie¬ dze, i kolejne dodawanie kolumn bez prze¬ rwy, a wiec takze ze strony przedniej arku¬ sza na jego strone odwrotna. W tym celu arkusze sa zlozone wzdluz srodkowej linji podluznej. Poniewaz tego rodzaju arkusze do ksiegowosci przebitkowej sa tak samo na¬ drukowane na stronie przedniej, jak i na stronia odwrotnej, przeto zaznaczenie srod¬ kowej linji podluznej jest niepotrzebne, gdyz nalezy tylko zlozyc ze soba boczne brzegi arkuszów, a same arkusze zlozyc, aby otrzy¬ mac srodkowa linje podluzna.

Na rysunku uwidoczniono przyklady wy¬ konania wynalazku, a mianowicie fig. 1 i 2 przedstawiaja arkusz dziennika w widoku strony przedniej i strony odwrotnej, fig. 3 i 4 — przekroje poprzeczne wzdluz linji 3 — 4 na fig. 1 arkusza, zlozonego we dwo¬ je, fig. 5 i 6 — inny przyklad wykonania tego samego arkusza, równiez w widoku zprzodu i ztylu, fig. 7 i 8 — w widokach zprzodu dwa arkusze, uzywane tylko do za¬ pisywania po jednej stronie, fig. 9 — inny przyklad z innym ksztaltem szczelin, fig. 10 i 11 — zastosowanie wynalazku z dajacem sie wydzielic polem sumy, fig. 12 i 13 — postacie wykonania, w których szczeliny sa doprowadzone az do brzegu arkusza; fig. 14 przedstawia inny przyklad wykonania, w którym pole do wpisania sumy jest odgina¬ ne, fig. 15 — wzmocnienie obrzezy szczeli¬ ny, fig 16 — przekrój wzdluz linji 16 — 16 na fig. 15, fig. 17 — arkusz z obrzezeniem szczeliny, fig. 18—przekrój pionowy wzdluz linji 18 —18 na fig. 17; fig. 19 i 20 przed¬ stawiaja inny przyklad wykonania arkusza z zaginanem wbok polem do wpisywania sumy, fig. 21 i 22, 23 i 24, 25 i 26 —for¬ mularz z kalka weglowa w widoku zprzodu i ztylu; fig. 22a przedstawia przekrój po¬ dluzny innego przykladu wykonania; fig. 27, 28, 29 i 30 przedstawiaja cztery przekroje podluzne wzdluz linji 27 — 27 na fig. 23 czterech rozmaitych postaci wykonania wy¬ nalazku.

Wynalazek mozna zastosowac do wszel¬ kich rodzajów formularzów ksiegowosci przebitkowej, a wiec nietylko do kont osób, przedmiotów lub podobnych, lecz równiez do arkuszów dziennika i innych arkuszów ksiegi glównej oraz arkuszów kontrolnych.

W opisie podano, jako przyklad, arkusz dziennika. Zastosowanie wynalazku przed¬ stawia sie jednak tak samo do wszystkich rodzajów arkuszów.

Na fig. 1 i 2 uwidoczniono arkusz dzien¬ nika, zaopatrzony w zwykle rubryki b i b' kolumn cyfrowych, w których zostawiono w ostatnich wierszach u góry lub u dolu po¬ la na wpisanie sum. W tych miejscach na Wpisanie sum arkusz a posiada otwór, np. szczeline podluzna c, przeprowadzona przez dwie rubryki i posiadajaca wysokosc wier¬ sza. Szczelina ta sluzy do przepisywania sumy w kazdej rubryce b lub b\ albo na stronie odwrotnej tego samego arkusza, lub na arkuszu nastepnym. W pierwszym przy¬ padku arkusz a jest odpowiednio przygoto¬ wany do zlozenia wzdluz linji srodkowej x—x, np. przez scisniecie, wytloczenie lub w podobny sposób. Po zlozeniu arkusza wzdluz tej linji pod szczelina c ukazuje sie pole do wpisania sumy na strone odwrotna tego samego arkusza, na którym teraz wypi¬ suje sie sume. Suwa ta ukazuje sie na stronie odwrotnej z prawej strony u dolu, jak ozna¬ czono litera m. Dodawanie odbywa sie na stronie odwrotnej, jak wskazuja strzalki, od dolu do góry. Na poczatku rubryk b i b\ t. j. u góry, znajduje sie szczelina c', przez któ¬ ra mozna teraz przepisac sume na pierwsza strone nastepnego arkusza. Ten arkusz na¬ stepny a jest widoczny dzieki szczelinie c w jej ramach i obejmuje sume, oznaczona - 2 -litera rri. Na arkuszu tym dodawanie odby¬ wa sie od góry do dolu i t. d. Na fig. 3 i 4 przedstawiono w przekrojach poprzecznych arkusz zlozony a. Lezaca na wierzchu polo¬ wa arkusza zawiera szczeline c, przez któ¬ ra sume przepisuje sie na spodnia polowe arkusza.

