PL206281B1 - Sposób wytwarzania wielofunkcyjnej żywicy uretanowo-metakrylowej - Google Patents

Abstract

Sposób wytwarzania wielofunkcyjnej żywicy uretanowo-metakrylowej, z wykorzystaniem amin i cyklicznych węglanów, charakteryzuje się tym, że na pierwszym etapie glicerol poddaje się reakcji z węglanem dimetylu w obecności węglanu metalu alkalicznego, w temperaturze 70-75°C, po czym otrzymany węglan glicerolu poddaje się reakcji z diaminami alifatycznymi lub aminoalkoholami, prowadzonej w temperaturze 25-60°C do zaniku grup cyklicznych węglanowych, a następnie otrzymane wielohydroksylowe pochodne uretanowe poddaje się reakcji z chlorkiem metakryloilu użytym w stosunku molowym do grup hydroksylowych wynoszącym 1,1 lub większym, prowadzonej w obecności trzeciorzędowej aminy alifatycznej, w rozpuszczalniku organicznym, w atmosferze gazu obojętnego, początkowo w temperaturze 0-10°C, a następnie w temperaturze pokojowej lub reakcji z bezwodnikiem metakrylowym użytym w stosunku molowym do grup hydroksylowych wynoszącym 1,1 lub większym, prowadzonej w obecności 4-dimetyloaminopirydyny w temperaturze pokojowej.

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania wielofunkcyjnych żywic uretanowometakrylowych wykazujących zmniejszoną inhibicję tlenową Wytworzone żywice mogą być stosowane np., jako składniki kompozycji dentystycznych lub powłok lakierniczych.

Zjawisko inhibicji tlenowej towarzyszy polimeryzacji inicjowanej fotochemicznie (polimeryzacji akrylanów i metakrylanów) i wywołane jest obecnością tlenu w otoczeniu. Tlen reaguje gwałtownie z rodnikami umiejscowionymi na atomie węgla (rodniki propagujące, rodniki powstałe z rozpadu inicjatora), z utworzeniem bardzo mało reaktywnych względem wiązania podwójnego rodników nadtlenkowych.

W wyniku wystę powania tych procesów polimeryzacja ulega znacznemu spowolnieniu, a nawet może zostać całkowicie zahamowana. Niepożądane reakcje z tlenem zachodzą głównie na powierzchni polimeryzowanej warstwy, gdzie jest duże stężenie tlenu. Tak, więc wielkość inhibicji tlenowej zależy od grubości polimeryzowanej warstwy i wywiera największy wpływ na sieciowanie powłok ochronnych, ze względu na niekorzystny stosunek powierzchni do objętości, stwarzając optymalne warunki dyfuzji tlenu do powłok. Istnieje jeszcze wiele innych czynników wpływających na wielkość inhibicji tlenowej: rodzaj i ilość zastosowanego fotoinicjatora, temperatura, reaktywność układu, lepkość układu, stężenie tlenu w układzie i ponad nim, natężenie i długość fali zastosowanego światła.

Konsekwencją omawianego zjawiska jest obecność lepkiej, niespolimeryzowanej warstwy na powierzchni utwardzanej żywicy. Do głównych metod ograniczania inhibicji tlenowej należy stosowanie: osłon z gazu obojętnego (argon, azot, dwutlenek węgla), powłok ochronnych (np. z PVA), barier z przezroczystych folii lub wosków parafinowych, czy dodawanie substancji posiadających labilne atomy wodoru (np. trzeciorzędowych amin alifatycznych).

Zjawisko inhibicji tlenowej występuje również w stomatologii, w czasie utwardzania kompozycji dentystycznych, co osłabia siłę wiązania wypełnienia z zębiną.

