Pierwszenstwo: Opublikowano: 26.IX.1963 (P 102 631) 30.X.1965 50110 KL 42k, 50 MKP G 01 n 35A^ UKD BIBLIOTEK, \ Urzedu Pqre,i!*?<- Wspóltwórcy wynalazku: rngr inz. Józef Spirnek, inz. Stanislaw Ciszew¬ ski, inz. Wieslaw Naganski, Henryk Oirynski, mgr inz. Zdzislaw Kulczynski, inz. Wojciech Winiarski, inz. Michal Marczewski, inz. Czeslaw Koczewski, inz. Stanislaw Wierzbicki, inz. Zdzi¬ slaw Zaorski, inz. Waldemar Marecki, inz. Jan Czyz, mgr inz. Stanislaw Baumberg, mgr inz.Janusz Planer, mgr inz. Tadeusz Bujacz Wlasciciel patentu: Lódzkie Zaklady Remontu Maszyn Elektrycznych Przemyslu Lekkiego, Lódz (Polska) Uklad elektroniczny urzadzenia do przecinania przedzy w miejscach jej nierównomiernosci oraz urzadzenie, w którym zastosowano ten uklad i Przedmiotem wynalazku jest uklad elektroniczny urzadzenia do przecinania przedzy w miejscach jej nierównomiernosci oraz urzadzenie, wT którym za¬ stosowano ten uklad, zwlaszcza na przewijarkach przedzy. i Przedza wytworzona na przedzarkach, przed jej uzyciem na maszynach tkackich jest zwykle prze¬ wijana na cewki dostosowane do tych maszyn.Przedza wytwarzana na przedzarkach zawiera czestokroc wady w postaci punktowych lub linio- io wych zgrubien, pocienien lub zanieczyszczen me¬ chanicznych, które powoduja obnizenie jakosci produkowanych tkanin.W celu wyeliminowania tych wad stosuje sie róznego rodzaju urzadzenia do wylapywania tych 15 bledów. Jeden rodzaj tych urzadzen jest oparty na dzialaniu mechanicznym zgrubien przedzy prze¬ chodzacej przez szczeline o ustalonych wymiarach dla danej numeracji przedzy.Urzadzenia tego rodzaju maja te wade, ze wy- 20 krywaja tylko zgrubienia przedzy, a nie wykry¬ waja jej pocienienia. Poza tym szczeliny, wskutek tarcia mechanicznego powoduja odrywanie sie z przedzy luzniejszych wlókienek, które osiadajac w szczelinie dokola przedzy zrywaja ja. Wymaga 25 to bardzo czestego oczyszczania szczelin. Równiez luzne zgrubienia przedzy przechodza przez szczeli¬ ne, poniewaz ulegaja w niej scisnieciu i przecho¬ dza bez zerwania przedzy. Wskutek tego urzadze¬ nia oparte na dzialaniu mechanicznym nie spel¬ niaja nalezycie swego zadania.Inny znany rodzaj urzadzen do wylapywania zgrubien przedzy n* przewijarkach jest oparty na zjawisku zmiany pojemnosci kondensatora przy zmianie grubosci przedzy, która stanowi dielektryk tego kondensatora, co na drodze elektronicznej i elektromagnetycznej powoduje przy czulej regu¬ lacji czestokroc uruchomienie noza i uciecie prze¬ dzy.W tych znanych urzadzeniach elektronicznych zastosowany jest uklad multiwibratora. Kondensa¬ tor powietrzny, miedzy którego okladzinami prze¬ chodzi przedza zmieniajaca jego pojemnosc, jest umieszczony w obwodzie dodatniego sprzezenia zwrotnego multiwibratora sprzezonego z tyratro¬ nem w ten sposób, ze jedna plytka kondensatopa jest polaczona z anoda jednej lampy, a druga plyt¬ ka z siatka drugiej lampy multiwibratora. Przy zwiekszeniu pojemnosci kondensatora powietrzne¬ go wzrasta napiecie na anodzie drugiej lampy, co powoduje wzrost napiecia na sterujacej siatce ty¬ ratronu, a tym samym jego zaplon. Z chwila za- 5011050110 plonu tyratronu zostaje zamkniety obwód rozlado¬ wania naladowanego kondensatora elektrolityczne¬ go poprzez cewke elektromagnesu, który przyciaga osadzony ruchomo nóz, stanowiacy zwore zamyka¬ jaca obwód magnetyczny. Nóz ten przecina prze¬ dze uderzajac w koncówke rdzenia elektromagne¬ su majaca ksztalt kowadelka.Opisany wyzej uklad .elektroniczny stosuje sie w urzadzeniach zamocowywanych na specjalnej li¬ stwie metalowej, osadzonej na ramie przewijarki, przy kazdym punkcie przewijania przedzy. Z obu¬ dowy urzadzenia, wewnatrz którego umieszczony jest uklad elektroniczny, wystaja na zewnatrz tyl¬ ko okladziny kondensatora powietrznego oraz nóz obcinajacy przedze, przy czym do ustalenia polo¬ zenia przewijanej przedzy miedzy okladzinami kondensatora sluza specjalne nalezycie wygiete prowadnice pretowe. Ksztalt tych prowadnic pre¬ towych utrudnia obsludze wprowadzanie nowoza- kladanej przedzy w urzadzenie, wskutek koniecz¬ nosci wykonywania skomplikowanych ruchów re¬ ka, a przy niedostatecznej uwadze obslugi przedza nie trafia miedzy okladziny kondensatora i jest przewijana bez kontrolowania jej grubosci.Poza tym w znane urzadzenia uklady elektro¬ niczne moga byc zamocowywane na wspomnianej listwie dopiero po usunieciu istniejacego na prze¬ wijarkach trzpienia prowadniczego, na którym osa¬ dzony jest krazek parafinowy sluzacy do parafino¬ wania przewijanej przedzy. Uniemozliwia to przy stosowaniu tych urzadzen elektronicznych parafi¬ nowanie przedzy, a brak miejsca na przewijarkach uniemozliwia instalowanie dodatkowych trzpieni prowadniczych z krazkami parafinowanymi.W znanych urzadzeniach elektronicznych cewka elektromagnesu ma polozenie pionowe, wskutek czego zarówno polozenie kowadelka z nozem, jak i okladziny kondensatora powietrznego jest wyzsze w stosunku do wysokosci biegu przedzy w przewi¬ jarkach, na których brak jest urzadzen elektro¬ nicznych, co pociaga za soba koniecznosc instalo¬ wania wspomnianych wyzej specjalnych prowad¬ nic pretowych.Te znane urzadzenia elektroniczne maja równiez te wade, ze reaguja na zmiane grubosci przedzy tylko przy przechodzeniu przez kondensator prze¬ dzy grubszej Od ustalonej jej grubosci dla danej numeracji, nie reaguje natomiast przy przechodze¬ niu przedzy cienszej.Poza tym w tych urzadzeniach elektronicznych samo wprowadzanie przez obsluge przedzy miedzy okladziny kondensatora powoduje zwiekszenie jego pojemnosci, a zatym obciecie nowozalozonej prze¬ dzy, poprzez uklad multiwibratora i elektromagne¬ su sprzezonego z nozem.Przewodnia mysla wynalazku jest zastosowanie takiego ukladu elektronicznego, który umozliwial¬ by z jednej strony wylapywanie zarówno zgrubio- nych jak i pocienionych odcinków przedzy, a z drugiej strony nie reagowalby przy wprowa¬ dzaniu przedzy miedzy okladziny kondensatora.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony tytulem przykladu na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia uklad elektroniczny urzadzenia do przecinania przedzy w miejscach jej nierównomiernosci, a fig. 2 — urzadzenie z ukladem elektronicznym wedlug fig. 1.Uklad elektroniczny wedlug wynalazku jest wy¬ posazony w kondensator 1 podwójny, którego 5 wspólna okladzina 2 jest. polaczona z siatka steru¬ jaca lampy elektronowej I*, natomiast z pozostalych dwóch okladzin okladzina 3 jest polaczona z anoda lampy Llf a okladzina 4 z anoda lampy L2. W ukla¬ dzie tym zespól okladzin 2, 3 stanowi kondensator 10 umieszczony w obwodzie ujemnego sprzezenia zwrotnego, a zespól okladzin 2, 4 stanowi drugi kon¬ densator umieszczony w obwodzie dodatniego sprze¬ zenia zwrotnego multiwibratora.Anoda lampy L2 jest polaczona w znany sposób 15 ze sterujaca siatka tyratronu L3, w