Wynalazek dotyczy paleniska do spa¬ lania wegla, zawierajacego duzo skladni¬ ków lotnych, oraz wegla, zawierajacego malo tych skladników, w piecach do cen¬ tralnego ogrzewania, wykonanych z zelaza lanego, które dotychczas mogly byc opala¬ ne tylko koksem.Obecnie dazy sie w przemysle budowy urzadzen do centralnego ogrzewania do zmniejszenia kosztów utrzymania takiego urzadzenia przez umozliwienie stosowania tanszych paliw zamiast koksu. W samej wartosci opalowej miedzy koksem i we¬ glem, zawierajacym duzo skladników lot¬ nych, jest róznica, wynoszaca od 35—50% na korzysc wegla. W wielu panstwach nie¬ ma wogóle wegla koksujacego sie, a wiec i koksu, i trzeba go sprowadzac dopiero z zagranicy, przyczem zwykly wegiel ka¬ mienny i brunatny otrzymuje sie w tym sa¬ mym kraju po nizszej cenie. W celu spa¬ lania wegla kamiennego lub brunatnego w piecach z zelaza lanego do ogrzewania cen¬ tralnego musza byc spelnione pewne wa¬ runki, które winny byc dostosowane do wlasnosci odnosnego gatunku wegla. Przy uzyciu wegla nie mozna tak, jak przy uzy¬ ciu koksu, nakladac na ruszt warstwe pa¬ liwa o grubosci 50—70 cm. Wegiel gazo¬ walby za silnie, nie otrzymujac potrzebne¬ go powietrza spalania; nie wystarczylby równiez ciag, wynoszacy 5—6 mm slupawody. Oprócz tego, plomien z wegla wy¬ maga osobnej przestrzeni do spalenia znaj¬ dujacych sie w nim weglowodorów, Zanim zostanie w pieca rozdzielony na poszcze¬ gólne strumienie, w przeciwnym bowiem razie nastepuje znaczne tworzenie sie sa¬ dzy.Wynalazek polega na tern, ze nad zwy¬ klym poziomym rusztem do spalania ko¬ ksu-* znajdjp.je sie ,ruszt wierzcholkowy, chlodzony woda, który jest zasilany rów¬ nomiernie cienka warstwa paliwa, uzupel¬ niajaca sie samoczynnie. Zasilanie tego ru¬ sztu wierzcholkowego moze sie odbywac w rózny sposób. Zalezy to od tego, jaki ga¬ tunek wegla jest spalany na ruszcie. Od¬ róznia sie przytem glównie dwa rózne ga¬ tunki wegla, mianowicie wegiel spiekaja¬ cy sie i wegiel niespiekajacy sie. Pojecie wegla spiekajacego sie oznacza taki we¬ giel, który przy spalaniu pecznieje, skleja sie i koksuje sie. Niespiekajace sie Wegle sa to takie wegle, które mimo zarzenia sie leza luzno na ruszcie, podobnie do rozza¬ rzonego piasku, i nie skupiaja sie. Wegle niespiekajace sie daja sie stosunkowo la¬ two doprowadzac na ruszt wierzcholkowy bez pomocy osobnych przyrzadów, mecha¬ nicznie uruchomianych, poniewaz wegle te sie nie sklejaja.Doprowadzanie odbywa sie przez rure, która doprowadza wegiel wdól wzdluz ru¬ sztu. Zasilanie weglem spiekajacym s1'e sprawia natomiast pewne trudnosci, ponie¬ waz nie mozna go doprowadzac na ruszt zapomoca rury zasypczej, przykleja sie on bowiem przy ogrzaniu do dolnego brzegu tej rury i nie zsuwa sie samoczynnie na ruszt. Wegiel spiekajacy sie musi byc wskutek tego dosypywany w malych ilo¬ sciach zapomoca odpowiedniego zasilacza przez rure opadowa, nie siegajaca jednak zgóry az do calkowicie palacego sie plo¬ mienia. Oprócz tego samoczynnego zasila¬ nia zgóry konieczne jest takze samoczynne regulowanie doplywu powietrza odpowied¬ nio do ilosci pary, wytwarzanej zapomoca kotla. W tym celu zostaje umieszczona na kotle przepona, oddzialywajaca szybko na zmiane cisnienia pary, która reguluje w znany sposób zapomoca przepustnicy kla¬ powej doplyw pierwotnego powietrza spa¬ lania, przyczem przepona jest polaczona jednoczesnie takze z przepustnica do po¬ wietrza wtórnego. Skoro para osiagnie naj¬ wyzsze cisnienie, zamyka przepona prze- pustnice klapowa powietrza swiezego, do¬ prowadzanie wegla i doplyw powietrza wtórnego. Skoro cisnienie sie zmniejszy, o- twieraja sie wszystkie trzy przyrzady, mia¬ nowicie do doplywu powietrza swiezego, doprowadzania wegla i doplywu powietrza wtórnego. Wskutek szybkiego samoczyn¬ nego regulowania sie urzadzenia palenisko¬ wego, zapewniajacego nienagromadzanie sie wegla na ruszcie i niedymienie, mozna piec ogrzewac zapomoca wegla, zawieraja¬ cego nawet duzo skladników lotnych, nasy- pywanego cienka warstwa na ruszt i pa¬ lacego sie jasnym plomieniem bez sadzy przy stosunkowo slabym ciagu. Wynala¬ zek mu duze znaczenie dla krajów, niepo- siadajacych wlasnego koksu, poniewaz u- mozliwia opalanie pieców do centralnego ogrzewania weglem, który w tych krajach mozna nabywac taniej.Rysunek przedstawia przyklady wyko¬ nania przedmiotu wynalazku. Fig. 1 i 2 przedstawiaja urzadzenie, sluzace do spa¬ lania wegla spiekajacego sie, mianowicie fig. 1 przedstawia urzadzenie to w piono¬ wym przekroju poprzecznym, a fig. 2 — w pionowym przderoju podluznym; fig. 3, 4 i 5 przedstawiaja urzadzenie do spalania wegla niespiekajacego sie, mianowicie fig. 3 i 5 przedstawiaja urzadzenie to w piono¬ wych przekrojach podluznych, a fig. 4 — w pionowym przekroju poprzecznym; fig. 6 przedstawia przyklad wykonania zasi¬ lacza w pionowym przekroju poprzecznym, a fig. 7 — przyrzad uruchamiajacy i przy¬ rzad regulujacy w wiekszej podzialce. — 2 ~Zwykly ruszt a, stosOw&ny przy opala¬ niu koksem, pozostaje w piecu, a nad nim znajduje sie wierzcholkowy ruszt 6, za¬ opatrzony w chlodnice wodna. Ten ruszt 6 jest przy uzyciu wegla niespiekajacego sie zasilany przez nastawna pod wzgledem dlugosci rure c w ksztalcie szybu. Wegiel wsypuje sie do leju t/, z którego spada wdól do rury c, wypelnionej calkowicie tym weglem, wskutek czego wegiel, opada¬ jacy rura c, pokrywa ruszt b tak gruba war¬ stwa, jak to pozwala nastawienie rury c.Rura c jest zaopatrzona od zewnatrz w plaszcz powietrzny e i oslone szamotowa w celu utrzymywania w niej wegla w sta¬ nie nieogrzanym. Ten plaszcz powietrzny sluzy jednoczesnie do doprowadzania po¬ wietrza wtórnego. Powietrze wtórne wy¬ plywa otworami f wprost do palacego sie plomienia. Przepustnice regulujace g sa polaczone z przepona h. Skoro zostanie o- siagniete zadane cisnienie pary lub tempe¬ ratura cieplej wody, przepona h zamyka przepustnice g, doprowadzajace powietrze wtórne oraz przepustnice i do doplywu po¬ wietrza swiezego (fig. 3). Sruby k sluza do nastawiania wielkosci wpustu rury c w glab paleniska, gdyz w ten sposób reguluje sie grubosc warstwy paliwa na ruszcie b. Przy spalaniu koksu zostaje przestrzen m mniej wiecej calkowicie wypelniona, natomiast przy spalaniu wegla przestrzen ta zostaje wypelniona tylko ponizej jej polowy za- pomoca rury c, wskutek czego powstaje w szybie m duza przestrzen wolna, sprzyja¬ jaca wytwarzaniu sie plomienia.Inaczej jest przy spalaniu wegla spie¬ kajacego sie. Nie mozna tu stosowac rury c, która zawsze jest wypelniona weglem, poniewaz wegiel spiekalby sie na duze bryly przy wylocie tej rury. Trzebaby by¬ lo w tym przypadku stale wegiel rozdrab¬ niac zapomoca np. recznego pogrzebacza, aby wegiel opadal w rurze c; takie zasila¬ nie pieca jest oczywiscie niemozliwe.Wobec tego stosuje sie przy uzyciu we¬ gli spiekajacego sie zasilacz, który dopro¬ wadza wegiel w malych ilosciach rura opa¬ dowa n wdól na grzbiet rusztu wierzchol¬ kowego 6. Jako zasilacz moze byc uzyty mechaniczny suwak lukowy o (fig. 4, 5 i 7) lub walek, zaopatrzony w listwy p (fig. 6).Mechaniczny suwak lukowy jest zaopa¬ trzony w klin q (fig. 4 i 7), wykonywajacy ruchy postepowo-zwrotne po Hnji lukowej, który jest poruszany zapomoca korby s, polaczonej na stale z kólkiem zapadkowem r (fig. 7). Klin q przesuwa sie po dnie ko¬ sza