Niniejszy wynalazek dotyczy wyrobu przedmiotów szklanych zapomoca mecha¬ nizmu automatycznego, zwlaszcza zas srod¬ ków, uzywanych do czerpania szkla ze zbiornika lub pieca w ksztalcie baniek, u- zywanych do dalszego obrabiania przez de¬ cie lub inne dzialanie.Jednym z pierwszych zadan wynalazku jest zbudowanie mechanizmu czerpiacego, przy którym czesc podtrzymujaca czerpak, jest uksztaltowana kolankowo lub katowo, przyczem czerpak zanurza sie w szklo w zbiorniku lub piecu i wyjmuje zen szklo za¬ pomoca obrotu czesci podtrzymujacej.. Dalszym przedmiotem wynalazku jest taka konstrukcja czerpaka, która moglaby byc otwierana do wyjecia banki, wraz z au¬ tomatycznie dzialajacym mechanizmem do otwierania i zamykania czerpaka w odpo¬ wiednich odstepach czasu.Dalszem zadaniem wynalazku jest zbu¬ dowanie mechanizmu do odcinania (usuwa¬ nia) nadmiaru szkla z czerpaka, podczas obrotu jego z polozenia czerpiacego* Wynalazek polega na nowych konstruk¬ cjach, urzadzeniach i mechanizmach, opi¬ sanych ponizej i sluzacych do wykonania czynnosci powyzej opisanych, oraz innych ubocznych zadan, które wynikna z poniz¬ szego opisu.Fig. 1 jest to przekrój czerpiacego me¬ chanizmu i przyleglych czesci maszyny w rzucie pionowym; figura ta przedstawia czerpak w polozeniu, które takowy zajmuje przed zanurzeniem do pieca. Fig. 2 jest to rzut poziomy przyrzadu w polozeniu, przed-stawionem na fig. 1. Fig. 3 jest to rzut po¬ ziomy przyrzadu, co i na fig. 1, lecz w po¬ lozeniu zanurzenia. Fig. 4 jest to przekrój szczególowy, w zwiekszonej skali, nurnika, wywolujacego otwieranie i zamykanie szyi czerpaka lub otwieranych jego czesci.Fig. 5 jest to boczny rzut pionowy mecha¬ nizmu czerpiacego. Fig. 6 jest to przekrój poprzeczny, wedlug linji 6—6 na fig. 5.Fig. 7 jest to rzut poziomy mechanizmu od¬ cinajacego. Fig. 8 jest to pionowy rzut boczny zewnetrznego konca tegoz mecha¬ nizmu i fig. 9 jest to przekrój poprzeczny wedlug linji 9—9 na fig. 8.Mechanizm czerpiacy, stanowiacy przed¬ miot wynalazku, tworzy czesc maszyny do ksztaltowania szkla, skladajacej sie z wiek¬ szej ilosci jednostek ksztaltujacych, umie¬ szczonych na obracajacej sie ramie pod¬ trzymujacej, której ruch wywoluje za po¬ srednictwem zaczepek automatyczne uru¬ chomienie mechanizmów, skladajacych te jednostki. Przy przyrzadzie, przedstawio¬ nym na rysunku, kazda jednostka zawiera urzadzenie czerpiace, stanowiace przedmiot obecnego wynalazku, dmuchawke, otrzy¬ mujaca banke zaczerpnieta i uksztaltowa¬ na przez mechanizm czerpiacy oraz niektó¬ re inne urzadzenia, które moga nie byc wspomniane, jako nie majace scislego zwiazku z obecnym wynalazkiem. Jedna z takich jednostek znajduje sie naprzeciw¬ ko otworu roboczego pieca, i jej urzadze¬ nie czerpiace jest gotowe do zaczerpniecia szkla, poczem utworzona w ten sposób ban¬ ka zostaje podana do dmuchawki i nastep¬ nie poddana pewnym dzialaniom, których obecny wynalazek nie dotyczy.Na zalaczonych rysunkach 10 oznacza nieruchoma konstrukcje, zaopatrzona w pierscienie wsporne 11 i 12, zas 13 jest to obracajaca sie konstrukcja, podtrzymujaca jednostki do ksztaltowania szkla, wspo¬ mniane powyzej, 