PL197191B1

PL197191B1 - Nowe związki, pochodne symetrycznej 1,3,5-triazyny

Info

Publication number: PL197191B1
Application number: PL356412A
Authority: PL
Inventors: Kazimierz Blus
Original assignee: Politechnika Lodzka
Priority date: 2002-10-02
Filing date: 2002-10-02
Publication date: 2008-03-31
Also published as: PL356412A1

Abstract

Nowe związki, pochodne symetrycznej 1,3,5- -triazyny, o wzorze ogólnym przedstawionym na rysunku, w którym X oznacza grupę N-(3-hydroksyetylo)aminową, N,N-di(3-hydroksyetylo)aminową, morfolinową, aminową, anilinową, anilinową podstawioną grupą sulfonową, korzystnie w położeniu meta, Y oznacza grupę sulfonową, Z1 i Z2 oznaczają razem lub niezależnie od siebie atom wodoru, chloru, grupę metylową, metoksylową, etoksylową, trifluorometylową

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku są nowe związki, pochodne symetrycznej 1,3,5-triazyny.

Znane są, między innymi z podręcznika „The chemistry of synthetic dyes wyd. Academie Press 1972 New York and London, barwniki monochloro- i dichlorotriazynowe do barwienia włókien celulozowych, zawierające symetryczną 2,4,6-trichloro-1,3,5-triazynę jako układ reaktywny, wiążący się z tymi włóknami.

Ze zgłoszenia patentowego nr P-337907 są znane pochodne symetrycznej 1,3,5-triazyny przedstawione na rysunku pod pos. I, w którym X oznacza, grupę N-(3-hydroksyetylo)aminową, N,N-di(e-hydroksyetylo)aminową, morfolinową, aminową, anilinową, anilinową podstawioną grupą sulfonową, korzystnie w położeniu meta-, zaś Y oznacza atom wodoru, chloru, grupę metylową, metoksylową, etoksylową lub sulfonową.

Natomiast ze zgłoszenia patentowego P-353421 są znane pochodne symetrycznej 1,3,5-triazyny przedstawione na rysunku pod pos. II, w którym X1 i X2 oznaczają razem lub niezależnie od siebie atom wodoru lub grupę sulfonową, zaś Y oznacza grupę N-((p-hydroksyetylo)aminową, N,N-di(3-hydroksyetylo)aminową, morfolinową, aminową, anilinową, anilinową podstawioną grupą sulfonową, korzystnie w położeniu meta-, 2-aminoetylosulfonową.

Stwierdzono, że nowe związki, pochodne symetrycznej 1,3,5-triazyny, o wzorze ogólnym przedstawionym na rysunku, w którym X oznacza grupę N-(3-hydroksyetylo)aminową, N,N-di(3-hydroksyetylo)aminową, morfolinową, aminową, anilinową, anilinową podstawioną grupą sulfonową, korzystnie w położeniu meta, Y oznacza grupę sulfonową, Z1 i Z2 oznaczają razem lub niezależnie od siebie atom wodoru, chloru, grupę metylową, metoksylową, etoksylową, trifluorometylową, barwią włókna poliamidowe, wełnę, mieszanki poliamid-wełna, poliamid-bawełna na kolor żółty. Wybarwienia uzyskane przy użyciu nowych związków charakteryzują się bardzo dobrą odpornością, 5-6 -5- 6-7w skali ośmiostopniowej, na działanie światła oraz wysoką odpornością 5 w skali pięciostopniowej, na działanie czynników mokrych.

