PL202950B1 - Zawór zasuwowy oraz wkładka dla takiego zaworu - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest zawór zasuwowy z obudową, mający wlot i wylot, pomiędzy którymi znajduje się strefa przepływu, z wkładką uszczelniającą w strefie przepływu i elementem przesuwnym współpracującym z powierzchnią przylegania wkładki uszczelniającej w stanie zamkniętym, a takż e wkł adka do zamocowania w obudowie takiego zaworu.

Zawór zasuwowy tego rodzaju znany jest z opisu patentowego US 2,934,313. Przedstawiony tam zawór zasuwowy ma czteroczęściową obudowę z dolną częścią obudowy, do której za pomocą śrub przymocowano pokrywę obudowy. Skierowane dwiema stronami do siebie, część dolna obudowy i pokrywa obudowy tworzą kołowe otwory, z których każdy ma gwint. Korpus rurowy z dopasowanym gwintem można wkręcić w każdy z tych dwóch gwintów. Wszystkie cztery części tworzą rurę. Przekrój poprzeczny przepływu przez tę rurę może zostać zamknięty za pomocą elementu przesuwnego, który można obniżyć z pokrywy obudowy poprzecznie w stosunku do kierunku przepływu w rurze. Dla uszczelnienia powierzchni przylegania pomiędzy częściami obudowy oraz powierzchni przylegania pomiędzy elementem przesuwnym a obudową, zawór zasuwowy ma wkładkę uszczelniającą wykonaną z gumy. Wkładka uszczelniająca ma kształt cylindryczny. Wewnątrz wkładki uszczelniającej przekrój poprzeczny przepływu ograniczono zasadniczo za pomocą pierścieni metalowych, wsuniętych w tą wkł adkę . Pierś cienie metalowe sł użą do utrzymania niezakł óconego przekroju poprzecznego przepływu wewnątrz wkładki uszczelniającej.

W opisie patentowym US 5,279,320 przedstawiono zawór zasuwowy z elementem przesuwnym, który ma rowek po każdej stronie. Przy otwieraniu i zamykaniu zaworu zasuwowego, element przesuwny prowadzony jest za pomocą rowków poprzez odpowiednie bieżnie w obudowie zaworu zasuwowego. Element przesuwny ma rdzeń powleczony tworzywem sztucznym. W strefie rowków powłoka rdzenia wykonana jest z twardego polimeru dla zmniejszenia tarcia.

W pozostał ych strefach, w których element przesuwny w stanie zamknię tym opiera się o obudowę, powłoka wykonana jest z miękkiego polimeru. Zapewnia to dobre uszczelnienie.

W niemieckim zgł oszeniu patentowym DE 43 25 192 A1 pokazano tarczowy zawór zasuwowy. W tym przypadku moż liwy jest montaż i demontaż zaworu w kierunku ruchu zasuwowy. W tym celu tarczowy zawór zasuwowy ma obudowę przesuwną, podzieloną na część górną i dolną. Wykładzina uszczelniająca z kołowym otworem wbudowana jest w obudowę przesuwną. Jeśli konieczna jest wymiana wykładziny uszczelniającej, górną część obudowy można usunąć z dolnej części wraz z wykładziną uszczelniającą. Następnie można wymienić wykładzinę uszczelniającą w górnej części obudowy. Ponadto wykładzina uszczelniająca ma osobne uszczelnienie poprzeczne, które można osobno oddzielić od pozostałej wykładziny uszczelniającej przy demontażu tarczowego zaworu zasuwowego.

W trakcie eksploatacji, przykł adowo w instalacjach wody uż ytkowej, zawory zasuwowe muszą zapewniać niezawodne zamykanie przez stosunkowo długi okres użytkowania (do 50 lat).

Z tego względu znane zawory zasuwowe mają stosunkowo miękkie i prosto ukształtowane uszczelnienia. Uszczelnienia te muszą być stosunkowo ściśle przymocowane w obudowie lub nałożone na poszczególne elementy jako powłoki. W ten sposób zapobiega się deformowaniu uszczelnień w czasie eksploatacji przez wystę pują ce ciś nienie cieczy, które zniszczył oby je lub uczynił o z nich przeszkodę dla swobodnego przepływu. W znanych zaworach zasuwowych o cylindrycznej strefie przepływu, stanowi to jednak zasadnicze ograniczenie z uwagi na elementy obudowy lub inne elementy nośne ze stosunkowo wytrzymałego materiału.

Celem wynalazku jest konstrukcja zaworu zasuwowego o ulepszonej niezawodności, w której zawór zasuwowy ma obudowę zawierającą część dolną i część górną rozdzielone połączeniem kołnierzowym; pierwszą część boczną zawierającą wlot obudowy i drugą część boczną zawierającą wylot obudowy; połączenia zaciskowe odpowiednio pomiędzy rzeczoną pierwszą częścią boczną, a częściami dolną i górną oraz pomiędzy rzeczoną drugą częścią boczną a częściami dolną i górną; wkładkę uszczelniającą zaciśniętą pomiędzy rzeczoną częścią dolną, rzeczoną częścią górną, a rzeczonymi częściami pierwszą i drugą; oraz element przesuwny dostosowany do ruchu przesuwnego w rzeczonej obudowie pomiędzy pierwszą pozycją, w której ustala barierę zasuwy pomiędzy rzeczonym wlotem i wylotem, a drugą pozycją, w której bariera zasuwy jest usunięta, przy czym rzeczona wkładka uszczelniająca ma otwór naprzeciwko rzeczonego wlotu i wylotu, a ponadto ma powierzchnię przylegania dostosowaną do szczelnego przylegania z rzeczonym elementem przesuwnym podczas przesuwu elementu przesuwnego pomiędzy rzeczonymi pozycjami, a rzeczone szczelne przyleganie ustala rzeczoną barierę zasuwy, kiedy rzeczony element przesuwny znajduje się w rzeczonej

PL 202 950 B1 pierwszej pozycji. Zawór zasuwowy według wynalazku charakteryzuje się tym, że wkładka uszczelniająca zawiera sztywny korpus połączony na stałe ze strefami o mniejszej sztywności, niż sztywny korpus, a rzeczone strefy o mniejszej sztywności obejmują rzeczoną powierzchnię przylegania i strefy zaciskowe rzeczonego połączenia kołnierzowego i strefy zaciśnięte pomiędzy rzeczoną pierwszą częścią boczną a częściami dolną i górną oraz pomiędzy rzeczoną drugą częścią boczną a częściami dolną i górną.

Wkładka według wynalazku jest, zatem dostosowana do założenia w obudowie zaworu zasuwowego, mającej wlot i wylot, pomiędzy którymi znajduje się strefa przepływu, przy czym rzeczona wkładka zaworowa zawiera część cylindryczną umieszczoną w strefie przepływu i dostosowaną do przyjęcia elementu przesuwnego. Wkładka charakteryzuje się tym, że część cylindryczna zawiera sztywny korpus, którego przynajmniej część jest dostosowana do połączenia uszczelniającego z częścią rzeczonego elementu przesuwnego, i który połączony jest na stałe, z materiałem o sztywności mniejszej niż sztywność sztywnego korpusu.

