Najdluzszy czas trwania patentu do 21 lutego 1949 r.Niniejszy wynalazek dotyczy pocisków, zaopatrzonych w ruchome brzechwy, zwlaszcza bomb lotniczych.Niniejszy wynalazek ma na celu udo¬ skonalenie tych pocisków, a mianowicie dotyczy ukladu, ryglujacego brzechwy, i odmiennego uksztaltowania tylnej czesci pocisku, pozwalajacej na nabijanie go od¬ dzielnie sporzadzonemi ladunkami.Inne zalety i szczególy wynalazku be¬ da podane w przytoczonym ponizej opisie.Na zalaczonym rysunku dla przykladu przedstawiono pocisk wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia czesciowy przekrój osiowy pocisku wedlug wynalazku, przy- czem brzechwy sa przedstawione w polo¬ zeniu zlozonem; fig. 2 i 3 przedstawiaja odpowiednio widok zboku i widok czolo¬ wy brzechw w polozeniu zlozonem; fig. 4 i 5 przedstawiaja odpowiednio analogiczne widoki brzechw w polozeniu rozwinietem; fig. 6 — przekrój osiowy, a fig. 7 — widok czolowy odmiany ukladu ryglujacego; fig. 7a — czesciowy widok ztylu, przedstawia¬ jacy odmienna budowe brzechw; fig. 8 i 9 przedstawiaja odpowiednio przekrój osio¬ wy i widok ztylu innej odmiany brzechw; fig. 10 przedstawia szczegól w zwiekszonej skali; fig. 11 i 12 przedstawiaja odpowied¬ nio przekrój osiowy i widok ztylu od-mierniej konstrukcji brzechw; fig. 13 i 14— widoki zfboku i ztylu odmiany wykonania brzechw w polozeniu zlozonem, fi$. 15 — widok brzik:hw ztylu w polozeniu rozwinie- tem; fig. 16 — widok pierscienia rygluja¬ cego w zwiekszonej skali; fig. 17 — widok zboku szczególu wedlug fig. 16; fig. 18 przedstawia w widoku zboku bombe lotni¬ cza znanego typu, przedstawiona w celu porównania, fig. 19 — analogiczny widok bomby wedlug wynalazku, posiadajacej taki sam ciezar i taki sam kalflfier \yr naj¬ wiekszym przekroju poprzecznym; fig. 20 przedstawia odmiane bomby, posiadajacej taki sam ciezar i taka sama dlugosc, jak bomba wedlug fig. 18, lecz mniejszy naj¬ wiekszy przekrój poprzeczny; fig. 21 przedstawia analogiczny widok innej je¬ szcze odmiany bomby wedlug wynalazku, zajmujacej tyle samo miejsca, co bomba wedlug fig. 18, lecz posiadajacej znacznie wieksza pojemnosc pod wzgledem mate- rjalów wybuchowych; fig. 22 i 23 przedsta¬ wiaja odpowiednio widok zboku i ztylu odmiennego wykonania bomby, przyczcm polozenie, które przybieraja brzechwy po rozwinieciu, jest oznaczone linjami krop- kowanemi.W wykonaniu wedlug fig. 1 — 5 bomba posiada skorupe 1, najlepiej o ksztalcie cy¬ lindrycznym, zakonczona zprzodu ostro- lukiem 2, którego scianki dobrze jest wzmocnic w celu zwiekszenia odpornosci na uderzenia. Zapalnik 3 moze byc umie¬ szczony w glowicy lub dnie bomby.Bomba posiada ztylu ruchome brzechwy 4, rozwijajace sie zapomoca obrotu dokola osi 5, równoleglych do osi pocisku. W przedstawionym przykladzie brzechwy sa osadzone na rurze 6 przymocowanej w ja¬ kikolwiek sposób do dna 7 bomby. Dno 7 najlepiej jest wykonac wkrecane.Uklad, ryglujacy brzechwy, sklada sie w tym przykladzie ze strzemienia 