Sposób wytwarzania nowych związków polega na tym, aminomonoazowe pochodne 1-(3'-aminofenylo)-3-metylo-1H-pirazol-5-onu takie, jak kwas 4-[1-(3'-aminofenylo)-5-hydroksy-3-metylo-1H-pirazol-4-azo]benzenosulfonowy, kwas 3-[1-(3'-aminofenylo)-5-hydro>ksy-3-metylo-1H-pirazol-4-azo]benzenosulfonowy, kwas 2-[1-(3'-aminofenylo)-5-hydroksy-3-metylo-1H-pirazol-4-azo]benzenosulfonowy, kwas 5-[1-(3'-aminofenylo)-5-hydrOksy-3-metylo-1H-pirazol-4-azo]-2-metoksybenzenosulfonowy, kwas 3-[1 -(3'-aminofenylo)-5-hydroksy-3-metylo-1 H-piraool-4-aoo]-4-metoksybenzenosulfonowy. kwas 2-[1-(3'-aminofenylo))5-hydroksy-3-metylo-1 H-pirazol-4-azo]-5-metylobenzenosulfonowy, kwas 3-[1 -(3'-aminofenylo)-5-hydroksy-3-metylo-1H-pirazol-4-azo]-4-metylobenzenosulfonowy, kwas 3-[1-(3'-aminofenylo)-5-hsdro0ss-3-metylo-1H-pi^razol-4-azo]-4-chlorobenzenosulfonows, kwas 4-[1-(3'-aminofenylo)-5-hydroksy-3-metylo-1H-pirazol-4-azo]-3-trifluorometylobenzenosulfonowy poddaje się dwukrotnej kondensacji, z których pierwszą prowadzi się w środowisku wodnym przy pH 6,5 - 7,5 w temperaturze 0 - 20°C w czasie 1-3 godzin, zaś drugą, stosując pochodne 1-(3'-aminofenylo)-3-metylo-1H-pirazol-5-onu takie same lub inne niż podczas pierwszej kondensacji, w środowisku i przy pH takim samym jak przy pierwszej kondensacji, w temperaturze 35 - 55°C w czasie 1-5 godzin. Produkt podwójnej kondensacji poddaje się następnie kondensacji z monoetanoloaminą, dietanoloaminą, morfoliną, kwasem metanilowym, sulfanilowym, w środowisku wodnym w temperaturze 85 - 100°w czasie 1 - 6 godzin, po czym produkt tej kondensacji czyli produkt finalny wydziela się ze środowiska reakcji w drodze wysolenia.

Przedmiot wynalazku ilustrują poniższe przykłady nie ograniczając jego zakresu.

P r z y k ł a d I.

Do zawiesiny 3,7 g chlorku cyjanuru w 30 g wody, zawierającej 50 g lodu i 0,1 g dyspergatora o nazwie handlowej Rokacet dodano roztwór 15,8 g (0,04 mola) soli sodowej kwasu 2-[1-(3'-aminofenylo)-5-hydroksy-3-metylo-1H-pirazol-4-azo]benzenosulfonowego w 400 g wody i prowadzono reakcję kondensacji w zakresie temperatur 0 - 10°C utrzymując pH w zakresie 6,5 - 7,2 w wyniku wkraplania 4%-owego ługu sodowego, w czasie 2 godzin. Następnie mieszaninę reakcyjną ogrzano do temperatury około 50°C i prowadzono drugą kondensację w zakresie temperatur 45 - 50°C w czasie 3 godzin. Otrzymany produkt poddano kondensacji z 1,8 g monoetanoloaminy w zakresie temperatur 90 - 95°C w czasie 4,5 godziny. Po zakończeniu tej kondensacji mieszaninę reakcyjną ochłodzono do temperatury 60°C, a produkt finalny wysolono chlorkiem sodowym, ochłodzono do temperatury 20°C, odsączono i wysuszono w temperaturze 60°C.

PL 197 191 B1

Otrzymano 17,3 g związku o wzorze przedstawionym na rysunku, w którym X stanowiła grupa N-(e-hydroksyetylo)aminowa, Y stanowiła grupa sulfonowa umieszczona w pozycji orto do wiązania azowego, zaś Z1 i Z2 oznaczają atomy wodoru.

Wyniki analizy spektrofotometrycznej wytworzonego związku w 50%-owym etanolu oraz w wodzie były następujące:

woda 50%-owy etanol

X_max = 395,9 nm X_max = 384,2 nm e_max = 32600 dm³/mol x cm 8m_ax = 40900 dm³/mo I x cm.

Wytworzony związek barwił włókna poliamidowe, wełnę i mieszanki poliamid-wełna na kolor żółty.

P r z y k ł a d II.

Do zawiesiny 3,7 g chlorku cyjanuru w 30 g wody, zawierającej 50 g lodu i 0,1 g dyspergatora Rokacet dodano roztwór 15,8 g (0,04 mola) soli sodowej kwasu 3-[1-(3'-aminofenylo)-5-hydroksy-3-metylo-1 H-pirazol-4-azo]benzenosulfonowego w 400 g wody i prowadzono reakcję kondensacji w zakresie temperatur 0 - 10°C utrzymując pH w zakresie 6,5 - 7,2 w wyniku wkraplania 10%-owego roztworu węglanu sodowego, w czasie 2 godzin. Następnie mieszaninę reakcyjną ogrzano do temperatury około 50°C i prowadzono drugą kondensację w zakresie temperatur 45 - 50°C w czasie 3 godzin. Otrzymany produkt poddano kondensacji z 1,8 g monoetanoloaminy w zakresie temperatur 90 - 95°C w czasie 5 godziny. Po zakończeniu tej kondensacji mieszaninę reakcyjną ochłodzono do temperatury 60°C, a produkt finalny wysolono chlorkiem sodowym, ochłodzono do temperatury 20°C, odsączono i wysuszono w temperaturze 60°C.

