KI. 8 b, 13/02- Wynalazek niniejszy dotyczy maszyny, sluzacej do odklejania, wygladzania, u- trwalania, jak równiez do nadawania pew¬ nego polysku barwionym tkaninom welnia¬ nym oraz do wykonywania innych czynno¬ sci apreturowych. Maszyna posiada pare walców wygniatajacych, które sa prawie do polowy zanurzone w korycie z goraca woda i zaopatrzone w pednie, obracaja¬ ca je w prawo lub w lewo, w celu nawijania lub odwijania tkaniny. Górny walec, zao¬ patrzony w dzwignie z ciezarkami jest o- sadzony obrotowo w ten sposób, iz spoczy¬ wa ruchomo ponad dolnemi walcami, które wskutek nacisku (tarcia) wprawiaja go w obrót. Znane maszyny tego rodzaju po wiekszej czesci sa zaopatrzone w zbiornik na zimna wode, sluzacy -do szybkiego chlo¬ dzenia traktowanej tkaniny. Sa one równiez zaopatrzone w ruchomo osadzony walec od¬ biorczy, spoczywajacy luzno na górnym walcu, który wskutek nacisku (tarcia) wpra¬ wia tetaze walec odbiorczy w ruch obroto¬ wy. Na walec odbiorczy nawija sie tkanina, odwijana równoczesnie z dolnego walca i nastepnie poddawana dalszej obróbce.Poniewaz w znanych maszynach do wy¬ warzania tkanine, nawinieta podczas wy¬ warzania na dolny walec, trzeba bylo od¬ wijac z tego walca, zanim sie wlozylo nowy kawalek 'tkaniny, a wywarzanie i nawijanie jej na dolny walec, jak równiez nastepuja¬ ce powtórne odwijanie z dolnego walca wy¬ magalo stale wiele czasu na obserwowanie, przeto maszyny te nie odznaczaly sie zbyt 'wielka wydajnoscia.Powyzsze wady usuwa niniejszy wyna¬ lazek, który polega zasadniczo na tern, ze maszyna ta posiada dwa dolne walce, osa-* dzone obok siebie z malym rozstepem iwprawiane w obrót w tym samym kierunku zaponiioca pedni, mogacej obracac je w pra¬ wd lub w lewo. Górny walec jest osadzony ruchomo na stojaku maszyny tak, iz przy¬ lega do obu dolnych Walców; jest on uru¬ chomiany zapomoca napedzanego dolnego walca, sam zas uruchomia drugi dolny wa¬ lec. Oprócz tego po obu bokach stojaka maszynowego jest przewidziane po jednem urzadzeniu rozposcierajacem, jak równiez para lozysk, znajdujacych sie obok górne¬ go walca i sluzacych do dowolnego osadze¬ nia w nich walca odbiorczego.Wskutek takiego ukladu tkanine, nawi¬ nieta uprzednio, na jeden z dolnych wil¬ ców, mozna odwijac i przewijac na prze¬ ciwlegly walec odbiorczy. Równoczesnie na drugi dolny walec, znajdujacy sie na przeciwleglej stronie maszyny, mozna na¬ wijac nowy kawalek tkaniny. Podczas ru¬ chu raz jedna, raz druga strona maszyny sluzy naprzemian jako wejscie dla obrabia¬ nych tkanin.Robotnik moze wiec z latwoscia obser¬ wowac \z jednego miejsca zarówno tkanine, nabiegajaca na jeden z dolnych walców, ja- kotez i obrabiana, odwijajaca sie z drugiego dolnego walca i nabiegajaca na przeciwle¬ gly walec odbiorczy. Zapomoca tej maszy¬ ny w tym samym czasie mozna obrabiac dwa razy wiecej towaru, niz na maszynach znanych dotychczas.Na rysnnku przedstawiono przyklad wykonania wynalazku. Fig. 1 przedstawia maszyne w widoku zprzodu, czesciowo w przekroju wzdluz linii A — B na fig. 2, a lig. 2 przedstawia widok zboku maszyny, równiez czesciowo W przekroju.Na ramie maszyny, skladajacej sie z dwóch stojaków a, 6, polaczonych ze so¬ ba zajpomoca pretów c, d, e, f, spoczywa drewniany zbiornik g na goraca wode. Na tei ramie w równiej wysokosci sa obrotowo osadzone oba dolne walce wygniataiace h i i, które (sa zanurzone czesciowo w wodzie, przyczem miedzy walcami pozostaje pew¬ na wolna przestrzen. Oba walce h i i sa zao¬ patrzone w urzadzenie napedowe do ruchu w prawo i w lewo i sa obracane w jednym albo V drugim kierunku. Ponad obu dolne- mi walcami h, i, osadzony jest obrotowo górny walec k, spoczywajacy na obu dol¬ nych walcach h, i, zabierany zapomoca na¬ pedzanego dolnego walca h. Walec k obra¬ ca sie W przeciwnym kierunku, zabierajac 