Znane sa liczne propozycje, majace na celu wytwarzanie wodorotlenku potasowe¬ go z taniego i dostepnego siarczanu pota¬ su. Proponowano np. zadawac siarczan po¬ tasu wodorotlenkiem wapniowym. Propozy¬ cja ta jednak nie doprowadzila do wyniku, zadowalajacego technicznie, gdyz tego ro¬ dzaju wymiana chemiczna pozwalala osia¬ gnac w najlepszym razie wydajnosc okolo 40%, przyczem obok produktów pobocz¬ nych, bardziej lub mniej bezwartosciowych, otrzymywano jedynie roztwory siliiife roz¬ cienczone, z których mozna bylo otrzymy¬ wac wodorotlenek potasu tylko przy bardzo znacznych kosztach wyparowywania. Pro¬ ponowano równiez wytwarzanie wodoro¬ tlenku potasowego przez wymiane soli pota¬ sowych z kwasem szczawiowym lub szcza¬ wianem amonu. Te sposoby nie znalazly jednak w technice zastosowania, gdyz po¬ laczone sa z dotkliwemi stratami i wymaga¬ ja stosowania kwasu szczawiowego, który jest drogi, a którego regeneracji nie moz¬ na bylo przeprowadzac w ramach tych me¬ tod w sposób oplacajacy sie. Stwierdzono, w przeciwienstwie do wspomnianego sposo¬ bu bezposredniego wytwarzania wodoro¬ tlenku z siarczanu potasu dzialaniem wo¬ dorotlenku wapniowego, ze przy okreslo- nem postepowaniu mozna wytwarzac wodo¬ rotlenek z siarczanu potasu przy Wysokiem stezeniu i wysokiej wydajnosci. Pr zytem,w przeciwienstwie do sposobów opisanych, stosujacych kwas szczawiowy, kwas ten jest wytwarzany, a nie zuzywany. Wedlug wy¬ nalazku z siarczanu potasu i mrówczanu wapniowcowego lub tez skladników, zdol¬ nych go wytworzyc, wytwarza sie najpierw mrówczan potasu, który przez ogrzewanie zostaje przeprowadzony w szczawian po¬ tasu, który zkolei znów zostaje zamieniony na wodorotlenek potasowy i szczawian wapniowcowy przez dzialanie wodorotlen¬ ku wapniowcowego. Otrzymany lug potaso¬ wy oddziela sie od wytraconego szczawianu wapniowcowego i, w razie potrzeby, pod¬ daje stezeniu lub przeróbce na wodorotle¬ nek potasowy w postaci stalej. Szczawian wapniowcowy przerabia sie z kwasami mi- neralnemi, np. z kwasem siarkowym, na kwas szczawiowy. Zgodnie wiec ze sposo¬ bem wedlug wynalazku mozna wytwarzac wodorotlenek potasowy i kwas szczawiowy z siarczanu potasu, wapna i tlenku wegla, osiagajac znaczne uszlachetnienie tych ma- terjalów wyjsciowych.Moznosc skutecznego przeprowadzenia sposobu wedlug wynalazku jest zupelnie nieoczekiwana. Przy wymianie mrówczanu potasu na szczawian potasu otrzymuje sie, poza mrówczanem potasu, bardzo latwo rozpuszczalnym, szczawian potasu, prawie tak samo latwo rozpuszczalny. Wydawalo sie wiec, ze rozdzielenie tych obu soli bez strat nie bedzie mozliwe. Nalezalo równiez oczekiwac, ze przy przeprowadzaniu szcza¬ wianu potasu w wodorotlenek potasowy i szczawian wapniowcowy ten ostatni bedzie zawieral w sobie znaczne domieszki soli potasowych, które utrudnia dalsza jego przeróbke na kwas szczawiowy i beda pro¬ wadzily do strat soli potasowych. Straty potasu nie bylyby jednak do przyjecia i w konsekwencji prowadzilyby do tego, ze spo¬ sób wedlug wynalazku bylby praktycznie nie do stosowania tak, jak i sposoby, wy¬ mienione na poczatku opisu.Jednak przy wykonywaniu sposobu we¬ dlug wynalazku stwierdzono nieoczekiwa¬ nie, ze rozpuszczanie sie szczawianu potasu moze byc wstrzymane przez obecnosc mrów¬ czanu i weglanu potasu tak dalece, ze szczawian potasu w czystej postaci mozna oddzielic od pozostalych soli latwo rozpu¬ szczalnych. Stwierdzono zatem, ze zarów¬ no w tej fazie wykonywania sposobu, jak i przy przeprowadzaniu szczawianu potasu w wodorotlenek potasowy i szczawian wap¬ nia, mozna zapobiec stratom potasu.W ramach wynalazku niniejszego, jak wspomniano, mozna wytwarzac mrówczan potasu z siarczanu potasu i mrówczanu wapniowcowego. Nalezy przytem najpierw wytworzyc mrówczan wapniowcowy z wo¬ dorotlenku wapniowcowego i tlenku wegla lub gazów, zawierajacych tlenek wegla, i dopiero potem przeprowadzac wymiane w obecnosci wody z siarczanem potasu. Moz¬ na jednak postepowac i tak, ze tlenkiem wegla lub gazami, zawierajacemi tlenek wegla, dziala sie na wodna mieszanine siarczanu potasu i wodorotlenku wapniow¬ cowego.Dalsza przeróbka polega na tern, ze o- trzymywany roztwór mrówczanu potasu oddziela sie najpierw od straconego siar¬ czanu wapniowcowego, np. przez odsacze¬ nie, i nastepnie, po uprzedniem wydziele¬ niu, ewentualnie, innych soli wapniowco- wych, wyparowuje do sucha. Mrówczan potasu w stalej postaci przeprowadza sie przez ogrzewanie w temperaturach 300 — 450°C w szczawian potasu. Szczawian po¬ tasu przerabia sie z wodorotlenkiem wap- niowcowym, np. z mlekiem wapiennem, ko¬ rzystnie w temperaturze nieco podwyzszo¬ nej i mieszajac, a otrzymany wodorotlenek potasowy oddziela sie od straconego szcza¬ wianu wapniowcowego, np. przez odsacze¬ nie. Wodorotlenek potasowy moze byc w znany sposób stezany lub tez, dla otrzyma¬ nia go w postaci stalej, poddany wyparo¬ wywaniu. Szczawian wapniowcowy zadaje sie kwasem mineralnym, np. siarkowym, a — 2 —otrzymany roztwór kwasu szczawiowego oddziela sie od straconego siarczanu wap¬ niowcowego i przerabia dalej na zwykly kwas szczawiowy.Przyklad. 130 kg mrówczanu wap¬ nia, wytworzonego dzialaniem tlenku we¬ gla na wodorotlenek wapnia, zadaje sie 174 kg siarczanu potasu w 1100 litrach wody. Gips wytracony odsacza sie i otrzy¬ many plyn, po uprzedniem oczyszczeniu od soli wapniowcowych, wyparowuje sie do sucha. Otrzymany mrówczan potasu prze¬ rabia sie na szczawian potasu ogrzewaniem w temperaturach 300°—450°C, przyczem o- trzymuje sie okolo 130 kg szczawianu pota¬ su, który zadaje sie w mieszalnicy 500 li¬ trami 10% mleka wapiennego przy okolo 40aC. Otrzymany wodorotlenek potasowy oddziela sie od szczawianu wapnia i prze¬ rabia na wodorotlenek w postaci suchej przez wyparowanie, podczas gdy szczawian wapnia przerabia sie z kwasem siarkowym na kwas szczawiowy. PL PL