Opis wynalazku Przedmiotem wynalazku jest uk lad nap edu si lownika pneumatycznego do sterowania zamyka- niem i otwieraniem drzwi, zw laszcza w kolejowych wagonach pasa zerskich. Znany jest z polskiego opisu patentowego nr 135 269 uk lad centralnego sterowania elektro- pneumatycznym zamykaniem drzwi wej sciowych wagonów pasa zerskich, który jest wyposa zony w przeka znik po srednicz acy, posiadaj acy dwa zestyki zwierne, jeden zestyk zwiemy polaczony jest szeregowo z cewk a przeka znika czasowego, Drugi zestyk zwiemy, poprzez zestyki rozwierne prze- ka zników pomocniczych i zestyki rozwierne prze laczników impulsowych centralnego zamykania drzwi po laczony jest z cewkami zaworów urz adze n elektropneumatycznych zamykania drzwi. Zadaniem wynalazku jest wykonanie uk ladu nap edu si lownika pneumatycznego przeznaczone- go do automatycznego zamykania i otwierania drzwi w wagonach kolejowych. Istot a wynalazku jest uk lad nap edu si lownika pneumatycznego do sterowania zamykaniem i otwieraniem drzwi, zw laszcza w kolejowych wagonach pasa zerskich, posiadajacy zabezpieczenie przed ewentualnym uszkodzeniem przedmiotów i/lub cia la ludzkiego, ludzi znajduj acych si e w polu ruchu drzwi, który charakteryzuje si e tym, ze sk lada si e z programowalnego sterownika na którego wej scie In1 pierwsze jest przesy lany dwustanowy sygna l elektryczny, OVDC, 24VDC z wy lacznika pierwszego kra ncowego znajduj acego si e po stronie komory lewej si lownika dwukomorowego. Z ko- mor a lew a po laczony jest przewodem pneumatycznym tak ze elektrozawór pierwszy, który jest stero- wany elektrycznie z wej scia Out1 pierwszego sterownika programowalnego i zasila lub odpowietrza lew a komor e si lownika dwukomorowego oraz przewodem pneumatycznym po laczony jest z d lawikiem pierwszym powietrza ze zród la zasilania spr ezonym powietrzem. Dwustronny sygna l elektryczny, OVDC, 24VDC z wy lacznika kra ncowego drugiego znajduj acego si e po stronie komory prawej si lowni- ka jest przesy lany na wej scie In2 drugie sterownika programowalnego. Z praw a komor a si lownika po laczony jest elektrozawór drugi, który jest sterowany z wyj scia Out2 drugiego sterownika progra- mowalnego i zasila lub odpowietrza komor e praw a si lownika dwukomorowego, oraz przewodem pneumatycznym po laczony jest z d lawikiem drugim powietrza wlotowego ze zród la zasilania spr ezo- nym powietrzem. Uk lad charakteryzuje si e tak ze tym, ze pomi edzy elektrozaworem pierwszym zasilaj acym lub odpowietrzaj acym komor e lew a si lownika dwukomorowego a komor a lew a si lownika, pod laczony jest wy lacznik ci snieniowy pierwszy, a jego dwustanowy sygna l elektryczny przesy lany jest na wej scie In3. Uk lad charakteryzuje si e tak ze tym, ze pomi edzy elektrozaworem drugim zasilaj acym lub od- powietrzaj acym komor e praw a si lownika dwukomorowego, a praw a komor a si lownika, pod laczony jest wy lacznik ci snieniowy drugi, a jego dwustanowy sygna l elektryczny przesy lany jest na wej scie In4 czwarte sterownika programowalnego. Uk lad charakteryzuje si e jeszcze tym, ze elektrozawór pierwszy ma pod laczony t lumik, jeden, powietrza do t lumika ha lasu powstaj acego podczas odpowietrzania lewej komory si lownika dwuko- morowego. Uk lad charakteryzuje si e równie z tym, ze elektrozawór drugi ma pod laczony t lumik, dwa, po- wietrza do t lumika ha lasu powstaj acego podczas odpowietrzania prawej komory si lownika dwuko- morowego. Zalet a uk ladu wed lug wynalazku jest zastosowanie dwóch bli zniaczych obwodów, obs luguj a- cych lew a i praw a komor e si lownika dwukomorowego. Jeszcze inn a zalet a jest zastosowanie, w ka zdym obwodzie przy elektrozaworach, t lumików ha- lasu na wylocie powietrza, co redukuje przykre odczucia dla cz lowieka i umo zliwia prac e nap edu w bezpo srednim jego s asiedztwie. Zalet a uk ladu jest równie z to, ze umo zliwia realizacj e dowolnego programu sterowania nap e- dem, zwi azanego ze sposobem reakcji si lownika po zadzia laniu zabezpieczenia jako skutku zabloko- wania ruchu si lownika przez przedmioty obce. Uk lad nap edu si lownika pneumatycznego do sterowania zamykaniem i otwieraniem drzwi, zw laszcza w kolejowych wagonach pasa zerskich jest uwidoczniony w przyk ladzie wykonania na schematycznym rysunku, na którym pokazany jest zestaw elementów konstrukcji uk ladu. Uk lad sk lada si e z programowalnego sterownika 20 po laczonego elektrycznie z zestawem ele- mentów kontrolno-steruj acych: wy laczników kra ncowych 6, 7, wy laczników ci snieniowych 