Wynalazek dotyczy broni palnej z wy¬ mienna lufa, w której zapewniona jest szyb¬ ka wymiana lufy, przyczem przy wymianie potrzebne jest wykonanie tylko kilku sko¬ jarzonych ze soba ruchów, a przy zaryglo¬ wanej- lufie zapewnione jest dobre umoco¬ wanie lufy, a wiec dokladnosc broni palnej.Na rysunku dla przykladu przedstawio¬ no bron palna wedlug wynaJazku, mianowi¬ cie bron palna z ruchoma lufa. Fig. 1 przed¬ stawia schematycznie bron palna w prze¬ kroju podluznym; fig, 2 — w widoku zgó- ry; fig. 3 — czesc broni palnej sluzaca do umocowania lufy w wiekszej podzialce w przekroju podluznym, mianowicie w polo¬ zeniu, gdy lufa jest zaryglowana; fig. 4 — te czesc broni w widoku zgóry; fig. 5 — przekrój poprzeczny wedlug linji V—V na fig. 3; fig. 6 — przekrój poprzeczny wedlug linji VI — VI na fig. 3; fig. 7 — czesc bro¬ ni w przekroju podluznym, jak na fig. 3, w polozeniu odryglowanem lufy; fig. 8 — czesc broni wedlug fig. 7 w widoku zgóry; fig. 9 — czesc broni palnej wedlug fig. 8 w widoku zboku; fig. 10 i 11 — przekroje po¬ przeczne, podobnie jak na fig. 6—w dwóchinnych polozeniach; fig. 12 i 13 — uchwyt do ryglowai^a^ i!noszenia Itfjfji wzglednie broni palnej, vi' widoku^zprzo&u i zboku; fig. 14 i 15 — tylny koniec lufy iv widoku zboku i zprzodu; fig. 16—19 — narzad ry¬ glujacy, przyczem fig. 16 przedstawia go w przekroju podluznym; fig. 17 — w przekro¬ ju poprzecznym wedlug linji XVII—XVII na fig. 16; fig. 18 — w widoku zgóry, a fig. 19 — w widoku ztylu.W przykladzie przedstawionym aa f:g. 1 i 2 litera X oznaczono wymienna lufe, li¬ tera y — urzadzenie do ryglowania, wzglednie odryglowywania, lufy w poloze¬ niu zalozonem. Urzadzenie y sluzy takze do noszenia wymiennej lufy, a po zalozeniu i zaryglowaniu jej równiez do noszenia ca¬ lej broni palnej. Litera z oznaczono urza¬ dzenie do podpierania i prowadzenia przed¬ niego konca lufy w polozeniu zaryglowa- nem oraz przy wymianie. Gdy chodzi, jak w niniejszym przypadku, o bron palna z ru¬ choma lufa, to urzadzenie z sluzy jedno¬ czesnie za prowadnice lufy. Urzadzenie z jest umocowane na obsadzie 1 broni zapo- moca listew 10, 11.W niniejszym przypadku lufa x jest chlodzona powietrzem i zaopatrzona w tym celu w znane zebra. Tylny koniec 4 lufy jest prostokatny; na bocznych sciankach tej prostokatnej czesci lufy znajduja sie zeby 5, zachodzace po zalozeniu lufy w odpo¬ wiednie rowki 3 (fig. 4). Rowki 3 moga byc zaleznie od rodzaju broni palnej, wykona¬ ne bezposrednio w obsadzie broni (bron z nieruchoma lufa) lub w suwadle (bron z ru¬ choma lufa). W niniejszym przypadku jest przedstawiona bron z ruchoma lufa. Wobec tego rowki 3 sa wykonane w suwadle 8, da- jacem sie przesuwac w kierunku podluz¬ nym.Urzadzenie y posiada rygiel skladajacy sie z plytki 16 zaopatrzonej w uchwyt 15, który daje sie sprzegac naprzemian, np. to z komora zamkowa /, to z lufa x, to znaczy ze o ile uchwyt 15 jest sprzezony z komora zamkowa, to nie jest sprzezony z lufa i od¬ wrotnie.Rygiel 16 sklada sie (fig. 16 — 19) z plytki, która daje sie przesuwac równole¬ gle do osi lufy i znajduje sie w wycieciu 18 