Powszechnie znanym monomerem stanowiącym bazę dla polimerowych materiałów dentystycznych jest syntezowany w reakcji metakrylanu glicydylowego z bisfenolem A lub eteru diglicydylowego bisfenolu A z kwasem metakrylowym, 2,2-bis[p-(2'-hydroksy-3'-metakryloksypropoksy)fenylo]-propan zwany Bis-GMA. Poza wieloma zaletami, takimi jak mała lotność, stosunkowo mały skurcz polimeryzacyjny, mały współczynnik dyfuzji i dobra adhezja do twardych tkanek zęba, Bis-GMA posiada również wady: bardzo duża lepkość, mała konwersja grup winylowych w czasie polimeryzacji oraz podwyższona chłonność wody. Wady te wynikają z budowy chemicznej Bis-GMA, a dokładnie są efektem obecności grup hydroksylowych. Dlatego też najczęściej Bis-GMA stosuje się w połączeniu z innymi monomerami o mniejszej lepkości, tzw. reaktywnymi rozcieńczalnikami (monomerami rozcieńczającymi).

Początkowo, jako monomer rozcieńczający stosowano metakrylan metylu. Duży skurcz polimeryzacyjny oraz złe parametry wytrzymałościowe sprawiły jednak, iż szybko został on zastąpiony przez dimetakrylany glikoli oligo(oksyetylenowych): dimetakrylan glikolu etylenowego (EGDMA), dimetakrylan glikolu dietylenowego (DEGDMA), dimetakrylan glikolu trietylenowego (TEGDMA), dimetakrylan glikolu tetraetylenowego (TTEGDMA) Obecnie najczęściej stosuje się dimetakrylan glikolu trietylenowego (TEGDMA). Jego dodatek z jednej strony zmniejsza lepkość układu, co prowadzi do zwiększenia konwersji grup winylowych, z drugiej strony jednakże powoduje wzrost skurczu polimeryzacyjnego i przyczynia się do wzrostu naprężeń kompozytu dentystycznego, a co za tym idzie do powstawania mikroszczelin na granicy wypełnienie/ząb. Inhibicja tlenowa warstwy kompozycji dentystycznej stykającej się z zębiną jest przyczyną złej adhezji i mniejszej wytrzymałości mechanicznej.

Ze względu na wyżej wymienione problemy coraz częściej opracowuje się nowe materiały charakteryzujące się zmniejszoną wrażliwością na obecność tlenu.

Materiałami tymi mogą być związki zawierające ugrupowania uretanowe, które są zdolne do tworzenia wiązań wodorowych. Jak opisano w Macromolecules 36, 3861 (2003), Polym. Prepr. 42, 769 (2001) i „Proceedings of the RadTech Europę Conference”, 519-529 (2001), szybkość polimeryzacji monomerów zdolnych do tworzenia wiązań wodorowych (akrylan undecyloamidu-N-etylowego) jest większa od szybkości polimeryzacji monomerów nie zdolnych do tworzenia wiązań wodorowych (akrylan pentyloamidu-N-etylo-N-metylowego). Tworzenie się międzycząsteczkowych wiązań wodorowych powoduje, że monomery te łączą się ze sobą i zachowują jak związki dwufunkcyjne. Najbardziej rozpowszechnioną metodą otrzymywania związków zawierających ugrupowania uretanowe jest reakcja izocyjanianu z grupą hydroksylową. Synteza związków uretanowo-metakrylowych tą metodą jest dobrze znana z amerykańskich opisów patentowych: 4 879 402 (1989), 6 673 958 B2 (2004) oraz z publikacji: Eur. Polym. J. 41, 157-167 (2005), Eur. Polym. J. 41, 23-33 (2005), Dental Materials 19,

PL 206 281 B1

584-588 (2003). Izocyjaniany są jednakże związkami silnie toksycznymi i drogimi. Inną metodą otrzymywania uretanów jest reakcja aminy z cyklicznym węglanem, jak podaje amerykański opis patentowy: 4 758 615 (1988) i publikacja: Polymer 44, 5131-5136(2003).

Stosowane w kompozycjach dentystycznych uretano-metakrylany zawierają dwie grupy metakrylanowe w cząsteczce i charakteryzują się stosunkowo dużym skurczem polimeryzacyjnym.