Należy podkreślić, że pojęcie „wkładka uszczelniająca” opisuje osobny element, którym można operować niezależnie od innych elementów składowych zaworu zasuwowego. Strefa dodatkowa częściowo spełnia również funkcję uszczelniającą i z tego względu, dla wygody, można ją także nazywać strefą uszczelniającą.

Sztywny korpus umożliwia nadawanie wkładce uszczelniającej prawie każdego wymaganego kształtu i rozmiaru bez konieczności stabilizacji za pomocą dodatkowych elementów podpierających. Przykładowo, tego rodzaju wkładka uszczelniająca może mieć również duże otwory lub kształt cylindryczny, którego przekrój poprzeczny utrzymuje w stanie otwartym jej sztywność. Dlatego też można stosować wkładki uszczelniające o różnorodnych kształtach. Wkładki uszczelniające mogą mieć również kształty stosunkowo złożone. Ta nowo uzyskana swoboda stosowania wkładek uszczelniających umożliwia teraz opracowanie dużych powierzchni wewnętrznych zaworu zasuwowego za pomocą odpowiedniej wkładki uszczelniającej. W tym połączeniu można używać materiału do wytwarzania wkładek uszczelniających, który jest łatwiejszy i dokładniejszy w obróbce niż materiał obudowy zaworu zasuwowego. W ten sposób można wykonywać różne strefy zaworu zasuwowego z większą dokładnością, a także łatwiej. Szczególnie w strefach, które współpracują z elementem przesuwnym, polepszona dokładność stanowi dużą zaletę. Zwłaszcza w tym zastosowaniu wkładki uszczelniające mogą zapewnić ulepszone uszczelnienie i zmniejszone zużycie materiału. Pozostałe strefy można wykonywać w dalszym ciągu z materiałów wytrzymałych, jak na przykład z żeliwa. Ponadto dla dokładności formowania wkładki uszczelniającej, dodatkowa strefa o zmniejszonej sztywności może także zapewnić dobre uszczelnienie w wymaganych obszarach. Nie jest już konieczne zapewnianie osobnych uszczelnień.

Z drugiej strony uszczelnienie jest ukształ towane przez sekcje lub powierzchnie strefy dodatkowej o zmniejszonej sztywności, co tworzy jedną jednostkę o bardziej sztywnym korpusie. Dodatkowo jedno-elementowa konstrukcja sztywnego korpusu i strefa dodatkowa powodują znaczne uproszczenie montażu. Ponadto stałe połączenie z przewodami zapewnia lepsze właściwości uszczelniające wkładki.

Połączenie można uzyskać przykładowo poprzez spajanie.

Szczególnie korzystne według wynalazku jest to, że połączenie stałe występuje na poziomie molekularnym. Zapewnia to optymalne połączenie pomiędzy poszczególnymi strefami wkładki uszczelniającej. Dzięki temu właściwości wkładki uszczelniającej związane z uszczelnianiem są ulepszone.

Korzystne jest to, że wkładkę uszczelniającą zaworu według wynalazku wykonano z tworzywa sztucznego. Zastosowanie tworzywa sztucznego zapewnia prostą i dokładną pracę wkładki uszczelniającej. Ponadto zastosowanie tworzywa sztucznego zmniejsza koszty produkcji wkładki uszczelniającej.

Korzystne jest według wynalazku to, że tworzywo sztuczne ma sztywny i miękki składnik materiałowy, przy czym sztywny korpus ukształtowany jest zasadniczo przez sztywny składnik materiałowy, a strefa dodatkowa ukształtowana jest zasadniczo przez miękki składnik materiałowy. Zastosowanie dwóch składników materiałowych tworzywa sztucznego zapewnia dobre połączenie pomiędzy różnymi strefami wkładki uszczelniającej. Dzięki temu właściwości wkładki uszczelniającej związane z uszczelnianiem są ulepszone. Ponadto, w ten sposób stosunkowo prosto i dokładnie można wykonywać również wkładki uszczelniające o względnie skomplikowanych kształtach.

PL 202 950 B1

Ponadto według wynalazku korzystne jest to, że sztywny składnik materiałowy wykonano z polioksymetylenu (POM). Zastosowanie tego rodzaju tworzywa sztucznego umożliwia osiągnięcie wysokiego stopnia dokładności w trakcie produkcji wkładki uszczelniającej. W następstwie tego praca wkładki uszczelniającej wykonanej z tworzywa sztucznego może być ograniczona do regulowania natężenia przepływu.

Z drugiej strony wedł ug wynalazku korzystne jest to, ż e mi ękki składnik materiał owy wykonano z kauczuku etylenowo-propylenowego (EPDM). Zastosowanie tworzywa sztucznego zapewnia strefy dodatkowe o większej elastyczności. Dzięki temu można uzyskać stosunkowo dobre uszczelnienie.

W kolejnej korzystnej konstrukcji zaworu według wynalazku, pomiędzy wkładką uszczelniającą a obudową umieszczony jest materiał wypełniający. Poprzez użycie materiału wypełniającego, można zoptymalizować mocowanie wkładki uszczelniającej w obudowie. Dzięki temu można zmniejszyć ewentualne deformacje wkładki uszczelniającej w czasie eksploatacji zaworu. Ponadto materiał wypełniający zapewnia dobre uszczelnienie pomiędzy wkładką uszczelniającą a obudową, dzięki czemu w tym miejscu nie gromadzi się woda martwa.

W kolejnej lub alternatywnej konstrukcji zaworu według wynalazku, wkładka uszczelniająca posiada otwory. Poprzez otwory te, woda może wnikać do strefy pomiędzy wkładką uszczelniającą, a obudową . Zwykle wnikania wody nigdy nie moż na uniknąć cał kowicie. W przypadku braku stosowania dodatkowych środków zachodzi niebezpieczeństwo, że woda będzie pozostawała w tym miejscu oraz, że przykładowo będą się tam rozwijały mikroorganizmy. Szczególnie wtedy, gdy zawór zasuwowy stosowany jest do regulowania natężenia przepływu wody pitnej, nie jest to pożądane, a w wielu przypadkach niedopuszczalne zjawisko. Wykonanie we wkładce uszczelniającej otworów zapewnia stałą cyrkulację wody, co oznacza, że zagrożenie tworzeniem stref wody martwej, w której mogłyby się rozwijać mikroorganizmy, jest znacznie zmniejszone. Otwory te nie mają jednak wpływu na szczelność zaworu.

Korzystne jest według wynalazku, otwory rozmieszczone są w części prowadzącej. W tym miejscu zagrożenie tworzeniem stref martwych pomiędzy obudową a wkładką uszczelniającą, w których może gromadzić się woda jest największe. Przy umieszczeniu otworów w części prowadzącej lub przynajmniej głównie w części prowadzącej zagrożenie tworzeniem stref martwych w części prowadzącej jest zmniejszone.

