PL205274B1 - Urządzenie dozujące oraz moduł zbiornikowy do tego urządzenia - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest urządzenie dozujące złożone z modułu dozującego połączonego rozłącznie z wymiennym modułem zbiornikowym i składające się z dwudzielnej obudowy, której przednia część składa się z uchwytu do połączenia jej z modułem dozującym, zaopatrzonego w elementy ustalające, blokujące i ryglujące oraz ze zbiornika zaopatrzonego w zasobnik wstrzykiwanego produktu, w którym jest osadzony przesuwnie w kierunku jego wylotu tłok współpracujący z tłoczyskiem, zaopatrzony we współpracującą z elementami blokującymi uchwytu blokadę ruchu powrotnego tłoczyska względem pierwszej części obudowy, natomiast moduł dozujący jest wyposażony w tylną część obudowy, zaopatrzoną w zespół ryglujący złożony z członu ryglującego, zatrzasku i blokady rygla i służący do zablokowania rozłącznego połączenia modułu zbiornikowego z modułem dozującym.

Przedmiotem wynalazku jest również moduł zbiornikowy do urządzenia dozującego połączony rozłącznie z modułem dozującym tego urządzenia i złożony ze zbiornika z zasobnikiem wstrzykiwanego produktu, wewnątrz którego jest umieszczony przesuwnie tłok oraz z uchwytu, służącego do połączenia go z modułem dozującym i zaopatrzonego w prowadnice osiowe współpracujące z elementami sprzęgającymi tylnej części obudowy, w elementy ryglujące, współpracujące z odpowiednimi elementami ryglującymi osadzonymi w tylnej części obudowy, oraz w element blokujący, współpracujący z odpowiednim elementem blokują cym dozownika.

Z opisu publikacji zgł oszenia mię dzynarodowego PCT nr WO97/17095 znane jest urzą dzenie dozujące stanowiące aparat wstrzykujący i złożone z modułu dozującego i aktywującego oraz z wymiennego modułu zbiornikowego. Moduł zbiornikowy jest przeznaczony do jednorazowego użytku, natomiast moduł dozujący i aktywujący stanowią urządzenie przeznaczone do wielokrotnego użycia. Po opróżnieniu zbiornika do modułu dozującego dołącza się nowy moduł zbiornikowy. Wymienny moduł zbiornikowy jest wyposażony w zbiornik dozowanego produktu oraz w element przyłączeniowy, w którym osadzone przesuwnie tłoczysko oddziałuje na tłok osadzony przesuwnie w zbiorniku. Tłoczysko jest wyposażone w gwint zewnętrzny, wkręcony w gwint wewnętrzny otworu elementu dozującego i jest wskutek tego przemieszczane liniowo podczas obrotu elementu dozującego, zmieniając odległość między swą powierzchnią czołową i tłokiem. W module zbiornikowym jest również zamontowany element dozujący połączony gwintem z tłoczyskiem, tworząc wspólny podzespół demontowany po opróżnieniu zbiornika.

Zaletą opisanej konstrukcji urządzenia dozującego jest dostosowanie parametrów jego pracy do zawartości zbiornika, co umożliwia odpowiednie zmniejszenie kosztów wytwarzania. Jednakże elementy urządzenia często ustawiane w położeniu wyjściowym są narażone na uszkodzenia. Niezawodność i dokładność procesu dozowania tego urządzenia jest niemniejsza niż w przypadku urządzeń wielorazowego użytku, zaś wymiana modułu zbiornikowego jest łatwiejsza niż wymiana samego zbiornika dozowanego produktu. Element dozujący tego urządzenia jest ustawiony w pozycji wyjściowej, w której wstrzykiwany produkt dozuje się za pomocą sprężyny naciskowej umieszczonej w obudowie modułu zbiornikowego. Podczas dozowania produktu tłoczysko przesuwa się w kierunku tłoka względnie w kierunku elementu dozującego.

Wstrzykiwany produkt jest wytłaczany z urządzenia za pomocą umieszczonego w obudowie modułu dozującego i aktywującego poruszającego tłoczysko.

Z niemieckiego opisu patentowego nr DE 4 425 763 A1 znane jest urzą dzenie do przesuwania tłoka, zwłaszcza aparatu wstrzykującego, złożone z przycisku tulei obrotowej, nieruchomej tulei prowadzącej oraz uchwytu, w którym mieści się wkład z wstrzykiwaną cieczą. Przycisk jest połączony z naciskaną przez sprężynę tuleją posuwu tłoka, umieszczoną wewnątrz tulei obrotowej. Obrócenie tulei obrotowej wokół jej podłużnej osi powoduje początkowo odblokowanie tulei posuwu i równocześnie przemieszczenie się przycisku w położenie startowe, z którego obydwa te elementy mogą być przesuwane w przeciwnym kierunku. Człon posuwu tłoka, znajdujący się wewnątrz tulei posuwu tłoka, jest w położeniu startowym zablokowany zapadką i początkowo pozostaje nieruchomy. W przeciwnym kierunku druga zapadka naciska na człon posuwu tłoka i wsuwa go wraz z tuleją posuwu tłoka do wnętrza uchwytu, w którym umieszczony jest wkład z cieczą. W uchwycie znajduje się tłok, który naciskany przez człon posuwu tłoka przemieszcza się wzdłuż wkładu wstrzykując ciecz przez igłę.

Celem wynalazku jest opracowanie uproszczonej konstrukcji urządzenia dozującego stanowiącego zwłaszcza aparat wstrzykujący i wyposażonego w moduł zbiornikowy z osadzonym w nim tłoczyskiem, którego koszt wytwarzania będzie niższy w porównaniu do kosztów wytwarzania podobnych

PL 205 274 B1 urządzeń dozujących znanych ze stanu techniki. Urządzenie dozujące według wynalazku winno ponadto zapewnić wymaganą niezawodność i dokładność dozowania wstrzykiwanego produktu.

Cel ten realizuje urządzenie dozujące według wynalazku złożone z modułu zbiornikowego i modułu dozującego, które charakteryzuje się tym, że jest wyposażone w element wykonawczy, osadzony przesuwnie wzdłuż osi podłużnej i obrotowo wokół tej osi podłużnej w tylnej części obudowy i wykonujący ruch obrotowy nastawienia wielkości dawki, a następnie przesunięcie liniowe do przodu w ruchu tłoczącym wstrzykiwany produkt i ruch powrotny w położenie początkowe pod działaniem elementu powrotnego, a ponadto jest połączony z dozownikiem, który z kolei w czasie nastawienia wielkości dawki jest sprzężony z tłoczyskiem, wykonując z nim łącznie ruch przesunięcia liniowego do przodu w trakcie ruchu tł oczenia wstrzykiwanego produktu i rozprzężony z tym tł oczyskiem w trakcie nastawiania wielkości dawki.

Uchwyt części przedniej obudowy jest korzystnie zaopatrzony w prowadnice liniowe, współpracujące z elementami sprzęgającymi tylnej części obudowy, oraz w elementy ryglujące, współpracujące z członem ryglującym osadzonym promieniowo-przesuwnie w tylnej części obudowy, blokując połączenie modułu zbiornikowego z modułem dozującym po ich połączeniu.

Osadzony promieniowo-przesuwnie w tylnej części obudowy człon ryglujący jest korzystnie zaopatrzony w element rygla, współpracujący z elementem ryglującym uchwytu, blokując w nastawionym położeniu połączone moduły: zbiornikowy i dozujący.

Element rygla członu ryglującego jest korzystnie w położeniu zablokowanym elastycznie dociskany w kierunku promieniowym do elementu ryglującego uchwytu.

Dozownik urządzenia według wynalazku jest korzystnie osadzony przesuwnie w przedniej części obudowy w kierunku równoległym do osi.

Dozownik jest korzystnie osadzony przesuwnie w tylnej części obudowy w kierunku równoległym do osi i po wybraniu wstępnego położenia kątowego jest połączony rozłącznie z tą tylną częścią obudowy.

Uchwyt urządzenia według wynalazku jest korzystnie zaopatrzony w występ blokujący, zaś dozownik- we współpracujące z tym występem wybranie mające korzystnie postać zaokrąglonego rowka, równoległego do osi albo też na odwrót, czyli dozownik jest zaopatrzony w występ, zaś uchwyt we współpracujące z nim wybranie, przy czym w stanie połączonym obydwu części obudowy, obydwa te elementy są połączone rozłącznie i przesuwnie względem siebie, a przynajmniej jeden z nich jest elastyczny.

Dozownik jest korzystnie zaopatrzony przynajmniej w jeden ogranicznik obrotu, który w granicznym położeniu dozownika współpracuje odpowiednio z ogranicznikiem obrotu elementu blokującego względnie z ogranicznikiem obrotu tylnej części obudowy, blokując wzajemny ruch obrotowy tych elementów.

Uchwyt jest korzystnie zaopatrzony w ogranicznik przesuwu dozownika w kierunku tłoczenia, stanowiący korzystnie czołową powierzchnię uchwytu.