Aby mozna bylo - dodawac tylko od góry do dolu, obie szczeliny c, c moga byc umie¬ szczone tylko na dolnym koncu rubryk b i V, lecz wtedy musialyby byc przestawione w sasiadujacych wierszach, jak wskazano na fig. 5 i 6. W celu przepisania sumy arkusz sklada sie równiez wzdluz linji srodkowej x—jc, wskutek czego suma ukazuje sie teraz na stronie odwrotnej (fig. 6) i zostaje do¬ dana. Sume przepisuje sie z odwrotnej stro¬ ny arkusza na nastepny arkusz w jego kon¬ cu, jak to podano wyzej.

Na arkuszach, uzywanych tylko z jednej strony, szczeliny c i c sa umieszczane na- przemian u dolu i u góry w celu przepisy¬ wania sumy na nastepnych arkuszach, jak widac na fig. 7 i 8, albo szczeliny c, c sa umieszczone bezposrednio jedna nad druga w sasiadujacych wierszach, jak to oznaczo¬ no na fig. 8 litera c°, w celu dodawania tyl¬ ko od góry do dolu. Naturalnie szczeliny moga równiez znajdowac sie tylko u góry, a wtenczas dodaje sie zawsze od dolu do gó¬ ry, przyczem np. konta moga byc zawsze li¬ czone na saldo.

Aby oprócz calkowitej sumy ogólnej moz¬ na bylo równiez dodawac sume dzienna, szczelinie c" (fig. 9) nadaje sie wysokosc dwóch wierszy, dzieki czemu mozna przepi¬ sywac dwie sumy jedna nad druga. Rów¬ niez i w tym przypadku na nastepujacych po sobie arkuszach szczeliny nalezy umiescic raz u dolu i raz u góry, albo tylko u dolu lub tylko u góry. Szczeliny o wysokosci dwóch wierszy mozna równiez zastosowac w formularzach wedlug fig. 1—6.

Przeznaczonych do przepisywania pól ar- kuszów nie potrzeba zupelnie wycinac. Wy¬ starczy, gdy beda one przygotowane tak, aby iitóziia je bylo wyrwac zupelnie. W tyiH celu zarysy ich sa dziurkowane lub ostro wy¬ cisniete przy drukowaniu, wskutek czego po¬ le to mozna oderwac i, jak widac na fig. 10, pole z pierwszego arkusza a mozna przycze¬ pic lub przykleic na drugim arkuszu a (fig. 11). Takie pole sumy, przeznaczone do wy¬ rywania, zaznaczono na fig. 10 litera e; pole to po uskutecznieniu dodawania mozna przy¬ lepic na stronie odwrotnej tego samego ar¬ kusza a, albo, usunawszy z tego arkusza, przylepic na pierwszej stronie nastepnego arkusza a, co zapewnia nieprzerwane doda¬ wanie.

Wyciecia moga ciagnac sie nietylko przez pole sumy, jak zaznaczono na fig. 12 litera g, lecz moga byc przeprowadzone do brzegu, V—v arkusza, albo tez wycina sie ca¬ ly róg, jak oznaczono litera h na fig. 13.