którego obwód anodowy jest wlaczona szeregowo cewka 6 elek¬ tromagnesu 5 i kondensator elektrolityczny 12.Rdzen 10 elektromagnesu 5 ma zwore w postaci ruchomego noza 7. Przy zamknieciu obwodu stru- 20 mienia magnetycznego, nóz 7 jest przyciagany do kowadelka 11 rdzenia 10 obcinajac przedze 8.Do nastawiania ukladu na numeracje przedzy sluzy nastawny potencjometr 9, za którego pomo¬ ca zmienia sie przedpiecie sterujacej siatki tyra- 25 tronu.Zespól okladzin 2, 3 kondensatora 1 reaguje przy przechodzeniu przedzy pocienionei ponizej ustalo¬ nej wielkosci, natomiast zespól okladzin 2, 4 rea¬ guje przy przechodzeniu przedzy zgrubionej powy- 30 zej ustalonej wielkosci dla danej numeracji przedzy.Dzialanie ukladu wedlug wynalazku jest naste- . pujace. Przy przechodzeniu miedzy okladzinami 2, 4 kondensatora przedzy zgrubionej powyzej usta- 35 lonej jej grubosci zwieksza sie napiecie na anodzie lampy L2, co powoduje uciecie przedzy za pomoca* noza 7 w opisany wyzej sposób. Zespól okladzin 2, 4 kondensatora nie reaguje natomiast przy prze¬ chodzeniu przedzy pocienionej ponizej ustalonej 40 jej grubosci, poniewaz obniza to napiecie na ano¬ dzie lampy L2, co nie powoduje zaplonu tyratro¬ nu L3.Gdy miedzy okladzinami 2, 3 przechodzi przedza pocieniona ponizej ustalonej jej grubosci, równiez 45 nastepuje wzrost^ napiecia na anodzie lampy L2 i zaplon tyratronu L3. Natomiast przy przechodze¬ niu przedzy zgrubionej powyzej ustalonej jej gru¬ bosci nie powoduje to wzrostu napiecia na anodzie lampy L2, a tym samym i dzialania tyratronu L3. 50 Dzieki zespoleniu okladzin kondensatora 1, przy wprowadzaniu przedzy jednoczesnie miedzy jego zespoly okladzin 2, 3 i 2, 4, zmiany napiec powodo¬ wanych tymi zespolami na anodzie lampy L2 wza¬ jemnie kompensuja sie i nie powoduje to zaplonu 55 tyratronu, a tym samym ruchu noza 7. ^ W celu umozliwienia montazu urzadzenia bez zadnych przeróbek przewijarki z jednoczesnym umozliwieniem parafinowania przewijanej przedzy, cewka 6 ma polozenie poziome, a kowadelko 11 60 z nozem 7 tworzy szczeline na poziomie linii biegu przewijanej przedzy 8. Na tejze samej linii biegu przedzy, umieszczone sa okladziny kondensatora powietrznego 1, przy czym linie biegu przedzy 8 ustalaja istniejace na przewijarkach trzpienie pro- 65 wadnicze 13 i 14, z których trzpien 14 sluzy do na-5 50110 6 kladania na niego w razie potrzeby krazka parafi¬ nowego 15.W celu ulatwienia wprowadzania przedzy w na¬ lezyte polozenie linii jej biegu, brzegi okladzin 2, 3 i 4 sa rozchylone, natomiast na obudowie 16 urza- 5 dzenia zamocowane sa w linii biegu przedzy dwie listwy 17, które tworza szczeline przed okladzina¬ mi kondensatora 1. Listwy 17 na koncach sa za¬ konczone obustronnie rozchylonymi skrzydelkami 18, naprowadzajacymi nowozakladana przedze do 10 szczeliny miedzy listwami 17, tak ze wprowadzana przez ^obsluge przedza zostaje samoczynnie umie¬ szczona na linii jej biegu bez dotykania do okla¬ dzin kondensatora 1 oraz kowadelka 11 i noza 7.Urzadzenie zawierajace uklad elektroniczny we- 15 dlug wynalazku jest opisane w zwiazku z zastoso¬ waniem na przewijarkach przedzy, lecz urzadzenia te moga znalezc zastosowanie równiez i na innych maszynach wlókienniczych, na przyklad na dzie¬ wiarkach jedno- lub wielosystemowych do zatrzy- 20 mania ich w razie zerwania nici, z jednoczesna sy¬ gnalizacja akustyczna i/lub swietlna, wlaczona w obwód tyratronu. PL