PL197578B1 - Nowe δ-hydroksy-y-laktony o aktywności antyfidantnej i sposób ich otrzymywania - Google Patents

Nowe δ-hydroksy-y-laktony o aktywności antyfidantnej i sposób ich otrzymywania

Info

Publication number
PL197578B1
PL197578B1 PL366261A PL36626104A PL197578B1 PL 197578 B1 PL197578 B1 PL 197578B1 PL 366261 A PL366261 A PL 366261A PL 36626104 A PL36626104 A PL 36626104A PL 197578 B1 PL197578 B1 PL 197578B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
methyl
hydroxy
lactones
ethyl ester
acid ethyl
Prior art date
Application number
PL366261A
Other languages
English (en)
Other versions
PL366261A1 (pl
Inventor
Iwona Dams
Czesław Wawrzeńczyk
Maryla Szczepanik
Beata Gabryś
Katarzyna Dancewicz
Original Assignee
Wrocław University Of Environmental And Life Sciences
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Wrocław University Of Environmental And Life Sciences filed Critical Wrocław University Of Environmental And Life Sciences
Priority to PL366261A priority Critical patent/PL197578B1/pl
Publication of PL366261A1 publication Critical patent/PL366261A1/pl
Publication of PL197578B1 publication Critical patent/PL197578B1/pl

Links

Landscapes

  • Epoxy Compounds (AREA)