Korzystne jest to, że wkładka uszczelniająca ma, co najmniej jedną strefę zaciskową, pomiędzy co najmniej dwoma częściami obudowy. Przykładowo możliwe jest, wsunięcie takiej strefy zaciskowej strefy dodatkowej w rowek lub inne wgłębienie, którego kształt odpowiada kształtowi strefy zaciskowej. Odpowiedni element składowy innej części obudowy będzie wciskał strefę zaciskową w rowek przy łączeniu dwóch części obudowy. W ten sposób można uzyskać stosunkowo dobre uszczelnienie pomiędzy dwoma częściami obudowy. Ponadto, taka strefa zaciskowa w stanie ściśniętym zapewnia niezawodne mocowanie wkładki uszczelniającej w obudowie. Dodatkowo wgłębienia wykonane odpowiednio do strefy zaciskania zapewniają dokładne pozycjonowanie wkładki uszczelniającej w trakcie montowania.

Według wynalazku, korzystne przy tym jest, aby strefa zaciskowa miała wargę zaciskową pomiędzy częścią górną a dolną obudowy. W tym przypadku można sobie przykładowo wyobrazić, że przy mocowaniu górnej części do dolnej części za pomocą połączenia kołnierzowego, taka warga zaciskowa zaciskana jest na powierzchni kołnierzowej. W tym przypadku warga zaciskowa może mieć również otwory dla przepuszczenia przez nie śrub. Zapewnia to niezawodne uszczelnienie pomiędzy częścią górną a dolną obudowy. Ponadto w trakcie montażu warga zaciskowa może ułatwiać pozycjonowanie wkładki uszczelniającej w obudowie.

Korzystne jest także, aby strefa zaciskowa miała kołnierz zaciskowy pomiędzy częścią górną, dolną a częścią wlotową lub częścią górną, dolną a częścią wylotową obudowy. Dzięki temu przy montażu części wlotowej lub wylotowej do pozostałej części obudowy, można uzyskać niezawodne uszczelnienie, odpowiednio w strefie wlotowej lub wylotowej.

Korzystnie jest wówczas w zaworze według wynalazku, aby kołnierz zaciskowy wsunięty był w rowek o kształ cie litery V, w którym koł nierz mocują cy o kształ cie litery V zaczepiono promieniowo w stosunku do części wlotowej lub wylotowej. Dzię ki temu koł nierz zaciskowy rozszerza się , w stosunku do strefy przepływu, pod kątem, który umożliwia zaczepienie w rowku. Zaczepienie kołnierza montażowego o odpowiednim kształcie litery V w rowku powoduje, że kołnierz zaciskowy jest nie tylko zamocowany w rowku, ale również w pewnym zakresie zaciśnięty. Z jednej strony zapewnia to wymagane siły dla niezawodnego mocowania wkładki uszczelniającej w obudowie, a z drugiej strony

PL 202 950 B1 zapewnia w stosunkowo prosty sposób szczelność odpowiednio pomiędzy częścią wlotową i wylotową a wkł adką obudowy.

W takim przypadku, korzystnie w strefie dna rowka koł nierz zaciskowy ma zgrubienie. Powstaje uszczelnienie pierścieniowe, które dodatkowo polepsza szczelność. Ściśnięcie strefy zgrubienia kołnierza zaciskowego zapewnia uszczelnienie kołnierza zaciskowego na całym obwodzie połączenia pomiędzy częścią wlotową lub wylotową obudowy.

Korzystne jest przy tym, aby kołnierz zaciskowy posiadał wcięcia na zewnętrznej krawędzi. Krawędź zewnętrzna to krawędź, która nie jest połączona z wkładką obudowy. Poprzez specjalną konstrukcję z rowkiem w kształcie litery V, do którego wciśnięty jest kołnierz zaciskowy promieniowo na zewnątrz, powstaje strefa kołnierza zaciskowego, skierowana ponownie promieniowo do wewnątrz. Wcięcia zapewniają to, że pomimo zmniejszonej średnicy kołnierz zaciskowy nie ulega pofałdowaniu, co mogłoby powodować trudności ze szczelnością.

Korzystnie wcięcia rozszerzają się w dół, w kierunku dna rowka. Konstrukcja taka zapewnia, że nie występują strefy, w których znajduje się zbyt dużo materiału kołnierza zaciskowego, który mógłby się ewentualnie pofałdować.

Według wynalazku korzystne jest to, że powierzchnię przylegania ukształtowano, przynajmniej częściowo, poprzez strefę dodatkową. W ten sposób również i powierzchnia przylegania ma stosunkowo elastyczną konstrukcję. W stanie zamkniętym zaworu zasuwowego zapewnia to, dobre uszczelnienie pomiędzy elementem przesuwnym, a wkładką uszczelniającą.

Według wynalazku korzystne jest również to, że powierzchnię przylegania dostosowano do kształtu elementu przesuwnego. Dostosowanie takie zapewnia dobre współdziałanie pomiędzy strefą nośną a elementem przesuwnym. Dzięki temu można uzyskać lepsze uszczelnienie.

Szczególnie korzystne jest to, że wkładka uszczelniająca ma część prowadzącą dla elementu przesuwnego. W ten sposób również i strefy zaworu zasuwowego współpracujące z elementem przesuwnym można wykonać stosunkowo dokładnie. Zapewnia to dobre uszczelnienie i małe zużycie materiału.

Korzystne jest przy tym, kiedy część prowadzącą odchodzi od pozostałej części wkładki uszczelniającej do strefy sterowania w górnej części obudowy, w której element przesuwny znajduje się w stanie otwartym zaworu. Dzięki temu w każdej pozycji element przesuwny prowadzony jest przez część prowadzącą na dużej długości. Ponadto całą strefę, w której porusza się element przesuwny można w ten sposób ukształtować za pomocą wkładki uszczelniającej. W rezultacie osiąga się szczególnie dokładne prowadzenie elementu przesuwnego i dobre uszczelnienie.

Korzystne jest również to, że część prowadząca ma urządzenie prowadzące, które współpracuje, z co najmniej jedną współpracującą częścią prowadzącą elementu przesuwnego. Takie urządzenie prowadzące umożliwia dokładne prowadzenie elementu przesuwnego w dokładnie zsynchronizowanych strefach. W ten sposób można osiągnąć mniejsze zużycie i dobre uszczelnienie. Współpracującą częścią prowadzącą urządzenia prowadzącego może być przykładowo element o prostych krawędziach, który współpracuje z odpowiednimi krawędziami rowka prowadzącego urządzenia prowadzącego.

Ponadto, korzystne jest to, że urządzenie prowadzące utworzone jest przez sztywny korpus. Zapewnia to stosunkowo małe tarcie pomiędzy urządzeniem prowadzącym a elementem przesuwnym.

Ponadto korzystne jest to, że zewnętrzna strona części prowadzącej ma żebra, ukształtowane przez sztywny korpus. Żebra takie zapewniając stabilne mocowanie części prowadzącej w obudowie. Dzięki temu zawsze zapewnione jest dokładne prowadzenie elementu przesuwnego.

Ponadto, korzystne jest to, że całą część prowadzącą utworzono w sztywnym korpusie. Takie zwiększenie stabilności części prowadzącej, zapewnia stabilność działania zaworu zasuwowego.

Korzystnie sztywny korpus ma wzmocnienie z włókna szklanego. Wzmocnienie z włókna szklanego zapewnia sztywnemu korpusowi większą obciążalność mechaniczną. Innymi słowy może ono wytrzymywać działanie większych sił. Ma to pozytywny wpływ na długość okresu użytkowania wkładki uszczelniającej.