8, które mozna usuwac, zaopatrzonego w szereg ramion 9, utrzymujacych brzechwy 4 w polozeniu zlozonem wbrew dzialaniu ich sprezyn 10, jak to przedstawiono na fig. 2.Ramiona 9 tego strzemienia moga w tym celu posiadac niewielkie wystepy 11 (fig. 2), które moga wchodzic w otwory 12 brzechw 4 w celu lepszego umocowania.Pierscien 13 sluzy do wyciagania strzemienia 8 po zaczepieniu pocisku w wyrzutnicy do bomb. Przy wyjsciu z tej ostatniej brzechwy 4 zostaja zwolnione i pod dzialaniem sprezyn 10 rozwijaja sie, przybierajac ppfoifcnie wedlug fig. 4 i 5.Fig. 6 i 7 przedstawiaja odmienne wy¬ konanie, w ktorem narzad ryglujacy pozo¬ staje' sprzezony z bomba. Narzad ten sta¬ nowi czepiec 16, zaopatrzony w lapki 17, przytrzymujace brzechwy 4 w polozeniu zlozonem. Sprezyna 18, opierajaca sie z jednej strony o kolnierz 19 czepca 16, z drugiej zas strony o zawleczke 20, sprzezo¬ na z rura 6, utrzymuje czepiec 16 w polo¬ zeniu rygluj acem.Zawleczka 20 wchodzi w szczeliny ba¬ gnetowe czepca 16, który posiada ponadto poprzecznice 22, sluzaca za raczke przy manipulowaniu.W celu zwolnienia brzechw wystarczy podniesc czepiec 16 za raczke 22, a na¬ stepnie obrócic go tak, aby lapki 17 weszly w wolna przestrzen pomiedzy brzechwa¬ mi 4.Odwrotna czynnosc pozwala zaryglo¬ wac urzadzenie zpowrotem w przypadku, gdyby bomba nie zostala uzyta.Fig. 7a przedstawia inna postac wyko¬ nania, w której wszystkie brzechwy 4 roz¬ wijaja sie w jednym kierunku na podo¬ bienstwo lopatek turbiny. Taki uklad po¬ zwala nadac statecznikowi maximum roz¬ piecia i w nastepstwie tego zmniejszyc do minimum ilosc brzechw.W polozeniu rozwinietem brzechwy 4 opieraja sie o zatrzymy, w obecnym przy¬ kladzie w postaci jezyczków 15a, wycie¬ tych w rurze 6 i zagietych nazewnatrz.Lafki 16a, stanowiace calosc z czepcem - 2 —16, sa tak rozmieszczone, iz wchodza w wy¬ ciecia 17a, wykonane w brzechwach 4, aby je utrzymac w polozeniu zlozonem, przy- czem wtedy lapki 16a wchodza w wyciecia 18a rury 6, glebsze od wyciec 19a, w któ¬ re lapki wchodza przy odryglowywaniu brzechw. W obecnym przykladzie sprezy¬ na 18 jest polaczona z jednej strony z raczka 22, z drugiej zas strony z odpo- wiedniem miejscem wewnatrz rury 6. Aby uskutecznic odryglowanie brzech 16, wy¬ starczy podniesc czepiec 16 wbrew dzia¬ laniu sprezyny 18 i obrócic go takf aby lapki jego 16a przeszly z wyciec 18a w wyciecia 19a.Jak widac, tego rodzaju statecznik wy¬ maga zaryglowania tylko jednej brzechwy z kazdej ich pary, gdyz brzechwa 4 np. srodkowa na fig. 7a jest zaryglowana w polozeniu zlozonem przez brzechwe 4, znajdujaca sie z jej lewej strony i tak dalej.Wielka rozpietosc stosowanego statecz¬ nika pozwala na osiagniecie statecznosci stozkowe cylindrycznego pocisku przed¬ stawionego typu. Otóz ten ksztalt pocisku posiada zalety w porównaniu z ksztaltem dwu ostrolukowym, ogólnie stosowanym dla bomb lotniczych. W ten sposób przy jednakowym kalibrze i jednakowej dlugo¬ sci pocisku ksztalt ostrolukowo