Przedmiotem wynalazku jest pocisk, przeznaczony do luf gladkich i zaopatrzony w brzechwy. Poza tym wynalazek dotyczy takich pocisków, od których wymaga sie przede wszystkim dokladnosci strzalu i du¬ zej szybkosci poczatkowej, przy czym poci¬ ski tego rodzaju moga posiadac ksztalt kro¬ pli, cylindiryczno - ostrolukowy, lub ksiztalt ich jest wynikiem polaczenia ostroluku z czescia stozkowa, polaczonych ewentual¬ nie z czescia cylindryczna.Znane pociski tego rodzaju posiadaja szereg podstawowych wad, a mianowicie dodatkowe ladunki miotajace sa umieszczo¬ ne pomiedzy brzechwami pocisków, które musza byc odpowiednio do tego przystoso¬ wane, wskutek czego posiadaja nieodpo¬ wiedni ksztalt aerodynamiczny, co wply¬ wa na powstawanie znacznego oporu po¬ wietrza i powoduje zmniejszenie sie szyb¬ kosci lotu pocisków.Niezaleznie od tego umieszczenie la¬ dunków miedzy brzechwami nateza brze¬ chwy, które przy strzale czesto sie od¬ ksztalcaja i sa przyczyna nieregularnych zmian w donosnosci. W celu usuniecia tej niedogodnosci brzechwy powinny byc dziurkowane lub bardzo mocne, co takze pogarsza ich aerodynamiczne wlasnosci pomijajac to, iz taki stabilizator jest bar¬ dzo ciezki i powoduje przemieszczenie srodka ciezkosci pocisku do tylu.Ksztalt pocisku wedlug wynalazku jest okreslony w taki sposób, by jego opór bylnajmniejszy przy wymaganej najwiekszej szybkosci poczatkowej.Pocisk posiada cienki i lekki ogon, któ¬ rego dlugosc znacznie przekracza kaliber pocisku. Na koncu tego ogona znajduje sie wedlug wynalazku stosunkowo maly stabi¬ lizator, posiadajacy kilka brzechw, przy cizym jest on wykonany z uwzglednieniem tego, aby jego opór w kierunku lotu po¬ cisku byl o ile moznosci jak najmniejszy.Z tego powodu brzechwy sa plaskie lub profilowane, lecz zawsze tak, iz w rzucie prostopadlym do osi pocisku stabilizator ten posiada jak najmniejsza powierzchnie.Stabilizator nie posiada zadnych wyste¬ pów, nasad, otworów, lub tym podobnych czesci, które moglyby spowodowac powsta¬ wanie wirów lub powiekszac opór powie¬ trza.Stabilizator jest stosunkowo niski i krótki, przy czym jego brzechwy sa na przodzie zwezone, przechodzac w prosta czesc, przy czym maja zaostrzone brzegi, jak to uwidoczniono na fig. 2, przedstar wiajacej przekrój podluzny brzechwy wzdluz linii 12 — 13 na fig. 1.Prochowe ladunki miotajace sa we¬ dlug wynalazku umieszczone w przyblize¬ niu symetrycznie w stosunku do plaszczy¬ zny, przechodzacej przez os pocisku i ogon, w którym jest umieszczony jeden z czescio¬ wych ladunków miotajacych, przy czym pusta przestrzen we wnetrzu ogona, znaj¬ dujaca sie nad tym ladunkiem miotaja¬ cym, i otwory wykonane w jego sciankach znajduja sie powyzej jego brzechw. Taki uklad ladunków ma te zalete, ze zapobiega szkodliwemu powstawaniu róznych cis¬ nien w komorze nabojowej broni palnej, powodujacych uszkodzenia brzechw stabili¬ zatora, dzieki czemu brzechwy moga byc cienkie i lekkie, tak iz ciezar stabilizatora nie przekracza 1/8 ciezaru pocisku.Wykonanie otworów wylotowych w o- gonie pocisku nad brzechwami ma te zale¬ te, ze cisnienie gazów prochowych, wyply¬ wajacych z tego ogona, nie moze dzialac szkodliwie na brzechwy. Przez umieszcze¬ nie dodatkowych ladunków miotajacych z . zewnatrz ogona nad brzechwami osiaga sie najmniej szkodliwe dzialanie cisnienia ga¬ zów prochowych tego ladunku miotajacego na brzechwy.Dalsza zaleta opisanego urzadzenia po- lega na tym, ze brzechwy sa umieszczone