PL197039B1

PL197039B1 - Olej przekładniowy

Info

Publication number: PL197039B1
Application number: PL354494A
Authority: PL
Inventors: Franciszek Steinmec; Anna Zajezierska; Wojciech Gurgacz; Roman Paszyński; Stanisław Dąbrowski; Jan Węgrzyn; Stanisław Król
Original assignee: Inst Technologii Nafty; Rafineria Nafty Jedlicze Sa
Priority date: 2002-06-14
Filing date: 2002-06-14
Publication date: 2008-02-29
Also published as: PL354494A1

Abstract

Olej przekładniowy obejmujący pakiet siarkowo-fosforowy, rafinowany olej naftowy, modyfikator lepkości i dodatek przeciwpienny, znamienny tym, że zawiera kompozycję 1,0-4,8 części masowych pakietu siarkowo-fosforowego zawierającego 25,6-36,1% siarki i 1,0-1,8% fosforu oraz 0,001-0,08 części masowych pochodnej kwasu tiofosforylosulfonylopropionowego o zawartości 16,5-20,3% siarki i 7,8 10,1% fosforu, 0-98,8 części masowych oleju naftowego o lepkości kinematycznej 6-15 mm2/s w temperaturze 100°C, wytworzonego na drodze rafinacji selektywnej furfurolem, odparafinowania rozpuszalnikowego i hydrorafinacji destylatu próżniowego parafinowej ropy naftowej i/lub hydrorafinacji i/lub odparafinowania katalitycznego i hydrorafinacji destylatu próżniowego przepracowanych olejów smarowych, 0-98,8 części masowych oleju naftowego o lepkości kinematycznej 25-40 mm2/s w temperaturze 100°C, wytworzonego na drodze odasfaltowania propanem, rafinacji selektywnej furfurolem, odparafinowania rozpuszczalnikowego i hydrorafinacji pozostałości próżniowej parafinowej ropy naftowej, 0,1-20,0 części masowych modyfikatora lepkości i 0,0-0,01 części masowych dodatku przeciwpiennego.

Description

RZECZPOSPOLITA

POLSKA

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 197039 (13) B1 ^{(21) Numer zgłoszenia: 354494} _{(51) Int.Cl.}

C10M 169/04 (2006.01) (22) Data zgłoszenia: 14.06.2002

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (54)

Olej przekładniowy

	(73) Uprawniony z patentu: Instytut Technologii Nafty im. prof. Stanisława Pilata,Kraków,PL Rafineria Nafty JEDLICZE SA,Jedlicze,PL
(43) Zgłoszenie ogłoszono:	(72) Twórca(y) wynalazku:
15.12.2003 BUP 25/03	Franciszek Steinmec,Kraków,PL Anna Zajezierska,Kraków,PL Wojciech Gurgacz,Krosno,PL Roman Paszyński,Jedlicze,PL
(45) O udzieleniu patentu ogłoszono:	Stanisław Dąbrowski,Krosno,PL
29.02.2008 WUP 02/08	Jan Węgrzyn,Jedlicze,PL Stanisław Król,Jedlicze,PL (74) Pełnomocnik: Andrzej Stachowski, Instytut Technologii Nafty im.S.Pilata

⁽⁵⁷⁾ Olej przekładniowy obejmujący pakiet siarkowo-fosforowy, rafinowany olej naftowy, modyfikator lepkości i dodatek przeciwpienny, znamienny tym, że zawiera kompozycję 1,0-4,8 części masowych pakietu siarkowo-fosforowego zawierającego 25,6-36,1% siarki i 1,0-1,8% fosforu oraz 0,001-0,08 części masowych pochodnej kwasu tiofosforylosulfonylopropionowego o zawartości 16,5-20,3% siarki i 7,810,1% fosforu, 0-98,8 części masowych oleju naftowego o lepkości kinematycznej 6-15 mm²/s w temperaturze 100°C, wytworzonego na drodze rafinacji selektywnej furfurolem, odparafinowania rozpuszalnikowego i hydrorafinacji destylatu próżniowego parafinowej ropy naftowej i/lub hydrorafinacji i/lub odparafinowania katalitycznego i hydrorafinacji destylatu próżniowego przepracowanych olejów smarowych, 0-98,8 części masowych oleju naftowego o lepkości kinematycznej 25-40 mm²/s w temperaturze 100°C, wytworzonego na drodze odasfaltowania propanem, rafinacji selektywnej furfurolem, odparafinowania rozpuszczalnikowego i hydrorafinacji pozostałości próżniowej parafinowej ropy naftowej, 0,1-20,0 części masowych modyfikatora lepkości i 0,0-0,01 części masowych dodatku przeciwpiennego.