14 oznacza dmuchawke o jakiejkolwiek konstrukcji. Dmuchawka ta posiada zwisajace czesci formy 15, otwie¬ ranej w odpowiedniej chwili do przyjecia banki szklanej, zaczerpnietej zapomoca u- rzadzenia czerpiacego; poczem czesci for¬ my zamykaja sie nad banka. Banka 16 przedstawiona jest linja kreskowana (fig. 1). Mechanizmy do uruchomienia dmu¬ chawki nie sa tu przedstawione. Dmu¬ chawka jest przedstawiona w celu uwi¬ docznienia sposobu umieszczenia banki, u- ksztaltowanej przez urzadzenie czerpiace.Urzadzenie czerpiace zawiera czerpak 17, zaopatrzony na czerpiacym koncu w wiszace czesci, czyli kolnierze 18, posiada¬ jace na wewnetrznych powierzchniach pól¬ koliste wyciecia 19 (fig. 2), tworzace ra¬ zem otwór czerpiacy, gdy kolnierze sa za¬ mkniete, przez który to otwór wciagane jest do czerpaka szklo z pieca zapomoca dzialania ssacego. Czesc kadlubowa 17 czerpaka posiada katowa lub kolankowa osade 20, koniec której jest zamocowany w obracajacem sie ramieniu 21, umieszczo- nem miedzy dolnem wodzidlem 23 i gór¬ nem 22. Wodzidla te sa calkowicie zla¬ czone i calosc jest przymocowana sworz¬ niami 24 do plyty 25 (fig. 5), przylaczonej do dwóch stojaków 26, stanowiacych czesc konstrukcji wspornej 13 maszyny.Zbiornik do szkla 27, w piecu jest pod¬ trzymywany obracajacym sie wspornikiem 28 i sklepieniem, czyli kopula 29 pieca, która posiada wyciecie 30 (fig. 2), odslania¬ jace czesc powierzchni roztopionego szkla 31 tak, ze takowe staje sie dostepnem dla czerpaka.Ramie 21, do którego jest przymocowa¬ ny czerpak, jak to powyzej opisano, moze sie obracac naokolo swej osi podluznej o 180° najpierw w jednym i nastepnie w dru¬ gim kierunku, zawdzieczajac czemu czer¬ pak zostaje najpierw zanurzony w szkle, a nastepnie przekrecony w polozenie do po¬ dania banki do dmuchawki 14, zapomoca nastepujacego mechanizmu: ramie 21 po¬ siada na przeciwleglych stronach wezowe rowki 33 (fig. 6), w które wchodza walki 33, — 2 —tr osadzone na sworzniach 34, przymocowa¬ nych do suwaków 35, przesuwajacych sie w wodzidlach 36 czesci 22, 23, podtrzymu¬ jacych obrotowo ramie 21. Suwaki 35 sa przymocowane sworzniami 37 do kablaka 38, ochwytujacego górna czesc wodzaca 22. Kablak 38 posiada walek 39, zacho¬ dzacy w lukowy rowek 40, utworzony na dolnej stronie nieruchomego pierscienia wspornego 11 (fig. 5), Rowek lukowy 40 posiada wygiecie nazewnatrz, jak to poka¬ zano przy 40a (fig. 2), które obraca ramie tak, ze czerpak przekreci sie z polozenia, przedstawionego na fig. 1, w polozenie czerpiace, przedstawione na fig. 3. Nastep¬ nie rowek lukowy posiada wgiecie do srod¬ ka, jak to przedstawiono przy 40b, które obraca ramie w polozenie odwrotne, cofa¬ jac czerpak zpowrotem.Szklo jest czerpane zapomoca ssania; 41 (fig. 3) oznacza czesci przewodu, przez który powietrze odplywa z czerpaka. Prze¬ wód 41 laczy sie sie z przewodem 41a w pierscieniu 41b, opierajacym sie na nieru¬ chomej konstrukcji wodzacej 22, 23. Me¬ chanizm do wywolywania w odpowiednim czasie dzialania ssacego nie stanowi przed¬ miotu wynalazku, przeto nie potrzebuje byc opisany lub przedstawiony.Kolnierze czerpakowe 18 znajduja sie na