Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia do przenoszenia momentu obrotowego na odleglosc lub nastawiania z odleglosci rozmaitych narzadów przez pociaganie ich lub popychanie, wykonanego w postaci gietkiego slimaka lub linki z umieszczone- mi na niej zabierakami.Urzadzenie wedlug wynalazku zawiera ciegno wewnetrzne, owiniete jedna lub kil¬ koma warstwami, nalozonemi jedna na druga i utworzonemi z drutu, nawinietego wzdluz linji srubowej, przyczem warstwa zewnetrzna sklada sie ze zwojów, utworzo¬ nych z drutów róznej grubosci tak, iz po¬ miedzy zwojami drutu o pewnej grubosci rozmieszczone sa zwoje drutu grubszego, wystajace nieco ponad zwoje sasiednie i tworzace uzebienie gietkiego slimaka.W innej odmianie wykonania wynalaz¬ ku, nieposiadajacej postaci gietkiego slima¬ ka, urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z ciegna wewnetrznego oraz warstwy, skladajacej sie z drutów, nawinietych wzdluz linji srubowej, przyczem w pew¬ nych miejscach pomiedzy zwojami tej war¬ stwy zewnetrznej umieszczone sa zabiera- ki.Slimak jest osadzony w pochwie pro-wadmczej, wskniek czego moze sluzyc do nastawiania z x^eglósci rozyiaitych narza¬ dów przez pociaganie lub pópychame tych narzadów.Gietki slimak wedlug wynalazku moze byc umieszczony w rurowej pochwie pro¬ wadnicze), zaopatrzonej na wewnetrznej stronie w wystepy, pozwalajace na przesu¬ wanie go. Pochwa prowadnicza moze byc równiez sztywna.W jednej z odmian ^limaka wedlug wy¬ nalazku uzwojenie tego slimaka posiada przerwy, rozmieszczone w pewnych odste¬ pach od siebie, dzieki czemu dzialanie sli¬ maka jest przerywane okresowo.Konce slimaka wedlug wynalazku mo¬ ga byc polaczone ze soba, przyczem slimak posiada w tym przypadku postac liny bez konca, zaopatrzonej na obwodzie w uzwo¬ jenie slimakowe.W jednej zas z odmian wykonania wy¬ nalazku slimak nie zawiera wcale ciegna wewnetrznego o postaci linki, posiadajac postac gietkiej rurki, utworzonej ze zwinie¬ tych srubowo drutów.Na rysunku uwidoczniono schematycz¬ nie kilka przykladów wykonania wynalaz¬ ku, przyczem fig. 1 i 2 przedstawiaja w przekroju podluznym i poprzecznym czesc jednej postaci wykonania gietkiego slimaka wedlug wynalazku; fig. 3 i 4 — calosc tego urzadzenia w przekroju podluznym i po¬ przecznym; fig. 5 przedstawia przekrój wzdluz linji 5 — 5 na fig. 3; fig. 6 — w przekroju inna postac wykonania gietkiego slimaka, umieszczonego w pochwie prowad¬ niczej, wyposazonej w suwak; fig. 7 — czesciowy widok dwuzwojowego gietkiego slimaka wedlug wynalazku; fig. 8 — cze¬ sciowy widok nastepnej postaci wykonania gietkiego slimaka; fig. 9 — w przekroju czesci slimaka wedlug wynalazku, umie¬ szczonego w pochwie prowadniczej i prze¬ suwanego zapomoca nieprzesuwnej nakret¬ ki; fig. 10 i 11 przedstawiaja w przekroju podluznym i poprzecznym nastepna odmia¬ ne wykonania slimaka wedlug wynalazku; fig. 12 i 13 — w przekroju podluznym i po¬ przecznym czesciowy widok innej postaci wykonania gietkiej linki o