Dozownik urządzenia według wynalazku, połączony z elementem wykonawczym, stanowi korzystnie element nadążny podporządkowany temu elementowi wykonawczemu, który jest osadzony przesuwnie w dozowniku w obu kierunkach osi, przy czym powierzchnia czołowa dozownika stanowi powierzchnię oporową, stykającą się w czasie ruchu tłoczącego z tylną powierzchnią czołową dozownika.

Tłoczysko urządzenia według wynalazku jest korzystnie połączone przesuwnie względem elementu wykonawczego, stanowiąc podczas ruchu nastawiania wielkości dawki element nadążny, natomiast podczas ruchu tłoczącego - element przesuwający się względem tego elementu wykonawczego.

Tłoczysko jest korzystnie zaopatrzone w gwint zewnętrzny, współpracujący z gwintem wewnętrznym otworu w dnie tulei stanowiącej dozownik.

Celem wynalazku jest również opracowanie konstrukcji modułu zbiornikowego, dostosowanego do opisanego wyżej urządzenia dozującego.

Cel ten został zrealizowany w module zbiornikowym do urządzenia dozującego według wynalazku, który charakteryzuje się tym, że w jego uchwycie w przedniej części obudowy jest osadzony przesuwnie dozownik, wykonujący ruch obrotowy nastawiania wielkości dawki, oraz przesuw liniowy wzdłuż osi urządzenia, pod działaniem elementu wykonawczego, będący ruchem tłoczenia wstrzykiwanego produktu, przy czym dozownik jest połączony z tłoczyskiem zaopatrzonym w blokadę ruchu powrotnego, współpracującą z elementem blokującym i blokującą jego ruch powrotny.

Uchwyt przedniej części obudowy jest korzystnie połączony nierozłącznie ze zbiornikiem, tworząc moduł zbiornikowy, przy czym w uchwycie tego modułu jest osadzone tłoczysko.

PL 205 274 B1

Uchwyt jest zaopatrzony w ogranicznik przesuwu, stanowiący korzystnie jego powierzchnię czołową, współpracującą z powierzchnią czołową dozownika, ograniczając ruch tego dozownika.

Wewnętrzna powierzchnia otworu uchwytu stanowi korzystnie powierzchnię ślizgową osadzonego w niej przesuwnie dozownika.

Wewnętrzna powierzchnia uchwytu stanowi korzystnie prowadnicę liniową dozownika w jego ruchu w kierunku równoległym do osi podłużnej modułu zbiornikowego.

Połączenie dozownika z uchwytem jest rozłączne, przesuwne i zabezpieczone od obrotu, a korzystnie również zatrzaskowe.

Uchwyt jest korzystnie zaopatrzony w występ blokujący, współpracujący z wybraniem, dozownika albo też na odwrót, czyli uchwyt jest zaopatrzony w wybranie, stanowiące korzystnie rowek równoległy do osi, a dozownik w występ blokujący, przy czym przynajmniej jeden z tych elementów jest elastyczny, tworząc rozłączalne połączenie zatrzaskowe uchwytu z dozownikiem.

Uchwyt jest zaopatrzony w prowadnice osiowe, stanowiące korzystnie wystające z zewnętrznej powierzchni tego uchwytu prostoliniowe żebra, równoległe do jego osi, współpracujące z elementami sprzęgającymi tylnej części obudowy, mającymi postać rowków, których rozmieszczenie i kształt są odpowiednie do rozmieszczenia i kształtu tych żeber, albo też na odwrót, tzn. zewnętrzna powierzchnia uchwytu jest zaopatrzona w rowki stanowiące prowadnicę osiową, a tylna część obudowy - w żebra przesuwane wzdłuż tych rowków.

Dozownik jest korzystnie zaopatrzony przynajmniej w jeden ogranicznik obrotu, współpracujący z ogranicznikiem obrotu uchwytu w granicznym przednim poł oż eniu dozownika, ograniczają c ruch obrotowy tego dozownika.

Element blokujący jest korzystnie sztywno połączony z uchwytem, tworząc zabezpieczenie przed obrotem tłoczyska względem tego uchwytu.

Element blokujący jest osadzony nieprzesuwnie lecz korzystnie obrotowo wokół osi podłużnej w uchwycie.

Tłoczysko jest korzystnie wyposażone w listwę hamującą, współpracującą z elementem blokującym, osadzonym w uchwycie.

Współpracująca z elementem blokującym oraz/lub z elementem blokującym uchwytu blokada ruchu powrotnego tłoczyska ma korzystnie postać zębatki utworzonej z rzędu zębów o jednakowej podziałce.

Badania eksploatacyjne urządzenia dozującego według wynalazku wykazały jego bezbłędne działanie przy dużej dokładności nastawienia wstrzykiwanej dawki preparatu. Ponadto w urządzeniu tym wyeliminowano sprężynę naciskową, uzyskując prawidłowe wzajemne ustawienie tłoczyska i dozownika oraz określone oszczędności materiałowe. Element wykonawczy urządzenia dozującego według wynalazku może być obsługiwany ręcznie, półautomatycznie lub automatycznie. W przypadku obsługi ręcznej ruch obrotowy dozowania i ruch liniowy tłoczenia wykonywane są ręcznie. Przy obsłudze półautomatycznej jeden z tych ruchów jest wykonywany ręcznie, drugi zaś za pomocą silnika lub mechanizmu napędowego, na przykład sprężynowego uruchamianego przez uchwyt aktywujący. W przypadku obsługi automatycznej oba ruchy wykonywane są za pomocą silnika lub mechanizmu napędowego, a wyłącznie dozowanie odbywa się ręcznie za pomocą przycisku.

Nazwa „element wykonawczy odnosi się do wszystkich trzech możliwych sposobów obsługi urządzenia. Element wykonawczy może być przy tym wyposażony w osobny element dozujący, wykonujący wyłącznie ruch dozowania, oraz w element napędowy, służący do podawania wstrzykiwanego produktu. Korzystnie jednak łączy on obydwie funkcje.

W przypadku, gdy urządzenie dozujące według wynalazku stanowi aparat wstrzykujący wstrzykiwany produkt jest podawany pacjentowi za pomocą igły lekarskiej albo dyszy do zastrzyków bezinwazyjnych. Igła ta jest korzystnie wykonana z materiału biokompatybilnego.

W przypadku, gdy urządzenie dozujące według wynalazku stanowi aparat inhalacyjny - produkt jest podawany ze zbiornika do komory inhalacyjnej, w której podlega odparowaniu. Możliwe jest także doustne podawanie leków.

Urządzenie dozujące według wynalazku jest korzystnie wyposażone w moduł zbiornikowy, stanowiący podzespół jednorazowego użytku. Moduł zbiornikowy stanowi przednią część obudowy zaopatrzoną w uchwyt do jego łączenia z modułem dozującym, przy czym po opróżnieniu zbiornika moduł zbiornikowy jest usuwany albo przekazywany do recyklingu. Moduł dozujący stanowi część urządzenia do wielokrotnego stosowania.

PL 205 274 B1

Urządzenie dozujące według wynalazku jest przeznaczone do samodzielnego wykorzystania przez użytkownika. Produktem podawanym przez urządzenie dozujące jest substancja płynna, zwłaszcza ciecz stosowana w medycynie, diagnostyce, farmacji lub kosmetyce, na przykład insulina, hormony wzrostu, półpłynna żywność itp.

Urządzenie dozujące może stanowić aparat wstrzykujący albo inhalator do stosowania w terapii medycznej, diagnostyce, farmacji albo w przemyśle kosmetycznym. Szczególnie korzystne jest zastosowanie urządzenia dozującego według wynalazku jako aparatu wstrzykującego z jednorazowym modułem zbiornikowym.

Urządzenie dozujące według wynalazku jest uwidocznione w przykładowym rozwiązaniu konstrukcyjnym na rysunku, na którym: fig. 1 przedstawia dwa oddzielne elementy stanowiące moduł zbiornikowy w widoku z boku; fig. 2 - moduł zbiornikowy utworzony z elementów przedstawionych na fig. 1, w widoku z boku; fig. 3 - urządzenie dozujące w postaci aparatu wstrzykującego, złożone z modułu dozującego oraz z osadzonego w nim modułu zbiornikowego, w osiowym przekroju podłużnym; fig. 4 - moduł dozujący wraz z częścią osadzonego w nim zbiornika, w przekroju osiowym; fig. 5 - uchwyt modułu zbiornikowego w przekroju osiowym oraz w widoku z boku i w widoku z przodu; fig. 6 - element blokujący tłoczysko osadzone w uchwycie w widoku z przodu, w widoku z boku z jego obydwu stron oraz w widoku z tyłu; fig. 7 - tłoczysko modułu zbiornikowego w przekroju osiowym i w widoku z przodu; fig. 8 - blokadę rygla w podł u ż nym przekroju osiowym i w widoku z góry oraz w widoku z przodu; fig. 9 - odmienne rozwią zanie konstrukcyjne modu ł u dozują cego z częścią osadzonego w nim zbiornika, w przekroju osiowym; fig. 10 - moduł dozujący w przekroju poprzecznym wzdłuż linii A-A na fig. 9; fig. 11 - moduł dozujący w przekroju poprzecznym wzdłuż linii B-B na fig. 9; fig. 12 - moduł dozujący w przekroju poprzecznym wzdłuż linii C-C na fig. 9; fig. 13 - moduł dozujący w przekroju poprzecznym wzdłuż linii D-D na fig. 9; fig. 14 - uchwyt modułu zbiornikowego według wynalazku w odmiennym rozwiązaniu, w widoku perspektywicznym; fig. 15 - uchwyt według fig. 14 w widoku z boku; fig. 16 - uchwyt wedł ug fig. 14 w przekroju poprzecznym wzdł u ż linii A-A na fig. 15; fig. 17 - element dozujący według wynalazku w odmiennym rozwiązaniu konstrukcyjnym, w widoku perspektywicznym; fig. 18 - element dozujący według fig. 17 w przekroju podłużnym; fig. 19 - element dozujący według fig. 17 w widoku z boku; fig. 20 - element dozujący według fig. 17 w widoku z przodu; fig. 21 - przednią część modułu dozującego według fig. 3 w osiowym przekroju podłużnym, a fig. 22 - przednią część moduł u dozują cego w odmiennym rozwią zaniu konstrukcyjnym przedstawionym na fig. 9, w osiowym przekroju podłużnym.

