PL206278B1 - Preparat smarowy - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest półsyntetyczny preparat smarowy przeznaczony do stosowania w silnikach, przekładniach, układach hydrauliki siłowej

Główną funkcją preparatów smarowych jest zmniejszenie tarcia między powierzchniami dwóch stykających się i współpracujących ze sobą metalowych powierzchni, a najistotniejszym parametrem jest utrzymanie odpowiedniej lepkości w zakresie temperatur pracy węzła tarcia, przede wszystkim w temperaturach wyższych. Należy przy tym podkreślić , iż zbyt dużą lepkość może spowodować zbyt wolne docieranie do współpracujących elementów. Ponadto poza zmniejszeniem tarcia preparaty smarowe chronią stykające się powierzchnie przed zużyciem i korozją, oraz przed szkodliwym oddziaływaniem otoczenia na elementy pracujące, pełniąc przy tym szereg dodatkowych funkcji, specyficznych dla danego smaru i jego przeznaczenia.

Zwykle preparat smarowy jest kompozycją składającą się z oleju bazowego i zestawu dodatków uszlachetniających, których ilość nie przekracza najczęściej kilkunastu procent.

Z opisu patentowego PL 179437 znany jest preparat smarowy w postaci oleju silnikowego, składający się z 40,0 do 70,0 części masowych mineralnych olejów bazowych o lepkości kinematycznej 5 do 30 mm²/s w temperaturze 100°C i 10,0 do 30,0 części masowych polibutenów o średniej liczbowej masie cząsteczkowej do 1000 daltonów i o lepkości kinematycznej 100 do 300 mm²/s w temperaturze 100°C oraz w różnych ilościach dodatków detergentowo-dyspergujące i związków metalicznych wapnia, związków przeciwpiennych, itp. Kompozycja według tego opisu patentowego spowodowała możliwość uniwersalnego doboru oleju podstawowego, upraszczający procedurę formulacji, eliminując przy tym ditiofosforany cynku oraz inhibitory utleniania, przy jednoczesnym uzyskaniu dobrych własności smarnych i detergencyjnych oraz zapobieżeniu blokowania kanałów wylotowych, niskim zadymieniu spalin oraz uniknięciu nagaru na świecach a także odpowiednią mieszalność i płynność oleju w niskich temperaturach dla silników dwusuwowych.

Olej ten niestety nie sprawdził się w innych silnikach i urządzeniach, zwłaszcza silnikach czterosuwowych, a także w wyższych temperaturach. Podany w opisie przykład wykonania wykazuje znaczne rozbieżności z podanymi parametrami w zastrzeżeniach patentowych, w których przede wszystkim budzi zdziwienie możliwość zastosowania aż 90 części masowych polibutenobursztynoimidów, „przekształcających” ten dodatek w grupę oleju bazowego, którego z kolei według wynalazku nie powinno być mniej niż 40,0 części wagowych.

Celem wynalazku było opracowanie preparatu smarowego, który wykazywałby szczególnie w podwyższonych temperaturach odpowiednią lepkość i zdolność do możliwie dużej biodegradowalności.

Nieoczekiwanie okazało się, iż przy zawartości polibutenów od 10,0 do 50,0 części masowych przy wartości lepkości kinematycznej nieprzekraczającej 90 mm2/s w temperaturze 100°C i odpowiedniej proporcji olejów bazowych, stanowiących, co najmniej 30,0 części wagowych preparat smarowy wykazuje nadzwyczajne właściwości lepkości oraz własności niskotemperaturowe.

Preparat smarowy według wynalazku zawiera od 30,0 do 80,0 części masowych mineralnych olejów podstawowych o lepkości kinematycznej 4 do 30 mm2/s w temperaturze 100°C i 10,0 do 50,0 części masowych polibutenów o lepkości kinematycznej 10 do 90 mm2/s w temperaturze 100°C 3,0 do 10,0 części masowych pakietów dodatków uszlachetniających zawierających dodatki detergentowo-dyspergujące w postaci polibutenobursztynoimidów i/lub polibutenobursztynoimidoamidów w mieszaninie ze związkami metalicznymi wapnia zawartymi w kompozycji smarowej i związkami przeciwpiennymi, depresatorami iw ilości 1,0 do 40,0 oraz 5,0 do 20,0 części masowych wielofunkcyjnej kompozycji dodatków, typowych dla określonego zastosowania preparatu.

Stwierdzono, na podstawie przeprowadzonych doświadczeń lepkość i właściwości smarowe zapobiegły jakimkolwiek uszkodzeniom powierzchni czynnych części maszyn.

Wynalazek przedstawiono w przykładzie wykonania dla wybranej proporcji składników.

P r z y k ł a d 1 bazowe oleje mineralne:

- 55,0 części masowych - lepkość kinematyczna ok. 20 mm²/s - temperatura pomiaru parametrów 100°C polibuteny - 35,0 części masowych

- lepkość kinematyczna ok. 50 mm²/s - temperatura pomiaru parametrów 100°C

PL 206 278 B1 polibutenobursztynoimidy, związki metaliczne wapnia, związki przeciwpienne - 6,0 części masowych pozostałe dodatki stanowią dopełnienie do 100,0 części masowej

Otrzymany w przykładzie wykonania olej smarowy posiadał lepkość kinematyczną 6,0 - 15,0 w 100°C, temperaturę płynięcia -20 °C i temperaturę zapłonu pow 200°C.

Claims (1)

1. Preparat smarowy do smarowania silników, znamienny tym, że zawiera od 30,0 do 80,0 części masowych mineralnych olejów podstawowych o lepkości kinematycznej 4 do 30 mm²/s w temperaturze 100°C i 10,0 do 50,0 części masowych polibutenów o lepkości kinematycznej 10 do 90 mm²/s w temperaturze 100°C 3,0 do 10,0 części masowych pakietów dodatków uszlachetniających zawierających dodatki detergentowo-dyspergujące w postaci polibutenobursztynoimidów i/lub polibutenobursztynoimidoamidów w mieszaninie ze związkami metalicznymi wapnia zawartymi w kompozycji smarowej i związkami przeciwpiennymi, depresatorami iw ilości 1,0 do 40,0 oraz 5,0 do 20,0 części masowych wielofunkcyjnej kompozycji dodatków, typowych dla określonego zastosowania preparatu.