cylindrycz¬ ny posiada wieksza pojemnosc dla mate- rjalów wybuchowych. Poza tem, wyrób jego jest prostszy i ksztalt taki daje moz¬ nosc nabijania pocisków zapomoca mate- rjalów wybuchowych umieszczonych w lu¬ skach.Wystarczy w samej rzeczy odja,c dno 7, aby wprowadzic do pocisku w zadanej chwili luske, zawierajaca odpowiedni do zwalczania okreslonego celu ladunek mate- rjalu wybuchowego. Zalety pocisków, które mozna ladowac zapomoca lusek, sa dobrze znane fachowcom. Nalezy przytoczyc tyl¬ ko moznosc przechowywania i trzymania na skladach próznych bomb, wskutek cze¬ go ochroni sie je od niebezpieczenstwa zbombardowania i zniszczenia.W odmianie wykonania wedlug fig. 8 i 9 brzechwy 4 sa utrzymywane w polozeniu zlozonem zapomoca czepca ryglujacego 25, zaopatrzonego w kolnierz 26, pod który wchodza wystepy 27 brzechw 4. Sprezyna 28 lub inny narzad sprezysty, opierajacy sie o pierscien 29, stanowiacy jedna calosc z rura 6, stara sie wyrzucic czepiec ryglu¬ jacy 25. Ruchowi temu stoi na przeszko¬ dzie plaska sprezyna 30, której lapki 31 wchodza w zlobek 32 rurki 6. Jakiemukol¬ wiek przesunieciu sie sprezyny 30 w kie¬ runku podluznym stoi na przeszkodzie pa- lak 33 (fig. 8 i 9), którego lapki 34 wcho¬ dza w ten sam zlobek 32.Sprezyna albo zapiecie zabezpieczajace 35 (fig. 10) sluzy do unieruchomienia spre¬ zyny 30 podczas transportowania i mani¬ pulowania. Pierscien 36 (fig. 8) pozwala na zerwanie sprezyny 30 w chwili wyrzucenia bomby. Sprezyna 28 wyrzuca wówczas cze¬ piec ryglujacy 25, a brzechwy 4 rozwijaja sie pod dzialaniem sprezyn 10.Uklad taki daje moznosc umieszczenia zapalnika dennego, wkrecanego w o- twór 37.W tym przypadku lancuch, sluzacy do wyciagania zawleczki zabezpieczajacej za¬ palnika, moze byc polaczony naprzyklad z czepcem 25. Wyrzucenie czepca 25 przez sprezyne 28 w chwili puszczenia bomby po¬ ciaga za soba jednoczesnie wyciagniecie zawleczki i odbezpieczenie zapalnika.Fig. 11 i 12 przedstawiaja odmienna postac wykonania, która mozna stosowac zwlaszcza wtedy, gdy zapalnik jest umie¬ szczony w glowicy pocisku.Brzechwy 4 sa unieruchomione w polo¬ zeniu zlozonem zapomoca lapek 40 lub in¬ nych czesci wystajacych z czepca ryglu¬ jacego 25. Sprezyna 28, opierajaca sie o czesc wytloczona 41, polaczona z rura 6, stara sie wyrzucic czepiec 25; ruchowi te¬ mu stoi jednak na przeszkodzie pierscien — 3 -42, osadzony na trzpieniu 43, polaczonym z czescia 41. Trzpien 44 przechodzi przez pierscien 42 i wchodzi w rowek 45 trzpie¬ nia 43 tak, iz zaklinowuje pierscien 42 w polozeniu rygluj acem.Odpowiedni narzad unieruchomiajacy, np. plaska sprezyna 30 (fig. 12), która ota¬ cza pierscien 42, sluzy do zatrzymania trzpienia 44. Ponadto jest umieszczona szpilka zabezpieczajaca 46 w celu zaklino¬ wania trzpienia 44 na pierscieniu 42 pod¬ czas przewozów. Szpilke te wyciaga sie po zaczepieniu pocisku w przyrzadzie do wy¬ rzucania bomb.W chwili zrzucania bomby wyrywa sie trzpien 44, pierscien 42 i czepiec 