Fig. 1 przedstawia oddzielne elementy, a mianowicie: zbiornik 1 oraz uchwyt 3, które po połączeniu tworzą moduł zbiornikowy 10 przedstawiony na fig. 2.

Moduł zbiornikowy 10 jest wyposażony również w tłoczysko 4, osadzone w uchwycie 3 przesuwnie wzdłuż osi podłużnej L i wystające z tego uchwytu w kierunku przeciwnym do zbiornika 1 Zbiornik 1 ma postać tulei zaopatrzonej w przedniej części w uchwyt igły do podawania dozowanego produktu. W zbiorniku 1 osadzony jest zasobnik 2, mający na rysunku postać ampułki wypełnionej dozowanym produktem (fig. 3). Wylot ampułki 2 jest zamknięty cienką membraną, przebijaną podczas osadzania igły w uchwycie jej tylną częścią, wskutek czego utworzone jest połączenie między zasobnikiem 2 a kanałem igły.

Fig. 3 przedstawia kompletne urządzenie dozujące według wynalazku, stanowiące aparat wstrzykujący i złożone z modułu dozującego 30 oraz z osadzonego w jego przedniej części modułu zbiornikowego 10. Tłok, osadzony przesuwnie w zasobniku 2 stanowiącym ampułkę, może przemieszczać się w kierunku do wylotu w przednim końcu tej ampułki. Przesuwanie tłoka powoduje przetłaczanie substancji dozowanej do igły wtryskowej w celu podania jej pacjentowi.

Do przesuwania tłoka służy tłoczysko 4, którego przedni koniec przesuwa się do przodu naciskając na powierzchnię tłoka. Tłoczysko 4 jest osadzone przesuwnie w uchwycie 3, umożliwiającym jego przesunięcie wyłącznie w kierunku do przodu, po pokonaniu niewielkiego oporu rozruchu, nie stwarzając przy tym oporu podczas samego przesuwania. Tłoczysko 4 jest zabezpieczone przed ruchem powrotnym za pomocą elementu blokującego 8, osadzonego obrotowo w szczelinie uchwytu 3 i zabezpieczonego przed przesunięciem równoległym do osi L. Element blokujący 8 stawia niewielki opór początkowy, który tłoczysko 4 pokonuje przy rozpoczynaniu ruchu w kierunku do przodu.

Element blokujący 8, pokazany oddzielnie na fig. 6, ma postać pierścienia, którego oś po osadzeniu w szczelinie utworzonej przez elementy mocujące 3b uchwytu 3 pokrywa się z osią podłużną L urządzenia. Elementy mocujące 3b ustalają położenie elementu blokującego 8 w kierunku osiowym.

PL 205 274 B1

Element blokujący 8 spełnia dwie funkcje, a mianowicie: za pomocą elementów blokujących 8a uniemożliwia ruch powrotny tłoczyska 4 względem uchwytu 3, a tym samym względem tłoka osadzonego w zasobniku 2, a równocześnie hamuje ruch tłoczyska w kierunku tłoczenia (kierunek do przodu) podczas nastawiania wielkości dawki wstrzykiwanego produktu wtedy, gdy dozownik 9 przesuwa się osiowo do przodu względem elementu wykonawczego 12. Element blokujący 8 jest ponadto wyposażony w dwa elementy hamujące 8b, podobne do elementów blokujących 8a i mające postać elastycznych zaczepów, przy czym zarówno elementy blokujące 8a, jak i elementy hamujące 8b są równomiernie rozmieszczone na przemian na obwodzie wewnętrznym pierścienia stanowiącego element blokujący 8. Oddziaływanie hamujące elementów hamujących 8b na przesuwające się w otworze uchwytu 3 tłoczysko 4 jest przedstawione na fig. 6 i 7.

Tłoczysko 4 (fig. 4 i 7) jest wyposażone obustronnie na swych zewnętrznych powierzchniach w dwie blokady 6, uniemożliwiające jego ruch powrotny, oraz w dwie obustronnie rozmieszczone listwy hamujące 7, równoległe do osi L tłoczyska. Elementy blokady ruchu powrotnego 6 i listwy hamujące 7 mają postać zębatek złożonych z szeregu zębów o jednakowej podziałce i wysokości, rozmieszczonych poprzecznie względem osi L i zwężających się na swoich końcach, przy czym zarys profili zębów listwy hamującej 7 jest łagodniejszy niż zębów blokady ruchu powrotnego 6. Powierzchnie czołowe zębów listwy hamującej 7 oraz stykające się z nimi tylne powierzchnie elementów hamujących 8b elementu blokującego 8 mają taki profil i są tak wzajemnie oddalone, aby siła osiowa, występująca w wyniku ich wzajemnego oddziaływania w czasie procesu dozowania, była nie większa od siły niezbędnej do przezwyciężenia oporu hamowania, lecz większa od siły niezbędnej do przesunięcia listwy hamującej 7 przez elementy blokujące 8a pierścienia stanowiącego element blokujący 8. Ta ostatnia siła winna być przynajmniej dwukrotnie większa od siły niezbędnej do przezwyciężenia oporu tarcia między blokadą ruchu powrotnego 6 i tymi elementami blokującymi 8a. Siła tarcia pojawia się natychmiast po rozpoczęciu ruchu tłoczyska 4 w kierunku do przodu (kierunku tłoczenia) i wzrasta stopniowo między dwoma kolejnymi oddziaływaniami hamującymi ruch w tym kierunku, jednakże jej maksymalna wartość winna być taka, aby nie utrudniać użytkownikowi obsługi urządzenia. Gwint zewnętrzny łączący tłoczysko 4 z wewnętrznym gwintem w otworze dozownika 9 jest podzielony na cztery segmenty obejmujące prawie całą długość tłoczyska. Opisane działanie hamujące eliminuje możliwość powstania niepożądanego ruchu tłoczyska 4 w kierunku do przodu jako reakcji powstającej w wyniku ruchu dozownika 9 podczas procesu dozowania w wyniku oddziaływania blokującego elementu blokującego 8.

Element dozujący, zwany dalej dozownikiem 9, ma postać jednostronnie zamkniętej tulei, której dno jest wyposażone w otwór z gwintem wewnętrznym łączonym z zewnętrznym gwintem 5 tłoczyska 4. Dozownik 9 jest osadzony przesuwnie w kierunku osi L wewnątrz tulei tworzącej uchwyt 3 i zabezpieczony przed obrotem względem tego uchwytu 3. Tłoczysko 4 i dozownik 9 tworzą podzespół służący do tłoczenia dozowanego produktu.

Zbiornik 1 jest połączony z uchwytem 3 w sposób zabezpieczony zarówno przed wzajemnym obrotem, jak i wzajemnym przesunięciem, a tym samym jest połączony z tłoczyskiem 4, którego powierzchnia czołowa styka się z powierzchnią tłoka osadzonego przesuwnie w zasobniku 2 zbiornika 1 Zbiornik 1 łącznie z uchwytem 3 tworzą przednią część 1, 3 obudowy aparatu wstrzykującego. Tylna część 11 obudowy jest połączona z jego przednią częścią 1, 3 za pomocą zatrzasku. Tylna część 11 obudowy wraz z umieszczonym wewnątrz niej mechanizmem dozującym i napędowym stanowi moduł dozujący 30 aparatu wstrzykującego. Moduł dozujący 30 jest również zaopatrzony we wskaźnik 17, służący do zliczania i optycznego przedstawiania ilości dawkowanego produktu. Jest to stosunkowo kosztowny podzespół aparatu, którego zastosowanie zwiększające użyteczność modułu dozującego 30 ma również wpływ na koszt jego wytwarzania. Jednakże moduł dozujący 30 jest urządzeniem wielorazowego użytku, w którym wykorzystuje się kolejne wymienne moduły zbiornikowe 10.