Sposób wytwarzania wielofunkcyjnej żywicy uretanowo-metakrylowej charakteryzuje się tym, że jest metodą trójetapową, w której na pierwszym etapie glicerol poddaje się reakcji z węglanem dimetylu w obecności węglanu metalu alkalicznego, korzystnie węglanu potasu lub sodu, w temperaturze 70-75°C. Otrzymany węglan glicerolu poddaje się na drugim etapie reakcji z diaminami alifatycznymi lub aminoalkoholami, prowadzonej w temperaturze 25-60°C do zaniku grup cyklicznych węglanowych. Na trzecim etapie otrzymane wielohydroksylowe pochodne uretanowe poddaje się reakcji z chlorkiem metakryloilu użytym w stosunku molowym do grup hydroksylowych wynoszącym 1,1 lub większym, prowadzonej w obecności trzeciorzędowej aminy alifatycznej, takiej jak trietyloamina, w rozpuszczalniku organicznym, w atmosferze gazu obojętnego, początkowo w temperaturze 0-10°C, a następnie w temperaturze pokojowej lub reakcji z bezwodnikiem metakrylowym użytym w stosunku molowym do grup hydroksylowych wynoszącym 1,1 lub większym, prowadzonej w obecności 4-dimetyloaminopirydyny w temperaturze pokojowej.

Korzystnie, jako diaminę stosuje się 1,2-diaminoetan lub 1,3-diaminopropan lub 1,4-diaminobutan lub 1,5-diaminopentan lub 1,6-diaminoheksan lub 1,7-diaminoheptan lub 1,8-diaminooktan lub 5-amino-1,3,3-trimetylocykloheksanometyloaminę lub CCC-trimetylo-1,6-heksanodiaminę.

Korzystnie, jako aminoalkohol stosuje się monoetanoloaminę lub 3-amino-l-propanol lub 4-amino-1-butanol lub 5-amino-1-pentanol lub 6-amino-1-heksanol.

Korzystnie, jako trzeciorzędową aminę stosuje się trietyloaminę.

Korzystnie, jako rozpuszczalnik organiczny stosuje się THF lub DMF.

Otrzymana sposobem według wynalazku żywica charakteryzuje się mniejszą lepkością od Bis-GMA, a powłoki wykonane z tej żywicy na drodze utwardzania światłem UV nie wykazują inhibicji tlenowej, charakteryzują się małym skurczem i mają dużą twardość.

Zaletą sposobu według wynalazku jest możliwość otrzymania wielofunkcyjnych monomerów uretanowo-metakrylowych z tanich surowców na drodze bezizocyjanianowej. Sposób według wynalazku został bliżej przedstawiony w przykładach wytwarzania.