ramionach 42 (fig. 2), osadzonych obro¬ towo na sworzniu 44, przechodzacym przez koniec rozszerzony czesci glowicy 45 pochwy 21. Ramiona 42 sa polaczone przez kolankowe przeguby 46 ze sworzniem 47, przechodzacym przez glowice 48 nurnika 49, znajdujacego sie wewnatrz pochwy 21, przyczem glowica 48 nurnika posiada ro¬ wek dla przegubów kolankowych. Na dru¬ gim koncu nurnika znajduje sie glowica 50 (fig. 3), zas nurnik jest prowadzony w pochwie za posrednictwem glowic 48, 50 o kolistym ksztalciey nurnik 49 jest prze¬ dluzony poza glowice 50 ku srodkowi po¬ chwy, przyczem to przedluzenie 51 przecho¬ dzi przez wydrazenie w nurniku 52, umie¬ szczonym równiez wewnatrz pochwy 21.Nurnik 52 stanowi czesc suwaka 53, prze¬ suwajacego sie w wodzidlach 54, utworzo¬ nych we wspornikach 55, wystajacych z górnego i dolnego wodzidla 22, 23 pochwy.Na dolnej stronie suwaka 53 znajduje sie walek 56, zachodzacy w rowek lukowy 57 w pierscieniu wspornym 12. Miedzy nur¬ nikiem 52 i glowica 50 nurnika 49 umie¬ szczona jest sprezyna 58. Miedzy sprezy¬ na i glowica 50 znajduje sie zwykle prze- ciwtarcidwe lozysko odporowe 59. Prze¬ dluzenie 51 nurnika 49 posiada na koncu nakretke oporowa 60 oraz lozysko oporo¬ we, utworzone z luznych pierscieni lozysko¬ wych 61, 62, utrzymywanych na miejscu przez nakretke pierscieniowa 63 oraz z ku¬ lek 64, umieszczonych miedzy temi pier¬ scieniami. Przesuniecie tloka 521 naze- wnatrz wywoluje takie same przesuniecie tloka 49, zamykajacego kolnierze czerpaka.Ruchy te zostaja spowodowane przez ze¬ wnetrzne wygiecie rowka lukowego 57. Dla zabezpieczenia szczelnego zamkniecia kol¬ nierzy czerpakowych wygiecie luku jest przesadzone, przyczem róznica w dlugosci przesuwów tloków 52 i 49 jest dopuszczalna dzieki elastycznemu polaczeniu oporowemu za posrednictwem sprezyny 58. Sprezyna wiec odgrywa role urzadzenia, chroniacego mechanizm od uszkodzenia, gdyby kolnie¬ rze czerpakowe nie mogly sie zamknac.Gdy luk zagina sie do srodka w celu o- twarcia kolnierzy czerpakowych, to cisnie¬ nie nakretki 60 zostaje przyjete przez lo¬ zysko oporowe w tloku 52.Po zaczerpnieciu, nadmiar szkla zosta¬ je sciety zapomoca noza 65 (fig. 2, 7, 8 i 9), umieszczonego tak, by znalazl sie na drodze czerpaka podczas obrotu do góry, czyli po¬ wrotu takowego w poprzednie polozenie.Nóz ten jest. podtrzymywany wspornikiem, osadzonym ruchomo tak, ze moze byc usu¬ niety z drogi, gdy forma jest otwarta, zas zewnetrzny koniec czyli czesc wspornika jest polaczona z nozem tak, ze pozwala na - 3 -gre noza, gdyby forma przy obrocie zacze¬ pila zan, lub gdyby szklo ochlodlo do tego stopnia, ze stawialoby dostateczny opór tnacemu dzialaniu noza. Forma (czerpak) moze zawsze zetknac sie z nozem, nawet gdy nóz jest osadzony zupelnie prawidlo¬ wo, a to wskutek rozszerzania sie metalu formy pod wplywem goraca, Urzadzenie, podtrzymujace nóz, jest zbudowane w nastepujacy sposób: 66 jest to ramie, przymocowane obrotowo przy 67 do konsoli 68, przymocowanej sworzniami 69 do plyty 25. Ramie to posiada wpo- blizu czopa 67 ucho 70, miedzy którem to uchem i konsola, umieszczona jest sprezy¬ na 71, konce której sa utrzymywane