PL 197 039 B1

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest olej przekładniowy charakteryzujący się dobrą zdolnością przenoszenia obciążeń oraz wysoką trwałością w warunkach eksploatacji. Dla podwyższenia zdolności przenoszenia obciążeń przez oleje przekładniowe, wprowadzane są w ich skład dodatki smarne. Dodatki te zabezpieczają prawidłowe smarowanie przekładni w warunkach przenoszenia przez przekładnię wysokich stałych obciążeń, chroniąc przekładnię przed zużyciem ciernym. Umożliwiają również przenoszenie przez przekładnię chwilowych bardzo wysokich obciążeń, chroniąc przekładnię przed zatarciem.

Jako dodatki smarne stosowane są olejorozpuszczalne związki siarki, fosforu, chloru, ołowiu i inne. Szczególnie dobre rezultaty uzyskuje się przy stosowaniu w charakterze dodatków smarnych organicznych związków siarki i fosforu. W charakterze dodatków siarkowych stosowane są organiczne siarczki, najczęściej monosiarczki i disiarczki. Wyższe polisiarczki z uwagi na ich niestabilność termiczną i wysoką reaktywność z miedzią i jej stopami są niepożądane w olejach przekładniowych. W charakterze zwią zków fosforowych stosowane są głównie fosforany i tiofosforany.

Dodatki smarne stosowane są często w postaci pakietu obejmującego kompozycję dodatków smarnych i inhibitorów utlenienia i korozji. Ponadto stosowane są modyfikatory lepkości, dodatki przeciwpienne i inne.

W polskich opisach patentowych 52 446 i 63 995 przedstawiono oleje przekładniowe, zawierające jako dodatki smarne 3-5% siarkowanych estrów metylowych kwasów tłuszczowych lub 1-4% disiarczku dibenzylu, 0,3-2,5% dialkiloditiofosforanu cynku i 2-6% naftenianu ołowiu. Według polskiego opisu patentowego 52 755 olej przekładniowy zawiera 1,3-2,5% siarkowanych estrów metylowych kwasów tłuszczowych, 0,3-1,5% dialkiloditiofosforanu cynku i 2-6% chlorowanej parafiny. Zgodnie z polskimi opisami patentowymi 132 906 i 132 907 oleje przekł adniowe zawierają siarkowaną mieszaninę oleju rzepakowego i estrów metylowych kwasów tłuszczowych o zawartości siarki 9,5-13,0% oraz dialkiloditiofosforan cynku lub sole amoniowe kwasów dialkiloditiofosforowych i chloroparafinę. W polskich opisach patentowych 165 984 i 166 829 przedstawiono oleje przekładniowe zawierające 1-6,5% pakietu siarkowo-fosforowego składającego się z kompozycji siarkowanych olefin, siarkowanych pochodnych kwasów tłuszczowych, aminowych pochodnych kwasów tiofosforowych i aminowych pochodnych kwasów fosforowych.

Według polskiego opisu patentowego 179 239 olej przekładniowy zawiera kompozycję 0,9-5,8% pakietu siarkowo-fosforowego oraz 0,02-0,4% metyleno-bis-dialkiloditiokarbaminianu.

Stwierdzono, że dobrą zdolność przenoszenia obciążeń wykazuje olej przekładniowy zawierający kompozycję pakietu siarkowo-fosforowego i pochodną kwasu tiofosforylosulfonylopropionowego.