Otrzymano 16,8 g związku o wzorze przedstawionym na rysunku, w którym X stanowiła grupa N-(3-hydroksyetylo)aminowa, Y stanowiła grupa sulfonowa umieszczona w pozycji meta do wiązania azowego, zaś Z1 i Z2 stanowiły atomy wodoru.

woda 50%-owy etanol

Xmax = 384,9 nm Xma_X = 389,2 nm emax = 38400 dm3/mol x cm Smax = 4-6650 dm³/mo I x cm.

P r z y k ł a d III.

Do zawiesiny 3,7 g chlorku cyjanuru w 30 g wody, zawierającej 50 g lodu i 0,1 g Rokacetu dodano roztwór 16,36 g (0,04 mola) soli sodowej kwasu 2-[1-(3'-aminofenylo)-5-hydroksy-3-metylo-1H-pirazol-4-azo]-5-metylobenzenosulfonowego w 400 g wody i prowadzono reakcję kondensacji w zakresie temperatur 0 - 10°C przy pH 6,5 - 7,2 utrzymywanym jak w przykładzie I, w czasie 2 godzin. Następnie mieszaninę reakcyjną ogrzano do temperatury około 50°C i prowadzono drugą kondensację w zakresie temperatur 45 - 50°C w czasie 3 godzin. Produkt 2-ej kondensacji poddano kondensacji z 1,8 g monoetanoloaminy w zakresie temperatur 90 - 95°C w czasie 4 godziny. Dalej postępowano jak w przykładzie I.

Otrzymano 17,4 g związku o wzorze przedstawionym na rysunku, w którym X stanowiła grupa N-(3-hydroksyetylo)aminowa, Y stanowiła grupa sulfonowa umieszczona w pozycji orto do wiązania azowego, zaś Z1 i Z2 stanowiły grupy metylowe umieszczone w pozycji para do wiązania azowego.

woda 50%-owy etanol

Xmax = 403,8 nm Xma_X = 396,8 nm emax = 28000 dm3/mol x cm Smax = 4-5200 dm³/mo I x cm.

P r z y k ł a d IV.

Do zawiesiny 3,7 g chlorku cyjanuru w 30 g wody, zawierającej 50 g lodu i 0,1 g Rokacetu dodano roztwór 17,0 g (0,04 mola) soli sodowej kwasu 3-[1-(3'-aminofenylo)-5-hydroksy-3-metylo-1H-pirazol-4-azo]-4-metoksybenzenosulfonowego w 400 g wody i prowadzono reakcję kondensacji w zakresie temperatur 0 - 10°C przy pH 6,5 - 7,2 utrzymywanym jak w przykładzie I, w czasie 2 godzin. Następnie mieszaninę reakcyjną ogrzano do temperatury około 50°C i prowadzono drugą kondensację w zakresie temperatur 45 - 50°C w czasie 3,5 godziny. Produkt 2-ej kondensacji skonden4

PL 197 191 B1 sowano z 1,8 g monoetanoloaminy w zakresie temperatur 90 - 95°C w czasie 4 godziny. Dalej postępowano jak w przykładzie I.

Otrzymano 17,9 g związku o wzorze przedstawionym na rysunku, w którym X stanowiła grupa N-(e-hydroksyetylo)aminowa, Y stanowiła grupa sulfonowa umieszczona w pozycji 5 do wiązania azowego, zaś Z1 i Z2 stanowiły grupy metoksylowe umieszczone w pozycji 2 do wiązania azowego.

woda 50%-owy etanol

Xmax = 404,3 nm X_max = 407,2 nm e_max = 29900 dm³/mol x cm Smax = 40800 dm³/mo I x cm.

P r z y k ł a d V.

Do zawiesiny 3,7 g chlorku cyjanuru w 30 g wody, zawierającej 50 g lodu i 0,1 g Rokacetu dodano roztwór 17,0 g (0,04 mola) soli sodowej kwasu 3-[1-(3'-aminofenylo)-5-hydroksy-3-metylo-1H-pirazol-4-azo]-4-metoksybenzenosulfonowego w 400 g wody i prowadzono reakcję kondensacji w zakresie temperatur 0 - 10°C przy pH 6,5 - 7,2 utrzymywanym jak w przykładzie I, w czasie 2 godzin. Następnie mieszaninę reakcyjną ogrzano do temperatury około 50°C i prowadzono drugą kondensację w zakresie temperatur 45 - 50°C w czasie 3 godzin. Produkt 2-ej kondensacji poddano kondensacji z 3,15 g dietanoloaminy w zakresie temperatur 90 - 95°C w czasie 4,5 godziny. Dalej postępowano jak w przykładzie I.

