Najdluzszy czas trwania patentu do 14 kwietnia 1949 r.Przyrzad, stanowiacy przedmiot ni¬ niejszego wynalazku, sluzy do kontroli szybkosci maszyn; wyróznia sie zposród dotychczas znanych tego rodzaju przyrza¬ dów swa konstrukcja, pozwalajaca na o- trzymywanie wykresów szybkosci znacz¬ nej stosunkowo liczby kontrolowanych ma¬ szyn lulb przyrzadów, i posiada nieznaczne rozmiary, przyczem uwzglednione sa w nim ulepszenia, ulatwiajace wyjmowanie i za¬ kladanie papieru do wykresów oraz za¬ pewniajace lekkosc i pewnosc ruchu. Poza tern wprowadzone sa don liczne ulepszenia konstrukcyjne, ulatwiajace wykonywanie przyrzadu i gwarantujace zupelna pewnosc jego dzialania, Rysunek przedstawia na fig. 1 podluz¬ ny przekrój przyrzadu, na fig. II — pozio¬ my jego przekrój, na fig. III — poprzeczny przekrój; na fig. IV i V przedstawione sa czesci przyrzadu w widoku zgóry i w per¬ spektywie.Przyrzad sklada sie z, bebna wykreso- wego 1, mechanizmu, nadajacego mu ruch, i szeregu elektromagnesów, wprowadzaja¬ cych w dzialanie narzedzia piszace. Wyzej wymienione czesci zasadnicze przyrzadu mieszcza sie we wspólnej sikrzynce 2. Be¬ ben 1 spoczywa swemi czopami w lozy¬ skach 3 i 4, z których pierwsze posiada na¬ ciety gwint odpowiednio do równiez na¬ gwintowanego czopa bebna 1; drugie lozy-sko 4 je&t gladkie i w niem spoczywa drugi gladki czop bebna }. Zamiast nagwintowa¬ nego czopa bebna 1 inna czesc osi bebna moze posiadac gwint, któryby wspóldzialal ze stalym równiez nagwintowanym lub wkrecanym w gwint narzadem. Beben 1 posiada podluzny waski wykrój 5, sluzacy do zakladania wen papieru wykresowego, który przytwierdza sie zapomoca dwóch rozcietych obreczy sprezynujacych 6, na¬ kladanych na papier. Umocowywanie pa¬ pieru na bebnie uskuteczniane równiez byc moze kazdym innym ze znanych sposobów.Urzadzeniem, porusza jacem beben 1, moze byc mechanizm zegarowy 7, jak to jest przedstawione na rysunku, lub tez urza¬ dzenie elektromagnetyczne, wprowadzane w dzialanie mechanizmem zagarowym, u- mieszczonym w innem miejscu. Polaczenie bebna 1 z przyrzadem, wprowadzajacym go w ruch, jest rozlaczalne zarówno w wy¬ padku zastosowania mechanizmu zegaro¬ wego 7, jak równiez przy wprawianiu go w ruch zapomoca urzadzenia elektromagne¬ tycznego. Polaczenie to jest utworzone z trzpienia 8 czworokatnego lub innego ksztaltu, wsuwanego w odpowiedni tegoz ksztaltu otwór w czopie bebna 1. Trzpien 8 moze przechodzic nawylot przez os mecha¬ nizmu zegarowego z prawej strony i moze posiadac zacisk, zapobiegajacy wysunieciu sie go z osi bebna 1, luk tez trzpien 8 po¬ siada wystep 9, slizgajacy sie w podluznem wycieciu tulei 10, osadzonej na osi mecha¬ nizmu zegarowego. W tym ostatnim przy¬ padku przy koncu wyciecia znajduje sie boczny wykrój z zatrzaskiem, w który wsu¬ wa sie wystep 9 w celu zabezpieczenia trzpienia 8 od wysuniecia. Pod bebnem 1 do plyty podstawowej 11 przytwierdzony jest szereg elektromagnesów, zlozonych z uzwojonych rdzeni, polaczonych zelazna plytka 12'. Elektromagnesy 12 sa ujete w ramki 13, wykonane z materjalu, obojetne¬ go na dzialanie sil elektromagnetycznych.W przedluzeniu ramek 13 osadzone sa wal¬ ki 14 z kotwiczkami 15, z których po jednej znajduje sie przy górnym i przy dolnym e- lektromagnesie. Elektromagnesy 12 moga byc wykonane w postaci dwóch podków, których wolne konce zamocowuje sie w o- tworach ramek ii; wtedy plytki 12* sa zby¬ teczne.,: Na czesci walków 14A wystajace z. ra¬ mek 13, nasadzone sa sprezyste prety 16 z przyrzadami piszacemu- 17. W tej sciance skrzynki 2, mieszczacej przyrzad, przy któ¬ rej znajduja sie narzedzia piszace, zalozo¬ na jest szyba 18, umozliwiajaca obserwo¬ wanie zapisów.Jak bylo opisane wyzej, wszystkie cze¬ sci stale przyrzadu sa przytwierdzone do plyty podstawowej 11, która przykreca sie do dna skrzynki, a w razie naprawy wyjmuje sie ze skrzynki wraz ze wszystkie- mi mechanizmami. Przy zastosowaniu do poruszania bebna 1 mechanizmu zegarowe¬ go 7 ten ostatni przytwierdza sie do