Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu wyrabiania klatek blaszanych lozysk, i po¬ lega zasadniczo na tern, ze klatke poddaje sie hartowaniu, dzieki czemu uzyskuje ona wieksza odpornosc na zuzycie i wytrzymuje latwiej podczas pracy dzialajace na nia sily odsrodkowe. Wynalazek dotyczy zwlaszcza sposobu wyrobu zapomoca tloczenia zahar¬ towanych w takim stopniu, jak sprezyny, klatek blaszanych ze •stali o sredniej zawar¬ tosci wegla. Przyklad podobnego wykona¬ nia stanowi klatka z pierscieniowa czescia glówna, zaopatrzona w sprezyste jezyczki o koncach zewnetrznych, uksztaltowanych w ten sposób, iz obejmuja one dostatecznie kulki wzglednie walki, rozmieszczone rów¬ nomiernie pomiedzy pierscieniami lozysko - wemi, przyczem jezyczki te podczas zakla¬ dania w lozysko zostaja kulkami temi lub walkami odgiete nazewnatrz, poczem po¬ wracaja sprezyscie w swe polozenie pier¬ wotne i kazdy z nich przedziela dwie kulki lub dwa walki. Poniewaz klatki tego rodzaju sa zahartowane, wiec zdolnosc jezyczków do powracania sprezyscie do swego pier¬ wotnego polozenia po zalozeniu kulek w gniazda klatki zwieksza sie, dzieki czemu gniazda lepiej obejmuja kulki lub walki.Klatki blaszane uksztaltowane tak, iz naciskaja sprezyscie na kulki, umieszczone miedzy pierscieniami, lub tez klatki, w których kulki umieszcza sie przez sprezyste rozchylenie klatki, znane byly juz dawniej.Jednakze klatki znane w praktyce nie dzia¬ laly zadowalajaco, poniewaz nie posiadaly dostatecznej sprezystosci, aby jezyczki po-) wrstcatly w pierwotne lub zadane polozenie po rozchyleniu jezyczków w celu umozliwie¬ nia zalozenia kulki. Stosujac jednak odpo-* wiednie tworzywo, mozna wykonac klatke tego typu, która ipo prawidlowem zaharto¬ waniu dziala bardzo sprawnie, przyczem wyrób jej jest bardzo tani.Do tego celu jpotrzebna jest stal dosta¬ tecznie miekka, aby mozliwe bylo wytla¬ czanie „wykrojów", które potem zostaja poddane obróbce cieplnej i hartowaniu. Do tego celu nadaje sie stal o zawartosci we¬ gla okolo 0,40%—0,50% i manganu 0,50% — 0,80%, mozna jednak równie/ stosowac in¬ ne gatunki stali z zawartoscia wegla tylko okolo 0,35% do 0,60%. Okazalo sie, ze nie jest mozliwe w jednym zabiegu roboczym wytlaczanie wykrojów na zimno o wiekszej zawartosci wegla nawet po bardzo staran- nem wyzarzeniu. Hartowanie stali o zawar¬ tosci wegla mniejszej od 0,35% jest nie¬ mozliwe dla otrzymania zadowalajacej sprezystosci jezyczków.Na zalaczonych rysunkach uwidocznio¬ no stopniowe ksztalty wykrojów podczas wyrobu blaszanej klatki do lozysk kulko¬ wych dwoma sposobami wedlug wynalazku niniejszego. Wedlug jednego sposobu wy¬ tlacza sie okragly wykrój denka, w którym wybija sie nastepnie otwory. Wedlug dru¬ giego sposobu otwory wybija sie w plaskim okraglym wykroju, a nastepnie zagina je¬ zyczki. Fig. li 2 przedstawiaja wykcój w widokach zgóry i zboku po wytloczeniu z niego spodka o plaskiem dnie i prostopa¬ dlym kolnierzu, fig. 3 i 4 — spodek po wy¬ biciu otworu srodkowego i otworu do obra¬ cania, fig. 5 i 6 — spodek po wybiciu za¬ glebien na kulki i fig. 7 i 8 — gotowa klat¬ ke po wybiciu otworu srodkowego, fig. 9 i 10 wyjasniaja wygladzanie brzegów