Abstract

1. Nowe ó-hydroksy-y-laktony o wzorach 1 i 2 przedstawionych na rysunku.

Description

Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku są nowe 5-hydroksy-y-laktony i sposób ich otrzymywania.
Oba 5-hydroksy-y-laktony, o wzorach 1 i 2 przedstawionych na rysunku, mogą znaleźć zastosowanie jako detergenty pokarmowe owadów.
Istotą wynalazku są więc nowe 5-hydroksy-y-laktony o wzorach 1 i 2 przedstawionych na rysunku.
Sposób otrzymywania nowych 5-hydroksy-y-laktów, o wzorach 1 i 2 przedstawionych na rysunku, polega na tym, że (R)-(+)-pulegon albo (S)-(-)-pulegon redukuje się borowodorkiem sodu, a uzyskany w ten sposób cis-(1R, 5R)-pulegol albo cis-(1S, 5S)-pulegol poddaje reakcji przegrupowania Claisena metodą ortooctanową. Otrzymany w ten sposób ester etylowy kwasu (4R)-(+)-3-metylo-3-(4-metylo-1-cykloheksen-1-ylo)butanowego albo ester etylowy kwasu (4S)-(-)-3metylo-3-(4-metylo-1-cyklo- heksen-1-ylo)butanowego poddaje się epoksydacji za pomocą kwasu m-chloronadbenzoesowego do mieszaniny estru etylowego kwasu (1S, 2R, 4R)-(+)-3-metylo-3-(1,2-epoksy-4-metylocykloheks-1-ylo)-butanowego i (5S, 6S, 8R)-(+)-6-hydroksy-4,4,8-trimetylo-1-oksaspiro[4.5]-2-dekanonu, o wzorze 1, albo estru etylowego kwasu (1R, 2S, 4S)-(-)-3-metylo-3-(1,2-epoksy-4-metylocykloheks-1-ylo)butanowego i (5R, 6R, 8S)-(-)-6-hydroksy-4,4,8-trimetylo-1-oksaspiro[4.5]-2-dekanonu o wzorze 2. Otrzymane w ten sposób mieszaniny epoksyestrów i 5hydroksy-y-laktonów rozdziela się metodą chromatografii kolumnowej.
Diastereoizomeryczne 5-hydroksy-y-laktony o wzorach 1 i 2, ograniczają żerowanie larw i chrząszczy stonki ziemniaczanej (Leptinotarsa decemlineata Say) i mogą być stosowane do ochrony upraw ziemniaków przed tym szkodnikiem.
Stwierdzono również aktywność antyfidantną 5-hydroksy-y-laktonów, o wzorach 1 i 2 przedstawionych na rysunku, w stosunku do mszycy brzoskwiniowo ziemniaczanej (Myzus persicae Sulz.). Wyniki testów, biologicznych przeprowadzonych według metody opisanej przez B. Gabryś (Journal of Plant Protection Research 2003, 43, ss. 133-142), przedstawiono w tabeli 2.
Wyniki testów biologicznych, przeprowadzonych według metody opisanej przez M. Szczepanik (Journal of Plant Protection Research 2003, 43, ss. 87-96), przedstawiono w tabeli 1.
Sposób, według wynalazku, objaśniony jest bliżej w kilkuetapowych przykładach wykonania.
P r z y k ł a d 1.
Do ochłodzonego do temperatury 0°C roztworu 1,5 g (9,9 mmol) (R)-(+)-pulegonu w 18 cm3 metanolu i 3,6 cm3 wody wkrapla się 0,4 g (10,6 mmol) borowodorku sodu w 21 cm3 etanolu. Mieszanie kontynuuje się przez 2 godziny w temperaturze pokojowej. Po zakończeniu reakcji (TLC, jako eluent stosuje się heksan/aceton w stosunku 20:1) mieszaninę wylewa się do nasyconego roztworu chlorku sodu i produkt ekstrahuje kilkoma porcjami heksanu. Połączone warstwy heksanowe przemywa się wodą aż do uzyskania odczynu obojętnego, a następnie suszy odwodnionym siarczanem (VI) magnezu. Po oddestylowaniu rozpuszczalnika otrzymuje się 1,5 g surowego cis-(1R, 5R)-pulegolu (96% czystości według GC).
Otrzymany w ten sposób cis-(1R, 5R)-pulegol (1,5 g, 9,7 mmol) razem z 15 cmi3 (78,3 mmol) ortooctanu etylu i katalityczną ilością kwasu propionowego (1 kropla), ogrzewa się w temperaturze 138°C przez 8 godzin, równocześnie w sposób ciągły oddestylowując alkohol etylowy z mieszaniny reakcyjnej. Przebieg reakcji kontroluje się za pomocą chromatografii gazowej i cienkowarstwowej. Po zakończeniu reakcji oddestylowuje się, pod zmniejszonym ciśnieniem, nadmiar nieprzereagowanego ortooctanu etylu, a surowy produkt poddaje chromatografii kolumnowej (żel krzemionkowy, jako eluent stosuje się heksan/eter dietylowy, 80:1). Otrzymuje się 1,9 g czystego estru etylowego kwasu (4R)-(+)-3-metylo-3-(4-metylo-1-cykloheksen-1-ylo)butanowego, co stanowi 86% wydajności teoretycznej.
Dane spektroskopowe i stałe fizyczne otrzymanego estru etylowego kwasu (4R)-(+)-3-metylo-3-(4-metylo-1-cykloheksen-1-ylo)butanowego są następujące:
[a]D 25 = +44,1° (c = 5,63, aceton); nD 20 = 1,4630;
1H NMR (CDCla): 5 = 0,91 (d, J = 6,1 Hz, 3H, CHa-4), 1,10 i 1,13 (dwa s, 6H, (CHa^Cc), 1,20 (t, J = 7,1 Hz, 3H, -OCH2CF3), 1,44 - 1,66 (m, 4H, CH2-grupy), 1,96 - 2,10 (m, 3H, CH2-grupa i H-4), 2,29 i 2,32 (układ AB, J = 13,2 Hz, 2H, CHr2), 4,04 (q, J = 7,1 Hz, 2H, -OCH2CH33), 5,41 (m, 1H, H-2);
IR(film): ν = 1748 (s,C=O), 1392 i 1372 (s, (C^hCc), 1232 i 1120 (s, C-O-C).
Otrzymany ester etylowy kwasu (4R)-(+)-3-metylo-3-(4-metylo-1-cykloheksen-1-ylo)butanowego (1,9 g, 8,5 mmol) rozpuszcza się w 45 cm3 chlorku metylenu, chłodzi do temperatury 0°C i dodaje kroplami roztwór 1,76 g (10,2 mmol) kwasu m-chloronadbenzoesowego w 25 cm3 chlorku metylenu. Mieszaninę reakcyjną bardzo powoli doprowadza się do temperatury pokojowej. Po upływie 24 godzin nadmiar kwasu