P r z y k ł a d 1. Do kolby kulistej poj. 50 ml zaopatrzonej w mieszadł o magnetyczne odważ ono 4,88 g 1,6-diaminoheksanu, 10 g węglanu glicerolu otrzymanego w reakcji glicerolu i węglanu dimetylu według zgłoszenia patentowego P-363197 (2003) i 25 ml THF. Reakcję prowadzono w temperaturze pokojowej przez 48 godzin do całkowitego zaniku pasma absorpcji pochodzącego od grup karbonylowych cyklicznego ugrupowania węglanowego w widmie IR. Produkt w postaci białego proszku, poddano rekrystalizacji z THF. Następnie do kolby poj. 50 ml zaopatrzonej w mieszadło magnetyczne, termometr i układ doprowadzający azot odważono 2 g tetrahydroksylowej pochodnej uretanowej w postaci biał ego proszku, 3,44 g trietyloaminy i 25 ml suchego THF. Zawartość kolby energicznie mieszano utrzymując temperaturę 5°C i dozowano przez 40 minut 2,61 g chlorku metakryloilu w atmosferze azotu Po 15 minutach zaprzestano chłodzić mieszaninę i reakcję prowadzono przez dalsze 24 godziny w temperaturze pokojowej. Po tym czasie odfiltrowano powstały w czasie reakcji chlorowodorek trietyloaminy, dodano 3,5 mg fenotiazyny, oddestylowano rozpuszczalnik pod zmniejszonym ciśnieniem, rozpuszczono otrzymany monomer w chlorku metylenu, przemyto trzykrotnie wodą, warstwę organiczną wysuszono MgSO4 i oddestylowano rozpuszczalnik pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymano produkt w postaci żółtego oleju o lepkości 5 Pas w 25°C. Powłoki otrzymane na podstawie wytworzonej żywicy charakteryzują się dużą twardością Po 320 s naświetlania żywicy z dodatkiem 5% fotoinicjatora Irgacure 184 twardość powłoki mierzona metodą Koniga wynosi 75. Dla tego samego czasu naświetlania i tej samej zawartości fotoinicjatora kompozycja dentystyczna Bis-GMA-TEGDMA (1/1) pozostaje wciąż lepką warstwą. Żywica uretanowo-metakrylowa charakteryzowała się ponadto 3% skurczem objętościowym, podczas gdy kompozycja dentystyczna Bis-GMA-TEGDMA (1/1) wykazywała ponad 10% skurczu. Wytworzona żywica wykazywała podczas fotopolimeryzacji większą konwersję metakrylowych wiązań nienasyconych w stosunku do kompozycji dentystycznej. Konwersja wiązań nienasyconych wytworzonej żywicy w czasie naświetlania światłem UV, wyznaczona za pomocą spektroskopii IR na podstawie spadku pasma absorpcji przy długości fali 1638 cm^-1 odpowiadającej wiązaniom nienasyconym, wynosiła po czasie 100 s ok. 60%. Dla kompozycji Bis-GMA-TEGDMA (1/1) konwersja wiązań nienasyconych po tym samym czasie naświetlania wynosiła ok. 18%.

PL 206 281 B1

P r z y k ł a d 2. Proces wytwarzania żywicy składającej się z wielofunkcyjnych monomerów uretanowo-metakrylowych prowadzono w sposób analogiczny do przykładu 1 z tym, że do syntezy tetrahydroksylowej pochodnej uretanowej użyto zamiast 1,6-diaminoheksanu 1,2-diaminoetan (2,54 g). W reakcji biegną cej przez 72 godziny w temperaturze 60° C otrzymano produkt w postaci ż ó ł tej lepkiej cieczy. Na kolejnym etapie syntezy użyto: 2 g tetrahydroksylowej pochodnej uretanowej, 4,09 g trietyloaminy i 3,11 g chlorku metakryloilu i dalej proces prowadzono analogicznie jak w przykładzie 1. Powłoki otrzymane na podstawie wytworzonej żywicy charakteryzują się dużą twardością (twardość Koniga wynosi 73).

P r z y k ł a d 3. Proces wytwarzania żywicy składającej się z wielofunkcyjnych monomerów uretanowo-metakrylowych prowadzono w sposób analogiczny do przykładu 1 z tym, że do syntezy tetrahydroksylowej pochodnej uretanowej użyto zamiast 1,6-diaminoheksanu 1,3-diamonopropan (3,14 g). Tetrahydroksylową pochodną uretanową w postaci żółtego oleju otrzymano w reakcji biegnącej przez 72 godziny w temperaturze 50°C. Na kolejnym etapie syntezy użyto: 2 g tetrahydroksylowej pochodnej uretanowej, 3,91 g trietyloaminy i 2,97g chlorku metakryloilu i dalej proces prowadzono analogicznie jak w przykładzie 1. Powłoki otrzymane na podstawie wytworzonej żywicy charakteryzują się dużą twardością (twardość Koniga wynosi 70).