prostokatnym w przyblizeniu przekroju poprzecznym, wy¬ posazonej w zabieraki; fig. 14 i 15 — w przekroju podluznym i poprzecznym cze¬ sciowy widok innej postaci wykonania gietkiej linki ze zwojami, wystajacemi na wieksza odleglosc z jednej strony, umie¬ szczonej w pochwie prowadniczej o wydlu¬ zonym przekroju poprzecznym; fig. 16 i 17 — czesciowy widok w przekroju podluz¬ nym i poprzecznym innej postaci wykona¬ nia gietkiej linki o bardziej zlozonej budo¬ wie; fig. 18 przedstawia czesciowy widok nastepnej postaci wykonania gietkiego sli¬ maka, wyposazonego w kulki, zmniejszajace tarcie; fig. 19 — czesciowy widok nieco od¬ miennej postaci wykonania gietkiego slima¬ ka wedlug fig. 18; fig. 20 — w przekroju czesc gietkiego slimaka, osadzonego w pochwie prowadniczej, w której umie¬ szczone sa kulki, wspóldzialajace w prze¬ suwaniu slimaka; fig. 21 — w przekroju koncówke gietkiego slimaka; fig. 22, 23 i 24— w przekroju inne postacie wykonania koncówki gietkiego slimaka wedlug wyna¬ lazku; fig. 25 — widok czesciowy gietkiego slimaka, niewyposazonego w linke we¬ wnetrzna; fig. 26 — w widoku i przekroju podluznym zespól, skladajacy sie z kilku slimaków wedlug wynalazku; fig. 27 — przekrój wzdluz linji 27 — 27 na fig. 26; fig. 28 — widok czolowy innej postaci wy¬ konania zespolu gietkich slimaków; fig. 29 — w przekroju i widoku zboku gietki slimak, umieszczony w pochwie prowadni¬ czej bez konca i zazebiajacy sie z kolami zebatemi; fig. 30 — widok zboku gietkiego slimaka, osadzonego w pochwie, wygietej w postaci litery S, i zazebiajacego sie z ko¬ lami zebatemi; fig. 31 — widok czesci giet¬ kiego slimaka o przerwanem miejscami u- zwojeniu; fig. 32 — w przekroju i widoku zboku nieco odmienna postac wykonania - 2 -slimaka, uwidocznionego na fig, 29 i posia¬ dajacego przerwane miejscami uzwojenie; fig. 33 — w widoku zboku urzadzenie do przenoszenia napedu, zawierajace gietki slimak wedlug wynalazku; fig. 34—w prze¬ kroju inna postac takiegoz urzadzenia; fig. 35—widok zboku urzadzenia, zawierajacego gietki slimak, zwiniety naksztalt stozkowej linji srubowej; fig. 36 — w widoku zboku ze¬ spól dwóch gietkich slimaków, wspóldzia¬ lajacych ze soba i ustawionych wzgledem siebie pod katem prostym; fig. 37 i 38 — inne widoki zboku tego urzadzenia, a fig. 39 i 40 uwidoczniaja w przekroju podluznym i poprzecznym urzadzenie wedlug wynalaz¬ ku, wykonane w postaci linki z zabieraka- mi; fig. 41 przedstawia w powiekszeniu wi¬ dok czesciowy innego przykladu wykona¬ nia urzadzenia wedlug fig. 39 i 40, a fig. 42 — widok zboku gietkiego slimaka z wy- stajacemi z jednej strony zebami, zazebia- jaeemi sie z odpowiednio uksztaltowane^ kolem zebatem.Jak widac na fig. 1 i 2, gietki slimak, u- mieszczony w rurowej lub podobnej pochwie prowadniczej, posiada gietkie ciegno we¬ wnetrzne, utworzone z peczka drutów /, ulozonych scisle obok siebie wzdluz linji srubowej o duzym skoku, na którem nawi¬ nieta jest warstwa 2, utworzona z drutów, nawinietych wzdluz linji