komory zamkowej /. Plytka 16 na czesci swojej dlugosci posiada boczne listwy pro¬ wadnicze 19, które koncza sie krawedzia¬ mi 20. W komorze zamkowej / znajduja sie rowki 22, w których sa prowadzone listwy 19. Rowki 22 posiadaja taka, dlugosc, iz przy przesuwie plytki 16 o odstep a (fig. 8), zostaje ona odlaczona i moze byc wy¬ sunieta wgóre w kierunku strzalki p.Na: dolnej stronie plytki 16 znajduje sie rowek prowadniczy 25 równolegly do osi lufy, w który zachodzi stale prowadnica 26, znajdujaca sie na lufie. Rowek 25 i pro¬ wadnica 26 maja taki przekrój, ze przy uruchomieniu plytki w kierunku strzalki p (fig. 7) lufa zostaje pnzez nia zabierana, a jej koniec 4 zostaje wyjety z lozyska w su¬ wadle 8. W niniejszym przykladzie wyko¬ nania rowek 25 i prowadnica 26 posiadaja w przekroju ksztalt litery T. Przy strzela¬ niu prowadnica 26 przesuwa sie w rowku 25 tam i zpowrotem.Na górnej stronie prowadnicy 26 znaj¬ duje sie rowek 30, zapomoca którego lufa zostaje sprzegana na sztywno z plytka 16 Druga czesc tego sprzegla tworzy listwa 31, która daje sie poprzecznie przesuwac w rowku 25 na plytce 16 i która w celu sprze¬ zenia moze byc wsunieta w rowek 30. W opisanym przykladzie listwa 31 znajduje sie na uchwycie 15: jest on w tym celu o- sadzony tak, iz daje sie poprzecznie prze¬ chylac dookola wystepu 34 na plycie 16.Uchwyt 15 obraca sie na czopie 35. Uchwyt 15 posiada widelki, któremi otacza wystep 34. Liczbami 36, 37 oznaczono ramiona wi¬ delek. Na ramieniu 37 znajduje sie listwa 31. Ramiona widelek przesuwaja sie w szczelinach 38, 39 plyty 16 (fig. 17), które sa tak glebokie, abv listwa 31 mogla zacho¬ dzic w rowek 30 (fig. 17). — 2 —Da zaryglowania plytki 16 w polozeniu sprzezonem z komora zamkowa sluzy wy¬ ciecie 45 w jednej z bocznych scianek ko¬ mory zamkowej 1, do którego moze byc wlozona .szyjka 46 uchwytu 15 (fig. 4 — 6).Szyjka 46 posiada przekrój graniasty (fig. 8), Polozenie uchwytu wedlug fig. 4 — 6 przedstawia jedno z jego charakterystycz¬ nych polozen. Dwa inne polozenia sa uwi¬ docznione na fig. 10 i 11. W polozeniu we¬ dlug fig. 10 listwa 31 nie zachodzi jeszcze w rowek 25, wskutek czego plyta 16 moze byc w tem polozeniu przesuwana w kierunku podluznym wzdluz lufy bez przeszkód. Na fig. 11 przedstawiono polozenie sprzezone.W tem polozeniu listwa 31 zachodzi w ro¬ wek 25. Jezeli przed przechyleniem uchwy¬ tu w polozenie wedlug fig. 11 plytka 16 zo¬ stala przesunieta o odleglosc a ku wyloto¬ wi lufy, to po przechyleniu uchwytu w po¬ lozenie wedlug fig. 11 listwa 31 zachodzi w rowek 30 i lufa zostaje polaczona sztywno z plytka ryglowa.W celu polaczenia Hstwy 31 z rowkiem 30 jest niezbedne, aby przy przesuwie plyt¬ ki 16 w kierunku strzalki r uchwyt zajal ta¬ kie polozenie, przy którem listwa 31 znaj¬ duje sie zewnatrz rowka 25. Moze sie zda¬ rzyc, ze przy przechyleniu uchwytu z polo¬ zenia wedlug fig. 5 i 6, zostanie on przechy¬ lony w polozenie wedlug fig. 11, w którem to polozeniu listwa 31 zachodzi w rowek 25. Aby uchwyt nie pozostal w tem poloze¬ niu uniemozliwiajacem polaczenie listwy 31 z rowkiem 30, zastosowane