P r z y k ł a d 4. Na pierwszym etapie syntezy proces wytwarzania żywicy składającej się z wielofunkcyjnych monomerów uretanowo-metakrylowych prowadzono w sposób analogiczny do przykładu 1 z tym. ze do syntezy tetrahydroksylowej pochodnej uretanowej użyto zamiast 1,6-diaminoheksanu 1,4-diaminobutan (3,73 g). Tetrahydroksylową pochodną uretanową otrzymano w reakcji biegnącej przez 48 godzin w temperaturze 40°C. Na kolejnym etapie syntezy użyto: 2 g tetrahydroksylowej pochodnej uretanowej, 0,37 g 4-dimetyloaminopirydyny i 4,75 g bezwodnika metakrylowego. Reakcję prowadzono w suchym DMF, w temperaturze pokojowej, w atmosferze azotu przez 6 godzin. Po tym czasie dodano 0,02 g CuCl2, oddestylowano rozpuszczalnik pod zmniejszonym ciśnieniem, rozpuszczono otrzymany monomer w chlorku metylenu, przemyto trzykrotnie wodą, warstwę organiczną wysuszono MgSO4, dodano 3,5 mg fenotiazyny i oddestylowano rozpuszczalnik pod zmniejszonym ciśnieniem. Wytworzona żywica składająca się z wielofunkcyjnych monomerów uretanowo-metakrylowych wykazywała 3,5% skurcz objętościowy, a powłoki otrzymane na podstawie wytworzonej żywicy charakteryzują się dużą twardością (twardość Koniga wynosi 74).

P r z y k ł a d 5. Na pierwszym etapie syntezy proces wytwarzania żywicy składającej się z wielofunkcyjnych monomerów uretanowo-metakrylowych prowadzono w sposób analogiczny do przykładu 1 z tym, że do syntezy tetrahydroksylowej pochodnej uretanowej użyto zamiast 1,6-diaminoheksanu 1,7-diaminoheptan (5,51 g). Tetrahydroksylową pochodną uretanową otrzymano w reakcji biegnącej przez 72 godziny w temperaturze 30 °C. Na kolejnym etapie syntezy użyto: 2 g tetrahydroksylowej pochodnej uretanowej, 0,33 g 4-dimetyloaminopirydyny i 4,21 g bezwodnika metakrylowego i dalej proces prowadzono analogicznie jak w przykładzie IV. Wytworzona żywica składająca się z wielofunkcyjnych monomerów uretanowo-metakrylowych wykazywała większą konwersję metakrylowych wiązań nienasyconych w czasie fotopolimeryzacji (ok. 55%) w stosunku do kompozycji dentystycznej (ok. 18 %), a powłoki otrzymane na podstawie wytworzonej żywicy charakteryzują się dużą twardością (twardość Koniga wynosi 76).

P r z y k ł a d 6. Na pierwszym etapie syntezy proces wytwarzania żywicy składającej się z wielofunkcyjnych monomerów uretanowo-metakrylowych prowadzono w sposób analogiczny do przykładu I z tym, że do syntezy tetrahydroksylowej pochodnej uretanowej użyto zamiast 1,6-diaminoheksanu 1,8-diaminooktan (6,10 g). Tetrahydroksylową pochodną uretanową otrzymano w reakcji biegnącej przez 48 godzin w temperaturze 30°C. Na kolejnym etapie syntezy użyto: 2 g tetrahydroksylowej pochodnej uretanowej, 0,32 g 4-dimetyloaminopirydyny i 4,05 g bezwodnika metakrylowego i dalej proces prowadzono analogicznie jak w przykładzie IV. Wytworzona żywica składająca się z wielofunkcyjnych monomerów uretanowo-metakrylowych wykazywała większą konwersję metakrylowych wiązań nienasyconych w czasie fotopolimeryzacji (ok. 61%) w stosunku do kompozycji dentystycznej (ok. 18%), a powłoki otrzymane na podstawie wytworzonej żywicy charakteryzują się dużą twardością (twardość Koniga wynosi 77).