Otrzymano 18,5 g związku o wzorze przedstawionym na rysunku, w którym X stanowiła grupa N,N-di(3-hydroksyetylo)aminowa, Y stanowiła grupa sulfonowa umieszczona w pozycji 5 do wiązania azowego, zaś Z1 i Z2 stanowiły grupy metoksylowe umieszczone w pozycji 2 do wiązania azowego.

woda 50%-owy etanol

Xmax = 405,1 nm Xmax = 406,7 nm emax = 40500 dm3/mol x cm Smax = 4-3000 dm³/mo I x cm.

P r z y k ł a d VI.

Do zawiesiny 3,7 g chlorku cyjanuru w 30 g wody, zawierającej 50 g lodu i 0,1 g Rokacetu dodano roztwór 17,0 g (0,04 mola) soli sodowej kwasu 3-[1-(3'-aminofenylo)-5-hydroksy-3-metylo-1H-pirazol-4-azo]-4-metoksybenzenosulfonowego w 400 g wody i prowadzono reakcję kondensacji w zakresie temperatur 0 - 10°C przy pH 6,5 - 7,2 utrzymywanym jak w przykładzie I, w czasie 2 godzin. Następnie mieszaninę reakcyjną ogrzano do temperatury około 50°C i prowadzono drugą kondensację w zakresie temperatur 45 - 50°C w czasie 3 godzin. Produkt 2-ej kondensacji poddano kondensacji z 2,6 g morfoliny w zakresie temperatur 90 - 95°C w czasie 4 godzin. Dalej postępowano jak w przykładzie I.

Otrzymano 18,2 g związku o wzorze przedstawionym na rysunku, w którym X stanowiła grupa morfolinowa, Y stanowiła grupa sulfonowa umieszczona w pozycji 5 do wiązania azowego, zaś Z1 i Z2 stanowiły grupy metoksylowe umieszczone w pozycji 2 do wiązania azowego.

woda 50%-owy etanol

Xmax = 405,4 nm Xmax = 406,5 nm emax = 40900 dm3/mol x cm Smax = 4-3000 dm³/mo I x cm.

Wytworzony związek barwił włókna poliamidowe, wełnę i mieszanki poliamid-wełna na kolor żółty. Dalsze przykłady VII - XXV, w których sposób postępowania był analogiczny jak w przykładach I - VI, przedstawiono w tabeli. W tabeli podano substraty 1-ej, 2-ej i 3-ej kondensacji, wyniki analizy spektrofotometrycznej produktu w 50%-owym etanolu oraz w wodzie.

PL 197 191 Β1 ω

JO

OJ α

N υ

ί i

-L-ι o

Ρ>Λ

N £

ci

Τ3

O i £

CP £ S .2 Z Cu 44 << £ i J2 S o

o £

ca

-ł-j

U -» O £ g! s i >a o

eA £ ° *? a

F

O c

P c> £ 3 5^.

_t. o o b N q -M g Q o .y n a cu a £ i o

O £?

£s ^J 6 S § >.<sj s

VI

I -W i*!

PL 197 191 B1

cd. tabeli

PL 197 191 B1

r> J±4

T- V £

Y fi § £S jt

4J 4 JS^ *? ?

« g § <& a £ o -W 3 ^y θ' s

o 8 ί«*~» o <3

1^1 3 mi o < c 4

O tn tT O g iUS

J j ε fT!

o '‘T o

o fC m

P** O s0§ ‘o -g %

H ti 4 M i* tr>

O

O oo iC cC ’Τ cd. tabeli

CS <2

M

O ε

ϋ 2 -r S

ιλ N *V od

Claims

Nowe związki, pochodne symetrycznej 1,3,5-triazyny, o wzorze ogólnym przedstawionym na rysunku, w którym X oznacza grupę N-(p-hydroksyetylo)aminową, N,N-di(p-hydroksyetylo)aminową, morfolinową, aminową, anilinową, anilinową podstawioną grupą sulfonową, korzystnie w położeniu meta, Y oznacza grupę sulfonową, Z1 i Z2 oznaczają razem lub niezależnie od siebie atom wodoru, chloru, grupę metylową, metoksylową etoksylową trifluorometylową.