wspor¬ nika 19. Naprzeciwko mechanizmu zegaro¬ wego, zaopatrzonego we ^wskazówki, w * soienke skrzynki 2 wstawiona jest szy¬ ba, umozliwiajaca obserwowanie czasu.Wzdluz 'bebna przy sprezystych pretach 16 umieszczony jest walek 20 z mimosro- dowo obtoczonemi koncami, przy którego pokrecaniu o 180° odsuwaja sie lub przysu¬ waja do bebna 1 narzedzia piszace, osa¬ dzone, jak bylo opisane wyzej, na sprezy¬ stych pretach 16.Poza elektromagnesami przytwierdzo¬ ne sa do plyty 11 listwy 21, wykonane z materjalu, bedacego zlym przewodnikiem elektrycznosci; do tych listfw 21 przytwier¬ dzone sa sprezyny 22, laczace sie, gdy przyrzad jest umieszczony w skrzynce, z kontaktami 23. Uzwojenie kazdego z elek¬ tromagnesów 12 laczy sie z odnosnemi sprezynami 22 i za ich posrednictwem oraz kontaktów 23 laczy sie przewodami z prze¬ lacznikiem, znajdujacym sie pod dziala¬ niem odnosnej maszyny, podlegajacej kon¬ troli. Przelacznik, co kazdy obrót lub co — 2 ^pewna liczbe obrotów kontrolowanej ma¬ szyny, 'wlacza w obwód pradu elektryczne¬ go to uzwojenie górnego, to uzwojenie dol¬ nego elektromagnesu 12. Pod dzialaniem tych elektromagnesów przyciagaja sie do nich naprzemian to dolne, to górne kotwicz¬ ki 15. To przyciaganie kotwiczek 15 po¬ woduje ruchy walka 14, które przenosza sie na narzedzie piszace 17, oznaczajace kreskami poziomemi kazda zmiane na pa¬ pierze, nawinietym na bebnie 1. Urzadzenie powyzsze moze miec tylko jeden elektro¬ magnes 12 i jedna kotwiczke 15, wtedy przelacznik przy maszynie zastepuje sie wylacznikiem. Dzialanie drugiego elektro¬ magnesu w tym przypadku zastepuje sie dzialaniem sprezyny, odciagajacej kotwicz¬ ke 15 z chwila ustania dzialania elektro¬ magnesu. Zamiast tego urzadzenia elektro¬ magnes moze przyciagac sprezyne z ko¬ twica i znaczyc obroty w ten sposób, jak a- parat telegraficzny.Dzialanie przyrzadu jest nastepujace.Beben 1 jest zapomoca mechanizmu zega¬ rowego 7 wprawiany w ruch obrotowy, który dzieki zastosowaniu nagwintowanego lozyska 3 i równiez nagwintowanego czopa bebna 1, spoczywajacego w niem, prze¬ ksztalca sie czyli srubowy. Jezeli np. beben 1 wykony¬ wa jeden obrót na godzine i skok gwintu lozyska 3 oraz spoczywajacego w niem czo¬ pa wynosi l1/^ mm, to przy jednym obrocie bebna 1 narzedzie piszace 17 wykresla linje srubowa o skoku l1/? mm. Papier, na¬ winiety na beben, dla latwiejszej orjenta- cji winien byc odpowiednio pokratkowany, naprzyklad przy wyzej wskazanym ruchu bebna winien miec poziome linje, odpowia¬ dajace minutom wzglednie sekundom, a pionowe linje, odpowiadajace godzinom.Przy jednym obrocie na godzine wyso¬ kosc arkusza winna byc podzielona na 60 czesci, wtedy kazda jego czesc odpowiada jednej minucie, te zas moga byc podzielo¬ ne na mniejsze odpowiadajace sekundom, wzglednie pewnej liczbie sekund. Pionowe linje na papierze ''wykresowym winmy od¬ powiadac skokowi gwintu lozyska 3, czyli przy skoku lVk mm wzajemna odleglosc linij tych winna byc równa l1/^ mm. Przy zastosowaniu takiego arkusza w czasie pra¬ cy badanej maszyny otrzymaje sie doklad¬ ny obraz jej pracy, mianowicie: gdy jest ona bezczynna, otrzymuje sie linje sru¬ bowa, gdy pracuje, narzedzie piszace kre¬ sli krótkie linje wbok; po liczbie tych linij sadzi sie o szybkosci pracy maszyny. Jak widac z powyzej przytoczonego przykladu wykonania przyrzadu, do prowadzenia kon¬ troli 25 obrabiarek w ciagu 12 godzin wy¬ starcza beben o uzytkowej dlugosci l1/^ . 12 ¦. 25 = 450 mm. Zamiast stosowa¬ nia mechanizmu zegarowego 7 moze byc stosowane urzadzenie, zlozone z automatu, ustawionego poza aparatem zegaru, który Wlacza i wylacza co pewien okres prad e- lektryczny, powodujac odpowiednie ruchy mechanizmu elektromagnetycznego, usta- wionego w przyrzadzie w miejscu mecha¬ nizmu zegarowego 7.Opisany wyzej przyrzad posiada po¬ ziomy beben 1, moze byc jednak zbudowa¬ ny na tychze zasadach przyrzad z walkiem pionowym z zastosowaniem odpowiednich zmian w konstrukcji lozysk, narzedzi pi¬ szacych i t. d. PL