PL 197 578 B1 m-chloronadbenzoesowego redukuje się przez dodanie nasyconego roztworu tiosiarczanu sodu. Warstwę organiczną oddziela się, a następnie przemywa 10% roztworem węglanu sodu i nasyconym roztworem chlorku sodu. Po wysuszeniu roztworu odwodnionym siarczanem (VI) magnezu i oddestylowaniu chlorku metylenu otrzymaną surową mieszaninę estru etylowego kwasu (1S, 2R, 4R)-(+)-3-metylo-3-(1,2-epoksy-4-metylocykloheks-1-ylo)butanowego i (5S, 6S, 8R)-(+)-6-hydroksy--4,4,8-trimetylo-1-oksaspiro[4.5]-2-dekanonu, o wzorze 1, (o składzie według GC 45%: 55%) rozdziela się metodą chromatografii kolumnowej (żel krzemionkowy, jako eluenty stosuje się heksan/aceton 50:1, a następnie heksan/aceton 5:1). Otrzymuje się 0,95 g estru etylowego kwasu (1S, 2R, 4R)-(+)-3-metylo-3-(1,2-epoksy-4-metylocykloheks-1-ylo)butanowego o czystości według GC 86% oraz 0,88 g czystego (5S, 6S, 8R)-(+)-6-hydroksy-4,4,8-trimetylo-1-oksaspiro[4.5]-2-dekanonu, o wzorze 1, z całkowitą wydajnością reakcji 89%.
Dane spektroskopowe i stałe fizyczne otrzymanego estru etylowego kwasu (1S, 2R, 4R)-(+)-3-metylo-3-(1,2-epoksy-4-metylocykloheks-1-ylo)butanowego są następujące:
[a]D 26 = +46,9° (c = 4,21, aceton); nD 20 = 1,4652;
1H NMR (300 MHz, CDCh, 25°C): δ = 0,81 (d, J = 6,0 Hz, 3H, CH3-4'), 0,96 i 1,01 (dwa s, 6H, (CH3)2C<), 1,23 (t, J = 7,2 Hz, 3H, -OCH2CH3), 2,24 i 2,35 (układ AB, J = 13,7 Hz, 2H, -CH2-CO2), 3,07 (d, Jh-2', h-3' = 5,1 Hz, H-2'), 4,08 (q, J = 7,2 Hz, -OCH2CH3);
IR (film): ν = 1740 (s, C=O), 1232 i 1040 (s, C-O-C).
Dane spektroskopowe i stałe fizyczne otrzymanego (5S, 6S, 8R)-(+)-6-hydroksy-4,4,8-trimetylo-1-oksaspiro[4.5]-2-dekanonu o wzorze 1, są następujące:
[a]D 26 = +22,2° (c = 3,45, aceton); nD 20 = 1,4865;
1H NMR (300 MHz, CDCla, 25°C): δ = 0,88 (d, J = 6,3 Hz, 3H, CH3-8), 1,18 (s, 6H, (CHa^CO, 1,21 - 1,34 (m, 2H, CH2-grupa), 1,53 - 1,96 (m, 6H, -OH, H-8 i dwie grupy CH2), 2,17 i 2,55 (układ AB, J = 17,2 Hz, 2H, CH2-3), 4,00 (m, 1H, H-6);
IR (film): ν = 3492 (m, br., OH), 1768 (s, C=O), 1252 (s, C-O-C), 1164 (s, C-O-H), 1040 (s, C-O-C).
P r z y k ł a d 2.
Postępuje się tak jak w przykładzie 1, z tym że do przeprowadzenia reakcji stosuje się (S)-(-)-pulegon. Z 1,5 g (9,9 mmol) (S)-(-)-pulegonu otrzymuje się 1,5 g surowego cis-(1S, 5S)-pulegolu (97% czystości według GC).
W wyniku reakcji przegrupowania Claisena metodą ortooctanową surowego cis-(1S, 5S)-pulegolu (1,5 g, 9,7 mmol) otrzymuje się 1,8 g estru etylowego kwasu (4S)-(-)-3-metylo-3-(4-metylo-1-cykloheksen-1-ylo)butanowego, co stanowi 84% wydajności teoretycznej: [<a]D 25 = -44,4° (c = 3,87, aceton).
Właściwości spektroskopowe estru etylowego kwasu (4S)-(-)-3-metylo-3-(4-metylo-1-cy-kloheksen-1-ylo)butanowego są analogiczne jak estru (4R)-(+)-3-metylo-3-(4-metylo-1 -cykloheksen-1-ylo)butanowego.
W reakcji epoksydacji estru etylowego kwasu (4S)-(-)-3-metylo-3-(4-metylo-1-cykloheksen-1-ylo)-butanowego (1,8 g, 8,0 mmol) kwasem m-chloronadbenzoesowym otrzymuje się 0,93 g estru etylowego kwasu (1R, 2S, 4S)-(-)-3-metylo-3-(1,2-epoksy-4-metylocykloheks-1-ylo)butanowego o czystości według GC 82% ([<a]ci26 = -48,3°,c = 3,24, aceton) i 0,82 g (5R, 6R, 8S)-(-)-6-hydroksy-4,4,8-trimetylo-1-oksaspiro[4.5]-2-dekanonu, o wzorze 2, ([<a]o26 = -21,9°, c = 3,19, aceton) z całkowitą wydajnością reakcji 87%.
Właściwości spektroskopowe estru etylowego kwasu (1R, 2S, 4S)-(-)-3-metylo--3-(1,2-epoksy-4-metylocykloheks-1-ylo)butanowego są analogiczne jak estru etylowego kwasu (1S, 2R, 4R)-(+)-3metylo-3-(1,2-epoksy-4-metylocykloheks-1-ylo)butanowego.
Właściwości spektroskopowe (5R, 6R, 8S)-(-)-6-hydroksy-4,4,8-trimetylo-1-oksaspiro[4.5]-2-dekanonu o wzorze 2, są analogiczne jak (5S, 6S, 8R)-(+)-6-hydroksy-4,4,8-trimetylo-1-oksaspiro-[4.5]-2-dekanonu o wzorze 1.
T a b e l a 1. Współczynniki aktywności deterentnej 8-hydroksy-y-laktonów, wobec stonki ziemniaczanej (Leptinotarsa decemlineata Say) w stężeniach 1,0%
δ-Hydroksy-y-lakton Stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata Say)
Chrząszcze Larwy
R A T R A T
wzór 1 50,91 90,56 141,47 70,87 100 170,87
wzór 2 89,15 95,24 184,39 35,13 100 135,13
R - względny współczynnik aktywności deterentnej A - bezwzględny współczynnik aktywności deterentnej T - sumaryczny współczynnik aktywności deterentnej
PL 197 578 B1
T a b e l a 2. Aktywność deterentna ó-hydroksy-y-laktonów, wobec mszycy brzoskwiniowo ziemniaczanej (Myzus persicae Sulz.) w stężeniach 0,1%
δ-Hydroksy-y-lakton Test Kontrola P
wzór 1 6 9 0,0492
wzór 2 4 11 0,0018
P - poziom istotności różnicy statystycznej

Claims (2)

Zastrzeżenia patentowe
1. Nowe δ-hydroksy-y-laktony o wzorach 1 i 2 przedstawionych na rysunku.
2. Sposób wytwarzania nowych δ-hydroksy-y-laktonów o wzorach 1 i 2 przedstawionych na rysunku, znamienny tym, że (R)-(+)-pulegon albo (S)-(-)-pulegon redukuje się borowodorkiem sodu do cis-(1R, 5R)-pulegolu albo cis-(1S, 5S)-pulegolu, który następnie poddaje się reakcji przegrupowania Claisena metodą ortooctanową do estru etylowego kwasu (4R)-(+)-3-metylo-3-(4-metylo-1-cykloheksen-1-ylo)butanowego albo (4S)-(-)-3-metylo-3-(4-metylo-1-cykloheksen-1-ylo)butanowego, który poddaje się epoksydacji kwasem m-chloronadbenzoesowym do mieszaniny estru etylowego kwasu (1S, 2R, 4R)-(+)-3-metylo-3-(1,2-epoksy-4-metylocykloheks-1-ylo)butanowego i (5S, 6S, 8R)-(+)-6-hydroksy-4,4,8-trimetylo-1-oksaspiro[4.5]-2-dekanonu o wzorze 1, albo estru etylowego kwasu (1R, 2S, 4S)-(-)-3-metylo-3-(1,2-epoksy-4-metylocykloheks-1-ylo)butanowego i (5R, 6R, 8S)-(-)-6-hydroksy-4,4,8-trimetylo-1-oksaspiro-[4.5]-2-dekanonu o wzorze 2, które następnie rozdziela się metodą chromatografii kolumnowej.
PL366261A 2004-03-15 2004-03-15 Nowe δ-hydroksy-y-laktony o aktywności antyfidantnej i sposób ich otrzymywania PL197578B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL366261A PL197578B1 (pl) 2004-03-15 2004-03-15 Nowe δ-hydroksy-y-laktony o aktywności antyfidantnej i sposób ich otrzymywania

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL366261A PL197578B1 (pl) 2004-03-15 2004-03-15 Nowe δ-hydroksy-y-laktony o aktywności antyfidantnej i sposób ich otrzymywania

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL366261A1 PL366261A1 (pl) 2004-09-06
PL197578B1 true PL197578B1 (pl) 2008-04-30

Family

ID=33308663

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL366261A PL197578B1 (pl) 2004-03-15 2004-03-15 Nowe δ-hydroksy-y-laktony o aktywności antyfidantnej i sposób ich otrzymywania

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL197578B1 (pl)

Also Published As

Publication number Publication date
PL366261A1 (pl) 2004-09-06

Similar Documents

Publication Publication Date Title
FI80027C (fi) Foerfarande foer framstaellning av nya, terapeutiskt anvaendbara 4-fenyl-1,3-dioxan-cis-5-ylalkenoylsyraderivat.
Jordan et al. In vitro shoot and root organogenesis, plant regeneration and production of tropane alkaloids in some species of Schizanthus
Yamauchi et al. Synthesis and insecticidal activity of sesquilignan analogs with 2-alkyl-6-methoxy-3-(3, 4-methylenedioxyphenyl)-1, 4-benzodioxanyl group
US20050272943A1 (en) Process for preparing prostaglandin derivatives and starting materials for the same
PL197578B1 (pl) Nowe δ-hydroksy-y-laktony o aktywności antyfidantnej i sposób ich otrzymywania
FI91959B (fi) Menetelmä valmistaa alkoksimetyylieetteri- ja alkoksimetyyliesterijohdoksia
Murayama et al. Syntheses of natural (-)-osmundalactone and its epimer
Tseng et al. Synthesis of 4a. alpha.-phorbol 9-myristate 9a-acetate and related esters
CA2110748C (fr) Procede de preparation de la vitamine a et composes intermediaires utiles pour ce procede
Lamb et al. Oxidation of the 8'-position of a biologically active abscisic acid analogue
PL197577B1 (pl) Nowe δ-keto-y-laktony o aktywności antyfidantnej i sposób ich wytwarzania
Itoh et al. Synthesis of the (17R)-and (17S)-isomers of volicitin, an elicitor of plant volatiles contained in the oral secretion of the beet armyworm
Nagano et al. Synthesis and Physiological Activity of Methyl 6′ 6′-Didemethyl Abscisate and New Chiral Analogs
Dams et al. Lactones 23: Synthesis of cis-fused bicyclic hydroxy lactones with a p-menthane system
DE2800929C2 (de) (1&amp;alpha;,-2&amp;alpha;,4&amp;alpha;,6&amp;alpha;)-3-Oxatricyclo[4.2.0.0&amp;uarr;2&amp;uarr;&amp;uarr;,&amp;uarr;&amp;uarr;4&amp;uarr;]octan-7-on sowie dessen Ketale und Thioketale und Verfahren zu deren Herstellung
Loew et al. A short stereoselective synthesis of cecropia juvenile hormone. Experimental details
TAKEUCHI et al. Synthesis and Optical Resolution of 4, 6-Dideoxy-3, 5-O-isopropylidene-2-O-(methoxymethyl)-DL-glucitol
Sugiyama et al. Synthesis and Insecticidal Activity of Isobutenyl-and Isobutyl-cyclopropanecarboxylates
PL212957B1 (pl) Sposób bezpiecznej likwidacji kopalnianych ścian eksploatacyjnych prowadzonych w warunkach zagrożeń skojarzonych
PL192024B1 (pl) Nowe hydroksyspirolaktony i sposób wytwarzania nowych hydroksyspirolaktonów
PL197574B1 (pl) Nowe δ-hydroksy-y-laktony o aktywności deterentnej i sposób ich wytwarzania
PL212642B1 (pl) Nowe δ-bromy-y-laktony z układem cis p-mentanu o aktywności antyfidantnej oraz sposób ich otrzymywania
PL196372B1 (pl) Nowe estry etylowe kwasu 3-metylo-3-(4-metylo-1-cykloheksen-1-ylo)butanowego i sposób ich wytwarzania
PL212519B1 (pl) Nienasycone bicykliczne δ-laktony o właściwościach antyfidantnych i zapachowych oraz sposób ich otrzymywania
US5374744A (en) Method for manufacturing 4-substituted-Y-lactone and novel substance