Szczególnie korzystne jest to, że strefa dodatkowa pokrywa, co najmniej 50% powierzchni sztywnego korpusu, która styka się z wodą. Dzięki temu na większej części powierzchni strefy dodatkowej zapewnione jest to, że przepływająca woda nie wypłucze włókien szklanych ze sztywnego korpusu, a zatem wkładka uszczelniająca nadaje się również do wody pitnej.

PL 202 950 B1

Istotą wynalazku jest także wkładka do zamocowania w obudowie zaworu zasuwowego według wynalazku, charakteryzująca się tym, że jej część cylindryczna zawiera sztywny korpus, którego przynajmniej część jest dostosowana do połączenia uszczelniającego z częścią rzeczonego elementu przesuwnego, i który połączony jest na stałe, z materiałem o sztywności mniejszej niż sztywność sztywnego korpusu.

Korzystne jest przy tym, aby rzeczone połączenie stałe występowało na poziomie molekularnym.

Ponadto korzystnym aby wkładka zawierała tworzywo sztuczne, a zwłaszcza tworzywo sztuczne mające sztywny i miękki składnik materiałowy, przy czym sztywny korpus ukształtowany jest zasadniczo przez sztywny składnik materiałowy, a strefa dodatkowa ukształtowana jest zasadniczo przez miękki składnik materiałowy. Dodatkowo sztywny składnik materiałowy jest korzystnie wykonany z polioksymetylenu (POM) zaś miękki składnik materiałowy jest wykonany z kauczuku etylenowopropylenowego (EPDM).

W korzystnym przykładzie wykonania pomiędzy wkładką uszczelniającą , a obudową umieszczony jest materiał wypełniający.

Wkładka według wynalazku jest korzystnie wyposażona w otwory, które są korzystnie rozmieszczone w części prowadzącej.

Wkładka jest ponadto korzystnie wyposażona w co najmniej jedną strefę zaciskową, pomiędzy co najmniej dwoma częściami obudowy.

Strefa zaciskowa wkładki ma korzystnie wargę zaciskową, którą można zaciskać pomiędzy częścią górną a dolną obudowy albo kołnierz zaciskowy, pomiędzy częścią górną, dolną a częścią wlotową lub częścią górną, dolną a wylotową obudowy.

W korzystnym przykł adzie wykonania z koł nierzem zaciskowym, koł nierz ten jest wsunię ty w rowek o kształ cie litery V, w którym koł nierz mocują cy o kształ cie litery V zaczepiono promieniowo w stosunku do części wlotowej lub wylotowej, a dodatkowo korzystnym jest, aby w strefie dna rowka kołnierz zaciskowy posiadał zgrubienie.

Ponadto korzystne jest, aby kołnierz zaciskowy posiadał wcięcia na zewnętrznej krawędzi, przy czym szczególnie korzystnie jest aby wcięcia te rozszerzały się w dół, w kierunku dna rowka.

W korzystnym przykładzie wykonania wkładka według wynalazku ma część prowadzącą dla elementu przesuwnego, przy czym korzystne jest, aby część prowadząca odchodziła od pozostałej części wkładki uszczelniającej do strefy sterowania w górnej części obudowy, w której element przesuwny znajduje się w stanie otwartym zaworu.

Część prowadząca jest korzystnie wyposażona w urządzenie prowadzące, które współpracuje z co najmniej jedną współpracując ą częścią prowadzącą elementu przesuwnego zaś urządzenie prowadzące utworzone jest korzystnie przez sztywny korpus.

Zewnętrzna strona części prowadzącej ma korzystnie żebra, ukształtowane przez sztywny korpus.

Przedmiot wynalazku przedstawiono bliżej na podstawie korzystnej konstrukcji w połączeniu z rysunkiem, na którym:

fig. 1 przedstawia przekrój częściowy zaworu zasuwowego według stanu techniki, fig. 2 przedstawia przekrój częściowy zaworu zasuwowego według wynalazku, fig. 3 przedstawia widok rozebranego zaworu zasuwowego przedstawionego na rysunku fig. 2, fig. 4 przedstawia przekrój częściowy wkładki uszczelniającej zaworu zasuwowego przedstawionego na rysunku fig. 2 oraz 3, fig. 5 przedstawia widok rozebranej wkładki uszczelniającej z rysunku fig. 4, fig. 6 przedstawia zmodyfikowaną wersję wkładki uszczelniającej, fig. 7 przedstawia przekrój częściowy zaworu zasuwowego ze zmodyfikowaną wkładką uszczelniającą, fig. 8 przedstawia powiększony przekrój „X” z rysunku fig. 7, a fig. 9 przedstawia widok rozebranej wkładki uszczelniającej z rysunku fig. 6.

Zawór zasuwowy 1 według stanu techniki, pokazany na rysunku fig. 1, ma obudowę 2, która zwykle wykonana jest z żeliwa powlekanego żywicą epoksydową. Obudowa 2 ma wlot 3 i wylot 4, a pomiędzy nimi strefę przepływu 5. Do strefy przepływu wchodzi element przesuwny 6, który może być sterowany za pomocą wrzeciona 7. Dlatego też od strefy przepływu 5 rozgałęzia się strefa sterowania 8 w kształcie litery T, w której prowadzony jest element przesuwny 6 i umieszczona jest część wrzeciona 7.

PL 202 950 B1

W stanie otwartym zaworu zasuwowego 1 element przesuwny 6 znajduje się w strefie sterowania 8 obudowy 2. Jednakże w stanie zamkniętym zaworu 1 element przesuwny 6 opiera się o obudowę 2 na powierzchni przylegania 9 strefy przepływu 5.

Element przesuwny 6 ma rdzeń metalowy powleczony elastyczną, wulkanizowaną gumą. W tym połączeniu dwustronne powleczenie elementu przesuwnego 6 współdziała z krawędziami, które wystają z obudowy 2.

Ogromne problemy powoduje zwłaszcza wykonanie stref obudowy 2, które współpracują z elementem przesuwnym 6. Dzieje się tak zwłaszcza w przypadku zastosowania żeliwa jako materiału, z którego wykonana jest obudowa 2. Pomiędzy obudową 2 a elementem przesuwnym 6 mogą pojawiać się niedokładności tolerancyjne będące przyczyną nieszczelności zaworu zasuwowego 1.

Na rysunku fig. 2 pokazano zawór zasuwowy 1 według wynalazku. Na rysunku tym, elementy, które pokrywają się z konstrukcją zaworu według stanu techniki, przedstawioną na rysunku fig. 1, mają te same numery porządkowe.

Również i w tym przypadku obudowa 2 zaworu zasuwowego 1 ma wlot 3, wylot 4 i strefę przepływu 5 pomiędzy nimi. Obudowa 2 składa się z czterech części. Strefę przepływu 5 otacza dolna część 10 oraz górna część 11, połączone ze sobą w dwóch przekrojach za pomocą układu kołnierzowego 12. Odłączenie części 10 górnej 11 od części dolnej 10 ułatwia dostęp do strefy przepływu 5, na przykład przy czyszczeniu lub kontroli. Ponadto część wlotowa 13 i wylotowa 14; znajdują się odpowiednio przy wlocie 3 i wylocie 4. Wszystkie części obudowy 10, 11, 13 i 14 wykonane są w sposób zabezpieczony przed korozją, co oznacza, że mają odpowiednią powłokę powierzchniową lub, że wykonano je z odpowiedniego materiału. Jako powłoka powierzchniowa odpowiednia jest żywica epoksydowa.

