Wynalazek niniejszy dotyczy napelnio¬ nej gazem zarówki elektrycznej, posiadaja¬ cej banke w ksztalcie rury. Pod bankami w ksztalcie rury nalezy rozumiec banki, któ¬ rych dlugosc w stosunku do srednicy jest stosunkowo duza. Przytern przekrój po¬ przeczny banki w ksztalcie rury nie musi byc jednakowy na calej dlugosci banki, lecz banka moze posiadac miejsca o posze¬ rzonym lub przewezonym przekroju albo tez posiadac ksztalt stozka.Tego rodzaju zarówki stosuje sie mie¬ dzy innemu równiez do celów projekcyjnych, przyczem wieksza czesc strumienia swietl¬ nego promieniuje nazewnatrz prostopadle do podluznej osi banki rurowej. Dotychczas znane zarówki projekcyjne posiadaja wla¬ sciwosc ujemna, polegajaca na tern, ze wskutek rurowego ksztaltu banki wlókno za¬ rowe lampy jest umieszczone blisko jej scianki, której czesc, polozona naprzeciw tego wlókna zarowego, ulega stosunkowo szybko zaczernieniu przez osiadanie czastek wolframu, wyparowanych z wlókna zarowe¬ go. Poniewaz, jak wyzej wspomniano, wiek¬ sza czesc swiatla, wysylanego przez wlókno zarowe, przenika przez szklo wlasnie w tern zaczernionem miejscu, przeto zaczernienie to powoduje szybkie zmniejszenie sie pro¬ mieniowanego swiatla uzytecznego.Doswiadczenia wykazaly, ze wspomnia¬ ne zaczernienie banki nastepuje w innem miejscu, jezeli stosownie do wynalazku ru¬ rowa zarówke napelni sie gazem lub mie-szanina gazów o cisnieniu, wiekszcm anize¬ li 2 atim. W tym przypadki! czastki wolfra¬ mu, wyparowanego z wlókna zarowego, nie osiadaja na czesci banki, która znajduje sie najblizej wlókna zarowego, lecz dzieki kra¬ zeniu gazów wymienione czastki wolframu zostaja odprowadzone do wyzej polozonych czesci banki, gdzie ostatecznie na niej osia¬ daja. Wskutek tego ulegaja zaczernieniu tylko te czesci banki, przez które przenika minimalna czesc strumienia swietlnego.Opis, podany ponizej, oraz rysunek wy¬ jasniaja blizej wynalazek. Na rysunku fig. 1 przedstawia dotychczas Stosowana za¬ rówke projekcyjna o rurowej bance, która palila sie mniej wiecej polowe okresu swej trwalosci. Wyparowane czastki wolframu o- siadfy na czesciach banki, znajdujacych sie najblizej wlókna zarowego. Fig. 2 przedsta¬ wia tego samego typu zarówke, co i fig. 1, lecz wypelniona gazem o cisnieniu 4 atm, przyczem zarówka ta palila sie równiez po¬ lowe okresu swej trwalosci. Jak uwidocznio¬ no, czesci banki rurowej, znajdujace sie najblizej wlókna zarowego, sa prawie ze nie zaczermione, natomiast wyparowany wol¬ fram osiadl w górnej czesci zarówki. Ponie¬ waz, jak wyzej wspomniano, przy tego ro¬ dzaju zarówkach projekcyjnych wchodzi praktycznie w rachube tylko ta czesc swia¬ tla, która przenika czesci banki, znajdujace sie najblizej wlókna zarowego, przeto, prak¬ tycznie biorac, omawiana zarówka podczas calego okresu swej trwalosci nie wykazu¬ je zadnego zwiekszenia strat swiatla. Ab- sorbcja swiatla daje sie jeszcze w wiek¬ szym stopniu zmniejszyc, jezeli dlugosc banki w stosunku do jej srednicy bedzie dostatecznie duza; w tym przypadku