Podstawową częścią modułu zbiornikowego 30 jest element wykonawczy 12 w postaci podłużnej tulei, osadzonej przesuwnie wzdłuż osi L w jej obydwu kierunkach oraz z możliwością obrotu wokół tej osi. Element wykonawczy 12 służy zarówno do nastawiania wielkości dawki wstrzykiwanego produktu, jak i do jej wytłaczania z zasobnika 2. W przedniej części elementu wykonawczego 12 jest osadzone tłoczysko 4 wraz z wystającym z niego prętem 13, zaś tylna, wystająca z tylnej części 11 obudowy, cześć elementu wykonawczego 12 jest zamknięta za pomocą zatyczki 14, opierającej się na kołnierzu stanowiącym zakończenie pręta 13. Pręt 13 tłoczyska 4 jest również połączony z elementem wykonawczym 12 i zabezpieczony przed ich wzajemnym obrotem, natomiast osadzone na pręcie tłoczysko 4 jest zaopatrzone w odcinek sprzęgający 4a (fig. 4), połączony z prętem 13 w sposób zaPL 205 274 B1 bezpieczony od wzajemnego obrotu. Położenie pręta 13 tłoczyska 4 w kierunku osi L względem elementu wykonawczego 12 jest ustalone za pomocą zatyczki 14, osadzonej w tylnej części elementu wykonawczego 12 i opierającej się o kołnierz na końcu pręta 13. Dzięki takiemu rozwiązaniu konstrukcyjnemu uzyskuje się zablokowanie wzajemnego obrotu tłoczyska 4, pręta 13 oraz połączonego z nimi elementu wykonawczego 12 wokół osi podłużnej L. W celu uzyskania możliwości przesuwu tego podzespołu w obydwu kierunkach osi L, odcinek sprzęgający 4a tłoczyska 4 tworzy prowadnicę liniową dla pręta 13.

Element wykonawczy 12 jest elastycznie dociskany w kierunku tylnej części 11 obudowy za pomocą elementu powrotnego 16, stanowiącego korzystnie naciskową sprężynę śrubową osadzoną między wewnętrznym kołnierzem tej tylnej części 11 obudowy i zewnętrznym kołnierzem elementu wykonawczego 12.

Na fig. 3 i 4 moduł dozujący 30 jest pokazany w położeniu początkowym urządzenia, w którym powierzchnia czołowa 12c elementu wykonawczego 12 jest osadzona w tylnej części uchwytu 3. Nastawianie wielkości dawki wstrzykiwanego produktu odbywa się przez obrót elementu wykonawczego 12 wokół osi L, po czym wybrana dawka produktu jest wytłaczana przez tłok z zasobnika 2 podczas liniowego przesunięcia elementu wykonawczego 12 wzdłuż osi L. W położeniu początkowym modułu dozującego 30, przed rozpoczęciem dozowania, dozownik 9 jest dociskany przez połączone z nim gwintem tłoczysko 4 do ogranicznika przesuwu 3c uchwytu 3 (fig. 3 i 5), przy czym tłoczysko 4 styka się przez cały czas z tłokiem osadzonym w zasobniku 2.

W celu przeprowadzenia procesu dozowania należy dozownik 9 odsunąć od ogranicznika przesuwu 3c uchwytu 3 w kierunku elementu wykonawczego 12, zmniejszając odpowiednio odległość między tylną powierzchnią czołową dozownika 9 i przednią powierzchnią czołową elementu wykonawczego 12, a równocześnie zwiększając odległość między przednią powierzchnią oporową dozownika 9 i powierzchnią ogranicznika przesuwu 3c uchwytu 3. Ustawiona odległość między ogranicznikiem przesuwu 3c uchwytu 3 i dozownikiem 9 stanowi drogę przesuwu dozownika i połączonego z nim za pomocą gwintu 5 tłoczyska 4 w ruchu tłoczenia wstrzykiwanego produktu, w czasie którego tłoczysko 4 naciska tłok nurnikowy w zasobniku 2 w kierunku do wylotu tego zasobnika 2. Połączenie końca tłoczyska 4 i tłoka nurnikowego winno eliminować możliwość wzajemnego przesunięcia tych elementów wzdłuż osi podłużnej L, która jest równocześnie osią obrotu i osią przesuwu elementów urządzenia dozującego zarówno podczas dozowania, jak i podczas tłoczenia.

Odległość między tylną powierzchnią czołową dozownika 9 i przednią powierzchnią czołową elementu wykonawczego 12 wtedy, gdy przednia powierzchnia czołowa dozownika 9 styka się z powierzchnią ogranicznika przesuwu 3c uchwytu 3 - odpowiada największej możliwej dawce wstrzykiwanego produktu (fig. 4), natomiast rzeczywista droga przesuwu elementu wykonawczego 12, po nastawieniu wielkości dawki produktu, odpowiada drodze ruchu tłoczenia tego produktu wykonanej przez tłoczysko 4.

Moduł zbiornikowy 10 jest połączony z modułem dozującym 30 za pomocą zatrzasku, przy czym w celu wyeliminowania wzajemnego przesunięcia tych modułów w kierunku osiowym, połączenie uchwytu 3 z tylną częścią 11 obudowy jest blokowane za pomocą rygla. Łączenie obydwu modułów polega na wsuwaniu przedniej części 1, 3 obudowy w jej tylną część 11 wzdłuż prowadnic osiowych 3d uchwytu 3 (fig. 5) oraz współpracujących z nimi prowadnic tylnej części 11 obudowy, tworzących łącznie układ prowadzenia liniowego. Prowadnice 3d, w przykładowym rozwiązaniu konstrukcyjnym przedstawionym na rysunku, mają postać równoległych do osi L żeber, wystających promieniowo z powierzchni uchwytu 3, jednakże mogą mieć również postać równoległych do osi L rowków prowadzących. Końce żeber są zwężone zarówno w kierunku osiowym, tworząc nachylone powierzchnie najazdowe naprowadzające podczas montażu tylną część 11 obudowy, jak również zwężające się w kierunku promieniowym w celu ułatwienia łączenia się obydwu części 1, 3 i 11 obudowy.

Uchwyt 3 jest ponadto zaopatrzony w element ryglujący 3a, mający postać pierścieniowego rowka współpracującego z osadzonym promieniowo-przesuwnie w tylnej części obudowy członem ryglującym 20, którego element rygla 21 wchodzi do wnętrza elementu ryglującego 3a, blokując wzajemne położenie modułu zbiornikowego 10 i modułu dozującego 30 w kierunku osiowym. Element rygla 21 ma postać noska wystającego z wewnętrznej powierzchni członu ryglującego 20 i wsuwającego się w kierunku promieniowym w element ryglujący 3a uchwytu 3. Element rygla 21 jest utrzymywany w zablokowanym położeniu za pomocą zatrzasku 24, dociskającego zewnętrzną powierzchnię osadzonego przesuwnie w kierunku promieniowym w tylnej części 11 obudowy członu ryglującego 20. Dzięki temu człon ryglujący 20 można zarówno łączyć, jak i rozłączać z elementem 3a uchwytu 3.

PL 205 274 B1

Po stronie przeciwnej względem zasuwy 21 człon 20 jest ukształtowany w postaci przycisku zwalniającego 22, służącego do zwalniania zatrzasku 24. Zatrzask 24 ma postać kątowej sprężyny naciskowej osadzonej między tylną częścią 11 obudowy a zewnętrzną powierzchnią członu ryglującego 20. Zewnętrzna powierzchnia członu ryglującego 20 jest wyposażona w dwa wystające w kierunku promieniowym noski blokujące 23, umieszczone na obwodzie członu ryglującego 20 po obydwu stronach jego występu prowadzącego i stykające się z blokadą rygla 25. Blokada rygla 25 (fig. 8) zabezpiecza element rygla 21 przed przesunięciem w kierunku promieniowym, które mogłoby spowodować zwolnienie blokady. Dzięki temu uzyskuje się zabezpieczenie połączenia ryglującego, utworzonego przez człon ryglujący 20 i element blokujący 3a uchwytu 3. Wymienione połączenie ryglujące jest utrzymywane w każdym położeniu elementu wykonawczego 12, z wyjątkiem jego położenia odpowiadającego zakończeniu procesu tłoczenia produktu. W tym położeniu elementu wykonawczego połączenie ryglujące winno być zwolnione, umożliwiając jego przesunięcie w położenie początkowe, w którym styka się on z dozownikiem 9, a dozownik ten opiera się o ogranicznik przesuwu 3c uchwytu 3.

W przypadku, gdy moduł dozujący 30 jest jeszcze połączony z modułem zbiornikowym 10, ruch elementu wykonawczego 12 w położenie początkowe zostaje ograniczony przez zderzak 31, umieszczony na pierścieniu resetującym uchwytu, służącym do ustawienia wskaźnika 17 w położenie początkowe. Położenie elementu wykonawczego 12, stykającego się ze zderzakiem 31, jest początkowym położeniem tego elementu w obudowie, któremu odpowiada położenie dozownika 9 opartego o ogranicznik 3c uchwytu 3.