srubowej o ma¬ lym skoku. Oprócz tego slimak posiada równiez zewnetrzna warstwe 3, 3X. War¬ stwa 2 sklada sie z licznych drutów, nawi¬ nietych w przeciwnym kierunku do dru¬ tów /, a zewnetrzna warstwa 3, 3X sklada sie z pewnej liczby drutów, nawinietych przy znacznem napieciu ich w kierunku przeciwnym do drutów warstwy 2. Jeden z drutów 3e zewnetrznej warstwy posiada wieksza srednice od drutów 3 tejze war¬ stwy, wskutek czego grubszy ten drut 3X tworzy uzwojenie slimaka, wystajace ponad ciensze druty 3 zewnetrznej warstwy i wspólosiowe z linka, czyli ciegnem 1. Cien¬ sze druty 3 sluza do oddzielenia zwojów grubszego drutu 3v od siebie i do ustalenia ich polozenia na warstwie 2. Slimak, utwo¬ rzony w ten sposób, jest gietki we wszyst¬ kich kierunkach. Warstwa zewnetrzna jest utworzona w danym przypadku z trzech drutów o wzglednie malej srednicy i jedne¬ go drutu o wzglednie duzej srednicy. Skok zwojów slimaka jest równy zasadniczo su¬ mie srednic czterech tych drutów, tworza¬ cych warstwe zewnetrzna 3, 3X. Srubowy kanal miedzy zwojami grubszego drutu u- mozliwia oliwienie przyrzadu.Jest jednak rzecza jasna, ze liczba warstw 2 moze byc dowolna, w niektórych zas przypadkach warstwa 2 moze byc omi¬ nieta, a warstwa 3, 3X moze byc nawinieta bezposrednio na ciegnie wewnetrznem 1.Wedlug fig. 3, 4 i 5 slimak posiada cie¬ gno wewnetrzne /, warstwe 2 z drutów o o- kraglym przekroju poprzecznym i zewnetrz¬ na warstwe 3, 3xf utworzona przez nawinie¬ cie wzdluz linji srubowej pieciu drutów o prostokatnym przekroju poprzecznym.Cztery druty 3, sluzace do oddzielania, po¬ siadaja mniejsza grubosc, niz drut 3r, któ¬ ry tworzy uzwojenie slimaka.Slimak ten jest umieszczony w metalo¬ wej pochwie prowadniczej 5 o takiej sred¬ nicy wewnetrznej, ze zwoje drutu 3X moga w niej swobodnie przesuwac sie. W kazdym punkcie, w którym slimak ma przekazywac naped nazewnatrz, w rurze 5 wykonane jest wyciecie 6, parzyczem zeby 7 napedza* nego kola zebatego 8, osadzonego na wale obrotowym 9, przechodza przez to wyciecie do wnetrza pochwy, zazebiajac sie z uzwo¬ jeniem slimaka.Ze slimakiem tym moze zazebiac sie o- czywiscie dwa lub kilka kól zebatych.Zeby kazdego kola zebatego sa ustawio¬ ne ukosnie w celu odpowiedniego zazebia¬ nia sie z uzwojeniem slimaka. Przy posu¬ waniu slimaka w kierunku podluznym u- zwojenie slimaka dziala jak zeby zebnicy i obraca kola zebate. Pochwa 5 jest zakle¬ szczona w miejscu 10 w nieruchomej pod- - 3 —pórce 11. Drazek 12 jest zaopatrzony w galke 13, przytwierdzona do jednego kon¬ ca tego drazka, przeznaczonego do posuwa¬ nia slimaka w kierunku podluznym. Drazek 12 moze sie przesuwac i obracac w prowad¬ nicy 14 w podpórce i biegnie przez zacisk 15, który moze sie w podpórce przesuwac, lecz nie moze w niej obracac sie.Po docisnieciu zacisku 15 slimak nie moze sie obracac, natomiast moze sie posu¬ wac w kierunku podluznym. Z drugiej zas strony slimak moze byc przesuwany w kie¬ runku podluznym przez obracanie jednego z dwóch