Przedmiotem wynalazku niniejszego jest glosnik, zbudowany wedlug nowych zapa¬ trywan na istote zjawisk, zachodzacych w glosniku, a powodowanych pradami zmien- nemi o bardzo szerokiej skali czestotliwosci, plynacemi w uzwojeniu ruchomej cewki glosnika. Ksztalt tych pradów jest bardzo skomplikowany,.Wynalazek niniejszy opiera sie na wplywie, jaki wywieraja akustyczne drga¬ nia bardzo wielkiej czestotliwosci na bar¬ we reprodukowanego dzwieku. Drgania te, aczkolwiek posiadaja bardzo wielka czesto¬ tliwosc akustyczna, jednak sa odczuwane uchem ludzkiem.Glosnik wedlug wynalazku jest zbudo¬ wany tak, ze wspomniane prady o bardzo wielkich czestotliwosciach akustycznych i o malych amplitudach nie sa zatracane w glosniku czy to w postaci pradów wiro¬ wych, czy tez w postaci strat na histereze magnetyczna, lecz dodaja sie do innych pradów zmiennych, przyczyniajac sie do wiernego odtwarzania barwy dzwieków.Wynalazek niniejszy polega na zastoso¬ waniu srodków, zmniejszajacych straty energji, powstajace wskutek histerezy i pra¬ dów wirowych.Takim srodkiem jest przedewszystkiem budowa glosnika o dwóch membranach,^ wypmiZoityck w ce«fki, i»*»a*ete przeciw¬ nie, a * wiec wytwarzajace zmienne pola magnetyczne, skierowane * w przeciwnych kierunkach. Po obu stronach elektrentoagne- su, zasilanego pradem stalym? sa umocowa¬ ne membrany, wyposazone w cewki ruefao- me.Dalszym srodkiem zmniejszenia powyz¬ szych strat jest wytworzenie wpdblizu cew¬ ki ruchomej osrodka, latwo przewodzace¬ go strumien zmiennego pola magnetyczne¬ go. W tym fcelaf |ia!Lfie$uniijki magnesu sta¬ lego, przylegajace do cewki ruchomej, sa wykonane z materjalu, latwo przewodza¬ cego strumien magnetyczny, np. z per- malloy, ferrocartu. Nabiegunniki te moga byc wykonane z bardzo cienkich, odizolo¬ wanych od siebie plytek z tych mater jalów, jak równiez moga hyc utworzone z materja- lu, który zostal uzyskany przez sprasowa¬ nie drobnych opilek paramagnetycznych z materjalem izolujacym takim, jak np. bake¬ lit. Poniewaz zmienny strumien magne¬ tyczny, wytwarzany w cewce ruchomej, za¬ myka sie poprzez nabiegunniki, wykona- tak, jak opisano, przeto w nabiegunnikach tych nie pojawiaja sie prady wirowe, ani tez znaczniejsze straty na histereze magne¬ tyczna, a wiec prady zmienne o wiekszych czestotliwosciach akustycznych nie sa tlu¬ mione. Równiez szkielet cewki ruchomej moze byc wykonany z wymienionego wyzej materjalu paramagnetycznego.W celu unikniecia powstawania ewen¬ tualnych rezonansów stozków glosowych oraz w celu tlumienia wlasnych drgan ce¬ wek, polaczonych z temi stozkami, stozki te sa wyposazone w denka, tlumiace drganie wlasne calego ukladu, dzieki czemu cewki i stozki drgaja tylko drganiami wymuszone- mi, powodowanemi pradami, plynacemi w cewkach ruchomych.Przedmiot wynalazku jest uwidocznio¬ ny schematycznie na rysunku w postaci kil¬ ku przykladów wykonania. Fig. 1 przedsta¬ wia -jedna polowe osiowego przekroju glosnika ze stalym magnesem, fig. 2 — przekrój osiowy cewki i magnesu w postaci, budowanej dotychczas, fig. 3 — przekrój osiowy nalazku, fig. 4 — przekrój cewki wedlug fig. 1 *r powiekszanej skali, fig. 5 — taki sam przekrój cewki w odmiennem wykonaniu, wreszcie fig. 6 i 7 — przedstawiaja schema¬ ty polaczen uzwojen cewek ruchomych.Z schematu wedlug fig. 2 widac, ze na rdzeniu 1 elektromagnesu jest osadzona cewka a&a^naeujAca 2 pradu Malego. Stale strumienie magnetyczne a, zamykajac sie poprzez kadlub 3 elektromagnesu, przeci¬ naja cewke ruchoma 4, przez która prze¬ plywaja prady zmienne, doplywajace z lampy wyjsciowej wzglednie z wyjsciowego transformatora amplifikatora. Zmienne strumienie magnetyczne b, pochodzace z cewki ruchomej 4, zamykaja sie poprzez caly kadlub 3 i rdzen 1 elektromagnesu ja¬ ko poprzez obwód o najmniejszej opornosci magnetycznej. Wskutek przeplywu zmien¬ nego strumienia magnetycznego b przez ze¬ lazo powstaja