Przedstawiony tu zawór zasuwowy 1 umożliwia sterowanie natężeniem przepływu poprzez strefę przepływu 5 za pomocą elementu przesuwnego 6, który prowadzony jest za pomocą wrzeciona 7. W tym celu element przesuwny 6 można wysunąć ze strefy sterowania 8 w górnej części 11 obudowy 2 do strefy przepływu 5. Element przesuwny 6 wykonany jest z żeliwa. Można użyć również innych materiałów takich, jak przykładowo stal nierdzewna, mosiądz czy tworzywa sztuczne.

W stanie otwarcia zaworu zasuwowego 1 element przesuwny 6, jak wiadomo ze stanu techniki, znajduje się w strefie sterowania 8. W stanie zamknięcia zaworu zasuwowego 1 element przesuwny 6 przylega do powierzchni przylegania 9. W przedstawionej konstrukcji powierzchnię przylegania 9 wykonano na wkładce uszczelniającej 15.

Wkładkę uszczelniającą 15 wykonano w kształcie litery T i można ją wkładać, demontować lub wymieniać niezależnie od wszystkich pozostałych elementów składowych zaworu zasuwowego 1. Wkładka uszczelniająca 15 ma część cylindryczną 16, od której odchodzi część prowadząca 17. Część cylindryczną 16 umieszczono w strefie przepływu 5, przy czym część prowadząca 17 wchodzi w strefę sterowania 8. Dla zapewnienia niezawodnego mocowania wkładki uszczelniającej 15 w obudowie 2, zewnętrzny kształt wkładki uszczelniającej 15 dostosowano do stref obudowy 2, na których się opiera. Ponadto pomiędzy obudową 2 a wkładką uszczelniającą 15 można umieścić materiał wypełniający (niepokazany na rysunku). W ten sposób można uzyskać nawet lepsze dopasowanie wkładki uszczelniającej 15 do obudowy 2.

Ponadto dobre zamocowanie wkładki uszczelniającej 15 w obudowie 2 uzyskano za pomocą stref zaciskowych 18, 19. W przedstawianej konstrukcji, uzyskano to za pomocą warg zaciskowych 18 i kołnierzy zaciskowych 19. W pokazanym tu stanie złożonym zaworu zasuwowego 1, każdą strefę zaciskową 18, 19 wkładki uszczelniającej 15 zaciśnięto pomiędzy dwoma albo trzema elementami 10, 11, 13, 14 obudowy 2. W tym przypadku zaciśnięcie warg zaciskowych 18 występuje w układzie kołnierzowym 12 za pomocą powierzchni kołnierzowej 20a, 20b odpowiednio na części dolnej 10 i górnej 11. Jednakże kołnierz zaciskowy 19, zaciśnięto w rowku 21, który wykonano w części dolnej 10 i części górnej 11 w strefie wlotu 3 i/lub wylotu 4. Wraz z kołnierzem zaciskowym 19, w rowku 21 umieszczono kołnierz mocujący odpowiedniej części wlotowej 13 lub wylotowej 14. Po zmontowaniu ten kołnierz mocujący 22 naciska na kołnierz zaciskowy 19, który w ten sposób jest zaciśnięty pomiędzy kołnierzem mocującym 22 a wewnętrzną ścianą rowka 23.

Ponadto część prowadząca 17 wkładki uszczelniającej 15 posiada urządzenie prowadzące 24. Urządzenie prowadzące kieruje elementem przesuwnym 6 w trakcie przemieszczania. Urządzenie prowadzące 24 części prowadzącej 17 współpracuje z współpracującą częścią prowadzącą, umieszczoną na elemencie przesuwnym 6. W przedstawionej konstrukcji, współpracująca część prowadząca 25 wykonana jest z występów, które są w przybliżeniu prostokątne oraz umieszczone po

PL 202 950 B1 obu stronach elementu przesuwnego 6. Oczywiście dopuszczalne jest, aby urządzenie prowadzące 24 oraz współpracująca część prowadząca 25 miały inny znany i odpowiedni kształt.

Na rysunku fig. 3 pokazano widok rozebranego zaworu zasuwowego 1 według konstrukcji przedstawionej na rysunku fig. 2. Widoczne są na nim wyraźnie cztery części obudowy 2, a mianowicie część dolna 10, część górna 11, część wlotowa 13 oraz część wylotowa 14. Ponadto pokazano śruby 26, którymi można przymocować część dolną 10 do części górnej 11. Zaleta takiej czteroczęściowej obudowy 2 polega na tym, że odpowiednia część wlotowa 13 i wylotowa 14 umożliwia dostosowanie zaworu zasuwowego 1 do różnych kształtów połączeń. W przedstawionej konstrukcji 5 zarówno część wlotowa 13 jak i część wylotowa 14 mają część kołnierzową 27. Alternatywnie część wlotowa 13 i wylotowa 14 mogą mieć części łączące każdego innego znanego i odpowiedniego kształtu połączeniowego. Przykładowo możliwe są części łączące połączeń wtykowych lub gwintowanych. Ponadto można zastosować część wlotową 13 lub wylotową 14 z możliwością podłączenia za pomocą tulei z linią 10 przewodową, korzystnie wykonaną z polietylenu (PE). W tym celu tuleja może mieć strefę przyspawaną do linii przewodowej z polietylenu (PE). Ponadto do wszystkich znanych połączeń spawanych można zastosować proste zakończenie rurowe. Poza tym część wlotową 13 lub wylotową 14 można wykonać w postaci trójnika lub innego znanego kształtu.

Dalej widoczna jest wkładka uszczelniająca 15. Urządzenie prowadzące 24 wkładki uszczelniającej 15 ma rowek prowadzący 28 o kwadratowym przekroju poprzecznym. Rowek prowadzący 28 współpracuje z współpracującą częścią prowadzącą 25 elementu przesuwnego 6.

Dodatkowo na zewnątrz części prowadzącej 17 umieszczono żebra 29. Zapewniają one, że w strefie sterowania 8 część prowadząca 17 opiera się niezawodnie o górną część 11 obudowy 2. Z drugiej strony żebra 29 zwiększają stabilność części prowadzącej 17.

Przy składaniu zaworu zasuwowego 1 wkładkę uszczelniającą 15 umieszcza się najpierw w dolnej części 10 obudowy 2. Wargi zaciskowe 18 i kołnierz zaciskowy 19 umieszcza się odpowiednio przy powierzchniach kołnierzowych 20a, 20b i w rowkach 21, co zapewnia dokładne pozycjonowanie wkładki uszczelniającej 15 w stosunku do części dolnej 10. Następnie kołnierze mocujące 22 części wlotowej 13 i wylotowej 14 wsuwa się w rowek 21. Teraz na tych trzech pierwszych_częściach 10, 13, 14 obudowy 2, montuje się część górną 11, w której zamontowano już element przesuwny 6 oraz wrzeciono 7. Po obu stronach elementu przesuwnego 6 wsuwa się w rowki prowadzące 28 urządzenia prowadzącego 24 wkładki uszczelniającej 15 współpracujące części prowadzące 25. Następnie część górną 11 łączy się z częścią dolną 10 za pomocą śrub 26. W końcu zawór zasuwowy 1 można zamontować w obwodzie cyrkulacji cieczy, przykładowo systemie wody użytkowej, za pomocą części kołnierzowych 27 części wlotowej 13 i wylotowej 14.