kól zebatych 8 reka, przez co jed¬ noczesnie obracane jest drugie kolo zebate.Gdy zacisk jest zwolniony, to slimak moze zarówno obracac sie jak i posuwac w kie¬ runku podluznym, dzieki czemu jedno kolo zebate moze byc przekrecone o pewien kat wzgledem drugiego. W razie unieruchomie¬ nia jednego kola zebatego i obracania sli¬ maka uzwojenie tego slimaka bedzie dzia¬ lalo jak sruba, czyli slimak bedzie obracal sie miedzy zebami kola jak w nakretce i bedzie obracal drugie kolo zebate, ustawia¬ jac je w zadane polozenie wzgledem unie¬ ruchomionego kola zebatego.Slimak, uwidoczniony na fig. 6, zawiera ciegno 1, warstwe 2 z drutu o okraglym przekroju poprzecznym oraz zewnetrzna warstwe, utworzona przez nawiniecie pieciu drutów o okraglym przekroju poprzecznym, a mianowicie czterech drutów 3 i piatego drutu 3X o wiekszej srednicy, który tworzy uzwojenie slimaka. Slimak ten jest umie¬ szczony w pochwie prowadniczej 5 i jest skojarzony z narzadem, uruchomiajacym go, umieszczonym w pewnem miejscu pochwy. W pochwie wycieta jest szczelina 6, a na pochwie osadzony jest krótki suwak rurowy 16. W suwaku 16 osadzony jest trzpien lub sruba /7, siegajaca przez szcze¬ line 6 do wnetrza pochwy i wspóldzialaja¬ ca z uzwojeniem slimaka. Suwak ten moze byc narzadem, uruchomiajacym slimak, lub narzadem, uruchomianym zapomoca tego slimaka. W razie posuwania suwaka wzdluz pochwy slimak równiez porusza sie wzdluz niej; natomiast w razie posuwania slimaka w pochwie albo obracania go bez posuwania w kierunku podluznym, suwak posuwa sie osiowo wzdluz pochwy.Druty zewnetrznej warstwy slimaka moga posiadac zupelnie dowolny przekrój poprzeczny. Slimak zas moze byc jedno lub wielozwojowy.Wedlug fig. 7 warstwa zewnetrznego slimaka jest utworzona przez nawiniecie szesciu drutów o okraglym przekroju po¬ przecznym, przyczem cztery druty 3, któ¬ re sluza do oddzielania zwojów slimaka, posiadaja mniejsza srednice, niz pozosta¬ le dwa ulozone obok siebie druty 3X, two¬ rzace uzwojenie slimaka, umieszczonego w pochwie prowadnicze] 5.Zamiast oddzielac zwoje drutu, tworza¬ cego uzwojenie slimaka, zwojami innego drutu, zwoje slimaka mozna oddzielac od siebie paskiem metalowym, równiez nawi¬ nietym srubowo na warstwe 2, jak to uwi¬ doczniono na fig. 8.Wedlug fig. 9 slimak, uwidoczniony na fig. 8, jest umieszczony w pochwie pro¬ wadniczej 5, która jest przerwana w miej¬ scu przekazywania napedu nazewnatrz.Miedzy koncami pochwy jest umieszczona wspólosiowo z nia nakretka 18, wspóldzia¬ lajaca ze slimakiem w znany sposób.Wedlug fig. 10 i 11 slimak /, 2, 3, 3* jest umieszczony w pochwie prowadniczej 5, przerwanej w jednem miejscu, przyczem konce jej sa zamocowane w nieruchomym mostku 19. W mostku tym osadzona jest obrotowo tuleja 20, przez która przesunie¬ ty jest slimak /, 2, 3, 3X. Slimak ten moze byc zakleszczany miedzy promieniowem ze¬ berkiem 21 krótkiej tulejki 22, obejmuja¬ cej tuleje 20, oraz srednicowo przeciwle¬ gla temu zeberku listewka 23, która mozna dociskac