Przedstawiona na fig. 8 blokada rygla 25 ma postać suwaka złożonego z płytki osadzonej przesuwnie w kierunku równoległym do osi L (fig. 4) i zaopatrzonej w wystające prostopadle ramię 6. Koniec tego ramienia 26 jest osadzany między dwoma pierścieniowymi wspornikami 15a i 15b, wystającymi z zewnętrznej powierzchni elementu wykonawczego 12. Przedni wspornik 15b tworzy jednocześnie powierzchnię oporową dla elementu powrotnego 16, stanowiącego sprężynę śrubową. Blokada 25 jest ponadto zaopatrzona, na swym końcu przeciwnym względem ramienia 26, w podłużny, otwarty od strony czołowej, osiowy otwór 27, tworząc po jego obydwu stronach ramiona blokujące 28. Noski blokujące 23 członu ryglującego 20 są we wszystkich położeniach elementu wykonawczego 12, z wyjątkiem jego położenia początkowego, dociskane do odpowiednich ramion blokujących 28 blokady rygla 25. Po przesunięciu blokady rygla 25 w kierunku osiowym do przodu, zatrzask 24 również wchodzi do wnętrza podłużnego otworu 27. Blokada rygla 25 jest również zaopatrzona w poprzeczne wycięcia 29, które w położeniu początkowym elementu wykonawczego 12 wsuwają się w noski blokujące 23, zabezpieczając element rygla 21 przed ruchem w kierunku promieniowym.

W odmiennym rozwiązaniu według wynalazku może być zastosowany także pojedynczy nosek blokujący 23 członu ryglującego 20 oraz blokada rygla 25 wyposażona tylko w jedno wycięcie 29 i w pojedyncze ramię blokujące 28. Ponadto możliwe jest również takie rozwiązanie konstrukcyjne, w którym blokada rygla będzie stanowiła część elementu wykonawczego 12, co wpłynie korzystnie na jego współpracę z tłoczyskiem 4.

Zewnętrzna powierzchnia blokady rygla 25 jest osadzona przesuwnie na prowadnicach osiowych utworzonych na wewnętrznej powierzchni tylnej części 11 obudowy.

Działanie urządzenia dozującego według wynalazku jest następujące: W celu połączenia nowego modułu zbiornikowego 10 z modułem dozującym 30 uchwyt 3 wprowadza się do otworu tylnej części obudowy 11 tak, aby oś podłużna L modułu zbiornikowego 10 pokrywała się z osią podłużną modułu dozującego 30. Osiowanie to jest możliwe dzięki zwężonym końcom żeber stanowiących prowadnice osiowe uchwytu 3, wchodzących w odpowiednie rowki prowadzące tylnej części 11 obudowy w określonym wzajemnym położeniu kątowym obydwu modułów. W trakcie montażu winna być zachowana możliwość wzajemnego obrotu elementu 12 w jego dowolnym położeniu oraz tłoczyska 4 w każdym wzajemnym położeniu kątowym części 1, 3 oraz 11 obudowy. W przypadku, gdy element wykonawczy 12, osadzony współosiowo w tylnej części 11 obudowy, znajduje się w położeniu przesuniętym do tyłu względem położenia początkowego, element rygla 21 znajduje się w swym maksymalnym wychyleniu w kierunku promieniowym, w którym jest utrzymywany za pomocą blokady rygla 25. W tym położeniu element wykonawczy 12 i moduł zbiornikowy 10 nie mogą przesunąć się względem siebie w położenie, w którym nastąpiłoby ich połączenie, ponieważ umieszczony w elemencie ryglującym 3a uchwytu 3 element blokujący 8 opiera się o element rygla 21

W celu wzajemnego połączenia obydwu modułów 10 i 30, użytkownik winien przesunąć element wykonawczy 12 względem tylnej części 11 obudowy w kierunku osiowym do przodu w jego położenie początkowe, w którym noski blokujące 23 są wsunięte w wycięcia 29 w blokadzie rygla 25.

PL 205 274 B1

W tym celu w trakcie przesuwania elementu wykonawczego 12 należy jednocześnie nacisnąć przycisk zwalniający 22 członu rygla 20. Dzięki temu element rygla 21 nie blokuje uchwytu 3, umożliwiając wprowadzenie modułu zbiornikowego 10 do wnętrza tylnej części 11 obudowy, po czym należy zwolnić przycisk 22. Wskutek tego element rygla 21, znajdujący się pod działaniem zatrzasku 24, zostaje wprowadzony do elementu ryglującego 3a uchwytu 3, tworząc połączenie modułu zbiornikowego 10 z modułem dozującym 30 z zachowaniem ustalonego położenia dozownika 9 i tłoczyska 4. Jeśli przed wykonaniem tego połączenia dozownik 9 jest umieszczony w pewnej niewielkiej odległości od ogranicznika przesuwu 3c uchwytu 3, należy odpowiednio przesunąć element wykonawczy 12, aby wyeliminować ten odstęp.

Po zakończeniu łączenia obydwu modułów 10 i 30, wskaźnik zliczający 17 jest ustawiony w położeniu zerowym.

W celu nastawienia wielkości dawki wstrzykiwanego produktu należy obrócić element wykonawczy 12 trzymając go za koniec wystający z tylnej części 11 obudowy wokół osi podłużnej L. Obrót elementu wykonawczego 12 powoduje równocześnie obrót połączonego z nim pręta 13 i tłoczyska 4. Ponieważ tłoczysko 4 jest połączone za pomocą gwintu 5 z dozownikiem 9, jego obrót dookoła osi L powoduje równoczesne przesunięcie liniowe dozownika 9 wewnątrz uchwytu 3 w kierunku do tyłu. Droga tego przesunięcia jest oczywiście zależna od podziałki gwintu i liczby wykonanych obrotów elementu wykonawczego 12. Powierzchnia czołowa 12c elementu wykonawczego 12 stanowi równocześnie powierzchnię oporową, która stykając się z czołową powierzchnią dozownika 9 ogranicza jego ruch liniowy odpowiadający w tym jego położeniu maksymalnej wielkości nastawionej dawki.

Zespół wskaźnika 17 umożliwia odczytanie wielkości nastawionej dawki wstrzykiwanego produktu odpowiednio do położenia elementu wykonawczego 12 wzdłuż osi podłużnej L.

W celu wstrzyknięcia nastawionej dawki należy przesunąć element wykonawczy 12 w kierunku do przodu, naciskając na powierzchnię zatyczki 14. W wyniku przesunięcia elementu wykonawczego 12 następuje równoczesne przesunięcie do przodu tłoczyska 4 i połączonego z nim gwintem 5 dozownika 9 w ruchu tłoczącym do chwili, w której dozownik ten zetknie się z ogranicznikiem przesuwu 3c uchwytu 3. Ruch tłoczący tłoczyska 4 powoduje - w wyniku jego nacisku na tłok - wytłoczenie z zasobnika 2 przez igłę takiej ilości wstrzykiwanego produktu, która odpowiada ściśle nastawionej dawce.

Po zwolnieniu nacisku na element wykonawczy 12, działający na niego element powrotny 16, stanowiący sprężynę śrubową, przesuwa go w kierunku przeciwnym do kierunku ruchu tłoczącego w położenie początkowe. Jednocześnie zespół wskaźnika 17, połączony z tym elementem wykonawczym, ustawia się w położeniu zerowym. Możliwe jest również wyposażenie urządzenia we wskaźnik przedstawiający całkowitą pobraną ilość produktu albo też ilość produktu pozostającą jeszcze w zasobniku 2.

W celu wyjęcia modułu zbiornikowego 10 z modułu dozującego 30 po wyczerpaniu się wstrzykiwanego produktu, element wykonawczy 12 przesuwa się w położenie początkowe, w którym jego powierzchnia czołowa 12c styka się z powierzchnią czołową dozownika 9. Następnie naciska się przycisk zwalniający 22 i utrzymując go w stanie naciśniętym wyjmuje się moduł zbiornikowy 10 z tylnej części 11 obudowy modułu dozującego 30.

Fig. 9 do 13 przedstawiają odmienne rozwiązanie urządzenia dozującego według wynalazku stanowiącego aparat wstrzykujący. Konstrukcja zespołu blokującego i blokady rygla 25 jest w tym rozwiązaniu taka sama, jak w uprzednio opisanym rozwiązaniu konstrukcyjnym. W związku z tym fig. 10 do 11 przedstawiające przekroje poprzeczne modułu dozującego 30 w położeniu początkowym elementu wykonawczego 12 dotyczą również przedstawionego wcześniej rozwiązania konstrukcyjnego.

Rozwiązanie konstrukcyjne aparatu wstrzykującego przedstawionego na fig. 9 do 13 różni się od poprzednio opisanego prostszą konstrukcją elementów blokujących, przy czym oznaczenia elementów liczbami 31 do 39 odpowiadają elementom poprzednio opisanego rozwiązania, oznaczonym drugą cyfrą tego oznaczenia. Ponadto w przypadku, gdy nie jest podany dodatkowy opis konstrukcji lub działania poszczególnych elementów względnie podzespołów, to aktualny jest ich opis w poprzednio opisanym rozwiązaniu konstrukcyjnym.