jest wodzidlo.Wodzidlo sklada sie ze skosnej powierzch¬ ni wodzacej 50, wykonanej w jednej ze scianek komory zamkowej 1, po której sli¬ zga sie wystep 51, znajdujacy sie na uchwy¬ cie 15. W polozeniu uchwytu wedlug fig* 11 wystep 51 zachodzi w wyciecie 53, od któ¬ rego wznosi sie skosna powierzchnia wodza¬ ca 50. Przy ruchu uchwytu w kierunku strzalki r wystep 51 slizga sie po skosnej powierzchni wodzacej 50, wskutek czego u- chwyt zostaje przechylony w kierunku strzalki s. W ten sposób listwa 31 wysuwa sie z rowka 25, wskutek czego przy dalszym przesuwie: plytki 16 w kierunku strzalki r osiaga sie wreszcie pqlozenie wedlug fig. 7.Moze zajsc takie przypadek, ze natych¬ miast po zalozeniu lufy, zanim plytka 16 zajmie polozenie zaryglowane, zostanie da¬ ny strzal. Przy zakladaniu lufy czesci przyjmuja polozenie uwidocznione na fig. 7, 8, 9 i 11. Aby wiec przy strzale w tem polozeniu nastapilo samoczynne zaryglo¬ wanie, zastosowano wodzidlo 60, wspól¬ dzialajace w przedstawionym przykladzie wykonania takze z wystepem 51 uchwytu 15. Wodzidlo 60 sklada sie z powierzchni wznoszacej sie w kierunku strzalki r\ która rozpoczyna sie od wyciecia 63. Przy zakla¬ daniu lufy do komory zamkowej 1 zachodzi wystep 51 w wyciecie 63. Gdy zostanie da¬ ny strzal, przesuwa sie lufa w kierunku strzalki r'. Poniewaz lufa jest sprzezona z plytka 16 zapomoca listwy 31 i rowka 30, zostaje takze ta plytka odrzucona wtyl w kierunku strzalki r\ Skosna powierzchnia wodzaca 60 powoduje przechylenie uchwy¬ tu w kierunku strzalki s, a uchwyt przechy¬ la sie z pionowego polozenia w polozenie skosne. Impuls przesuwu w kierunku strzal¬ ki s jest, oczywiscie, dosc znaczny, wskutek czego uchwyt 15 przechyla sie dalej w kie¬ runku strzalki s i zachodzi wreszcie w wy^ ciecie 45, gdy plytka 16 osiagnie wskutek odrzutu tylne polozenie ryglujace (fig. 3, 4, 5, 6). W ten sposób osiaga sie zupelnie samoczynne zaryglowywanie lufy. Oczywi¬ scie, mozna zamiast obciazenia uchwytu 15 stosowac inne srodki wytwarzajace sile, np. sprezyny, które powoduja, ze uchwyt w dalszym ciagu ruchu nadanego przez po¬ wierzchnie 60 osiaga polozenie ryglujace plytke 16.Aby umozliwic latwe rozlaczanie cze¬ sci ryglujacych wtedy, gdy lufa jest gora¬ ca, jedna krawedz 65 wyciecia 53 jest sko¬ snie wykonana. Przy przesuwie uchwytu 15 — 3 —w kierunku strzalki s z polozenia przedsta¬ wionego na fig. 5 i 6 w polozenie wedlug fig. 11, napotyka on przytem na steoina powierzch¬ nie 65, która powoduje, ze plytka 16 wsta¬ je przesunieta aa malej odleglosci w kie¬ runku strzalki r i wskutek tego zluzniooa.Przy stazelaniunje powinna cofajaca sie luf* uderzac o listwe 31, gdy uchwyt 15 znajduje sie w polozeniu uwidocznioaein aa lig. 11. W tem polazeniu mioze uchwyt dlu¬ zyc do noszenia calej broni, Aby przesuwa¬ jaca sie lufa nie uderzala prowadnica 26 o listwe 31, odstep b (iii, 3| winien byc wiek- szy niz odleglosc, na jakiej przesuwa sie cofajaca sie lufa- Odstep b mozebyc dowol¬ nie wielki, wobec czego to urzadzenie moze l»yc stosowane do broni palnej i w której lu¬ fa cofa sie na wieksza odleglosc.W