P r z y k ł a d 7. Proces wytwarzania żywicy składającej się z wielofunkcyjnych monomerów uretanowo-metakrylowych prowadzono w sposób analogiczny do przykładu I z tym, że do syntezy tetrahydroksylowej pochodnej uretanowej użyto zamiast 1,6-diaminoheksanu 5-amino-1,3,3-trimetylocykloheksanometyloaminę (7,20 g). Tetrahydroksylową pochodną uretanową otrzymano w reakcji biegnącej przez 96 godzin w temperaturze 60°C. Na kolejnym etapie syntezy użyto: 2 g tetrahydroksylowej pochodnej uretanowej,

PL 206 281 B1

2,99 g trietyloaminy i 2,27 g chlorku metakryloilu i dalej proces prowadzono analogicznie jak w przykładzie 1. Powłoki otrzymane na podstawie wytworzonej żywicy charakteryzują się dużą twardością (twardość Koniga wynosi 78).

P r z y k ł a d 8. Proces wytwarzania żywicy składającej się z wielofunkcyjnych monomerów uretanowo-metakrylowych prowadzono w sposób analogiczny do przykładu 1 z tym, że do syntezy tetrahydroksylowej pochodnej uretanowej użyto zamiast 1,6-diaminoheksanu CCC-trimetylo-1,6-heksanodiaminę (6,69 g). Tetrahydroksylową pochodną uretanową otrzymano w reakcji biegnącej przez 72 godziny w temperaturze 50°C. Na kolejnym etapie syntezy użyto: 2 g tetrahydroksylowej pochodnej uretanowej, 3,08 g trietyloaminy i 2,33 g chlorku metakryloilu i dalej proces prowadzono analogicznie jak w przykładzie 1. Powłoki otrzymane na podstawie wytworzonej żywicy charakteryzują się dużą twardością (twardość Koniga wynosi 74).

P r z y k ł a d 9. Na pierwszym etapie syntezy proces wytwarzania żywicy składającej się z wielofunkcyjnych monomerów uretanowo-metakrylowych prowadzono w sposób analogiczny do przykładu 1 z tym, że do syntezy trihydroksylowej pochodnej uretanowej użyto zamiast 1,6-diaminoheksanu monoetanoloatuinę (5,17 g). Trihydroksylową pochodną uretanową otrzymano w reakcji biegnącej przez 72 godziny w temperaturze 40°C. Na kolejnym etapie syntezy użyto: 2 g trihydroksylowej pochodnej uretanowej, 0,54 g 4-dimetyloaminopirydyny i 6,19 g bezwodnika metakrylowego i dalej proces prowadzono analogicznie jak w przykładzie IV. Wytworzona żywica składająca się z wielofunkcyjnych monomerów uretanowo-metakrylowych wykazywała większą konwersję metakrylowych wiązań nienasyconych w czasie fotopolimeryzacji (ok. 40%) w stosunku do kompozycji dentystycznej (ok. 18%), a powłoki otrzymane na podstawie wytworzonej żywicy charakteryzują się dużą twardością (twardość Koniga wynosi 67).

P r z y k ł a d 10. Na pierwszym etapie syntezy proces wytwarzania żywicy składającej się z wielofunkcyjnych monomerów uretanowo-metakrylowych prowadzono w sposób analogiczny do przykładu 1 z tym, że do syntezy trihydroksylowej pochodnej uretanowej użyto zamiast 1,6-diaminoheksanu 3-amino-1-propanol (6,36 g). Trihydroksylową pochodną uretanową otrzymano w reakcji biegnącej przez 72 godziny w temperaturze 50°C. Na kolejnym etapie syntezy użyto: 2 g wielohydroksylowej pochodnej uretanowej, 0,51 g 4-dimetyloaminopirydyny i 5,74 g bezwodnika metakrylowego i dalej proces prowadzono analogicznie jak w przykładzie IV. Powłoki otrzymane na podstawie wytworzonej żywicy charakteryzują się dużą twardością (twardość Koniga wynosi 68).