'dolny walec i, który sie teraz obraca w tym isamym kierunku co dolny walec h. Górny walec h jest obrotowo osiadzony w lo¬ zyskach /, Z1, przesuwnie umieszczonych w dwóch odpowiednich ramionach kuliso¬ wych m, m1. Ramiona kulisowe dolnemi koncami sa wahliwie osadzone na dwóch odpowiednich trzpieniach n, n1, przymoco¬ wanych na stale do stojaków a, 6 maszyny.Kazde z lozysk /, l1 zapomoca przegubu o wzglednie o1 jest polaczone z jednoramien- na dzwignia ciezarkowa p wzglednie p1, o- sadzona na stojakach a, 6 maszyny. Po kazdej stronie ramy maszyny przed kaz¬ dym z dolnych walców h, i znajduje sie po jednem urzadzeniu rozposciera jacem, któ¬ re sklada sie z dwóch ramion r, wzglednie r1, osadzonych wahliwie na ramie maszyny i ustalanych na niej w poziomem polozeniu zapomoca trzpienia wtyczkowego q, oraz z trzech stalych pretów s, s1, s2, umieszczo¬ nych miedzy temi ramionami w odpowied¬ nim od siebie odstepie. Zewnetrzne prety s sa wykonane w postaci walców i posia¬ daja srubowe wciecia, skierowane w od¬ wrotnych kierunkach od srodka. Po obu stronach górnego walca k na stojakach a, b ramy maszyny sa zamocowane po dwa ra¬ miona lozyskowe /, wzglednie t1, wystaja¬ ce nazewnatrz ukosnie do góry i zaopatrzo¬ ne w otwarte szczeliny lozyskowe do chwi¬ lowego osadzenia w nich walca odbiorcze¬ go u.Ponizej urzadzen rozposcierajacych r, s, s1, s2, wzglednie r1, s1, s2 jest przewi¬ dziane po jednem urzadzeniu, naprezaja- cem tkanine. Kazde z nich sklada sie ztrzech pretów naprezajacych ii1, u2, u3, u- lozonych w pewnym odstepie od siebie, z których oba zewnetrzne prety u1 i u3 sa na stale polaczone z koncami dwuramiennych dzwigni u4, osadzonych obrotowo na srod¬ kowych pretach w2, które sa przymocowa¬ ne na stale do ramy maszyny. Na jednym koncu srodkowych pretów jest osadzony zacisk w6, ustalajacy dwuramienne dzwi¬ gnie w4 w ich chwilowem polozeniu. Po obu stronach maszyny w zbiorniku g na goraca wode, znajduje sie poza tern pozio¬ my walek X1, wzglednie x2, przymocowany do dwóch ramion x3, wzglednie x4, two¬ rzacych jedna calosc z ramionami r, wzglednie r1, urzadzenia rozposcierajace¬ go. Napedzanie maszyny odbywa sie w nastepujacy sposób.Na czolowej stronie dolnego walca h, wzglednie na jego osi jest osadzone na sta¬ le wieksze kolo zebate y, zazebiajace sie z dwoma mniejszemi kolami zebatemi y1, y2, ulozonemi jedno pod drugiem tak, ze nie zazebiaja sie one ze soba. Górne kolo zebate y1 jest na stale umieszczone na wa¬ le y3, który fest osadzony obrotowo na ra¬ mie maszyny, podczas gdy dolne kolo ze¬ bate y2 siedzi luzno na wale y4, równiez osadzonym obrotowo na ramie maszyny.Kolo y2 po zewnetrznej stronie jest wyko¬ nane w postaci polówki sprzegla klowego.Na wale y3 w pewnej odleglosci od kola zebatego y1 znajduje sie stale kolo zebate y? zazebiajace sie z kolem zebatem y6 tej samej wielkosci, osadzonem luzno na wale y4, które na wewnetrznej stronie równiez jest wykonane w ksztalcie polówki sprze¬ gla klowego. Miedzy kolami zebatemi y2, y6* na wale y4 jest osadzona przesuwnie, lecz nie obrotowo nasuwka ze sprzeglem klowem z, posiadajaca na czolowych stro¬ nach kly, wchodzace we wreby odpowied¬ nio wykonanych polówek sprzegiel klo¬ wych na kolach zebatych y2, y6. Nasuwke sprzeglowa z mozna polaczyc dowolnie z kolem zebatem y2 lub z kolem zebatem y6 zapomoca osadzonej na ramie maszyny rozwidlonej dzwigni z1, która dwoma trzpieniami zachodzi do zewnetrznego pierscieniowego zlobka nasuwki z i jest po obydwóch stronach zaopatrzona w drazki z2, wskutek czego jedno albo drugie z kól zebatych zostaje czasowo polaczone sztyw¬ no z walem y4. Na wale y4 jest zaklino¬ wana tarcza pasowa z3, przedstawiona na fig. 1 zapomoca linij przerywanych, która sluzy do napedzania maszyny za posred¬ nictwem pasa. Jesli