na koncu dlugiego ogona, wskutek czego sila oporu powietrza dzialajaca na brzech¬ wy jest zaczepiona w duzej odleglosci od srodka ciezkosci pocisku, co umozliwia za¬ stosowanie malego i lekkiego stabilizatora.W ten sposób stosunek dlugosci ogona, do dlugosci brzechw moze byc wiekszy niz 2 : 1.W ten sposób osiaga sie pomyslny sto¬ sunek powierzchni czynnej brzechw w rzu¬ cie podluznym do calej powierzchni pocis¬ ku w tym samym (rzucie, nie przekraczaja¬ cy 2 : 5 albo stosunek powierzchni czynnej brzechw w rzucie podluznym do powierzch¬ ni pocisku nad jego srodkiem ciezkosci w tym samym rzucie jest mniejszy niz 3 : 4.Masa pocisku jest skupiona o ile moz¬ nosci okolo srodka ciezkosci, aby moment bezwladnosci wzgledem osi poprzecznej byl jak najmniejszy. Duza odleglosc stabiliza¬ tora od srodka ciezkosci pocisku powoduje szybkie i skuteczne jego zrównowazenie.Na rysunkach przedstawiono kilka przykladów wykonania przedmiotu wyna¬ lazku.Fig. 1 przedstawia pocisk z brzechwa¬ mi w widoku z boku, czesciowo w przekro¬ ju podluznym, fig. 2 — koniec brzechwy w przekroju wzdluz linii 12 — 13 na fig. 1, fig. 3 — ogon pocisku w przekroju -po¬ przecznym wzdluz linii 1U — 15 na fig. 1, fig. 4 — ladunek czesciowy w widoku z gó¬ ry, fig. 5 — pocisk w widoku z boku, fig. 6 — ogon z brzechwami w przekroju po¬ przecznym wzdluz linii 17 — 18 na fig. 5, fig. 7 — odmiane ogona w przekroju po¬ przecznym, fig. 8, 10 i 12 — dalsze od- — 2 —miany przedmiotu wynalazku w widokach z boku, czesciowo w przekroju podluznym, a fig. 9 i 11 — przekroje poprzeczne wzdluz linii 25 — 26 na fig. 8 oraz wzdluz linii 30 — 31 na fig. 10.Ladunek miotajacy, skladajacy sie z czesciowych ladunków miotajacych, jest tak rozmieszczony, ze jeden z ladunków 8, znajdujacy sie w ogonie pocisku, stanowi zarazem izaplonnik, reszta zas ladunków 3, A, 5, 6, 7 sa umieszczone nad brzechwa¬ mi na ogonie 2 pocisku lub na dolnej czesci 9 jego skorupy, lub na górnej czesci brzechw.Czesciowe ladunki miotajace sa wyko¬ nane w postaci pierscieni, podzielonych na czesci wedlug fig. 4, lub w postaci pierscie¬ nia z odpowiednim wycieciem wedlug fig. 3, lub w postaci calkowitych pierscieni we¬ dlug fig. 10 — 12, lub w postaci wycinków pierscieniowych wedlug fig. 5, 7, 8 i 9.W przykladzie wykonania przedmiotu wynalazku wedlug fig. 1 brzechwy znaj¬ duja sie na czesci dlugosci ogona 2 poci¬ sku, który jest wkrecony w jego skorupe, iprzy czym czesciowe ladunki miotajace 3, 4, 5, 6, 7 sa wykonane w postaci piers¬ cieni z wycieciami 10, umozliwiajacymi za¬ kladanie tych ladunków na ogon pocisku, który nad brzechwami jest zaopatrzony w otwory wylotowe, jak to uwidocznionp na fig. 1.Inny przyklad wykonania pirzedmiotu wynalazku przedstawia fig. 5. Brzechwy stabilizatora przechodza w waskie listwy podluzne, które moga byc wykonane takze bezposrednio na ogonie pocisku, przy czym te listwy sa stosunkowo niskie, wobec cze¬ go pozostawiaja dostateczna wolna prze¬ strzen miedzy ogonem pocisku i sciankami lufy broni palnej, z której te pociski zo- staja wystrzelone, dzieki czemu w tej prze¬ strzeni nie powstaje cisnien, które dzialaly¬ by szkodliwie na te listwy, lub na brzech¬ wy. Te waskie czesci 16 brzechw stabili¬ zatora 1 lub osobno wykonane listwy 16 na ogonie pocisku sluza do zakladania ladun¬ ków dodatkowych 3, 4, 5, jak to uwidocz¬ niono na fig. 6, przedstawiajacej przekrój poprzeczny wzdluz linii 17 — 18 na fig. 5, przy czym te zwezone brzechwy