w miejscu przez sworznie 72 w uchu i konso¬ li. Trzymak do noza 73, zaopatrzony jest w widelki 74, osadzone obrotowo na kon¬ czynie 75 ramienia 66, przyczem sworzen obrotowy jest oznaczony liczba 76. Mie¬ dzy gniazdem sprezynowem 78 na trzyma¬ ku do noza i takiem samem gniazdem 79 na ramieniu 66, umieszczona jest sprezyna 77: Nóz 65 jest przymocowany zapomoca srub 80 do plyty 81 zaopatrzonej w glowi¬ ce 82, opierajaca sie o koniec trzymaka nozowego, oraz w trzon cylindryczny 83, wystajacy do wydrazenia 84 w trzymaku nozowym, przyczem ten ostatni jest rozcie¬ ty, jak to widac, przy 85 (fig. 9) i posiada ucha 86 dla sruby zaciskowej 87. Pra¬ widlowe osadzenie katowe noza otrzymuje sie za posrednictwem trzpieni 88, przecho¬ dzacych przez ramie 89 na trzymaku nozo¬ wym i opierajacych sie o plyte 81.Dzialanie: na fig. 1 i 3 czesci mechaniz¬ mu czerpiacego sa przedstawione w polo¬ zeniach, jakie zajmuja one wzgledem sie¬ bie po zaczerpnieciu i podaniu banki do dmuchawki 14. Gdy mechanizm czerpiacy zbliza sie do pieca (przyczem kierunek obrotu maszyny przedstawiony jest strzal¬ ka na fig. 2), to kolnierze czerpakowe zo¬ staja zamkniete, wskutek zewnetrznego przesuwu tloków 52, 49, wywolanego ze- wnetrznem wygieciem zlobka lukowego 57.Rozumie sie, ze ruch ten moze sie zaczac po przejsciu pewnego czasu po podaniu banki do dmuchawki lecz przed czerpia- cem polozeniem czerpaka. Forma zostaje obrócona z polozenia przedstawionego na fig. 1 w polozenie, przedstawione na fig. 2, t. j. z polozenia wydzielajacego materjal do polozenia czerpiacego, wskutek obrotu pochwy 21, wywolanego przez ruch poste¬ powy walków 33 w slimakowych wycie¬ ciach 32 w bokach pochwy 21. Przesuniecie suwaków 35, na których osadzone sa walki 33, jest spowodowane zewnetrznem wygie¬ ciem rowka lukowego 40; walek 39, znaj¬ dujacy sie w tym rowku j^st osadzony na kablaku 38, do którego sa przymocowane suwaki 35.Ruch czerpaka do góry, z polozenia przedstawionego na fig. 9 do polozenia na fig. 1, zmusza koniec czerpiacy formy do przejscia obok noza 65, przyczem nóz scina nadmiar szkla, które mogloby przylgnac do formy lub do banki. Gdyby forma uderzy¬ la o nóz wskutek nieprawidlowego przymo¬ cowania noza lub rozszerzenia formy pod dzialaniem goraca, to trzymak nozowy 73 podda sie do góry, sciskajac sprezyne 77, tak, ze mechanizm tnacy nie bedzie uszko¬ dzony. Gdy kolnierze sa otwarte, to jeden z nich zboku mechanizmu tnacego oprze sie o trzymak nozowy i spowoduje podda¬ nie sie ramienia 66 wtyl, sciskajac spre¬ zyne 71.Aczkolwiek niniejszy wynalazek jest o- pisany w zastosowaniu do wspóldzialania z elementami do ksztaltowania szkla *w znanej maszynie do wyrobu przedmiotów szklanych, opisanej w angielskim patencie A. Kadow'a za Nr 26222 z 23-go listopa¬ da 1911 r., jednak rozumie sie, ze wynala¬ zek ten nie ogranicza sie tylko na zastoso¬ waniu do tej maszyny. Mechanizmy, opi¬ sane w tym wynalazku, moga byc dostoso¬ wane i do innych maszyn do wyrobu szkla.Wynalazek ten moze byc zmieniony pod _ 4 _wzgledem konstrukcyjnym, nie zmieniajac jednak istoty wynalazku, przedstawionej w zastrzezeniach patentowych. PL