Jezeli suma ma byc wypisana równiez na koncu kazdej strony, to pole sumy moze byc wykonane w postaci klapki, jak widac na fig. 14. Klapka / jest oddzielona z trzech stron, czwartym bokiem pozostaje golaczo- na z arkuszem a wzdluz linji w—w. Po przelozeniu klapki na strone odwrotna tego samego arkusza i po zlozeniu go wzdluz srodkowej linji podluznej x—x sume prze¬ pisuje sie, oznaczajac ja równiez zprzodu na klapce /.

Aby zapobiec naderwaniu otworów, sta¬ nowiacych szczeline c w arkuszu, nalezy ja zaokraglic na rogach, jak zaznaczono litera i na fig. 15. Brzeg i szczeliny c moze byc przytem odcisniety, jak wskazuje przekrój na fig. 16, wskutek czego brzeg z" zostaje odpo¬ wiednio pogrubiony i usztywniony. Mozna to równiez uzyskac przez naklejenie ramki k wedlug fig. 18. Oprócz tego brzegi szczeli¬ ny moga byc kolorowo zabarwione pasmem o wymiarach ramki k (fig. 17) lub tez o wy¬ miarach mniejszych lub wiekszych. Wreszcie mozna zaoszczedzic zupelne wyciecia czesci arkusza, a za to utworzyc czesc, zawierajaca tylko pole sumy, w postaci paska li, który mozna oderwac (fig. 19 i 20) wzdluz linji — 3 —z—z i przelozyc zboku wzdluz Jinji y—y na stronie odwrotnej arkusza, wskutek czego dodawanie, po przelozeniu paska K na stro¬ ne odwrotna wzglednie przyklejeniu go dc niej, ukazuje sie tam, gdzie sume mozna do¬ dawac od góry do dolu. Ze strony odwrot¬ nej sume mozna potem przeniesc, przepisu¬ jac na arkusz nastepny. Pasek K takze two¬ rzy przytem klapke, jak podano w zwiazku z fig. 14.

Klapke, uwidoczniona na fig. 14, mozna równiez oderwac, jak klapke wedlug fig. 10 i 11, i przylepic do najblizszej strony wzgled¬ nie do arkusza nastepnego. Dzieki odcisnie¬ ciu lub pogrubieniu zarysów naciec mozna wyczuc palcem wzglednie reka, w którem miejscu znajduje sie wyciecie, wskutek cze¬ go ksiegowy otrzymuje jakby sygnal, który trudno przeoczyc.

Szczeliny posiadaja taka szerokosc, aby mozna bylo w nich widziec wiecej niz jedna linje kolumny, lezacej pod spodem arkusza, wskutek czego linje kolumn, przy przepisy¬ waniu z jednego arkusza na drugi, moga slu¬ zyc za linje kierunkowa. Jest rzecza zupel¬ nie niewazna, w którem miejscu arkusza od¬ bywa sie, a tern samem przenosi sie doda¬ wanie.

Zamiast szczelin na kazdej stronie od¬ wrotnej w wierszach sumy wzglednie w miejscach, przeznaczonych na wniesienie su¬ my, mozna umiescic kalke weglowa.

Na formularzu, uwidocznionym od stro¬ ny przedniej i tylnej na fig. 21 i 22, pola na stronie odwrotnej, przeznaczone do doda¬ wania, sa zaopatrzone w kalke weglowa d, wskutek czego przy dodawaniu suma pod¬ czas pisania zostaje odbita na odpowiedniem miejscu. Przy uzyciu formularzy, zadrukowa¬ nych z jednej tylko strony, te miejsca, na których znajduje sie kalka weglowa, sa u- mieszczane zawsze u dolu lub u góry odpo¬ wiednich stron odwrotnych, jak zaznaczono na fig. 21 litera d', albo tylko po jednem u dolu i u góry.

Na formularzach, uzywanych z dwóch stron, moga one byc zlozone wzdluz linji srodkowej x—x tak, ze przy wypisywaniu sumy zostaje ona przepisana na stronie od¬ wrotnej danego arkusza. Przy przenoszeniu ze strony odwrotnej jednego arkusza na pierwsza strone arkusza nastepnego suma jest przepisywana bez przerwy od dolu do góry przez odpowiednia kalke weglowa.