P r z y k ł a d 11. Proces wytwarzania żywicy składającej się z wielofunkcyjnych monomerów uretanowo-metakrylowych prowadzono w sposób analogiczny do przykładu 1 z tym, że do syntezy tetrahydroksylowej pochodnej uretanowej użyto zamiast 1,6-diaminoheksanu 5-amino-1-pentanol (8,73 g). Trihydroksylową pochodną uretanową otrzymano w reakcji biegnącej przez 72 godziny w temperaturze 60°C. Na kolejnym etapie syntezy użyto: 2 g trihydroksylowej pochodnej uretanowej, 2,74 g trietyloaminy i 2,08 g chlorku metakryloilu i dalej proces prowadzono analogicznie jak w przykładzie 1. Powłoki otrzymane na podstawie wytworzonej żywicy charakteryzują się dużą twardością (twardość Koniga wynosi 69).

P r z y k ł a d 12. Proces wytwarzania żywicy składającej się z wielofunkcyjnych monomerów uretanowo-metakrylowych prowadzono w sposób analogiczny do przykładu 1 z tym, że do syntezy tetrahydroksylowej pochodnej uretanowej użyto zamiast 1,6-diaminoheksanu 6-amino-1-heksanol (9,91 g) Trihydroksylową pochodną uretanową otrzymano w reakcji biegnącej przez 96 godzin w temperaturze 60°C. Na kolejnym etapie syntezy użyto: 2 g trihydroksylowej pochodnej uretanowej, 2,58 g trietyloaminy i 1,96 g chlorku metakryloilu i dalej proces prowadzono analogicznie jak w przykładzie 1. Powłoki otrzymane na podstawie wytworzonej żywicy charakteryzują się dużą twardością (twardość Koniga wynosi 70).

Claims (6)

1. Sposób wytwarzania wielofunkcyjnej żywicy uretanowo-metakrylowej, z wykorzystaniem amin i cyklicznych węglanów, znamienny tym, że na pierwszym etapie glicerol poddaje się reakcji z węglanem dimetylu w obecności węglanu metalu alkalicznego, w temperaturze 70-75°C, po czym otrzymany węglan glicerolu poddaje się reakcji z diaminami alifatycznymi lub aminoalkoholami, prowadzonej w temperaturze 25-60°C do zaniku grup cyklicznych węglanowych, a następnie otrzymane wielohydroksylowe pochodne uretanowe poddaje się reakcji z chlorkiem metakryloilu użytym w stosunku molowym

PL 206 281 B1 do grup hydroksylowych wynoszącym 1,1 lub większym, prowadzonej w obecności trzeciorzędowej aminy alifatycznej, w rozpuszczalniku organicznym, w atmosferze gazu obojętnego, początkowo w temperaturze 0-10° C, a nastę pnie w temperaturze pokojowej lub reakcji z bezwodnikiem metakrylowym użytym w stosunku molowym do grup hydroksylowych wynoszącym 1,1 lub większym, prowadzonej w obecności 4-dimetyloaminopirydyny w temperaturze pokojowej.

2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako diaminę stosuje się 1,2-diaminoetan lub 1,3-diaminopropan lub 1,4-diaminobutan lub 1,5-diaminopentan lub 1,6-diaminoheksan lub 1,7-diaminoheptan lub 1,8-diaminooktan lub 5-amino-1,3,3-trimetylocykloheksanometyloaminę lub CCC-trimetylo-1,6-heksanodiaminę.

3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako aminoalkohol stosuje się monoetanoloaminę lub 3-amino-1-propanol lub 4-amino-1-butanol lub 5-amino-1-pentanol lub 6-amino-1-heksanol.

4. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako trzeciorzędową aminę stosuje się trietyloaminę.

5. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako rozpuszczalnik organiczny stosuj się THF lub DMF.

6. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako węglan metalu alkalicznego stosuj się węglan potasu lub sodu.