otwo¬ rów , w celu uzyskania dokladnej po¬ wierzchni zetkniecia z kulkami, fig. 11 i 12 przedstawiaja widoki zgóry i zboku wykro¬ ju, sluzacego do wykonania klatki wedlug drugiego sposobu, a fig. 13 i 14 — wykrój ten po zagieciu jezyczków. Dalsza obróbka odbywa sie tak samo, jak i przy pierwszym sposobie.Wedlug fig. 1 i 2 pólfabrykat po pierw¬ szym zabiegu otrzymuje ksztalt denka z plaskiem dnem 15 i prostopadla don scian¬ ka obwodowa 16, w której wybija sie gnia¬ zda 17 na kulki (fig. 6). W zabiegu drugim (fig. 3 i 4) w dnie pólfabrykatu wybija sie srodkowy otwór 18 oraz maly otwór sprze¬ gajacy 19. Otwory te sluza do centrowania i obracania pólfabrykatu podczas dalszych zabiegów.Przy wybijaniu zaglebien na kulki we¬ dlug fig. 5 i 6 spodek, osadzony otworem 18, wprawia sie w obrót skokami zapomoca trzpienka, wpuszczonego w otwór 19. Za kazdym skokiem wybija sie w sciance 16 gniazdo 17 zapomoca przebijaka w kierun¬ ku promienia nazewnatrz, dzieki czemu scianki 20 gniazd posiadaja ksztalt walcowy.Przy wykonczeniu wycina sie wieksza czesc plaskiego dna spodka z pozostawie¬ niem jedynie zewnetrznego pierscienia 22 o krawedzi wewnetrznej 21 (fig. 7 i 8), do którego przylegaja jezyczki 23.Dokladnosc wyrobu klatki mozna znacz¬ nie powiekszyc przez wytloczenie krawedzi gniazd zapomoca kulek. Czynnosc te usku¬ tecznia sie w ten sposób, ze do krawedzi wewnetrznej 25 gniazda dociska sie walek lub kulke (stosownie do rodzaju lozyska na fig. 9 — kulke 24), opierajac klatke o odpowiednia poduszke. Wszystkie narzady wytlaczajace zaleca sie naciskac jednocze¬ snie nazewnatrz dla uzyskania najwiekszej dokladnosci; posilkujac sie podczas wytla¬ czania kulkami tej samej mniej wiecej wiel¬ kosci, jakie beda stosowane w lozysku, uzy¬ skuje sie gladkie krawedzie 26, które scisle przylegaja do kulek w lozysku.Nastepne przebiegi robocze stanowia har¬ towanie i odpuszczanie klatki celem zahar¬ towania jej w takim stopniu, jak sprezyne.Inny sposób wyrobu klatki objasniaja tig. 11 — 14. Na brzegu 31 plaskiej tarczy — 2 —30 wykonywa sie szereg wyciec 32, stano* wiacych w wykonczonej klatce gniazda ku¬ lek. I Pomiedzy wykrojami temi pozostaja je¬ zyczki 33 nieco rozszerzone na obwodzie zewnetrznym 34 i zaopatrzone tam w rogi 35, które sluza do odciagania jezyczków przy wkladaniu do klatki kulek lub wal¬ ków, przyczem rogi przeslizguja sie po o- kraglych powierzchniach kulek. Gdy rogi mina srednice kulek, jezyczki zapadaja sprezyscie w pierwotne polozenie. Kazdy jezyczek przypada wówczas miedzy dwie¬ ma kulkami i utrzymuje je w pewnej odle¬ glosci od siebie, przyczem rozszerzenia na koncu jezyczków i rogi 35 wystaja ponad kulki, wzmacniajac lacznosc poszczegól¬ nych czesci.Fig. 11 i 12 przedstawiaja tarcze po pierwszym zabiegu roboczym wedlug spo¬ sobu drugiego. Nastepny zabieg objasniaja fig. 13 i 14 po zagieciu jezyczków 33 pro* stopadle do dna 36. Dno 36 jest plaskie. Wy¬ ciecia 32 i tarcza posiadaja zreszta taki ksztalt, iz po zagieciu jezyczków gniazda 37 kulek przybieraja zasadniczo pozadany ksztalt.Pozostale czynnosci podczas wyrobu klatki wedlug sposobu drugiego nie róznia sie zasadniczo od czynnosci wedlug sposobu pierwszego. PL