lub listwy przytrzymuja te ladunki. W tym celu la¬ dunki dodatkowe sa wykonane w postaci dlugich wycinków 3, 4, 5, jak to uwidocz¬ niono na fig. 5 i 6, i posiadaja rowki 19 lub oddzielne spalajace sie uchwyty, sluza¬ ce do umocowania tych ladunków na lis¬ twach 16.Inna odmiana przedmiotu wynalazku jest przedstawiona w przekroju poprzecz¬ nym na fig. 7, wedlug której listwy 16 sa zagiete do srodka, wskutek czego miedzy dwoma listwami sa wlozone ladunki posia¬ dajace wystepy 20.Dalsza odmiane wykonania wynalazku przedstawiaja fig. 8 i 9, wedlug których czesc 21 ogona pocisku jest zaopatrzona nad pierwszym zamknietym ladunkiem miotajacym 8 w owalne lub podluzne otwo¬ ry 22, w które wstawione sa wystepy 23 oslon ladunków czesciowych 24. W tym przypadku ladunki czesciowe sa wykonane w (postaci podluznych wycinków 24, przy¬ legajacych nad brzechwami 1 do ogona 2 pocisku. , i Inny przyklad wykonania wynalazku jest przedstawiony na fig. 10 i 11. W tym przypadku brzechwy te daja sie latwo odej¬ mowac od ogona pocisku, wskutek czego po odjeciu ich ladunki czesciowe 3, 4, 5, 6, wykonane w postaci pierscieni, moga byc nalozone bezposrednio na odpowiednia na¬ sade lub wolny koniec pocisku.W tym celu brzechwy 27 stabilizatora sa wykonane na oddzielnej tulei 28, zweza¬ jacej sie na dolnym koncu, która z ogonem pocisku jest polaczona zamknieciem bagne¬ towym, wskutek czego przez zwykle naloze¬ nie na ogon i obrócenie tej tulei osiaga sie jej polaczenie z ogonem pocisku. Pirzy wy¬ mianie lub zakladaniu ladunków czescio¬ wych zdejmuje sie tuleje z brzechwami, po — a —czym ladunki czesciowe w pierscieniowych oslonach 3, k, 5, 6 nasuwa sie na ogon. W tym przypadku ogon pocisku posiada w górnej czesci otwory 32 sluzace do zapala¬ nia ladunków dodatkowych.Podobny przyklad wykonania przedsta¬ wia fig. 12 z ta róznica, ze tuleja 28 z brzechwami jest przedluzona ponad brze¬ chwy i polaczona jak poprzednio z ogonem pocisku za pomoca zamkniecia bagnetowe¬ go. Poszczególne ladunki czesciowe 3, 4, 5, 6, 7 w postaci pierscieni sa nasuniete na tuleje 28 i 'moga byc na niej umieszczone juz przed strzelaniem, po czym calosc na¬ suwa sie na ogon pocisku i obraca sie w ce¬ lu polaczenia.Ogon zaopaitrzony w brzechwy moze byc polaczony ze skorupa pocisku za po¬ moca zamkniecia bagnetowego i dawac sie Oidlaczac od pocisku jako calosc. W tym przypadku ladunki miotajace sa nasuniete na ogon 2.Poza tym wynalazek dotyczy ladunku miotajacego, stanowiacego zaplonnik, u- mieszczonego w oddzielnej oslonie lub bez oslony w czesci ogona pocisku, oddzielonej od dodatkowej przestrzeni 33 do rozprezania gazów prochowych za pomoca podlegajacej zniszczeniu przegrody 34. W tej przestrze¬ ni 33 odbywa sie pózniejsze spalanie sie gazów prochowych tego ladunku i powsta¬ wanie wirów, przy czym gazy prochowe calkowicie spalonego ladunku miotajacego wyplywaja otworami 32 do komary nabo¬ jowej broni palnej i jednoczesnie zapalaja dodatkowe ladunki miotajace. Te otwory " moga byc, w celu powiekszenia cisnienia w przestrzeni 33, zakryte ulegajacymi znisz¬ czeniu nakladkami.Ladunek miotajacy 8 zositaje zapalany za pomoca splonki 36, która zbija iglica 38, przy czym splonka 36 od ladunku procho¬ wego 8 jest oddzielona plytka 39.Oczywiscie, wynalazek moze byc w ca¬ losci lub czesciowo stosowany do dowolnie wykonanych pocisków, ,np. do pocisków z wysuwanymi lub rozprezajacymi sie brze¬ chwami ido pocisków dowolnego ksztaltu. PL