lub odsuwac zapomoca sruby na- stawczej 24, wkreconej w tulejke 22. Ze¬ berko 21 i listewka 23 przechodza przez - 4 —wyciecia 25, 26 tulei 20 tak, ze posuwajac w kierunku podluznym tam i zpowrotem tulejke 22 wprawia sie slimak w ruch rów¬ niez w kierunku podluznym- Do tulei 20 przylegaj dwie szczeki 27, 28, które za^ pomoca sruby 29, wystajacej z tulejki 22, i nasrubka 30 mozna dociskac do tulei 20, zapobiegajac przez to jej przesuwaniu sie w kierunku podluznym. Natomiast w razie obracania tulejki 22 z zewnatrz obraca sie równiez zeberko 2/ i listewka 23 wraz z tu¬ leja 20, wskutek czego obraca sie równiez i slimak /, 2, 3; 3*» . Slimak o przekroju okraglym moze byc równiez zastapiony podobnym narzadem o innym przekroju poprzecznym, stosownie do celu, do którego ma byc przeznaczony.Wedlug fig. 12 i 13 narzad, zastepujacy slimak; zawiera równiez ciegno wewnetrz¬ ne / na którem nawinieta jest warstwa 2 z drutów o okraglym przekroju poprzecz¬ nym oraz dtuty 3 \3X o. okraglym przekror fu, jak na fig. 1 i 2. Narzad ten posiada w przekroju poprzecznym ksztalt prostokata o zaokraglonych rogach i jest przeznaczony do wspóldzialania z czolowemi kolami ze- batemi, które wprawia w ruch, przesuwa¬ jac sie w kierunku podluznym. Zgodnie z fig. 14 i 15 urzadzenie wedlug wynalazku posiada postac linki, zaopatrzonej w zabie- raki. Urzadzenie to sklada sie z linki we¬ wnetrznej 1, warstwy 2 oraz warstwy 3, przyczem niektóre zwoje warstwy 3 wysta¬ ja nieco po jednej stronie warstwy, two¬ rzac petle 3X, czyli zabieraki. Zespól ten jest umieszczony w pochwie prowadniczej 5* o wydluzonym przekroju poprzecznym.Zgodnie z fig. 16 i 17 urzadzenie we¬ dlug wynalazku zawiera dwa ciegna we¬ wnetrzne 1, z których kazde jest wyposa¬ zone w warstwe 2, oba zas ciegna sa owi¬ niete lacznie zewnetrzna warstwa 3 z dru¬ tu o kwadratowym przekroju poprzecz¬ nym, przyczem zwoje tej zewnetrznej war¬ stwy posiadaja petle 3V tworzace zabiera¬ ki, wystajace naprzemian po przeciwnych stronach linki. Zespól ten jest umieszczony w pochwie prowadniczej 5* o wydluzonym przekroju poprzecznym. W tym przypad¬ ku uwidoczniono dwie warstwy 2, umie¬ szczone jedna nad druga.W celu dalszego zmniejszenia tarcia slimaka o scianki pochwy prowadnicze} mozna zastosowac kulki, jak to ma miejsce w lozyskach kulkowych.Zgodnie z fig. 12 urzadzenie wedlug wy¬ nalazku zawiera ciegno wewnetrzne 1, warstwe 2, oraz zewnetrzna warstwe, w której zwoje 3X slimaka sa przedzielone zwojami 3, utworzanemi z wygietego w prze¬ kroju poprzecznym paska metalowego, zwi¬ nietego wzdluz linji srubowej. Zwoje 3 sa wyposazone w otwory, tworzace gniazdka, w których osadzone sa kulki 3i, sluzace do zmniejszenia tarcia slimaka o scianki pochwy 5.Urzadzenie wedlug fig. 18 sluzy do na¬ stawiania narzadów przez ich pociaganie lub popychanie, a takze do wspólpracy z kolem zebatem, którego zeby zahaczaja o zwoje 3X. Zeby tego kola oraz wreby mie¬ dzy niemi musza byc dobrane tak, aby zwo¬ je 3 i kulki 31 nie