25 zosta¬ ja wyrzucone pod naciskiem sprezyny 28, a odryglowane brzechwy 4 rozwijaja sie pod dzialaniem sprezyn 10 (fig. 12).W przykladach wedlug fig. 13 — 17 brzechwy 4 sa przytrzymywane w poloze¬ niu zlozonem przez lapki 49 pierscienia ryglujacego 50, które opieraja sie o wyste¬ py 51 brzechw 4 (fig. 13 i 14). Pierscien 50 moze obracac sie na rurze 6, o która opiera s:e najlepiej zapomoca wystepów 53 (fig. 16). Do unieruchomienia pierscienia sluzy oporek 54 i sprezyna 55 przytwierdzona do niego tak, iz rygluje jeden lub kilka wy¬ stepów brzechw 4. Sprezyna 55 jest zakon¬ czona petlica 56, zamykana naprzyklad za¬ pomoca sprezystej tasmy 57, przytwier¬ dzonej do niej.Odryglowywanie brzechw 4 uskutecz¬ nia sie zapomoca pociagniecia za pierscien rozrzadczy (nie przedstawiony na rysun¬ ku), wchodzacy w petlice, która tworza sprezyny 55 i 57. Pociagniecie powoduje odksztalcenie sprezyny 55 i obrót pierscie¬ nia 50, którego lapki pozwalaja wyslizgnac sie wystepom 51 brzechw 4, które wtedy rozwijaja sie pod dzialaniem swoich spre¬ zyn 10 (fig. 15). Pierscien rozrzadczy wy¬ pada po odryglowaniu, rozsuwajac konce sprezyn 55 i 57.Podczas przewozów ruchowi pierscienia 50 zapobiega sprzaczka sprezysta 58 (lub inny narzad zabezpieczajacy), która wyj¬ muja po zaczepieniu bomby w przyrzadzie do rzucania bomb i przed zalozeniem pier¬ scienia rozrzadczego w petlice sprezyn 55 i 57. W przedstawionym przykladzie sprzaczka 58 wchodzi z jednej strony w pierscien 56, z drugiej zas strony w szcze¬ line bagnetowa 59 pierscienia 50 (fig. 17).Przedstawione powyzej postacie wyko¬ nania zapewniaja proste i niezawodne za¬ ryglowanie brzechw w stanie zlozonym, wskutek czego nie przeszkadzaja one pod¬ czas manipulacyj z bomba przy przewoze¬ niu jej lub zaczepianiu w przyrzadzie do wyrzucania bomb. Ponadto jest ono ochro¬ nione od wszelkich uszkodzen w razie przy¬ padkowego upadku lub uderzenia.Na fig. 19 — 23 przedstawiono rozmaite formy wykonania bomb wedlug wyna¬ lazku, które posiadaja zalety w porówna¬ niu do znanych bomb w rodzaju przedsta¬ wionej na fig. 18.Ta ostatnia posiada skorupe 201 o ksztalcie ostrolukowym od przodu i wy¬ dluzonym ztylu. W celu nadania tej bom¬ bie statecznosci na torze, sa nasadzone na jej tylnej czesci nieruchome brzechwy 202.Rozpietosc tych nieruchomych brzechw nie przekracza kalibru bomby w miejscu naj¬ wiekszego przekroju poprzecznego. Dlu¬ gosc ich siega prawie do polowy dlugosci calkowitej bomby (nie liczac zapalnika).Bomby tego typu maja te wade, ze zaj¬ muja bardzo duzo miejsca w samolocie, gdzie wolne miejsce jest z koniecznosci sprowadzone do minimum. Stosunek obje¬ tosci wszystkich bomb do objetosci skrzyn¬ ki przeznaczonej do ich umieszczenia jest bardzo niewielki. Poza tern, ich wydluzo¬ ny profil nie nadaje sie do latwego zacze¬ piania i utrzymywania ich w przyrzadzie do miotania bomb. Wreszcie nieruchomy statecznik jest niedogodny zarówno z po¬ wodu malej wydajnosci aerodynamicznej, jak