W opisywanym rozwiązaniu konstrukcyjnym aparatu wstrzykującego według wynalazku element wykonawczy 32, osadzony przesuwnie i obrotowo wokół osi podłużnej L, w tylnej części 11 obudowy, jest połączony z dozownikiem 39 bez możliwości wzajemnego obrotu tych elementów. Element wykonawczy 32 i dozownik 39 mogą się jednakże przesuwać wzdłuż podłużnej osi L w obydwu kierunkach, zarówno względem siebie, jak i względem obydwu części 1, 3 oraz 11 obudowy. Tłoczysko 4 jest osadzo10

PL 205 274 B1 ne w uchwycie 3 bez możliwości wzajemnego obrotu tych elementów. Blokada ruchu powrotnego 6 współpracuje z elementem blokującym 38, stanowiącym integralny element uchwytu 3 i służącym do wyeliminowania ruchu powrotnego tłoczyska 4, umożliwiając równocześnie jego ruch tłoczący do przodu.

Elementy blokujące zabezpieczają równocześnie tłoczysko 4 przed obrotem wokół osi podłużnej L. Tłoczysko 4 jest osadzone przesuwnie wewnątrz elementu wykonawczego 32, którego powierzchnia wewnętrzna stanowi jego prowadnicę.

Nastawianie wielkości dawki wstrzykiwanego preparatu odbywa się przez nadanie ruchu obrotowego elementowi wykonawczemu 12, wskutek czego łącznie z nim obraca się również dozownik 39. W odróżnieniu od poprzednio opisanego rozwiązania konstrukcyjnego, dozownik 39 wykonuje podczas nastawiania wielkości dawki zarówno ruch obrotowy, jak i równocześnie przesuw liniowy wzdłuż osi podłużnej L w kierunku do tyłu, podczas gdy tłoczysko 4 pozostaje nieruchome. Ruch liniowy dozownika 39 trwa do chwili, gdy osadzony na nim zderzak 39c zetknie się z powierzchnią czołową elementu wykonawczego 32, co odpowiada maksymalnej wielkości nastawionej dawki wstrzykiwanego produktu.

Po nastawieniu odpowiedniej wielkości dawki (mniejszej od maksymalnej), między zderzakiem 39c dozownika 39 a powierzchnią czołową elementu wykonawczego 32 pozostaje określona odległość, odpowiadająca drodze jego ruchu jałowego.

Po zakończeniu dozowania przesuwa się element wykonawczy 32 w kierunku do przodu, co powoduje odpowiednie przesunięcie tłoczyska 4 na drodze odpowiadającej odległości między powierzchnią czołową dozownika 39 i ogranicznikiem przesuwu 3c uchwytu 3. Ruch tłoczący dozownika 39 w kierunku do tyłu (przeciwnym do kierunku tłoczenia) jest ograniczony za pomocą zderzaka 11c, stanowiącego element tylnej części 11 obudowy.

Podłużna oś L aparatu wstrzykującego, wzdłuż której następuje opisane wyżej przesunięcie elementów modułu dozującego, stanowi również i w tym rozwiązaniu konstrukcyjnym zarówno oś obrotu, jak i linię, wzdłuż której następuje przesunięcie poszczególnych elementów modułu.

Uchwyt 3 jest wyposażony w prowadnicę ślizgową dozownika 39, stanowiącą wewnętrzną powierzchnię jego otworu, natomiast element wykonawczy 32 jest osadzony przesuwnie w otworze dozownika 39 w sposób zabezpieczony od wzajemnego obrotu tych elementów.

Tłoczysko 4 jest w tym rozwiązaniu konstrukcyjnym pozbawione elementów hamujących, a zaopatrzone jedynie w listwy blokady ruchu powrotnego 6, przy czym powierzchnie czołowe tych listew pełnią również funkcje hamowania. Natomiast tłoczysko 4 jest dokładnie takie samo, jak w poprzednio opisanym, rozwiązaniu konstrukcyjnym.

Uchwyt 3 ma w tym rozwiązaniu konstrukcyjnym postać tulei (fig. 14 do 16) wykonanej z tworzywa sztucznego przez odlewanie ciśnieniowe, wyposażonej na powierzchni obwodowej swej przedniej części w pierścieniowy występ 3e, łączący ją nierozłącznie ze zbiornikiem 1 przedniej części 1, 3 obudowy. Element ryglujący 3a w postaci pierścieniowego rowka znajduje się, podobnie jak w poprzednio opisanym rozwiązaniu, w środku uchwytu 3. Tylna część uchwytu 3 jest zaopatrzona w rozmieszczone równomiernie na powierzchni obwodowej prowadnice 3d, mające postać równoległych do osi uchwytu 3 żeber wystających promieniowo z zewnętrznej powierzchni tej części uchwytu. Prowadnice osiowe 3d dochodzące do tylnego końca uchwytu są zwężone na swym końcu, ułatwiając połączenie modułu zbiornikowego 10 z modułem dozującym 30, w czasie którego wchodzą w elementy sprzęgające 11d, umieszczone na wewnętrznej powierzchni tylnej części 11 obudowy i mające postać rowków o kształcie i rozmieszczeniu odpowiednio dostosowanym do kształtu i rozmieszczenia tych prowadnic osiowych 3d. Połączenie obydwu modułów 10 i 30 aparatu wstrzykującego, za pomocą osiowych prowadnic 3d i elementów sprzęgających lid, zapewnia zabezpieczenie tych modułów przed wzajemnym obrotem. Elementy sprzęgające 11d tylnej części 11 obudowy są korzystnie rozszerzone w miejscu, w którym wprowadzane są zwężone końce żeber stanowiących prowadnice osiowe 3d, ułatwiając wzajemne ustawienie obydwu modułów 10 i 30 w czasie ich łączenia. W tym samym celu żebra stanowiące prowadnice liniowe 3d uchwytu 3 są również zwężone w kierunku promieniowym.

Położenie kątowe dozownika 39 winno być również zabezpieczone przed obrotem uchwytu 3, jednakże zastosowana tu blokada położenia dozownika jest rozłączna, w celu umożliwienia jego ruchu obrotowego, niezbędnego przy nastawianiu wielkości dawki wstrzykiwanego produktu. Dlatego dozownik 39 jest połączony z uchwytem 3 za pośrednictwem rozłącznej blokady, umożliwiającej jego stopniowane położenie kątowe.

PL 205 274 B1

Dozownik 39 (fig. 17 do 20) jest, w celu uzyskania wyżej opisanej blokady, zaopatrzony na swej powierzchni zewnętrznej w rozmieszczone w jednakowych odstępach wybrania 39g, równoległe do osi dozownika 39 i mające w przekroju poprzecznym kształt zaokrąglony. Natomiast uchwyt 3 (fig. 15 i 16) jest zaopatrzony na swej wewnętrznej powierzchni w dwa elastyczne występy blokujące 3g, podatne w kierunku promieniowym i wchodzące w wybrania 39g dozownika 39, zapewniając jego zabezpieczone od obrotu połączenie z uchwytem 3, ustalające równocześnie jego położenie kątowe z przednią częścią 1, 3 obudowy.

W celu uzyskania odpowiedniej elastyczności występów blokujących 3g uchwytu 3, jego powierzchnia nad tymi występami jest zaopatrzona w prostokątne zagłębienia tworzące elementy sprężyste 3f, tworząc wokół uchwytu 3 segmentowy pierścień, rozszerzalny w kierunku promieniowym.

W celu uzyskania przesuwnego, lecz zabezpieczonego od obrotu połączenia elementu wykonawczego 32 z dozownikiem 39 - wewnętrzna powierzchnia otworu dozownika 39 jest zaopatrzona w równomiernie rozmieszczone prowadnice osiowe 39d w postaci rowków równoległych do osi tego dozownika 39, natomiast element wykonawczy 32 jest zaopatrzony przynajmniej w jedno, zwężone na swym końcu żebro prowadzące, umożliwiające prawidłowe ustawienie kątowe i osiowe prowadzenie tego elementu 32 względem dozownika 39 (fig. 17, 18 i 20). Dozownik 39 ma postać jednostronnie zamkniętej tulei (fig. 18), w której dnie znajduje się otwór z gwintem wewnętrznym 39a, współpracującym z gwintem zewnętrznym 5 tłoczyska 4. Wewnętrzna powierzchnia czołowa dna dozownika stanowi przy tym ogranicznik przesuwu 39c elementu wykonawczego 32, natomiast zewnętrzna powierzchnia jest zaopatrzona w ograniczniki obrotu 39h, współpracujące z ogranicznikiem obrotu 3h uchwytu 3 (fig. 16). W końcowym położeniu dozownika 39, po zakończeniu procesu tłoczenia wstrzykiwanego produktu albo przed rozpoczęciem procesu nastawiania wielkości jego dawki, wystający osiowo z powierzchni czołowej dozownika 39 ogranicznik obrotu 39h zazębia się z ogranicznikiem obrotu 3h uchwytu 3, tworząc połączenie blokujące przed wzajemnym obrotem obydwa te elementy. Równocześnie powierzchnia czołowa uchwytu 3 tworzy ogranicznik przesuwu 3c dozownika 39. Ograniczniki obrotu 39h i 3h umożliwiają ruch obrotowy dozownika 39 podczas nastawiania wielkości dawki wstrzykiwanego produktu wtedy, gdy jest on oddalony od ogranicznika przesuwu 3c uchwytu 3, a następnie zapobiegają jego obrotowi w przeciwnym kierunku wtedy, gdy dozownik 9 jest maksymalnie przesunięty do przodu.