Jezeli, jak ha formularzu fig. 23 i 24, ma byc ponadto osobno zapisana oprócz ogólnej sumy dodawania równiez ogólna suma dzien¬ na, to kalka weglowa moze zajmowac dwa wiersze. Nastepnie, w formularzach o dwóch stronach kalki weglowe przedniej strony i odwrotnej moga byc równiez przestawione o odleglosc jednego wiersza, jak widac na fig. 25—26, wskutek czego w kazdym przypad¬ ku, a wiec zarówno na stronie przedniej, jak i na stronie odwrotnej, mozna dodawac od góry do dolu. Przy dodawaniu tylko od dolu do góry przepisane miejsca znajduja sie na poczatku rubryk kolumnowych b, b*.

W celu unikniecia plam od kalek weglo¬ wych nalezy je zabezpieczyc w odpowiedni sposób. W tym celu (fig. 27) umieszczony jest oddzielny pasek ochronny e', który jest przyklejony w miejscu, oznaczonem litera e" i który przed pisaniem odgina sie. Zaopatrzo¬ ny w kalke weglowa pasek moze byc wyko¬ nany, jako klapka d" (fig. 28), która w czasie nieuzywania jej jest zlozona i zabezpieczona.

W celu zapisania dodawanej sumy pasek d" nalezy odgiac zpowrotem. Kalke weglowa mozna równiez zabezpieczyc przez wytlocze¬ nie zaglebienia n (fig. 29). Kalka weglowa miesci sie wtedy w wytloczonem wglebieniu, a wiec jest zabezpieczona i nie styka sie z niczem bezposrednio. To samo ma miejsce, gdy obrzeze kalki weglowej na stronie od¬ wrotnej jest zabezpieczone ramka, albo dru¬ gim arkuszem /, który wtedy sam tworzy te ramke /'. Zaglebienie o w arkuszu a mozna równiez uzyskac przez ciensze wykonanie te¬ go arkusza w tern miejscu przy jego wytwa¬ rzaniu.

W celu zabezpieczenia kalki weglowej ar- _ 4 _kusza [fig. 22) moga byc zagiete na dolnym brzegu wzdluz linji y — y tak, ze pasek h", zagiety wedlug fig. 22a, uklada sie na kalce weglowej. Pole kalki weglowej mozna jednak przykryc w jakikolwiek inriy sposób podobny.