znaczne straty z powodu hi- sterezy i pradów wirowych, przyczem stra¬ ty te pokrywaja w pierwszym rzedzie pra¬ dy o wiekszych czestotliwosciach. Z po¬ wyzszego wynika, ze prady te beda tlumio¬ ne, a zatem nie beda braly udzialu w two¬ rzeniu barwy dzwieków, produkowanych w glosniku.W ukladzie wedlug wynalazku, uwi¬ docznionym na fig. 3, sa zastosowane dwie cewki ruchome 4, umieszczone symetrycznie na obu koncach rdzenia 1 elektromagnesu, przyczem kierunki nawiniecia tych cewek sa sobie przeciwne. Wzbudzone wiec w cewkach zmienne strumienie magnetyczne 6, jako przeciwne sobie, znosza sie w ka¬ dlubie 3 elektromagnesu, a zatem z ko¬ niecznosci zamykaja sie naokolo cewki ru¬ chomej 4. Iimemi slowy strumienie te nie obejmuja duzych mas zelaznych kadluba, a wiec prady o wiekszej Czestotliwosci nie sa tlumione. — 2 — iW celu dalszego fcniniejszenla strat, na- biegunniki sa wykonane z cienkich blaszek izolowanych lub z pylku zelaznegof spraso¬ wanego z materialem izolujacym. Zatem pole magnetyczne b nie jest znieksztalcane wskutek wystepowania pradów wirowych, jako tez straty, powodowane histereza, sa sprowadzone do minimum.W przykladzie wykonania wedlug fig; 1 zamiast elektromagnesu zastosowano ma¬ gnes staly, okladajacy sie z dwóch ramion wygietych 5 i z jednego rdzenia srodkowe* go /. Na koncu rdzenia 1 osadzono tulejke zelazna 14, posiadajaca na obwodzie ro¬ wek, wyciety w ksztalcie ogona jaskólcze^ go. W rowek ten wstawiono odpowiedniego ksztaltu blaszki 15, wykonane z materjalu o bardzo malym oporze magnetycznym, np. z permalloy, i stanowiace cylindryczny na- biegunnik rdzenia 1. Jednobiegunowe kon¬ ce ramion 5 sa polaczone ze soba magne¬ tycznie zapomoca pierscienia zelaznego 6, przyczem, w celu uzyskania dobrego do¬ cisku ramion 5 do pierscienia 6, zastosowa¬ no miedziany pierscien rozporowy 7, który ustala jednoczesnie odleglosc miedzy tym pierscieniem 6 a tulejka 14. Pierscien 6 jest zaopatrzony równiez w nabiegunnik we¬ wnetrzny 16, wykonany tak, jak nabiegun¬ nik 15. W cylindryczna szczeline miedzy o- bydwoma nabiegunnikami wchodzi cewka ruchoma 4, osadzona na szkielecie 13. Szkie¬ let ten jest przymocowany do dna tlumiko- wego 12, zakonczonego stozkiem glosowym 11. Stozek 11 jest na obwodzie swej szer¬ szej podstawy przymocowany do pierscie¬ nia 10, który jest ujety zkolei obsada 8, przykrecona srubami 9 do kolnierza pier¬ scienia 6.Oprawa 8 jest zaopatrzona w zaciski 18, do których przylacza sie przewody, dopro¬ wadzajace prad do uzwojen cewek rucho¬ mych 4. Zaciski 18 sa zaopatrzone w spre¬ zynki 19, naciskajace na trzpienie 20, które przewodza prad do przewodu 21, odizolo¬ wanego od oprawy 8 zapomoca pierscieni 22 i 23. Pierscien 22 jest polaczony kilkoma ramionami 24 ze stozkowym pierscieniem 25, przymocowanym do stozka glosowego 11, do denka 12 i do obsady 13 cawki ru¬ chomej 4 (fijg. 4) * Przewód 21, umieszczony miedzy pierscieniem stozkowym 25 a stoz¬ kiem glosowym 7/ i denkiem 12, jest pola^ czony z uzwojeniem cewki ruchomej 4 (fig. 4), Obsada 13 cewki ruchomej 4 ^ w przy¬ kladzie wykonania wedlug fig. 4 jest wyko*- nana równiez z materjalu o bardzo malym oporze magnetycznym, a wedlug fig. 5 jest zaopatrzona w zaglebienie 17, lezace na drodze przeplywu zmiennego strumienia magnetycznego b i wylozone materjalem o bardzo malym oporze magnetycznym.Uzwojenie:cewki ruchomej sklada sie z wielu szeregów zwojów, nawinietych bez£ pojemnosciowa.Jak to wynika z lig. 6, 7, uzwojenie kazdej cewki moze byc podzielone na dwie równe czesci 4* i 4", przyczem obydwie cewki (na obu koncach rdzenia 1) moga byc polaczone ze soba szeregowo (fig. 7) lub tez równolegle (fig. 6). W tym ostatnim przy¬ padku mozna zastosowac przewód wyrów¬ nawczy 26 miedzy srodkami polówek 4', 4" obydwóch cewek. Moznosc laczenia ze so¬ ba cewek 4 w szereg badz równolegle po¬ zwala na dopasowywanie glosnika do am- plifikatora. PL