Dla kontroli przepływu zawór zasuwowy 1 można teraz otworzyć i zamknąć. W tym celu element przesuwny 6 przemieszcza się za pomocą wrzeciona 7. Dla działania wrzeciona 7, zawór zasuwowy 1 ma w części górnej 11 połączenie sterujące 30. Do połączenia sterującego 30 można podłączyć pokrętło ręczne, silnik lub jakiekolwiek inne pasujące urządzenie robocze.

Na rysunku fig. 4 pokazano przekrój częściowy wkładki uszczelniającej 15. Na podstawie powierzchni przekroju można zobaczyć, że wkładka uszczelniająca 15 składa się z dwóch części, a mianowicie sztywnego korpusu 31 (kreskowanie luźne) i strefy dodatkowej 32 (kreskowanie gęste). W obszarze powierzchni przylegania 9, strefa dodatkowa 32 również działa jako uszczelnienie w połączeniu z elementem przesuwnym 6 i z tego względu można ją nazwać również strefą uszczelniającą. Wkładkę uszczelniającą 15 wykonano z tworzywa sztucznego, które w strefie sztywnego korpusu 31 ma sztywny składnik materiałowy a w strefie dodatkowej 32 miękki składnik materiałowy. Sztywny składnik materiałowy zawiera korzystnie polioksymetylen (POM) a miękki składnik materiałowy kauczuk etylenowo-propylenowy (EPDM). Oba składniki materiałowe sztywnego korpusu 31 i strefa 20 dodatkowa 32 połączone są ze sobą w strefach łączących 33 na poziomie cząsteczkowym.

W przedstawionej konstrukcji sztywny korpus 31 rozciąga się na całej długości wkładki uszczelniającej 15. W tym przypadku cała część prowadząca 17 ukształtowana jest wyłącznie przez sztywny korpus 31. Szczególnie w strefie urządzenia prowadzącego 24 bardzo ważne jest zapewnienie, aby przesunięcie elementu przesuwnego 6 powodowało jak najmniejsze tarcie. Natomiast wargi zaciskowe 18 i kołnierz zaciskowy 19 ukształtowane są przez strefę dodatkową 32. W ten sposób zastosowanie miękkiego składnika materiałowego zapewnia dobrą odkształcalność tych stref zaciskowych 18, 19. Dzięki temu w stanie złożonym zaworu zasuwowego 1 można uzyskać lepsze uszczelnienie pomiędzy poszczególnymi elementami 10, 11, 13, 14 obudowy 2.

PL 202 950 B1

Strefa dodatkowa 32 znajduje się również na powierzchni przylegania 9, z którą współpracuje element przesuwny 6 w stanie zamkniętym zaworu zasuwowego 1 Uzyskana przez to dobra odkształcalność powierzchni przylegania 9 zapewnia lepsze uszczelnienie pomiędzy elementem przesuwnym 6 a wkładką 5 uszczelniającą 15. Dodatkowo kształt powierzchni przylegania 9 dostosowano do elementu przesuwnego 6. W strefie współpracującej z powierzchnią przylegania, element przesuwny 6 ma w przybliżeniu kształt litery V. Przystosowanie powierzchni przylegania 9 do kształtu litery V również zapewnia dobre uszczelnienie w stanie zamkniętym zaworu zasuwowego 1.

Na rysunku fig. 5 pokazano osobno sztywny korpus 31 i strefę dodatkową 32. Pokazana wkładka uszczelniająca 15 produkowana jest w procesie odlewania dwustopniowego. Korzystnie sztywny składnik materiałowy konieczny do produkcji sztywnego korpusu 31 wprowadza się do formy odlewniczej. Miękki składnik materiałowy strefy dodatkowej 32 jest później formowany na sztywnym korpusie 31.

W celu uzyskania pełnego rozprowadzenia miękkiego składnika materiałowego na przewidzianych powierzchniach w trakcie drugiego procesu formowania, podczas pierwszego procesu formowania na sztywnym korpusie 31 tworzone są rowki rozprowadzające. W procesie wytwarzania sztywny korpus 31 i strefa dodatkowa 32 wkładki uszczelniającej 15 są optymalnie dostosowywane i trwale łączone ze sobą.

Strefę dodatkowa 31 umieszczono wewnątrz i na zewnątrz sztywnego korpusu 31

Na rysunku fig. 6 do fig. 9 pokazano zmodyfikowaną konstrukcję wkładki uszczelniającej 15. Takie same elementy mają te same numery porządkowe jak na rysunku fig. 1 do fig. 5.

Jedyna zmiana polega na tym, że we wkładce uszczelniającej 15 wykonano otwory 51, 52, przez które woda lub inna ciecz o natężeniu przepływu regulowanym przez zawór zasuwowy może wpływać do strefy pomiędzy wkładką uszczelniająca 15 a obudową 2. Otwory 51 umieszczono w części prowadzącej 17, w jej dolnym końcu, nieco powyżej warg zaciskowych 18. Otwory 51, 52 przechodzą zarówno przez sztywny korpus 31, jak strefę dodatkową 31 Można je wykonywać już podczas formowania wkładki uszczelniającej 15. Jednakże można wykonać je również później, przykładowo za pomocą wiercenia lub frezowania.

W przypadku sztywnego korpusu 31, otwór 52 umieszczono w taki sposób, aby był on usytuowany pomiędzy żebrami 29. Dlatego jest on stosunkowo słabo widoczny na rysunku fig. 9.

W sposób nieprzedstawiony szczegółowo, sztywny korpus 31 wykonano z tworzywa sztucznego, wzmocnionego włóknem szklanym. Zamiast włókna szklanego można użyć innego rodzaju włókien wzmacniających, przykładowo włókien węglowych. Strefę dodatkową 31 wykonano w taki sposób, aby pokrywała, co najmniej 50% powierzchni sztywnego korpusu 31, która styka się z wodą przepływającą przez zawór zasuwowy 1. Na powierzchniach pokrytych strefą dodatkową 31 uniknięto kontaktu pomiędzy wodą a tworzywem sztucznym wzmacnianym włóknem szklanym, co zmniejsza zagrożenie wymycia włókna szklanego z tworzywa sztucznego, z którego wykonano sztywny korpus 31

Jak widać na rysunku fig. 7 oraz fig. 8 zmieniono również kształt kołnierza zaciskowego 19. Kołnierz zaciskowy 19 tworzy „cylindryczne” rozszerzenie strefy przepływu 5. W części 60 rozszerzenia ma ono kształt stożkowy, to jest średnica części 60 zwiększa się. W drugiej części 61 rozszerzenie ma zasadniczo stałą średnicę.