Zastrzeleni a. p a t e n t 1. Formularz do ksiegowosci przebitko¬ wej, znamienny tern, ze luzny arkusz jego w wierszu, przypadajacym na wpisanie sumy w rubrykach (b, b'), jest zaopatrzony w szczeli¬ ne fcj, w której po zlozeniu arkusza wzdluz jego linji srodkowej (x — x) sume mozha przepisac z przedniej strony arkusza na jego strone odwrotna, a w razie nieskladania ar¬ kusza powyzsza sume mozna przepisac na arkusz nastepny (a ). 2. Odmiana formularza wedlug zastrz. 1, znamienna tern, ze szczeliny fc, c ) sa u- mieszczone naprzemian z jednej strony u do¬ lu, a z drugiej strony u góry danych rubryk (b,V). 3. Odmiana formularza wedlug zastrz. 1 i 2, znamienna tern, ze szczeliny fc, c) sa umieszczone naprzemian w dwóch sasiednich wierszach u góry albo u dolu. 4. Odmiana formularza wedlug zastrz. 1, znamienna tern, ze na arkuszu, uzywanym tylko z jednej strony, wykonana jest tylko jedna szczelina fc) ugóry lub u dolu. 5. Zespól formularzy wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze w sasiadujacych arku¬ szach szczeliny sa umieszczone naprzemian u góry i u dolu, albo tylko u góry, albo tyl¬ ko u dolu. 6. Odmiana formularza wedlug zastrz. 1 — 3, znamienna tern, ze szczeliny fc") do przepisywania sumy zajmuje dwa sasiednie wiersze. l 7. Odmiana formularza wedlug zastrz. 1, znamienna tern, ze wyciecie (g) szczeli¬ ny jest doprowadzone az do brzegu (v — v) arkusza. 8. Odmiana formularza wedlug zastrz* 1, znamienna tern, ze posiada wyciecie na calym rogu (h) arkusza. 9. Odmiana formularza wedlug zastrz. 1 — 8, znamienna tern, ze szczeliny sa za¬ okraglone na swych rogach fi). 10. Odmiana formularza wedlug zastrz. 1 —9, znamienna tern, ze jest zaopatrzona w pole (i*), którego brzegi sa wytloczone. 11. Odmiana formularza wedlug zastrz. 1 —10, znamienna tern, ze brzegi szczeliny fc) sa wzmocnione, np. zapomoca naklejonej ramki (k). 12. Odmiana formularza wedlug zastrz. 1 — 11, znamienna tern, ze posiada brzegi szczeliny fc) calkowicie lub czesciowo za¬ barwione. 13. Odmiana formularza wedlug zastrz. 1.-.— 7, znamienna tern, ze naciete pole fc) arkusza (a) posiada ksztalt klapki fi). 14. Odmiana formularza wedlug zastrz. 1, znamienna tern, ze posiada pole (K) wzdluz wiersza sumy, skladane nabok, jak klapka. 15. Odmiana formularza wedlug zastrz. 1 — 6, znamienna tern, ze posiada nadciete pole fe) na sume, które mozna dokola ode¬ rwac i przylepic do rubryki (b, b'J nastep¬ nej strony. 16. Odmiana formularza wedlug zastrz. 1 — 6, znamienna tern, ze posiada na od¬ wrotnej stronie arkusza przytwierdzona kalke weglowa. 17. Odmiana formularza wedlug zastrz. 1 —-16, znamienna tern, ze posiada przykle¬ jony lub zlozony pasek (e), chroniacy kalke weglowa (d): 18. Odmiana formularza wedlug zastrz. 10, 16 i 17, znamienna tem, ze posiada wy¬ tloczone zaglebienie fn), w którem kalka we¬ glowa fd) jest zabezpieczona przed uszko¬ dzeniem.

Erwin O. Haber feld.

Zastepca: Inz. J. Wyganowski, , "y.—~>v\ rzecznik patentowy. cteHDo opisu patentowego Nr 21652.

Ark. 1. **&*. 4- jw?e- *r-/| ~F bJ\ \a a-\ b'\ \A.-it vsr*7 £ & BSE c a «ry. 7 I 1 z^= „. *»^^ C <* Jfa.6. * x -\cc a-\ 'ii 1 1 C W ?sjnr b\ b\ L ^ J7Z0.7. al ¦ygrr -H* J&t&.S. **?2\ b- 1 t c° iDo opisu patentowego Nr 21652.

Ark. 2.

J"&*. jBHf•* .e" 6- b'- \ \— l| L^ la *3C i 1 1 b\ r £ lii irrrl"- nr-;—i JWgr.30. bA i'\ -FZgr.z/. e-\ 1 b'\ J&frfZ b b'- \ 1 7 tidd T<# JZcgr.tt. b%. -kDo opisu patentowego Nr 21652.

Ark. 3.

JFV&J5. ie JF/g.tf. jfltg.17. rs Jfiig.i*. 6\ &'\ -\ct a v c \ H b'\ w^ -ta 13 a\ Xc t'-\ +ct crA bA \b'\ V } ! tr \-z z V tf -trrDo opisu patentowego Nr 21652.

Ark. 4 -4— "to.'feay'.»a b\ b'\ d, oL\ =5 $- b'\ % JP/gr.?5.

V* cer ± a %— -FTigr.SZ- *U b\ b'\ I I a-\ a-i e" i*' nr A S&cgr.tt. l*eg.29.I \b'\ +cc bA \b\ &A aA.L a-t rte3 CL \d\ \d\ M..y.fc*dt A* ka 'n Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa.