PL197574B1 - Nowe δ-hydroksy-y-laktony o aktywności deterentnej i sposób ich wytwarzania - Google Patents
Nowe δ-hydroksy-y-laktony o aktywności deterentnej i sposób ich wytwarzaniaInfo
- Publication number
- PL197574B1 PL197574B1 PL370964A PL37096404A PL197574B1 PL 197574 B1 PL197574 B1 PL 197574B1 PL 370964 A PL370964 A PL 370964A PL 37096404 A PL37096404 A PL 37096404A PL 197574 B1 PL197574 B1 PL 197574B1
- Authority
- PL
- Poland
- Prior art keywords
- methylcyclohex
- isopropylidene
- acetic acid
- hydroxy
- acid
- Prior art date
Links
Landscapes
- Epoxy Compounds (AREA)
Abstract
1. Nowe δ-hydroksy-y-laktony o aktywności deterentnej (1R,4R,6R)-(- )-1-(1'-hydroksy-1'- -metyloetylo)-4-metylo-9-oksabicyklo[4.3.0]-8- -nonanon o wzorze 1 i (1S,4S,6S)-(+)-1-(1'-hydroksy-1'-metyloetylo)-4-metylo-9-oksabicyklo- [4.3.0]-8-nonanonu o wzorze 2 przedstawione na rysunku.
Description
Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku są nowe 5-hydroksy-y-laktony o aktywności deterentnej i sposób ich wytwarzania.
Oba 5-hydroksy-y-laktony, o wzorze 1 i 2 przedstawionym na rysunku, mogą znaleźć zastosowanie jako deterenty pokarmowe wobec larw i chrząszczy pleśniakowca lśniącego (Alphitobius diaperinus Panzer) oraz stonki ziemniaczanej (Leptinotarsa decemlineata Say).
Istotą wynalazku są więc nowe 5-hydroksy-y-laktony (1R,4R,6R)-(-)-1-(1'-hydroksy-1'-metyloetylo)-4-metylo-9-oksabicyklo[4.3.0]-8-nonanon o wzorze 1 i (1S,4S,6S)-(+)-1-(1'-hydroksy-1'-metyloetylo)-4-metylo-9-oksabicyklo[4.3.0]-8-nonanon o wzorze 2 przedstawione na rysunku.
Sposób według wynalazku polega na tym, że (R)-(+)-pulegon albo (S)-(-)-pulegon redukuje się borowodorkiem sodu, a uzyskany w ten sposób cis-(1R,5R)-pulegol albo cis-(1S,5S)-pulegol poddaje się reakcji przegrupowania Claisena metodą ortooctanową, w obecności katalitycznych ilości wody. Otrzymaną w ten sposób mieszaninę estrów etylowych kwasu (1'R,5'R)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego i (1 'S,5'R)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego albo mieszaninę estrów etylowych kwasu (1'S,5'S)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego i (1'R,5'S)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego hydrolizuje się w środowisku zasadowym, korzystnie alkoholowym roztworem wodorotlenku potasu, do mieszaniny kwasów (1 'R,5'R)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego i (1'S,5'R)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego albo mieszaniny kwasów (1'S,5'S)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1 '-ylo)octowego i (1 'R,5'S)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1 '-ylo)-octowego, które następnie przeprowadza się w mieszaninę chlorków kwasu (1'R,5'R)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego i (1 'S,5'R)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)-octowego albo mieszaninę chlorków kwasu (1'S,5'S)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)-octowego i (1'R,5'S)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego, a następnie poddaje się reakcji estryfikacji przy użyciu p-nitrofenolanu sodu. Uzyskaną w ten sposób mieszaninę estrów p-nitrofenylowych kwasu (1'R,5'R)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego i (1'S,5'R)-(- )-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego albo mieszaninę estrów p-nitrofenylowych kwasu (1'S,5'S)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego i (1 'R,5'S)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego rozdziela się metodą preparatywnej chromatografii cieczowej.
Następnie, ester p-nitrofenylowy kwasu (1'R,5'R)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego albo (1'S,5'S)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego poddaje się epoksydacji za pomocą kwasu m-chloronadbenzoesowego do mieszaniny estru p-nitrofenylowego kwasu (1'R,2'R,5'R)-(+)-(2',7'-epoksy-2'-izopropylo-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego i (1S,6R, 8R)-(+)-1-hydroksy-2,2,8-trimetylo-3-oksabicyklo[4.4.0]-4-dekanonu albo mieszaniny estru p-nitrofenylowego kwasu (1'S,2'S,5'S)-(-)-(2',7'-epoksy-2'-izopropylo-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego i (1R,6S,8S)-(-)-1-hydroksy-2,2,8-trimetylo-3-oksabicyklo[4.4.0]-4-dekanonu, które rozdziela się metodą chromatografii kolumnowej. Otrzymany w ten sposób ester p-nitrofenylowy kwasu (1'R,2'R,5'R)-(+)-(2',7'-epoksy-2'-izopropylo-5'-metylocykloheks-1'-ylo)-octowego albo ester p-nitrofenylowy kwasu (1 'S,2'S,5'S)-(-)-(2',7'-epoksy-2'-izopropylo-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego poddaje się laktonizacji przy użyciu kwasu chlorowego (VII) do (1R,4R,6R)-(-)-1-(1'-hydroksy-1'-metyloetylo)-4-metylo-9-oksabicyklo[4.3.0]-8-nonanonu o wzorze 1 albo (1S,4S,6S)-(+)-1-(1'-hydro-ksy-1'-metyloetylo)-4-metylo-9-oksabicyklo[4.3.0]-8-nonanonu o wzorze 2.
Główną zaletą tej metody jest możliwość jednoetapowego, bez konieczności wydzielania i oczyszczania produktów pośrednich, przeprowadzenia dwóch reakcji chemicznych: przegrupowania allilowego cis-pulegoli do trwalszych 2-(4'-metylo-1'-cykloheksen-1'-ylo)-2-propanoli oraz przegrupowania Claisena metodą ortooctanową otrzymanych w ten sposób alkoholi do mieszaniny estrów etylowych kwasu (2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego.
Enancjomeryczne 5-hydroksy-y-laktony ograniczają żerowanie larw i chrząszczy pleśniakowca lśniącego (Alphitobius diaperinus Panzer) i mogą być stosowane do ochrony magazynowanych zbóż i przetworów zbożowych przed tym szkodnikiem. Stwierdzono również aktywność deterentną 5-hydroksy-y-laktonów w stosunku do larw i chrząszczy stonki ziemniaczanej (Leptinotarsa decemlineata Say).
Wyniki testów biologicznych, przeprowadzonych według metody opisanej przez M. Szczepanik (Journal of Plant Protection Research, 2003, 43, ss. 87-96), przedstawiono w tabelach 1 i 2.
PL 197 574 B1
T a b e l a 1
Współczynniki aktywności deterentnej δ-hydroksy-y-laktonów wobec pleśniakowca lśniącego (Alphitobius diaperinus Panzer), w stężeniach 1,0%
| ó-Hydroksy-y-lakton | Pleśniakowiec lśniący (Alphitobius diaperinus Panzer) | |||||
| Chrząszcze | Larwy | |||||
| R | A | T | R | A | T | |
| o wzorze 1 | 78.05 | 59.61 | 137.66 | 88.76 | 34.72 | 123.48 |
| o wzorze 2 | 79.64 | 78.23 | 157.87 | 85.55 | 92.09 | 177.64 |
R - względny współczynnik aktywności deterentnej A - bezwzględny współczynnik aktywności deterentnej T - sumaryczny współczynnik aktywności deterentnej
T a b e l a 2
Współczynniki aktywności deterentnej ó-hydroksy-y-laktonów wobec stonki ziemniaczanej (Leptinotarsa decemlineata Say), w stężeniach 1,0%
| ó-Hydroksy-y-lakton | Stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata Say) | |||||
| Chrząszcze | Larwy | |||||
| R | A | T | R | A | T | |
| o wzorze 1 | 87,45 | 58,97 | 146,42 | 75,08 | 40,66 | 115,74 |
| o wzorze 2 | 82,27 | 88,93 | 171,20 | 89,31 | 53,03 | 142,34 |
R - względny współczynnik aktywności deterentnej A - bezwzględny współczynnik aktywności deterentnej T - sumaryczny współczynnik aktywności deterentnej
Sposób, według wynalazku, objaśniony jest bliżej w przykładach wykonania
P r z y k ł a d 1.
Do ochłodzonego do temperatury 0°C roztworu 1,5 g (9,9 mmol) (R)-(+)-pulegonu w 18 cm3 metanolu i 3,6 cm3 wody wkrapla się 0,4 g (10,6 mmol) borowodorku sodu w 21 cm3 etanolu. Mieszanie kontynuuje się przez 2 godziny w temperaturze pokojowej. Po zakończeniu reakcji (TLC, jako eluent stosuje się heksan/aceton w stosunku 20:1) mieszaninę wylewa się do nasyconego roztworu chlorku sodu i produkt ekstrahuje kilkoma porcjami heksanu. Połączone warstwy heksanowe przemywa się wodą aż do uzyskania odczynu obojętnego, a następnie suszy odwodnionym siarczanem magnezu (VI). Po oddestylowaniu rozpuszczalnika otrzymuje się 1,5 g surowego cis-(1R,5R)-pulegolu (96% czystości według GC).
Otrzymany w ten sposób cis-(1 R,5R)-pulegol (1,5 g, 9,7 mmol), razem z 15 cm3 (78,3 mmol) ortooctanu etylu, 3 kroplami kwasu propionowego i katalityczną ilością wody, ogrzewa się w temperaturze 138°C przez 3 godziny, równocześnie w sposób ciągły oddestylowując alkohol etylowy z mieszaniny reakcyjnej. Przebieg reakcji kontroluje się za pomocą chromatografii gazowej i cienkowarstwowej. Po zakończeniu reakcji oddestylowuje się, pod zmniejszonym ciśnieniem, nadmiar nieprzereagowanego ortooctanu etylu, a surowy produkt poddaje chromatografii kolumnowej (żel krzemionkowy, jako eluent stosuje się heksan/eter dietylowy, w stosunku 80:1). Otrzymuje się 1,71 g mieszaniny estrów etylowych kwasu (1’R,5’R)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1’-ylo)octowego i (1'S,5'R)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1’-ylo)octowego (o składzie według GC 80%:20%), co stanowi 78% wydajności teoretycznej.
Stałe fizyczne otrzymanej mieszaniny estrów etylowych kwasu (1'R,5'R)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego i (1 'S,5'R)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1 '-ylo)octowego są następujące:
[α] £ = +3,3° (c = 3,64, aceton); n£ = 1,4781
Uzyskaną mieszaninę estrów etylowych kwasu (1'R,5'R)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego i (1'S,5'R)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego (1,71 g, o
7,63 mmol) rozpuszcza się w 30 cm 2,5% roztworu wodorotlenku potasu w alkoholu etylowym. Mieszaninę reakcyjną ogrzewa się w temperaturze wrzenia pod chłodnicą zwrotną przez 3 godziny. Po
PL 197 574 B1 zakończeniu reakcji (TLC, jako eluent stosuje się heksan/eter dietylowy, w stosunku 80:1) oddestylowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem etanol, a pozostałość w celu usunięcia zanieczyszczeń organicznych, rozpuszcza się w wodzie i przemywa eterem dietylowym. Warstwę wodną doprowadza się do odczynu kwaśnego za pomocą 0,1 M roztworu kwasu solnego i produkt ekstrahuje kilkoma porcjami eteru dietylowego. Frakcję eterową przemywa się nasyconym roztworem chlorku sodu i suszy odwodnionym siarczanem magnezu (VI). Po oddestylowaniu eteru dietylowego otrzymuje się 1,47 g surowej mieszaniny kwasów (1'R,5'R)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1’-ylo)octowego i (1'S,5'R)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego (o składzie według GC 80%:20%), co stanowi 98% wydajności teoretycznej.
Stałe fizyczne otrzymanej mieszaniny kwasów (1'R,5'R)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego i (1'S,5'R)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)-octowego są następujące:
[a] D = +11,2° (c = 4,33, aceton); nD° = 1,4685;
Otrzymaną w ten sposób mieszaninę kwasów (1'R,5'R)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego i (1'S,5'R)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)-octowego (1,47 g, o
7,48 mmol) rozpuszcza się w 15 cm bezwodnego czterochlorku węgla, dodaje 1,55 g (7,46 mmol) pięciochlorku fosforu i miesza w temperaturze 45°C przez 12 godzin. Po upływie tego czasu oddestylowuje się czterochlorek węgla, a mieszaninę chlorków kwasu (1'R,5'R)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego i (1 'S,5'R)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego suszy pod zmniejszonym ciśnieniem przez 45 minut. Tak otrzymaną surową mieszaninę chlorków kwasowych, o konsystencji syropu, rozpuszcza się w 50 cm3 bezwodnego chlorku metylenu i dodaje 1,32 g (8,24 mmol) odwodnionego p-nitrofenolanu sodu. Po upływie 10 godzin odsącza się nierozpuszczalne sole i odparowuje rozpuszczalnik. Surową mieszaninę estrów p-nitrofenylowych kwasu (1'R,5'R)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)-octowego i (1 'S,5'R)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego (o składzie według GC 80%:20%) oczyszcza się i rozdziela metodą preparatywnej chromatografii cieczowej. Otrzymuje się 1,63 g estru p-nitrofenylowego kwasu (1'R,5'R)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego oraz 0,42 g estru p-nitrofenylowego kwasu (1'S,5'R)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego, co stanowi 87% wydajności teoretycznej.
Stałe fizyczne i dane spektroskopowe otrzymanego estru p-nitrofenylowego kwasu (1'R,5'R)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego są następujące:
[a] D = +14,3° (c = 3,45, aceton); nD° = 1,5338;
1HNMR (CD^fe, 25°C): δ = 0,88 (d, J=6,1 Hz, 3H, CH3-5'); 1,68 (d, J = 1,4 Hz, 3H, =C-CH3); 1,69 (s, 3H, =C-CH3); 2,60 (m, 1H, jeden proton z grupy CH2-3'); 2,69 (dd, J = 14,1 Hz i 7,3 Hz, 1H, CH2-2); 2,78 (dd, J = 14,0 Hz i 8,7 Hz, 1H, CH2-2); 3,47 (m, 1H, H-1'); 7,22 i 8,24 (układ AA'BB', 4H, -C6H4-);
IR (film): 1772 (s, C=O), 1532 i 1352 (s, C-NO2), 1496 i 1108 (s, C-C pierścienia aromatycznego), 1208 (s, C-O-C), 876 (m, C-H pierścienia aromatycznego).
Stałe fizyczne i dane spektroskopowe otrzymanego estru p-nitrofenylowego kwasu (1 'S,5'R)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego są następujące:
[a] D = -73,9° (c = 1,29, aceton); nD° = 1,5338;
1 HNMR (CD^fe, 25°C): δ = 0,98 (d, J=6,7 Hz, 3H, CHs-5'); 1,68 (s, 3H, =C-CHs); 1,70 (d, J = 1,8 Hz, 3H, =C-CH3); 2,43 (m, 1H, jeden proton z grupy CH2-3'); 2,57 (dd, J = 14,5 Hz i 9,3 Hz, 1H, CH2-2); 2,68 (dd, J=14,5 Hz i 6,0 Hz, 1H, CH2-2); 3,23 (m, 1H, H-1'); 7,27 i 8,26 (układ AA'BB', 4H, -C6H4-);
IR (film): 1776 (s, C=O), 1536 i 1352 (s, C-NO2), 1496 i 1164 (s, C-C pierścienia aromatycznego), 1212 (s, C-O-C), 872 (m, C-H pierścienia aromatycznego).
Ester p-nitrofenylowy kwasu (1'R,5'R)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)-octoo wego (1,63 g, 5,15 mmol) rozpuszcza się w 40 cm chlorku metylenu, chłodzi do temperatury 0°C i dodaje kroplami roztwór 1,37 g (6.15 mmol) kwasu m-chloronadbenzoesowego w 30 cm3 chlorku metylenu. Mieszaninę reakcyjną bardzo powoli doprowadza się do temperatury pokojowej. Po upływie 24 godzin nadmiar kwasu m-chloronadbenzoesowego redukuje się przez dodanie nasyconego roztworu tiosiarczanu sodu. Warstwę organiczną oddziela się, a następnie przemywa 10% roztworem węglanu sodu i nasyconym roztworem chlorku sodu. Po wysuszeniu roztworu odwodnionym siarczanem magnezu (VI) i oddestylowaniu chlorku metylenu surową mieszaninę estru p-nitrofenylowego kwasu
PL 197 574 B1 (1 'RŻIR.SIRH+j-^.y-epoksy^-izopropylo-S^metylocykloheks-l ’ylo)-octowego i (1S,6R,8R)-(+)-1-hydroksy-2,2,8-trimetylo-3-oksabicyklo[4.4.0]-4-dekanonu rozdziela się metodą chromatografii kolumnowej (żel krzemionkowy; jako eluenty stosuje się heksan/octan etylu, w stosunku 10:1, a następnie heksan/octan etylu, w stosunku 3:1). Otrzymuje się 0,6 g estru p-nitrofenylowego kwasu (1'R,2'R,5'R)-(+)-(2',7'-epoksy-2'-izopropylo-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego oraz 0,58 g czystego (1S,6R,8R)-(+)-1-hydroksy-2,2,8-trimetylo-3-oksabicyklo[4.4.0]-4-dekanonu, co stanowi 88% wydajności teoretycznej.
Dane spektroskopowe i stałe fizyczne otrzymanego estru p-nitrofenylowego kwasu (1'R,2'R,5'R)-(+)-(2',7'-epoksy-2'-izopropylo-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego są następujące:
[a] D = +37,5° (c = 3,11, aceton); nf0 = 1,5149;
1H NMR (CD2Cl2, 25°C): δ = 0,93 J=6,3 311 CH3-5'); 1,36 i 1,39 (dwa s, 6H >C(CH3)2);
2,41 (m, 1H, H-1'); 2,77 (dd, J = 14,9 Hz i 7,8 Hz, 1H, jeden proton z grupy CH2-2); 2,87 (dd, J = 14,9 Hz i 7,4 Hz, 1H, jeden proton z grupy CH2-2); 7,33 i 8,24 (układ AA'BB', 4H, -CaH-);
IR (film):v = 1764 (s, C=O), 1524 i 1347 (s, C-NO2), 1490 i 1111 (s, C-C pierścienia aromatycznego), 1212 (s, C-O-C), 869 (m, C-H pierścienia aromatycznego).
Dane spektroskopowe i stałe fizyczne otrzymanego (1S,6R,8R)-(+)-1-hydroksy-2,2,8-trimetylo-3-oksabicyklo[4.4.0]-4-dekanonu są następujące:
[a] D5 = +43,8° (c = 1,46, aceton); t.t. = 147-149°C;
1H NMR (CDCl3, 25°C): δ = 0,9 (d, J=5,7 Hz, 3H, CH3-8); 1,32 i 1,44 (dwa s, 6H, >C(CH3)2); 2,37 (m, 1H, H-6); 2,57 (dd, J = 19,4 Hz i 9,7 Hz, 1H, jeden proton z grupy CH2-5), 2,68 (dd, 19,4 Hz i 9,3 Hz, 1H, jeden proton z grupy CH2-5);
IR (nujol): 3432 (s, OH 1704 (s, C=O), 1380 i 1372 (m, (CH3)2C<), 1308 (s, C-OH), 1244 (s, C-O-C) 1120 (s, O-H).
Następnie, do 0,6 g (1,8 mmol) estru p-nitrofenylowego kwasu (1'R,2'R,5'R)-(+)-(2',7'-epoksy-2'-izopropylo-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego rozpuszczonego w 15 cm3 tetrahydrofuranu i 7,2 cm3 wody dodaje się 0,3 cm3 60% kwasu chlorowego (VII). Roztwór ten miesza się w temperaturze pokojowej przez 24 godziny, po czym produkty ekstrahuje się kilkoma porcjami eteru dietylowego. Połączone ekstrakty eterowe przemywa się kolejno nasyconymi roztworami wodorowęglanu sodu i chlorku sodu, a następnie suszy odwodnionym siarczanem magnezu (VI). Po oddestylowaniu eteru dietylowego otrzymuje się surowy (1R,4R,6R)-(-)-1-(1'-hydroksy-1'-metyloetylo)-4-metylo-9-oksabicyklo[4.3.0]-8-nonanon, który następnie oczyszcza się na kolumnie chromatograficznej (żel krzemionkowy, jako eluent stosuje się heksan/octan etylu, w stosunku 3:1). Otrzymuje się 0,3 g (1R,4R,6R)-(-)-1-(1'-hydroksy-1'-metyloetylo)-4-metylo-9-oksabicyklo[4.3.0]-8-nonanonu, co stanowi 91% wydajności teoretycznej.
Stałe fizyczne i dane spektroskopowe otrzymanego (1R,4R,6R)-(-)-1-(1'-hydroksy-1'-metyloetylo)-4-metylo-9-oksabicyklo[4.3.0]-8-nonanonu o wzorze 1, są następujące:
[a] D = -21,0° (c = 1,52, aceton); t.t. = 85-86°C;
1H NMR (CDCl3, 25°C): δ = 0,93 J=6,4 H^ CHs-4); 1,24 i 1,31 (dwa s, 61 >C(CH3)2); 2,47 (dd, J = 18,1 Hz i 8,5 Hz, 1H, jeden proton z grupy CH2-7); 2.70 (dd, J = 18,1 Hz i 10,1 Hz, 1H, jeden proton z grupy CH2-7); 2,93 (m, 1H, H-6);
IR (nujol): ν = 3508 (s, OH), 1764 (s, C=O), 1468 i 1380 (m, >C(CH3)2), 1300 (s, C-OH), 1244 (s, C-O-C) 1 140 (s, O-H).
P r z y k ł a d 2.
Postępuje się tak jak w przykładzie 1 z tym, że do przeprowadzenia reakcji stosuje się (S)-(-)-pulegon. Z 1,5 g (9,9 mmol) (S)-(-)-pulegonu otrzymuje się 1,5 g surowego cis-(1S,5S)-pulegolu (97% czystości według GC):
[α ] D = +103,8° (c = 1,61, EtOH)
W wyniku reakcji przegrupowania Claisena metodą ortooctanową, w obecności katalitycznych ilości wody, surowego cis-(1S,5S)-pulegolu (1,5 g, 9,7 mmol) otrzymuje się 1,72 g mieszaniny estrów etylowych kwasu (1'S,5'S)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego i kwasu (1'R,5'S)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)-octowego (o składzie według GC 80%:20%), co stanowi 79% wydajności teoretycznej:
[a] D = -3,9° (c = 3,22, aceton).
PL 197 574 B1
W reakcji hydrolizy 1,72 g (7,66 mmol) mieszaniny estrów etylowych kwasu (1'S,5'S)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1’-ylo)octowego i (1'R,5'S)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego otrzymuje się 1,47 g mieszaniny kwasów (1'S,5'S)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego i (1'R,5'S)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego (wydajność 98%):
[a] 25 = - W,9° (c = 3^4, aceton).
W reakcji estryfikacji 1,47 g (7,48 mmol) mieszaniny kwasów (1'S,5'S)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego i (1 'R,5'S)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego otrzymuje się 1,65 g estru p-nitrofenylowego kwasu (1'S,5'S)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego ([a] 25 = -15,2°, c = 2,62, aceton) oraz 0,43 g estru p-nitrofenylowego kwasu (1'R,5'S)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego ([a] 25 = +74,8°, c = 0,96, aceton), co stanowi 88% wydajności teoretycznej.
Dane spektroskopowe estrów p-nitrofenylowych kwasu (1'S,5'S)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1 '-ylo)octowego i (1 'R,5'S)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1 '-ylo)octowego są takie same jak estrów p-nitrofenylowych kwasu (1'R,5'R)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego i (1 'S,5'R)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego.
W reakcji epoksydacji estru p-nitrofenylowego kwasu (1'S,5'S)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego (1,65 g, 5,2 mmol) kwasem m-chloronadbenzoesowym otrzymuje się 0,62 g estru p-nitrofenylowego kwasu (1'S,2'S,5'S)-(-)-(2',7'-epoksy-2'-izopropylo-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego ([a] 2,5 = -38,9° (c = 2^6, aceton)) i 0,58 g (1R,6S, 8S)-(-)-1-hydroksy-2,2,8-trimetylo-3-oksabicyklo[4.4.0]-4-dekanonu ([a] 25 = -42,1°(c= 1,3, aceton), co stanowi 89% wydajności teoretycznej.
Dane spektroskopowe estru p-nitrofenylowego kwasu (1'S,2'S,5'S)-(-)-(2',7'-epoksy-2'-izopropylo-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego i (1R,6S,8S)-(-)-1-hydroksy-2,2,8-trimetylo-3-oksabicyklo[4.4.0]-4-dekanonu są takie same jak estru p-nitrofenylowego kwasu (1'R,2'R,5'R)-(+)-(2',7'-epoksy-2'-izopropylo-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego i (1S,6R,8R)-(+)-1-hydroksy-2,2,8-trimetylo-3-oksabicyklo-[4.4.0]-4-dekanonu.
W wyniku laktonizacji 0,62 g (1,86 mmol) estru p-nitrofenylowego kwasu (1'S,2'S,5'S)-(-)-(2',7'-epoksy-2'-izopropylo-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego otrzymuje się 0,31 g (1S,4S,6S)-(+)-1-(1'-hydroksy-1'-metyloetylo)-4-metylo-9-oksabicyklo[4.3.0]-8-nonanonu o wzorze 2, co stanowi 89% wydajności teoretycznej:
[a] 25 = +22,3° (c = 1,68, aceton).
Dane spektroskopowe (1 S,4S,6S)-(+)-1 -(1 '-hydroksy-1 '-metyloetylo)-4-metylo-9-oksabicyklo[4.3.0]-8-nonanonu są takie same jak (1R,4S,6R)-(-)-1-(1'-hydroksy-1'-metyloetylo)-4-metylo-9-oksabicyklo[4.3.0]-8-nonanonu.
Claims (3)
1. Nowe δ-hydroksy-y-laktony o aktywności deterentnej (1R,4R,6R)-(-)-1-(1'-hydroksy-1'-metyloetylo)-4-metylo-9-oksabicyklo[4.3.0]-8-nonanon o wzorze 1 i (1S,4S,6S)-(+)-1-(1'-hydroksy-1'-metyloetylo)-4-metylo-9-oksabicyklo[4.3.0]-8-nonanonu o wzorze 2 przedstawione na rysunku.
2. Sposób wytwarzania nowych δ-hydroksy-y-laktonów o aktywności deterentnej (1R,4R,6R)-(-)-1-(1'-hydroksy-1'-metyloetylo)-4-metylo-9-oksabicyklo[4.3.0]-8-nonanonu o wzorze 1 (1S,4S,6S)-(+)-1-(1'-hydroksy-1'-metyloetylo)-4-metylo-9-oksabicyklo[4.3.0]-8-nonanonu o wzorze 2, znamienny tym, że (R)-(+)-pulegon albo (S)-(-)-pulegon redukuje się borowodorkiem sodu do cis-(1R,5R)-pulegolu albo cis-(1S,5S)-pulegolu, który następnie poddaje się reakcji przegrupowania Claisena metodą ortooctanową, w obecności katalitycznych ilości wody, do mieszaniny estrów etylowych kwasu (1'R,5'R)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego i (1'S,5'R)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego albo mieszaniny estrów etylowych kwasu (1'S,5'S)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)-octowego i (1'R,5'S)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego, które hydrolizuje się w środowisku zasadowym do mieszaniny kwasów (1 'R,5'R)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego i (1'S,5'R)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego albo mieszaniny kwasów (1'S,5'S)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metyPL 197 574 B1 locykloheks-1 ’-ylo)-octowego i (1 'R,5'S)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego, które następnie przeprowadza się w mieszaninę chlorków kwasu (1'R,5'R)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego i (1 'S,5'R)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego albo mieszaninę chlorków kwasu (1'S,5'S)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)-octowego i (1'R,5'S)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego, a następnie poddaje reakcji estryfikacji przy użyciu p-nitrofenolanu sodu, po czym rozdziela się je metodą preparatywnej chromatografii cieczowej a otrzymany w ten sposób ester p-nitrofenylowy kwasu (1'R,5'R)-(+)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego albo ester p-nitrofenylowy kwasu (1'S,5'S)-(-)-(2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego poddaje się epoksydacji kwasem m-chloronadbenzoesowym do mieszaniny estru p-nitrofenylowego kwasu (1'R,2'R,5'R)-(+)-(2',7'-epoksy-2'-izopropylo-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego i (1S,6R,8R)-(+)-1-hydroksy-2,2,8-trimetylo-3-oksabicyklo[4.4.0]4-dekanonu albo mieszaniny estru p-nitrofenylowego kwasu (1'S,2'S,5'S)-(-)-(2',7'-epoksy-2'-izopropylo-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego i (1R,6S,8S)-(-)-1-hydroksy-2,2,8-trimetylo-3-oksabicyklo[4.4.0]-4-dekanonu, które następnie rozdziela się chromatograficznie, po czym uzyskany w ten sposób ester p-nitrofenylowy kwasu (1'R,2'R,5'R)-(+)-(2',7'-epoksy-2'-izopropylo-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego albo ester p-nitrofenylowy kwasu (1'S,2'S,5'S)-(-)-(2',7'-epoksy-2'-izopropylo-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego poddaje się laktonizacji kwasem chlorowym (VII) w mieszaninie wody i tetrahydrofuranu do (1R,4R,6R)-(-)-1-(1'-hydroksy-1'-metyloetylo)-4-metylo-9-oksabicyklo[4.3.0]-8-nonanonu o wzorze 1 albo (1S,4S,6S)-(+)-1(1'-hydroksy-1'-metyloetylo)-4-metylo-9-oksabicyklo-[4.3.0]-8-onanonu o wzorze 2.
3. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że hydrolizę estrów etylowych kwasu (2'-izopropylideno-5'-metylocykloheks-1'-ylo)octowego prowadzi się w alkoholowym roztworze wodorotlenku potasu.
Priority Applications (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL370964A PL197574B1 (pl) | 2004-11-02 | 2004-11-02 | Nowe δ-hydroksy-y-laktony o aktywności deterentnej i sposób ich wytwarzania |
Applications Claiming Priority (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL370964A PL197574B1 (pl) | 2004-11-02 | 2004-11-02 | Nowe δ-hydroksy-y-laktony o aktywności deterentnej i sposób ich wytwarzania |
Publications (2)
| Publication Number | Publication Date |
|---|---|
| PL370964A1 PL370964A1 (pl) | 2005-05-02 |
| PL197574B1 true PL197574B1 (pl) | 2008-04-30 |
Family
ID=35396285
Family Applications (1)
| Application Number | Title | Priority Date | Filing Date |
|---|---|---|---|
| PL370964A PL197574B1 (pl) | 2004-11-02 | 2004-11-02 | Nowe δ-hydroksy-y-laktony o aktywności deterentnej i sposób ich wytwarzania |
Country Status (1)
| Country | Link |
|---|---|
| PL (1) | PL197574B1 (pl) |
-
2004
- 2004-11-02 PL PL370964A patent/PL197574B1/pl unknown
Also Published As
| Publication number | Publication date |
|---|---|
| PL370964A1 (pl) | 2005-05-02 |
Similar Documents
| Publication | Publication Date | Title |
|---|---|---|
| DE69217998T2 (de) | Benzopyrane und ähnliche LTB4-Antagonisten | |
| Ko et al. | Asymmetric synthesis of (5R, 6S)-6-acetoxy-5-hexadecanolide, the major component of the oviposition attractant pheromone of the mosquito Culex pipiens fatigans, and two of its stereoisomers | |
| DE3437903A1 (de) | 7-oxabicycloheptan-verbindungen | |
| US7345181B2 (en) | Process for preparing prostaglandin derivatives and starting materials for the same | |
| Bartels et al. | A selectivity study of activated ketal reduction with borane dimethyl sulfide | |
| PL197574B1 (pl) | Nowe δ-hydroksy-y-laktony o aktywności deterentnej i sposób ich wytwarzania | |
| Srinivas et al. | Stereoselective total synthesis of (+)-varitriol | |
| Paju et al. | Asymmetric oxidation of 3-alkyl-1, 2-cyclopentanediones. Part 1: 3-Hydroxylation of 3-alkyl-1, 2-cyclopentanediones | |
| US11384094B2 (en) | Chiral auxiliaries and uses thereof | |
| PL212957B1 (pl) | Sposób bezpiecznej likwidacji kopalnianych ścian eksploatacyjnych prowadzonych w warunkach zagrożeń skojarzonych | |
| US20230002305A1 (en) | Processes for preparing a (1,2-dimethyl-3-methylenecyclopentyl)acetate compound and (1,2-dimethyl-3-methylenecyclopentyl)acetaldehyde | |
| Rague et al. | Halogenated enolates. Synthesis of 2-deoxypentose derivatives from D-glyceraldehyde | |
| JPS6233136A (ja) | 光学活性なβ―アルキル―γ―アシルオキシカルボン酸エステルの製造方法 | |
| EP0586449A1 (en) | Synthetic process | |
| Oritani et al. | Syntheses of pentadienoic acids structurally related to abscisic acid | |
| US4249015A (en) | Preparation of organic acids and/or esters | |
| PL192465B1 (pl) | Nowe laktony z układem limonenu i sposób wytwarzania nowych laktonów z układem limonenu | |
| EP4284791A1 (en) | Process for production of intermediates | |
| PL197577B1 (pl) | Nowe δ-keto-y-laktony o aktywności antyfidantnej i sposób ich wytwarzania | |
| TW202208331A (zh) | 製備拉坦前列烯布諾德（ｌａｔａｎｏｐｒｏｓｔｅｎｅ ｂｕｎｏｄ）之方法及其中間物與包含其之組合物 | |
| PL212024B1 (pl) | Nowe δ-jodo-y-laktony z układem trans p-mentanu o aktywności antyfidantnej oraz sposób ich otrzymywania | |
| KR20050058487A (ko) | 2-옥사비시클로[3.3.0]옥탄 화합물, 그의 제조 방법, 광학분할제, 디아스테레오머 혼합물의 분리 방법 및 알코올의광학 분할 방법 | |
| US6420612B1 (en) | Bicycloheptene derivatives and processes for the preparation of the same | |
| PL212519B1 (pl) | Nienasycone bicykliczne δ-laktony o właściwościach antyfidantnych i zapachowych oraz sposób ich otrzymywania | |
| WO2014020038A1 (en) | Process for preparing spiro[2.5]octane-5,7-dione |