Dozownik 39 jest ponadto zaopatrzony w dodatkową parę ograniczników obrotu 39i, wystających osiowo z jego tylnej powierzchni czołowej i współpracujących z ogranicznikami obrotu 11i, wystającymi osiowo z powierzchni czołowej ogranicznika przesuwu 11c tylnej części 11 obudowy. Ograniczniki obrotu 39i oraz 11 i nie są przedstawione na fig. 9 ze względu na ich niewielkie wymiary. Ograniczniki 39i zazębiają się z ogranicznikami 11i, blokując ruch tłoczyska 4 w kierunku do przodu, który mógłby spowodować obrót sprzężonego z nim połączeniem gwintowym 5, 39a dozownika 39. Długość ograniczników 3h i 39h oraz 11i i 39i jest dobrana odpowiednio do skoku gwintu 5, 39a łączącego tłoczysko 4 z dozownikiem 39, przy czym powinna być ona na tyle mała, aby nie utrudniać obrotowego ruchu dozującego dozownika 39 w jego położeniu odsuniętym od ogranicznika przesuwu 3c uchwytu 3.

Podczas łączenia modułu zbiornikowego 10 z modułem dozującym 30, dozownik 9 nakręca się na gwint 5 tłoczyska 4, aż do uzyskania położenia przedstawionego na fig. 9, po czym tłoczysko 4 z osadzonym na nim dozownikiem 39 wkłada się do uchwytu 3 tak, aby element blokujący 38 oparł się o listwę blokady ruchu powrotnego 6 tłoczyska 4, tworząc połączenie blokujące jego ruch powrotny, a równocześnie zabezpieczając - dzięki współpracy ograniczników obrotu 39h i 3h - przed wzajemnym obrotem dozownika 39 i uchwytu 3. Podczas mocowania w uchwycie 3 dozownik 39 jest prowadzony wzdłuż osi L urządzenia za pomocą występów blokujących 3g uchwytu 3 i wybrań 39g dozownika 39. Po prawidłowym osadzeniu go w uchwycie 3, dozownik 39 winien opierać się o ogranicznik przesuwu 3c tego uchwytu 3, będąc równocześnie zabezpieczony przed obrotem względem niego przez ograniczniki obrotu 3h i 39h.

W kolejnym etapie łączenia modułów 10 i 30 uchwyt 3 wsuwa się w tylną część obudowy 11, przy czym zostaje on samoczynnie ustawiony współosiowo z tą częścią obudowy w wyniku wprowadzenia prowadnic osiowych 3d uchwytu 3 w elementy sprzęgające 11d tylnej części 11 obudowy. Podczas przesuwania tylnej części 11 obudowy względem uchwytu 3, element wykonawczy 32 łączy się z dozownikiem 39 wprowadzając jego żebro lub żebra prowadzące w odpowiednie prowadnice liniowe 39d tego dozownika 39 i zabezpieczając w ten sposób obydwa te elementy przed wzajemnym obrotem. Następnie element wykonawczy 32 wprowadza się w otwór tylnej części 11 obudowy w ustalo12

PL 205 274 B1 nym skokowo położeniu kątowym, umożliwiając jego przemieszczanie się w kierunku podłużnej osi L.

Różnica kątowa między dwoma sąsiednimi położeniami elementu wykonawczego 32 odpowiada jednostce dawkowania.

Przesuwne połączenie uchwytu 3 i tylnej części 11 obudowy, skokowa zmiana położenia kątowego dozownika 39 względem uchwytu 3 oraz zablokowane położenie kątowe elementu wykonawczego 32 względem tylnej części 11 obudowy zapewniają przesuwne połączenie obydwu części 1, 3 i 11 obudowy i współosiowe, zabezpieczone przed wzajemnym obrotem połączenie dozownika 39 i elementu wykonawczego 32 zarówno podczas nastawiania wielkości dawki, jak i łączenia modułu zbiornikowego 10 z modułem dozującym 30.

W opisywanym rozwiązaniu konstrukcyjnym aparat wstrzykujący według wynalazku jest również wyposażony w mechanizm blokowania obrotu, zabezpieczający tłoczysko 4 przed niepożądanym ruchem wówczas, gdy dozownik 9 jest ustawiony w jednym z dwóch granicznych położeń. Na fig. 21 przedstawiono przednią część modułu dozującego 30 w przekroju osiowym, wyposażoną w dwie blokady obrotu zrealizowane za pomocą dwóch par zespołów ograniczników obrotu. Jedna blokada zabezpieczająca uchwyt 3 i związaną z nim przednią część 1, 3 obudowy przed obrotem względem tłoczyska 4 realizowana jest za pomocą pary zespołów ograniczników, z których ograniczniki obrotu 8h stanowią zaczepy wystające z powierzchni czołowej elementu blokującego 8 i są skierowane w kierunku dozownika 9, drugie zaś, współpracujące z nimi ograniczniki obrotu 9h wystają z powierzchni czołowej dozownika 9 w kierunku uchwytu 3.

Druga blokada zabezpiecza dozownik 9 przed obrotem względem elementu wykonawczego 12 i obejmuje ograniczniki obrotu 9i, wystające z tylnej powierzchni czołowej dozownika 9 w kierunku elementu wykonawczego 12, oraz współpracujące z nimi ograniczniki obrotu 12i, wystające z powierzchni czołowej 12c elementu wykonawczego 12 i zwrócone w kierunku dozownika 9. Ta para dozowników blokuje wzajemny ruch obrotowy dozownika 9 i elementu wykonawczego 12, umożliwiając tylko ich łączny ruch obrotowy, powodujący przesuwanie się dozownika 9 w kierunku do przodu w celu nastawienia odpowiedniej wielkości dawki.

W rozwiązaniu konstrukcyjnym przedniej części modułu dozującego 30 przedstawionej na fig. 22 zastosowano blokadę obrotu dozownika 39 w jego skrajnym tylnym położeniu względem tylnej części 11 obudowy. Blokada ta jest realizowana za pomocą ograniczników obrotu 39i wystających z czołowej tylnej powierzchni dozownika 39, współpracujących w tylnym położeniu dozownika 39 z ogranicznikami obrotu 11i wystającymi z powierzchni czołowej 11c elementu tylnej części 11 obudowy w kierunku dozownika 39.

Pozostałe szczegóły dotyczące montażu obydwu modułów 10 i 30, a zwłaszcza tworzenia połączeń blokujących oraz działanie aparatu wstrzykującego w tym rozwiązaniu konstrukcyjnym są podane w opisie pierwszego rozwiązania.

Claims (25)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Urządzenie dozujące złożone z modułu dozującego połączonego rozłącznie z wymiennym modułem zbiornikowym i składające się z dwudzielnej obudowy, której przednia część składa się z uchwytu do połączenia jej z modułem dozującym, zaopatrzonego w elementy ustalające, blokujące i ryglujące oraz ze zbiornika zaopatrzonego w zasobnik wstrzykiwanego produktu, w którym jest osadzony przesuwnie w kierunku jego wylotu tłok współpracujący z tłoczyskiem, zaopatrzony we współpracującą z elementami blokującymi uchwytu blokadę ruchu powrotnego tłoczyska względem pierwszej części obudowy, natomiast moduł dozujący jest wyposażony w tylną część obudowy, zaopatrzoną w zespół ryglujący złożony z członu ryglującego, zatrzasku i blokady rygla i służący do zablokowania rozłącznego połączenia modułu zbiornikowego z modułem dozującym, znamienne tym, że jest wyposażone w element wykonawczy (12, 32), osadzony przesuwnie wzdłuż osi podłużnej (L) i obrotowo wokół tej osi podłużnej (L) w tylnej części (11) obudowy i wykonujący ruch obrotowy nastawienia wielkości dawki, a następnie przesunięcie liniowe do przodu w ruchu tłoczącym wstrzykiwany produkt i ruch powrotny w położenie początkowe pod działaniem elementu powrotnego (16), a ponadto jest połączony z dozownikiem (9, 39), który z kolei w czasie nastawienia wielkości dawki jest sprzężony z tłoczyskiem (4), wykonując z nim łącznie ruch przesunięcia liniowego do przodu w trakcie ruchu tłoczenia wstrzykiwanego produktu i rozprzężony z tym tłoczyskiem w trakcie nastawiania wielkości dawki.