8, 9 i elek- trozaworów 10, 11 nap edu elektropneumatycznego sk ladaj acego si e tak ze z pneumatycznego, t loczy- skowego i dwukomorowego si lownika 1, z którym jest po laczony od strony lewej z komor a 4 si lowni-PL 203 434 B1 3 ka 1 elektrozaworów 10 pierwszy zasilaj acy powietrzem lub odpowietrzaj acy lew a komor e 4 si lowni- ka 1 stosownie do sygna lu generowanego na wyj sciu Out1 sterownika 20, przy czym na wyj sciu elek- trozaworu 10 pierwszego, do lewej komory 4 si lownika 1 polaczony jest wy lacznik ci snieniowy 8 pierw- szy, dostarczaj acy informacj e o przekroczeniu, nastawionego spr ezyn a 21, ci snienia progowego w le- wej komorze 4 si lownika 1, na wej scie In3 sterownika programowalnego 20. A od strony prawej, z pra- w a komor a 5 po laczony jest elektrozawór 11 drugi zasilaj acy lub odpowietrzaj acy praw a komor e 5 silownika 1 stosownie do sygna lu generowanego na wyj sciu Out2 sterownika programowalnego 20, przy czym na wyj sciu elektrozaworu 11 do prawej komory 5 dwukomorowego si lownika 1, polaczony jest wy lacznik ci snieniowy 9 drugi dostarczaj acy informacj e o przekroczeniu nastawionego spr ezy- n a 22 ci snienia progowego w prawej komorze 5 na wej sciu In4 sterownika programowalnego 20. Elek- trozawór 10 pierwszy i elektrozawór 11 drugi s a po laczone poprzez d lawiki 12 pierwszy i 13 drugi, powietrza do zród la 14 zasilania sprezonym powietrzem, a tak ze z drugiej strony polaczone s a do lewej komory 4 si lownika 1 i do prawej komory 5 si lownika 1, przy czym elektrozawory 10 pierwszy i 11 drugi maj a po laczone t lumiki 17 i 18 ha lasu powstaj acego podczas odpowietrzania komór 4 i 5 lewej i prawej si lownika 1. Wy laczniki kra ncowe 6 i 7, zainstalowane na korpusie si lownika 1 po jego obu stronach dostarczaj a na wej scia In1, In2 sterownika 20, informacje o po lo zeniu kra ncowym t lo- czyska si lownika 1 ca lkowicie wysuni etego i po lo zenia kra ncowego t loczyska si lownika 1 ca lkowicie wsuni etego. Dzia lanie uk ladu wed lug wynalazku jest nast epuj ace: wykrycie faktu niepo zadanego wzrostu si- ly przekazywanej za po srednictwem t loczyska 2 jest realizowane na podstawie stanu wy laczników kra ncowych 6 i 7, stanu wy laczników ci snieniowych 8 i 9 oraz aktualnego zadania realizowanego przez uk lad wed lug wynalazku - wysuw lub wsuw t loczyska. Si la przekazywana na t loczysku jest okre slona przez ró znic e ci snie n w obu komorach 4 i 5 si- lownika 1. Ka zdorazowe odpowietrzanie obu komór 4 i 5 si lownika 1 przed kolejnymi cyklami ruchu - - wysuw lub wsuw t loczyska pozwala uzale zni c si le oddzia lywania si lownika na nap edzany uk lad me- chaniczny tylko od jednej zmiennej - ci snienia w komorze napowietrzanej, w przybli zeniu mo zna za lo- zy c, ze w drugiej komorze panuje ci snienie atmosferyczne. Ci snienia progowe, przy którym zaczyna dzia la c wy lacznik 8 lub 9 ci snienia jest dowolnie na- stawiane srub a regulacyjn a, dost epn a na ka zdym wy laczniku, a sprz ezon a ze spr ezyn a, odpowied- nio 21 lub 22. Od nastaw progów 8 i 9 zaleza warto sci uzyskiwanych si l, przy których generowany jest sygna l przeci azenia do sterownika. Podczas akcji wysuwu t loczyska 2 si lownika 1 (nape lnianie komory 4 powietrzem, gdy aktywny jest elektrozawór 10) analizowany jest stan wy lacznika ci snienia 8 pod laczonego do lewej komory 4 napowietrzanej. Wzrost ci snienia powy zej nastawionego progu (regulacja napi ecia spr ezyny 21 wy- lacznika 8, wcze sniej ni z nast api calkowite otwarcie drzwi - gdy nie ma sygnalu z wy lacznika kra nco- wego 7, jest jednoznaczne z zablokowaniem ruchu posuwistego przez przedmioty obce. Podczas akcji wsuwu (nape lnianie prawej komory 5 powietrzem, gdy aktywny jest elektroza- wór 11 oraz po wcze sniejszym odpowietrzeniu lewej komory 4, elektrozawór 10 pozostaje wy laczony) sprawdzane s a odpowiednio stany elementów wy lacznika 7 z prawej komory 5 oraz wy lacznik ci snie- niowy 9. Po wykryciu faktu przyblokowania ruchu mo ze by c realizowana dowolna procedura powrotu do stanu normalnej pracy za co odpowiedzialny jest ju z program dzia lania sterownika 20. Uk lad wed lug wynalazku przedstawiony w przyk ladzie wykonania na rysunku umo zliwia ponad- to nastawianie czasu cyklu wsuwu lub wysuwu t loczyska 2 poprzez regulacj e d lawienia powietrza d lawikami 12 i 13. Zastosowanie t lumików 17 i 18 ha lasu na wylocie powietrza redukuje przykre odczucia dla cz lowieka i umo zliwia prac e nap edu elektropneumatycznego w bezpo srednim jego s asiedztwie. PL PL