przeszkadzaly wspólpra¬ cy kola zebatego ze zwojami 3X.Zgodnie z fig. 19 urzadzenie wedlug wy¬ nalazku zawiera ciegno wewnetrzne 1, warstwe 2 oraz zewnetrzna warstwe 3, przyczem uzwojenie 3X slimaka jest wyko¬ nane z paska metalowego o korytkowym przekroju poprzecznym. Slimak ten jest u- mieszczony w pochwie prowadniczej 5. Pa¬ sek metalowy, tworzacy uzwojenie slima¬ ka, posiada otwory, zastepujace gniazdka na kulki 31. Pasek 3X jest osadzony w ten sposób, ze jego brzegi sa umieszczone mie¬ dzy przyleglemi zwojami warstwy 3.Wedlug fig. 20 slimak, uwidoczniony na fig. 8, jest umieszczony w pochwie pro¬ wadniczej 5. Na pochwie znajduje sie o- paska lub podobny narzad 32, obejmujacy pochwe i przytrzymujacy kulki 33, które wystaja przez otwory w pochwie do jej — 5 —wnetrza i wspóldzialaja z uzwojeniem sli¬ maka tak, ze obracanie slimaka powoduje jednoczesnie jego przesuwanie sie w kie¬ runku podluznym/ Fig. 21 przedstawia koncówke gietkiego slimaka, posiadajacego ciegno wewnetrz¬ ne 1, skladajace sie z drutów, na które na¬ winiete sa dwie ulozone jedna nad druga warstwy 2 drutów, srubowo nawinietych w kierunkach wzajemnie przeciwnych, oraz zewnetrzna warstwe z czterech drutów, w której trzy druty 3, sluzace do oddzielania zwojów slimaka, posiadaja mniejsza sred¬ nice, niz czwarty drut 3X% tworzacy uzwo¬ jenie slimaka. Slimak ten jest umieszczony w pochwie prowadniczej 5, której koniec jest rozszerzony. Koniec slimaka jest umo¬ cowany w cylindrycznej obsadzie 34. Ob¬ sada ta posiada otwór osiowy, którego po¬ szczególne czesci posiadaja rózna sredni¬ ce. Warstwy 2, 3 sa ulozone na koncu sli¬ maka schodkowe, tak ze konce warstw sty¬ kaja sie z odpowiedniemi pierscieniowe- mi powierzchniami oporowemi w otworze osiowym obsady. Druty ciegna 1 przecho¬ dza przez obsade nawylot i przy jej koncu sa rozszczepione i zalutowane, jak widac w miejscu 37. W obsadzie 34 wykonane sa promieniowe otwory 35, umozliwiajace za- lutowywanie warstw 2 i 3 w obsadzie. Ob¬ sada ta jest zaopatrzona w zlobek srubowy 36, w którym miesci sie uzwojenie 3X sli¬ maka.Wedlug fig. 22 tylko druty ciegna 1 przechodza przez srodkowy otwór osiowy obsady, przyczem druty te sa rozszczepio¬ ne i zalutowane w niej w miejscu 37. W tym przypadku warstwa 3, 3X jest nawinie¬ ta bezposrednio na ciegnie wewnetrznem 1.Wedlug fig. 23 druty ciegna 1 przecho¬ dza nawylot przez osiowy otwór obsady 39, zaopatrzonej w dwa otwory srednico¬ we. W otworach tych umieszczone sa sta¬ lowe kulki 40, a na obsade nasadzona jest cylindryczna nasuwka 41 tak, ze kulki mu¬ sza nieco wygiac ciegno 1, zakleszczajac je w obsadzie. Nasuwka 41 jest umieszczona miedzy koncem zewnetrznej warstwy 3 i nasrubkiem 42, nakreconym na obsade 39.Wedlug fig. 24 druty ciegna 1 przecho¬ dza na malej odleglosci przez osiowy o- twór obsady 43% nastepnie przechodza do rowka, wycietego w powierzchni obsadyi poczem przechodza do drugiego rowka, wy¬ cietego w srednicowo przeciwleglej po¬ wierzchni obsady, i