pod weglem, a przy przesuwie w kie¬ runku odkorbowym mala pionowa po¬ wierzchnia boczna klina q przesuwa wegiel wdól na rtiszt. Przy uzyciu walka zasilaja¬ cego p (fig. 6) naped zapomoca kólka za¬ padkowego jest prawie taki sam, jak przy suwaku lukowym. Kólko zapadkowe /jest w obydwóch odmianach urzadzenia pola¬ czone z przyrzadem do wylaczania zapad¬ ki, co bedzie blizej wyjasnione ponizej.Drazek v, który jest przesuwany wgóre i wdól zapomoca wahliwej dzwigni, umoco¬ wanej do sufitu piwnicy, pociaga dzwignie zapadkowa w wgóre i wdól. Wskutek tego zapadka x zaczepia o kolo zapadkowe i i obraca je przy przesuwie wgóre. Gdy za¬ padka nie ma obracac kola / o liczbe ze¬ bów, odpowiadajaca jej skokowi, wsuwa sie miedzy kolo zapadkowe t i zapadke x lukowo zakrzywiona plytke y, dzieki cze¬ mu zapadka moze byc wylaczona lub wla¬ czona, zaleznie od tego, czy plytka y za¬ slania przestrzen skoku zapadki x calko* wicie wzglednie czesciowo; czy tez wcale jej nie zaslania. Dokladne polozenie plyt¬ ki y, która jest osadzona luzno na walku z kólka zapadkowego, nastawia przepona h zapomoca lancucha,, laczacego dzwignie przepony z plytka y. Gdy kociol nie znaj¬ duje sie pod cisnieniem roboczem pary, plytka y jest opuszczona wdól od zapadki x, wskutek czego zapadka dziala bez ogra¬ niczenia. Gdy cisnienie w kotle wzrasta, plytka y, podnoszona zapomoca przeporiy — 3 —fi, zachodzi pod zapadke x, wskutek czego zapadka x wykonywa czesciowo ruchy ja¬ lowe. Gdy zostanie osiagniete pelne cisnie¬ nie pary, plytka y zachodzi tak daleko pod zapadke x, ze zapadka przesuwa sie po niej, nie zaczepiajac o zeby kólka zapad¬ kowego. Skoro cisnienie w kotle nieco zma¬ leje, plytka y opada, kólko zapadkowe jest ponownie uruchomiane, a ruszt odpo¬ wiednio zasilany.Jednoczesnie z samoczynnem wlacza¬ niem i wylaczaniem doprowadzania wegla, zostaje takie zapomoca tej samej przepo¬ ny h oraz lancucha 3 otwarta wzglednie za¬ mknieta przepustnica 2 do regulowania po¬ wietrza wtórnego. Na fig. 3 wyjasnione jest dzialanie przepony przy otwieraniu i zamykaniu przepustnicy i do doprowadza¬ nia powietrza swiezego, t j. pierwotnego powietrza spalania. Zapomoca tej samej przepony jest takze regulowana jednocze¬ snie ilosc doprowadzanego paliwa i ilosc powietrza wtórnego.Zasilanie rusztu b odbywa sie wiec zu¬ pelnie samoczynnie. Gdy zostanie osia¬ gniete najwyzsze cisnienie, zamykaja sie przepustnice, doprowadzajace powietrze pierwotne i wtórne, plomien zas na ruszcie zostaje przytlumiony przez zmniejszenie doplywu powietrza, przyczem ustaje rów¬ noczesnie doprowadzanie paliwa. Poniewaz wegiel lezy na ruszcie cienka warstwa i spala sie jasnym plomieniem, mozna bez o- bawy przerwac przejsciowo doplyw powie¬ trza, przyczem nie wytwarza sie prawie wcale dymu. Gdy zasilanie zapomoca we¬ gla zostanie wstrzymane przez odzialywa- nie przepony, spada natychmiast cisnienie pary, a po jednej lub dwóch minutach za¬ silanie rozpoczyna sie ponownie i trwa tak dlugo, az cisnienie pary wzrosnie, poczem opisany przebieg sie powtarza.Dzieki temu samoczynnie nastawiajace¬ mu sie zasilaniu mozna na ruszcie wierz¬ cholkowym spalac wegiel, zawierajacy du¬ zo skladników lotnych, prawie zupelnie bez dymu, przyczem maly silnik elektryczny moze uruchomiac zasilacze kilku pieców jednoczesnie zapomoca ukladu dzwigni, poruszanych jednym drazkiem v.Na fig. 5 znajduja sie jeden obok dru¬ giego dwa zasilacze o, które rozdzielaja wegiel na calej szerokosci rusztu.Fig. 3 uwidocznia taka uproszczona konstrukcje, w której zastosowany jest tylko jeden zasilacz, a wegiel jest rozdzie¬ lany zapomoca nastawnych plyt 4 w rurze n na cala szerokosc rusztu. PL