Olej przekładniowy według wynalazku zawiera kompozycję 1,0-4,8 części masowych pakietu siarkowo-fosforowego zawierającego 25,6-36,1% siarki i 1,0-1,8% fosforu oraz 0,001-0,08 części masowych pochodnej kwasu tiofosforylosulfonylopropionowego o zawartości 16,5-20,3% siarki i 7,8-10,1% fosforu , 0-98,8 części masowych oleju naftowego o lepkości kinematycznej 6-15 mm²/s w temperaturze 100°C, wytworzonego na drodze rafinacji selektywnej furfurolem, odparafinowania rozpuszalnikowego i hydrorafinacji destylatu próżniowego parafinowej ropy naftowej i/lub hydrorafinacji i/lub odparafinowania katalitycznego i hydrorafinacji destylatu próżniowego przepracowanych olejów smarowych, 0-98,8 części masowych oleju naftowego o lepkości kinematycznej 25-40 mm²/s w temperaturze 100°C, wytworzonego na drodze odasfaltowania propanem, rafinacji selektywnej furfurolem, odparafinowania rozpuszczalnikowego i hydrorafinacji pozostałości próżniowej parafinowej ropy naftowej, 0,1-20,0 części masowych modyfikatora lepkości i 0,0-0,01 części masowych dodatku przeciwpiennego.

Tak wytworzony olej charakteryzuje się dobrą zdolnością przenoszenia obciążeń oraz wysoką trwałością eksploatacyjną przy niskiej koncentracji dodatków smarnych.

P r z y k ł a d I

Do mieszalnika wprowadzono 980 kg oleju naftowego o lepkości kinematycznej 14,2 mm²/s w temperaturze 100°C , wskaź niku lepkoś ci 93 i temperaturze pł ynię cia-12°C, wytworzonego na drodze rafinacji selektywnej furfurolem, odparafinowania rozpuszalnikowego i hydrorafinacji destylatu próżniowego parafinowej ropy naftowej, 19 kg pakietu siarkowo-fosforowego zawierającego 30,2% siarki i 1,3% fosforu, 0,1 kg pochodnej kwasu tiofosforylosulfonylopropionowego o zawartości 17,7% siarki i 8,6% fosforu i 1,0 kg modyfikatora lepkości typu kopolimeru metakrylanowego. Mieszanie prowadzono w temperaturze 50°C do całkowitego ujednorodnienia.

Uzyskano olej do przekładni samochodowych spełniający wymagania SAE 80W90, API Gl-4.

PL 197 039 B1

P r z y k ł a d II

Do mieszalnika wprowadzono 769 kg oleju naftowego o lepkości kinematycznej 32,5 mm²/s w temperaturze 100°C , wskaź niku lepkości 92 i temperaturze pł ynię cia -6°C, wytworzonego na drodze odasfaltowania propanem, rafinacji selektywnej furfurolem, odparafinowania rozpuszczalnikowego i hydrorafinacji pozostał o ści próż niowej parafinowej ropy naftowej, 192 kg oleju naftowego o lepkoś ci kinematycznej 9,2 mm²/s w temperaturze 100°C, wskaźniku lepkości 95 i temperaturze płynięcia -9°C, wytworzonego na drodze odparafinowania katalitycznego i hydrorafinacji destylatu próżniowego przepracowanych olejów smarowych, 36 kg pakietu siarkowo-fosforowego zawierającego 27,4% siarki i 1,2% fosforu, 0,3 kg pochodnej kwasu tiofosforylosulfonylopropionowego o zawartości 18,1% siarki i 8,9% fosforu, 3,0 kg modyfikatora lepkoś ci typu kopolimeru metakrylanowego i 0,02 kg dodatku przeciwpiennego typu polisiloksanowego. Mieszanie prowadzono w temperaturze 55°C do całkowitego ujednorodnienia. Uzyskano olej do przekładni samochodów spełniający wymagania SAE 85W140, API Gl-5.