Kołnierz zaciskowy 19 mający ewentualnie nieco mniejszą grubość, ale wykonany jako jedna część ze strefą dodatkową 32, wsunięto w rowek 53 o kształcie litery V w części dolnej 10 i w części górnej 11. Utrzymywany jest on w tym miejscu przez obwodowy występ w kształcie litery V części wlotowej 13. Odpowiednia konstrukcja, nieprzedstawiona szczegółowo, dostępna jest przy części wylotowej 14. Zaciśnięcie kołnierza zaciskowego pomiędzy częścią górną 11, a częścią wlotową 13 oraz podobnie pomiędzy częścią dolną 10, a częścią wlotową 13 zapobiega stykaniu pomiędzy częściami 11 oraz 13 i pomiędzy częściami 10 oraz 13. Zapobiega to uszkodzeniu ewentualnej powłoki (przykładowo z żywicy epoksydowej) części 10, 11, 13, 14. Te same rozważania stosuje się do części wylotowej 14.

W dolnej strefie rowka 53 kołnierz zaciskowy 19 jest pogrubiony, to jest ma pogrubienie 55, które tworzy pewien rodzaj uszczelnienia pierścieniowego. Bezwzględnie wymagane jest to, aby w trakcie montowania części wlotowej 13 do obudowy 10, 11 pogrubienie 55 zostało wciśnięte w najgłębiej położony punkt rowka 53. Jednakże zgrubienie 55 ukształtowano w taki sposób, aby obszerny element nośny kołnierza zaciskowego 19 zapewniony był odpowiednio zarówno przy części wlotowej 13 jak i przy części dolnej 10 lub części górnej 11 obudowy 2.

PL 202 950 B1

Jak widać zwłaszcza na rysunku fig. 6 i fig. 9 kołnierz zaciskowy 19 posiada 5 wycięcia 56, umieszczone w kierunku obwodowym. Jak można zauważyć na rysunku fig. 8, kołnierz zaciskowy 19 skierowano ponownie promieniowo do wnętrza na zewnątrz od dna rowka 53. Jeśli nie byłoby wcięcia 56, groziłoby to pojawieniem się fałd, co mogłoby oddziaływać na szczelność połączenia pomiędzy częścią wlotową 13 a obudową 2. Dzięki zastosowaniu wcięć 56 zagrożenie to nie występuje.

Forma kołnierza zaciskowego 19 pokazana na rysunku fig. 8, zapewnia doskonałą szczelność wkładki uszczelniającej 15 w obudowie 2. Po wsunięciu części wlotowej 13 wraz z występem 54 w rowek 53 kołnierz zaciskowy jest naprężony. W tym samym czasie kołnierz zaciskowy 19 jest ściśnięty w strefie zgrubienia 55. Zapewnia to ścisłe przejście pomiędzy częścią wlotową 13 a wkładką uszczelniającą 15.

Claims (43)

1. Zawór zasuwowy mający obudowę, zawierającą część dolną (10) i część górną (11) rozdzielone połączeniem kołnierzowym (12); pierwszą część boczną (13) zawierającą wlot obudowy i drugą część boczną (14), zawierającą wylot obudowy; połączenia zaciskowe odpowiednio pomiędzy rzeczoną pierwszą częścią boczną (13) a częściami dolną i górną (10, 11) oraz pomiędzy rzeczoną drugą częścią boczną (14) a częściami dolną i górną (10,11); wkładkę uszczelniającą (15) zaciśniętą pomiędzy rzeczoną częścią dolną (10), rzeczoną częścią górną (11), a rzeczonymi częściami pierwszą i drugą (13, 14); oraz element przesuwny dostosowany do ruchu przesuwnego w rzeczonej obudowie pomiędzy pierwszą pozycją, w której ustala barierę zasuwy pomiędzy rzeczonym wlotem i wylotem, a drugą pozycją, w której bariera zasuwy jest usunięta, przy czym rzeczona wkładka uszczelniająca (15) ma otwór (5) naprzeciwko rzeczonego wlotu i wylotu, a ponadto ma powierzchnię przylegania (9) dostosowaną do szczelnego przylegania z rzeczonym elementem przesuwnym (6) podczas przesuwu elementu przesuwnego pomiędzy rzeczonymi pozycjami, a rzeczone szczelne przyleganie ustala rzeczoną barierę zasuwy, kiedy rzeczony element przesuwny (6) znajduje się w rzeczonej pierwszej pozycji, znamienny tym, że wkładka uszczelniająca (15) zawiera sztywny korpus (31) połączony na stałe ze strefami (32) o mniejszej sztywności, niż sztywny korpus (31), a rzeczone strefy (32) o mniejszej sztywności obejmują rzeczoną powierzchnię przylegania (9) i strefy zaciskowe (18) rzeczonego połączenia kołnierzowego (12) i strefy (19) zaciśnięte pomiędzy rzeczoną pierwszą częścią boczną (13), a częściami dolną i górną (10, 11) oraz pomiędzy rzeczoną drugą częścią boczną (14) a częściami dolną i górną (10, 11).

2. Zawór zasuwowy według zastrz. 1, znamienny tym, że rzeczone połączenie stałe występuje na poziomie molekularnym.

3. Zawór zasuwowy według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że wkładka uszczelniająca (15) zawiera część prowadzącą (17) dla elementu przesuwnego (6), która rozciąga się w rzeczonej części górnej (11).

4. Zawór zasuwowy według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że wkładka uszczelniająca (15) zawiera tworzywo sztuczne.

5. Zawór zasuwowy według zastrz. 4, znamienny tym, że tworzywo sztuczne ma sztywny i miękki składnik materiałowy, przy czym sztywny korpus (31) ukształtowany jest zasadniczo przez sztywny składnik materiałowy, a strefa dodatkowa (32) ukształtowana jest zasadniczo przez miękki składnik materiałowy.

6. Zawór zasuwowy według zastrz. 5, znamienny tym, że sztywny składnik materiałowy wykonano z polioksymetylenu (POM).

7. Zawór zasuwowy według zastrz. 5, znamienny tym, że miękki składnik materiałowy wykonano z kauczuku etylenowo-propylenowego (EPDM).

8. Zawór zasuwowy według zastrz. 1 albo 2, albo 3, albo 4, albo 5, albo 6, albo 7, znamienny tym, że pomiędzy wkładką uszczelniającą (15) a obudową (2) umieszczony jest materiał wypełniający.

9. Zawór zasuwowy według zastrz. 1 albo 2, albo 3, albo 4, albo 5, albo 6, albo 7, albo 8, znamienny tym, że wkładka uszczelniająca (15) posiada otwory (51, 52).

10. Zawór zasuwowy według zastrz. 9, znamienny tym, że otwory (51, 52) rozmieszczone są w części prowadzącej (17).

PL 202 950 B1

11. Zawór zasuwowy według zastrz. 1 albo 2, albo 3, albo 4, albo 5, albo 6, albo 7, albo 8, albo 9, albo 10, znamienny tym, że wkładka uszczelniająca (15) ma co najmniej jedną strefę zaciskową (18, 19) pomiędzy co najmniej dwoma częściami (10, 11, 13, 14) obudowy (2).

12. Zawór zasuwowy według zastrz. 11, znamienny tym, że strefa zaciskowa (18, 19) ma wargę zaciskową (18) pomiędzy częścią górną (11) a dolną (10) obudowy (2).