polozepiiu zarygjowanem zajmuja czesci urzadzenia y polozenie uwidocznio¬ ne na fig. 3 — (. Przy wymianie kify nale¬ zy uchwyt 15 przechylic w kierunku strzal¬ ki s\ rozlaczajac w ten sposób zaryglowanie 46, 45. Wskazane jest wprowadzic uchwyt przejsciowo w polozenie wedlug fig. 11, wskutek czego pod dzialaniem skosnej po¬ wierzchni 65 na wystep 5/ zostanie zlyznio- na plytka 16. Nastepnie zostaje plytka 16 przesunieta w kierunku strzalki r. Przytem skosna powierzchnia wodzaca 50 wspól¬ dziala z uchwytem 15, wskutek czego przy tym przesuwie plytki 16 uchwyt zajmie od¬ powiednie polozenie do pózniejszego sprze¬ zenia z lufa. Po przesunieciu plytki 16 o odleglosc a (fig, 8) uchwyt 15 z polozenia wedlug fig' 10 obróci sie do polozenia we¬ dlug fig. 11, wskutek czego plytka 16 zo- stanie polaczona z lufa x. Jednoczesnie plytka 16 j z fjg. £. Zapomoca uchwytu 15 mozna wy¬ jac koniec 4 lufy z suwadla 8. W iyn* przy¬ padku trzeba tylko przesuwac uchwyt w kierunku strzalki p (fig. 1), przyczem przedni koniec lufy opiera sie o lozysko u- rzadzania z. Po osiagnieciu polozenia uwi¬ docznionego na fig. i, moze byc lufa prze¬ sunieta w kierunku strzalki a i wyjeta z lo¬ zyska z. Zupelnie wyjela lufa moze byc no¬ szona zapontoca uchwytu 15* Zakladanie lufy odbywa sie w sposób odwrotny. Lufa zostaje najpierw wlozona do lozyska z i przesunieta w kierunku strzalki q\ a nastepnie opuszczona w kie¬ runku strzalki p. Tylny koniec 4 lufy za¬ chodzi w odpowiedni otwór lozyskowy su¬ wadla 8. Nastepnie uchwyt 15 zostaje obró¬ cony z polazenia wedlug fig. 11 do poloze¬ nia wedlug fig. 10, co powoduje rozlacze¬ nie listwy 31 i rowka 30, Potem plytke 16 przesuwa sie w kierunku strzalki r az do osiagniecia polozenia uwidocznionego na fig. 4. Po przechyleniu uchwytu w poloze¬ nie wedlug fig. 5 i 6 jest plytka 16 zaryglo¬ wana.Do tego, aby uchwyt pozostawal w swych charakterystycznych polozeniach {fig. 5, 10 i 11) i nie zmienial sam danego polozenia wskutek wstrzasów, sluzy urza¬ dzenie zapadkowe, które sklada sie z tloka 70, dajacego sie przesuwac w szyjce 46 uchwytu i zaopatrzonego w zab 71 (fig* 12 i 13), Na tlok 70 dziala sprezyna 73, która przyciska ziab 71 do powierzchni lozyska 34. Na powierzchni lozyska sa wykonane trzy wglebienia 75* 76, 77 odpowiadajace polozeniom uchwytu wedlug fig. 5« 1Qj H- Skorozab 11 zapadnie w jedno z tych wgle¬ bien, uchwyt 15 jest unieruchomiony w tern polozeniu.Urzadzenie y umozliwia dobre zaryglo¬ wanie lufy.Obsluga przy wymianie lufy jest niezwykle prosta, a zamiana moze byc wy¬ konywana zapomoca jednej reki, poniewaz ruchy przy wymianie sie kojarza. Urzadze¬ nie moze byc, oczywiscie, zastosowane do broni palnej z nieruchoma lufa, jak równiez do broni palnej z cofajaca sie lufa. W tym ostatnim przypadku wynalazek posiada je¬ szcze te zalete, ze przy niewlasclwem na¬ stawieniu uchwytu nastepuje samoczynne zaryglowanie lufy. — 4 —opisane i na rysunkach przedstawione urzadzenie stanowi, oczywiscie, tylko przy¬ klad wykonania przedmiotu wynalazku.Urzadzenie i jego czesci skladowe moga byc zmieniane w ramach wynalazku. PL