bo¬ wiem, wyparowane czastki wolframu osia¬ daja w wiekszej odleglosci od wlókna zaro¬ wego i zostaja rozdzielone na wiekszej po¬ wierzchni, co powoduje mniejsze zaczernie¬ nie banki zarówki.Fig. 112 przedstawiaja zarówki, których trzonek podczas palenia zarówek znajduje sie u dolu, to jest zarówki, które pala sie w polozeniu stojacem. Zalety wynalazku ni¬ niejszego wystepuja równiez w zarówkach, które pala sie w polozeniu wiszacem, jak przedstawiono na fig. 3. Wówczas rurka ta¬ lerzowa, w która wtopione sa przewody doprowadzajace, znajduje sie w górnej cze¬ sci banki; w polozeniu tern wrazliwe miej¬ sce zatopienia przewodów doprowadzaja¬ cych jest mniej ogrzewane.Stosowanie wysokiego cisnienia jest zu¬ pelnie bezpieczne, jezeli wymiary banki o- raz materjal, z którego jest wykonana, be¬ da odpowiednio dobrane. Dlugosc banki winna byc co najmniej 3, 5 razy wieksza od srednicy. Stosunek 6 : 1 okazal sie najod¬ powiedniejszy. Szklo, z którego banka jest wykonana, winno byc dobrze chlodzone i moize posiadac wlasnosc topnienia dopiero przy wysokiej temperaturze. Banka moze byc równiez wykonana z kwarcu. Celowe okazalo sie dobieranie wymiarów i materja- lu szkla banki w takim stosunku wzajem¬ nym, aby iloczyn spólczynnika wytrzyma¬ losci na rozerwanie szkla i najmniejszej gru¬ bosci scianki banki byl wiekszy od potrój¬ nego iloczynu z cisnienia napelnienia gazo¬ wego i najwiekszego obwodu banki. Pod ci¬ snieniem napelnienia gazowego nalezy ro¬ zumiec cisnienie gazu wewnatrz banki przy temperaturze pokojowej.Wytrzymalosc na rozerwanie szkla w temperaturze pokojowej waha sie zaleznie od rodzaju szkla miedzy 300 — 650 kg/cm2.Grubosc scianki wynosi 0,05 — 0,2 cm. Ci¬ snienie napelnienia gazowego wynosi 2 — 12 kg/cm2. Najwiekszy obwód banki, pod którym we wszystkich przypadkach nalezy rozumiec obwód najwiekszego kola, a nie dlugosc dowolnego przekroju poprzecznego, wynosi 3 — 15 cm.W przypadku obrania specjalnie wyso¬ kiego cisnienia napelnienia gazowego, np. cisnienia 6 atm, banke nalezy zaopatrzyc w — 2 —siatke ochronna. Wbrew wszelkim oczeki¬ waniom, sprawnosc zarówki zupelnie na tern nie cierpi. Zarówke, zaopatrzona w siatke ochronna, przedstawiono na fig. 4. Jezeli srednica drutu, z którego wykonano siatke ochronna, wynosi 0,2 mm, a szerokosc oczek wynosi 5 mm, wówczas siatka ta przykry¬ wa 8% powierzchni banki zarówki. Nie zna¬ czy to jednak, aby swiatlo zmniejszylo sie równiez o 8%, gdyz jezeli siatke wykonac z blyszczacego drutu niklowego lub stalo¬ wego, którego powierzchnia swiatlo odbija, wówczas zmniejszenie promieniowania swia¬ tla, spowodowane siatka ochronna, wynosi w przyblizeniu 2% ; stanowi to zaledwie ula¬ mek zwiekszenia sprawnosci zarówki, osia¬ gnietego przez zastosowanie wysokiego ci¬ snienia gazu w mysl wynalazku. Jezeli cho¬ dzi o unikniecie równiez i tej tak malej straty swiatla, mozna siatce ochronnej na¬ dac taki ksztalt, aby czesc powierzchni ban¬ ki, przez która uzyteczne swiatlo przenika, pozostala niepokryta siatka (fig. 5). PL