   PL 205 274 B1
2. 2. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że uchwyt (3) części przedniej i (1, 3) obudowy jest zaopatrzony w prowadnice liniowe (3d), współpracujące z elementami sprzęgającymi (11d) tylnej części (11) obudowy, oraz w elementy ryglujące (3a), współpracujące z członem ryglującym (20) osadzonym promieniowo-przesuwnie w tylnej części obudowy, blokując połączenie modułu zbiornikowego (10) z modułem dozującym (30) po ich połączeniu.
3. 3. Urządzenie według zastrz. 2, znamienne tym, że osadzony promieniowo-przesuwnie w tylnej części (11) obudowy człon ryglujący (20) jest zaopatrzony w element rygla (21), współpracujący z elementem ryglującym (3a) uchwytu (3), blokując w nastawionym położeniu połączone moduły: zbiornikowy (10) i dozujący (30).
4. 4. Urządzenie według zastrz. 3, znamienne tym, że element rygla (21) członu ryglującego (20) jest w położeniu zablokowanym elastycznie dociskany w kierunku promieniowym do elementu ryglującego (3a) uchwytu (3).
5. 5. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że dozownik (9) jest osadzony przesuwnie w przedniej części (1, 3) obudowy w kierunku równoległym do osi (L).
6. 6. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że dozownik (39) jest osadzony przesuwnie w tylnej części (11) obudowy w kierunku równoległym do osi (L) i po wybraniu wstępnego położenia kątowego jest połączony rozłącznie z tą tylną częścią (11) obudowy.
7. 7. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że jego uchwyt (3) jest zaopatrzony w występ blokujący (3g), zaś dozownik (39) - we współpracujące z tym występem wybranie (39g) mające korzystnie postać zaokrąglonego rowka, równoległego do osi (L) albo też na odwrót, czyli dozownik (39) jest zaopatrzony w występ, zaś uchwyt (3) -we współpracujące z nim wybranie, przy czym w stanie połączonym obydwu części (1, 3 i 11) obudowy, obydwa te elementy (3g i 39g) są połączone rozłącznie i przesuwnie względem siebie, a przynajmniej jeden z nich jest elastyczny.
8. 8. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że jego dozownik (39) jest zaopatrzony przynajmniej w jeden ogranicznik obrotu (39h, 39i), który w granicznym położeniu dozownika (39) współpracuje odpowiednio z ogranicznikiem obrotu (8h) elementu blokującego (8) względnie z ogranicznikiem obrotu (11i) tylnej części (11) obudowy, blokując wzajemny ruch obrotowy tych elementów.
9. 9. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że jego uchwyt (3) jest zaopatrzony w ogranicznik przesuwu dozownika (9, 39) w kierunku tłoczenia, stanowiący korzystnie czołową powierzchnię uchwytu (3).
10. 10. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że jego dozownik (39), połączony z elementem wykonawczym (32), stanowi element nadążny podporządkowany temu elementowi wykonawczemu (32), który jest osadzony przesuwnie w dozowniku (39) w obu kierunkach osi (L), przy czym powierzchnia czołowa (39c) dozownika (39) stanowi powierzchnię oporową, stykającą się w czasie ruchu tłoczącego z tylną powierzchnią czołową dozownika (39).
11. 11. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że jego tłoczysko (4) jest połączone przesuwnie względem elementu wykonawczego (12), stanowiąc podczas ruchu nastawiania wielkości dawki element nadążny, natomiast podczas ruchu tłoczącego - element przesuwający się względem tego elementu wykonawczego (12).
12. 12. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że jego tłoczysko (4) jest zaopatrzone w gwint zewnętrzny (5), współpracujący z gwintem wewnętrznym (39a) otworu w dnie tulei stanowiącej dozownik (9, 39).
13. 13. Moduł zbiornikowy do urządzenia dozującego, połączony rozłącznie z modułem dozującym tego urządzenia i złożony ze zbiornika z zasobnikiem wstrzykiwanego produktu, wewnątrz którego jest umieszczony przesuwnie tłok oraz z uchwytu, służącego do połączenia go z modułem dozującym i zaopatrzonego w prowadnice osiowe współpracujące z elementami sprzęgającymi tylnej części obudowy, w elementy ryglujące, współpracujące z odpowiednimi elementami ryglującymi osadzonymi w tylnej części obudowy, oraz w element blokujący, współpracujący z odpowiednim elementem blokującym dozownika, znamienny tym, że w jego uchwycie (3) w przedniej części (1, 3) obudowy jest osadzony przesuwnie dozownik (9, 39), wykonujący ruch obrotowy nastawiania wielkości dawki oraz przesuw liniowy wzdłuż osi (L) urządzenia, pod działaniem elementu wykonawczego (12, 32), będący ruchem tłoczenia wstrzykiwanego produktu, przy czym dozownik (9, 39) jest połączony z tłoczyskiem (4) zaopatrzonym w blokadę ruchu powrotnego (6), współpracującą z elementem blokującym (8, 38) i blokującą jego ruch powrotny.

    PL 205 274 B1
14. 14. Moduł według zastrz. 13, znamienny tym, że uchwyt (3) przedniej części (1, 3) obudowy jest połączony nierozłącznie ze zbiornikiem (1), tworząc moduł zbiornikowy (10), przy czym w uchwycie (3) tego modułu jest osadzone tłoczysko (4).
15. 15. Moduł według zastrz. 14, znamienny tym, że jego uchwyt (3) jest zaopatrzony w ogranicznik przesuwu (3c), stanowiący korzystnie jego powierzchnię czołową, współpracującą z powierzchnią czołową dozownika (9, 39), ograniczając ruch tego dozownika (39).
16. 16. Moduł według zastrz. 13, znamienny tym, że wewnętrzna powierzchnia otworu uchwytu (3) stanowi powierzchnię ślizgową osadzonego w niej przesuwnie dozownika (9, 39).
17. 17. Moduł według zastrz. 16, znamienny tym, że wewnętrzna powierzchnia uchwytu (3) stanowi prowadnicę liniową dozownika (9) w jego ruchu w kierunku równoległym do osi podłużnej (L) modułu zbiornikowego (10).
18. 18. Moduł według zastrz. 16, znamienny tym, że połączenie dozownika (39) z uchwytem (3) jest rozłączne, przesuwne i zabezpieczone od obrotu, a korzystnie również zatrzaskowe.
19. 19. Moduł według zastrz. 14, znamienny tym, że jego uchwyt (3) jest zaopatrzony w występ blokujący (3g), współpracujący z wybraniem (39g), dozownika (39) albo też na odwrót, czyli uchwyt (3) jest zaopatrzony w wybranie (39g), stanowiące korzystnie rowek równoległy do osi (L), a dozownik (39) w występ blokujący, przy czym przynajmniej jeden z tych elementów (3g, 39g) jest elastyczny, tworząc rozłączalne połączenie zatrzaskowe uchwytu (3) z dozownikiem (39).
20. 20. Moduł według zastrz. 15, znamienny tym, że jego uchwyt (3) jest zaopatrzony w prowadnice osiowe (3d), stanowiące korzystnie wystające z zewnętrznej powierzchni tego uchwytu prostoliniowe żebra, równoległe do jego osi (L), współpracujące z elementami sprzęgającymi (11d) tylnej części (11) obudowy, mającymi postać rowków, których rozmieszczenie i kształt są odpowiednie do rozmieszczenia i kształtu tych żeber, albo też na odwrót, tzn. zewnętrzna powierzchnia uchwytu (3) jest zaopatrzona w rowki stanowiące prowadnicę osiową, a tylna część (11) obudowy - w żebra przesuwane wzdłuż tych rowków.
21. 21. Moduł według zastrz. 18, znamienny tym, że jego dozownik (39) jest zaopatrzony przynajmniej w jeden ogranicznik obrotu (39h), współpracujący z ogranicznikiem obrotu (3h) uchwytu (3) w granicznym przednim położeniu dozownika (39), ograniczając ruch obrotowy tego dozownika (39).
22. 22. Moduł według zastrz. 13, znamienny tym, że element blokujący (38) jest sztywno połączony z uchwytem (3), tworząc zabezpieczenie przed obrotem tłoczyska (4) względem tego uchwytu (3).
23. 23. Moduł według zastrz. 13, znamienny tym, że jego element blokujący (8) jest osadzony nieprzesuwnie lecz obrotowo wokół osi podłużnej (L) w uchwycie (3).
24. 24. Moduł według zastrz. 13 albo 23, znamienny tym, że jego tłoczysko (4) jest wyposażone w listwę hamującą (7), współpracującą z elementem blokującym (8), osadzonym w uchwycie (3).
25. 25. Moduł według zastrz. 13 albo 22, albo 23, znamienny tym, że współpracująca z elementem blokującym (38) oraz/lub z elementem blokującym (8) uchwytu (3) blokada ruchu powrotnego (6) tłoczyska (4) ma postać zębatki utworzonej z rzędu zębów o jednakowej podziałce.