nasuwka z jest sprze¬ zona z kolem zebatem y6 i wal obraca sie w kierunku strzalki (fig. 1), to oba kola zebate y5, y1 obracaja sie w przeciwnych kierunkach. Wskutek tego wprawiaja one w ruch obrotowy w kierunku strzalki (fig. 2) zarówno kolo zebate y, osadzone na osi dolnego walca h, jakotez walec h. Wskutek tego górny walec k, spoczywajacy na dol¬ nych walcach h, i, zostaje równiez zabiera¬ ny i obraca sie w kierunku przeciwnym. Za posrednictwem górnego walca k, dolny wa¬ lec i zostaje wprawiony w ruch obrotowy w tym samym kierunku, jak dolny walec h.Przez sprzegniecie nasuwki z z kolem ze¬ batem y2, przy tym samym kierunku obro¬ tu walu y4, wszystkie trzy walce h, i, k ob¬ racaja sie odwrotnie do kierunku strzalek, przedstawionych na rysunku. Walec od¬ biorczy u, opierajacy sie na górnym walcu k i zabierany zapomoca tego walca, obraca sie zawsze w odwrotnym kierunku, anizeli walec k.Podczas ruchu tych trzech walców w kierunku, podanym na rysunku, wprowa¬ dza sie tkanine E, podlozona pod lewa stro¬ ne maszyny (fig. 2) przez urzadzenie roz¬ prezajace u1, u2, u3, u4 i urzadzenie rozpo¬ scierajace r1, s, s1, s2, a potem od dolu dookola walka X1 miedzy dolny walec Ti i górny walec k tak, ze tkanina nawija sie na walec h. Podczas nawijania drugi kawa¬ lek tkaniny F, nawiniety uprzednio na od¬ wrotnie obracany dolny walec i, ódwija sie równoczesnie z górnego walca k i nawija — 3 —fca dolny walec u, osadzony w tym celu nad dolnym walcem h. Podczas przebiegania tkaniny F miedzy walcami i, k ciecz kapieli zostaje równoczesnie wycisnieta zapomoca górnego walca k. Robotnik, obslugujacy maszyne, moze dobrze obserwowac zarów¬ no tkanine E, nabiegajaca na dolny walec h, jakotez tkanine F, odwijajaca sie z dol¬ nego walca i i nabiegajaca na walec od¬ biorczy sr. Jesli tkanina odwinela sie zu¬ pelnie z dolnego walca i i nawinela sie na dolny walec odbiorczy w, a podczas tego tkanina E nabiegla zupelnie na dolny wa¬ lec h, wówczas wklada robotnik drugi wa¬ lec odbiorczy u do lozysk, znajdujacych sie nad dolnym walcem z, przelacza naped maszyny i wprowadza wolny koniec tkani¬ ny E od dolu miedzy dolny walec i i gór¬ ny walec k, wokolo walca k i na nowo wlozony walec odbiorczy. Nastepnie wpro- wiadza on od dolu dookola drazka x2 z dru¬ giej strony maszyny inny kawalek tkaniny G poprzez urzadzenie naprezajace u1, u2, u3, u4, urzadzenie rozposcierajace r, s, s1, s?, miedzy walce i, k, wskutek czego tka¬ nina G zostaje nawinieta na dolny walec i.Na rysunku przedstawiono maszyne w tym stanie, w którym przy czesciowo na¬ winietej na dolny walec h we wskazanym kierunku tkaninie, oraz przy czesciowo z dolnego walca i odwijanej i na walec od¬ biorczy u (znajdujacy sie ponad walcem h) nawijanej tkaninie naped maszyny zostaje wylaczony wskutek ustawienia nasuwki z w polozenie srodkowe.W celu ulatwienia wprowadzenia ma¬ jacej sie obrabiac tkaniny do maszyny po wyciagnieciu trzpieni wtyczkowych q z ra¬ my maszyny, nastawia sie ramiona r, rl oraz przytrzymywane przez nie prety u- rradzenia rozposcierajacego z poziomego polozenia roboczego Ukosnie ku dolowi, wskutek czego równoczesnie walki jc1, jc2, osadzone w zbiorniku g, odchylaja sie ku górze. Majaca byc obrabiana tkanina mo¬ ze byc przeprowadzona wtenczas bez tru¬ du przez urzadzenia naprezajace i rozpo¬ scierajace. Po uskutecznieniu wprowadze¬ nia towaru do tych ostatnich urzadzen spro¬ wadza sie urzadzenia rozposcierajace oraz walki X1, X2 do ich pierwotnego polozenia poziomego i ustala sie je w tern polozeniu przez wprowadzenie trzpieni wtyczkowych q do odpowiednich otworów maszyny.Wprowadzone kawalki materji sa wówczas naprezone, a ich naprezenie mozna w pew¬ nych granicach regulowac i to zapomoca odpowiedniego nastawienia urzadzen na¬ prezanych o1, u2, u3, w4. PL