P r z y k ł a d III

Do mieszalnika wprowadzono 950 kg oleju naftowego o lepkości kinematycznej 33,1 mm²/s w temperaturze 100°C , wskaź niku lepkości 90 i temperaturze pł ynię cia -6°C, wytworzonego na drodze odasfaltowania propanem, rafinacji selektywnej furfurolem, odparafinowania rozpuszczalnikowego i hydrorafinacji pozostałości próżniowej parafinowej ropy naftowej, 12 kg pakietu siarkowo-fosforowego zawierającego 32,9% siarki i 1,4% fosforu, 0,05 kg pochodnej kwasu tiofosforylosulfonylopropionowego o zawartoś ci 17,6% siarki i 8,4% fosforu, 35 kg modyfikatora lepkoś ci typu poliizobutylenu i 3 kg modyfikatora lepkości typu metakrylanowego. Mieszanie prowadzono w temperaturze 55°C do całkowitego ujednorodnienia. Uzyskano olej do przekładni przemysłowych spełniający wymagania ISO VG 680, DIN 51 517 cz. 3.

P r z y k ł a d IV

Do mieszalnika wprowadzono 738 kg oleju naftowego o lepkości kinematycznej 9,1 mm²/s w temperaturze 100°C, wskaźniku lepkości 92 i temperaturze płynię cia -9°C, wytworzonego na drodze hydrorafinacji destylatu próżniowego przepracowanych olejów smarowych, 246 kg oleju naftowego o lepkości kinematycznej 6,1 mm²/s w temperaturze 100°C, wskaźniku lepkości 96, temperaturze płynięcia -12°C wytworzonego na drodze rafinacji selektywnej furfurolem, odparafinowania rozpuszczalnikowego i hydrorafinacji destylatu próżniowego parafinowej ropy naftowej, 13 kg pakietu siarkowo-fosforowego zawierającego 27,4% siarki i 1,2% fosforu, 0,06% pochodnej kwasu tiofosforylosulfonylopropionowego o zawartości 17,6% siarki i 8,4% fosforu, 3 kg modyfikatora lepkości typu polimetakrylanowego i 0,02 kg dodatku przeciwpiennego typu siloksanowego. Mieszanie prowadzono w temperaturze 45°C do całkowitego ujednorodnienia. Uzyskano olej do przekładni przemysłowych spełniający wymagania ISO VG 68, DIN 51 517 cz. 3.

Claims

Zastrzeżenie patentowe

Olej przekładniowy obejmujący pakiet siarkowo-fosforowy, rafinowany olej naftowy, modyfikator lepkości i dodatek przeciwpienny, znamienny tym, że zawiera kompozycję 1,0-4,8 części masowych pakietu siarkowo-fosforowego zawierającego 25,6-36,1% siarki i 1,0-1,8% fosforu oraz 0,001-0,08 części masowych pochodnej kwasu tiofosforylosulfonylopropionowego o zawartości 16,5-20,3% siarki i 7,8-10,1% fosforu, 0-98,8 części masowych oleju naftowego o lepkoś ci kinematycznej 6-15 mm²/s w temperaturze 100°C, wytworzonego na drodze rafinacji selektywnej furfurolem, odparafinowania rozpuszalnikowego i hydrorafinacji destylatu próżniowego parafinowej ropy naftowej i/lub hydrorafinacji i/lub odparafinowania katalitycznego i hydrorafinacji destylatu próżniowego przepracowanych olejów smarowych, 0-98,8 części masowych oleju naftowego o lepkości kinematycznej 25-40 mm²/s w temperaturze 100°C, wytworzonego na drodze odasfaltowania propanem, rafinacji selektywnej furfurolem, odparafinowania rozpuszczalnikowego i hydrorafinacji pozostałości próżniowej parafinowej ropy naftowej, 0,1-20,0 części masowych modyfikatora lepkości i 0,0-0,01 części masowych dodatku przeciwpiennego.