13. Zawór zasuwowy według zastrz. 11 albo 12, znamienny tym, że strefa zaciskowa (18, 19) ma kołnierz zaciskowy (19) pomiędzy częścią górną (11), dolną (10) a częścią wlotową (13) lub częścią górną (11), dolną (10) a częścią wylotową (14) obudowy (2).

14. Zawór zasuwowy według zastrz. 13, znamienny tym, że kołnierz zaciskowy (19) wsunięto w rowek (53) o kształcie litery V, w którym kołnierz mocujący (22) o kształcie litery V zaczepiono promieniowo w stosunku do części wlotowej lub wylotowej (13, 14).

15. Zawór zasuwowy według zastrz. 14, znamienny tym, że w strefie dna rowka (53) kołnierz zaciskowy (19) ma zgrubienie (55).

16. Zawór zasuwowy według zastrz. 13 albo 14, albo 15, znamienny tym, że kołnierz zaciskowy (19) posiada wcięcia (56) na zewnętrznej krawędzi.

17. Zawór zasuwowy według zastrz. 16, znamienny tym, że wcięcia (56) rozszerzają się w dół, w kierunku dna rowka.

18. Zawór zasuwowy według zastrz. 1 albo 2, albo 3, albo 4, albo 5, albo 6, albo 7, albo 8, albo 9, albo 10, albo 11, albo 12, albo 13, albo 14, albo 15, albo 16, albo 17, znamienny tym, że wkładka uszczelniająca (15) ma część prowadzącą (17) dla elementu przesuwnego (6).

19. Zawór zasuwowy według zastrz. 18, znamienny tym, że część prowadząca (17) odchodzi od pozostałej części wkładki uszczelniającej (15) do strefy sterowania (8) w górnej części (11) obudowy (2), w której element przesuwny (6) znajduje się w stanie otwartym zaworu.

20. Zawór zasuwowy według zastrz. 18 albo 19, znamienny tym, że część prowadząca (17) ma urządzenie prowadzące (24), które współpracuje z co najmniej jedną współpracującą częścią prowadzącą (25) elementu przesuwnego (6).

21. Zawór zasuwowy według zastrz. 20, znamienny tym, że urządzenie prowadzące (24) utworzone jest przez sztywny korpus (31).

22. Zawór zasuwowy według zastrz. 18 albo 19, albo 20, albo 21, znamienny tym, że zewnętrzna strona części prowadzącej (17) ma żebra (29), ukształtowane przez sztywny korpus (31).

23. Wkładka (15) do zamocowania w obudowie (2) zaworu zasuwowego mającej wlot i wylot, pomiędzy którymi znajduje się strefa przepływu (5), przy czym rzeczona wkładka zaworowa (15) zawiera część cylindryczną (16) umieszczoną w strefie przepływu (5) i dostosowaną do przyjęcia elementu przesuwnego (6), znamienna tym, że część cylindryczna (16) zawiera sztywny korpus (31), którego przynajmniej część (9) jest dostosowana do połączenia uszczelniającego z częścią rzeczonego elementu przesuwnego (6), i który połączony jest na stałe, z materiałem (32) o sztywności mniejszej niż sztywność sztywnego korpusu (31).

24. Wkładka według zastrz. 23, znamienna tym, że rzeczone połączenie stałe występuje na poziomie molekularnym.

25. Wkładka według zastrz. 23 albo 24, znamienna tym, że zawiera tworzywo sztuczne.

26. Wkładka według zastrz. 25, znamienna tym, że tworzywo sztuczne ma sztywny i miękki składnik materiałowy, przy czym sztywny korpus (31) ukształtowany jest zasadniczo przez sztywny składnik materiałowy, a strefa dodatkowa (32) ukształtowana jest zasadniczo przez miękki składnik materiałowy.

27. Wkładka według zastrz. 26, znamienna tym, że sztywny składnik materiałowy wykonano z polioksymetylenu (POM).

28. Wkładka według zastrz. 26, znamienna tym, że miękki składnik materiałowy wykonano z kauczuku etylenowo-propylenowego (EPDM).

29. Wkładka według zastrz. 23 albo 24, albo 25, albo 26, albo 27, albo 28, znamienna tym, że pomiędzy wkładką uszczelniającą (15) a obudową (2) umieszczony jest materiał wypełniający.

30. Wkładka według zastrz. 23 albo 24, albo 25, albo 26, albo 27, albo 28, albo 29, znamienna tym, że posiada otwory (51, 52).

31. Wkładka według zastrz. 30, znamienna tym, że otwory (51, 52) rozmieszczone są w części prowadzącej (17).

PL 202 950 B1

32. Wkładka według zastrz. 23 albo 24, albo 25, albo 26, albo 27, albo 28, albo 29, albo 30, albo 31, znamienna tym, że ma co najmniej jedną strefę zaciskową (18, 19) pomiędzy co najmniej dwoma częściami (10, 11, 13, 14) obudowy (2).

33. Wkładka według zastrz. 32, znamienna tym, że strefa zaciskowa (18, 19) ma wargę zaciskową (8) pomiędzy częścią górną (11) a dolną (10) obudowy (2).

34. Wkładka według zastrz. 32 albo 33, znamienna tym, że strefa zaciskowa (18, 19) ma kołnierz zaciskowy (19) pomiędzy częścią górną, dolną a częścią wlotową lub częścią górną, dolną a wylotową obudowy (2).

35. Wkładka według zastrz. 34, znamienna tym, że kołnierz zaciskowy (19) wsunięto w rowek (53) o kształcie litery V, w którym kołnierz mocujący (22) o kształcie litery V zaczepiono promieniowo w stosunku do części wlotowej lub wylotowej.

36. Wkładka według zastrz. 35, znamienna tym, że w strefie dna rowka (53) kołnierz zaciskowy (19) ma zgrubienie (55).

37. Wkładka według zastrz. 34 albo 35, albo 36, znamienna tym, że kołnierz zaciskowy (19) posiada wcięcia (56) na zewnętrznej krawędzi.

38. Wkładka według zastrz. 37, znamienna tym, że wcięcia (56) rozszerzają się w dół, w kierunku dna rowka.

39. Wkładka według zastrz. 23 albo 24, albo 25, albo 26, albo 27, albo 28, albo 29, albo 30, albo 31, albo 32, albo 33, albo 34, albo 35, albo 36, albo 37, albo 38, znamienna tym, że ma część prowadzącą (17) dla elementu przesuwnego (6).

40. Wkładka według zastrz. 39, znamienna tym, że część prowadząca (17) odchodzi od pozostałej części wkładki uszczelniającej (15) do strefy sterowania (8) w górnej części (11) obudowy (2), w której element przesuwny (6) znajduje się w stanie otwartym zaworu.

41. Wkładka według zastrz. 39 albo 40, znamienna tym, że część prowadząca (17) ma urządzenie prowadzące (24), które współpracuje z co najmniej jedną współpracującą częścią prowadzącą (25) elementu przesuwnego (6).

42. Wkładka według zastrz. 41, znamienna tym, że urządzenie prowadzące (24) utworzone jest przez sztywny korpus (31).

43. Wkładka według zastrz. 39 albo 40, albo 41, albo 42, znamienna tym, że zewnętrzna strona części prowadzącej (17) ma żebra (29), ukształtowane przez sztywny korpus (31).