tez i wskutek lamliwosci. - 4 -Bomby, przedstawione tia fig. 19 —21*: nie posiadaja tych watd i pozwalaja wyzy¬ skac do maximum zdolnosc przewozowa samolotów, do których sa one zaladowane.Maja one skorupe stozkowo-cylindrycz- na 204, która ztylu posiada rozwijajacy sie statecznik 205 typu opisanego wyzej.Czepiec ryglujacy przytrzymuje brze¬ chwy w polozeniu zlozonem podczas prze¬ wozów i manipulowania.W przykladzie wedlug fig. 19 stosunek pomiedzy dlugoscia statecznika, który mo¬ ze sie rozwinac, i calkowita dlugoscia bom¬ by (nie liczac zapalnika) nie przekracza %. Jednakze dzialanie aerodynamiczne te¬ go statecznika jest takie, ze sie osiaga do¬ skonala statecznosc pocisku na torze. Po¬ laczenie tego statecznika z ostrolukowo- cylindryczna skorupa pozwala wykonac bombe stabilizowana o duzej zawartosci materjalu wybuchowego i zajmujaca na wysokosc znacznie mniej miejsca, niz bom¬ by poprzednie, jak to wynika bezposrednio z porównania fig. 18 i 19.W postaci wykonania wedlug fig. 20 i 21 stosunek dlugosci statecznika do calko¬ witej dlugosci bomby wynosi x/9. Z fig. 20 widac, ze przy jednakowym ciezarze bom¬ ba wedlug wynalazku moze byc mniejsze¬ go kalibru anizeli bomba wedlug fig. 18, przyczem zaoszczedza sie miejsce w kabi¬ nie, wskutek czego mozna zabrac daleko wiecej bomb do kabiny o danej szero¬ kosci.Z porównania figi 18 i 21 wynika, ze przy jednakowem zajmowanem miejscu bomba ostrolukowo cylindryczna zawiera wiecej materjalu wybuchowego niz bomba wedlug fig. 18.Stosunek pomiedzy dlugoscia stateczni¬ ka i calkowita dlugoscia bomby moze sie zmieniac wedlug wynalazku w granicach od % do 1/10, a nawet obnizyc sie do je¬ szcze mniejszej wartosci odpowiednio do uzytego typu przyrzadu do miotania bomb, gdyz dajacy sie rozwijac statecznik zapew¬ nia wc Wszystkich wypadkach doskonala statecznosc pocisku na jego torze.W innej odmianie wykonania (fig/ 22 i 23) mogace sie rozwijac brzechwy sa osa¬ dzone na obwodzie plasku dennego poci¬ sku 204, który posiada w tym celu wydra¬ zenia, jak to przedstawiono w miejscu 207.Najlepiej jest stosowac brzechwy 208, rozwijajace sie w jednym kierunku na po¬ dobienstwo lopatek turbiny w taki sposób, ze w polozeniu zlozonem statecznik zaj¬ muje jak najmniej miejsca, przyczem brze¬ chwy nie wystaja poza zewnetrzna po¬ wierzchnie pocisku, przez co osiaga sie bon^be stabilizowana, posiadajaca maximum pojemnosci pod wzgledem materjalu wy¬ buchowego przy danem zajmowanem miej' sicu.Moznaby bylo, oczywiscie, w ten sam sposób umiescic brzechwy, odchylajace sie w kierunku do tylu, dookola osi prosto¬ padlych do osi pocisku. W tym przypad¬ ku brzechwom najlepiej jest nadac ksztalt czesci cylindra, dostosowanych do obrysu tylnej czesci pocisku, odpowiednio wydra¬ zonej dla ich umieszczenia.Oczywiscie, przedstawione i opisane postacie wykonania byly obrane tylko jako przyklady; liczne zmiany w szczególach moga byc w nich poczynione bez wykra¬ czania poza zakres wynalazku. PL