wychodza, jak widac na rysunku, nazewnatrz. Na obsade nakreco¬ na jest cylindryczna nasuwka 44, zaopa¬ trzona w gwint 45. Druty ciegna 1 mozna przylutowac do obsady 43 przed nakrece¬ niem nasuwki 44.Wedlug fig. 25 zamiast ciegna wewnetrz¬ nego 1, wykonanego w postaci zwyklej lin¬ ki drucianej, slimak posiada ciegno 1, wy¬ konane z paska metalowego lx, zwinietego wzdluz linji srubowej. Poza tern slimak za¬ wiera opisane juz powyzej warstwy 2 i 3 oraz uzwojenie 3X. Tak wykonany slimak moze byc osadzony na sztywnym lub giet¬ kim drazku lub na drugim slimaku.W jednej pochwie prowadniczej mozna umiescic kilka slimaków wedlug wynalaz¬ ku tak, aby poruszaly sie one lacznie. lub oddzielnie.Jak widac na fig. 26 — 28, trzy slimaki 1, 2, 3, 3X sa umieszczone w pochwie pro¬ wadniczej 5. Kazdy slimak jest przymoco¬ wany jednym koncem do obsady 46, wo¬ dzonej w odpowiednim otworze plytki 41\ przytwierdzonej odejmowalnie np. srubka¬ mi 48 do nasuwki kielichowej 49, osadzo¬ nej przesuwnie na jednym koncu pochwy 5.Drugim zas koncem kazdy slimak jest przy¬ twierdzony do obsady 50, przechodzacej przez odpowiedni kanal prowadniczy 51 w nasuwce 52, zamocowanej na pochwie 5.Kazdy slimak przechodzi przez nasrubek 53. umocowany w nasuwce 49 sruba 54.Nasuwka 49, przesuwajaca sie po pochwie 5, jest prowadzona zapomoca trzpienia, o- sadzonego przesuwnie w otworze 55.Uzwojenia 3 r tych trzech slimaków za- — 6 —zebiaja sie ze soba, jak widac na fig. 26 i 27. Kazdy slimak moze sie obracac wzgle¬ dem innych, przyczem wszystkie trzy sli¬ maki moga jednoczesnie posuwac sie w kierunku podluznym. Zespól, tych trzech przyrzadów do przenoszenia sily moze przenosic wieksza sile niz przyrzad poje¬ dynczy o tej samej wielkosci, przyczem ta¬ ki zlozony przyrzad, utworzony z oddziel¬ nych przyrzadów o normalnej wielkosci, moze byc w razie potrzeby zawsze uzyty zamiast pojedynczego przyrzadu .o wiek¬ szej srednicy, który nie daje moznosci wy¬ konywania czterech lub wiecej niezalez nych od siebie ruchów. Urzadzenie to, mi¬ mo wiekszych strat na tarcie, posiada wieksza sprawnosc mechaniczna, niz przy¬ rzad pojedynczy.W tej samej pochwie prowadniczej moz¬ na umiescic wiecej, niz trzy slimaki, np. siedem, przyczem moga one posiadac roz¬ maite srednice, np. slimak srodkowy moze miec wieksza srednice od pozostalych.Wedlug fig. 29 slimak 1, 2, 3, 3X jest u- mieszczony w pochwie prowadniczej bez konca 5, która biegnie wokolo dwóch kól zebatych 56. W pochwie tej wyciete sa o- twory 57, przez które zeby kól 56 przecho¬ dza do wnetrza pochwy i zazebiaja sie z uzwojeniem 3l slimaka. Oba konce slimaka stykaja sie ze soba, lecz nie musza byc ze soba polaczone, gdyz w jakimkolwiek kie¬ runku obraca sie jedno z kól 56, bedace w danym przypadku kolem napedzajacem, o- ba konce slimaka pozostaja stale obok sie¬ bie. Jednakze konce slimaka moga byc po¬ laczone ze soba w celu zapewnienia wiek¬ szej mocy lub zapobiezenia obrotowi ich wokolo podluznej osi slimaka.Wedlug fig. 30 slimak 1, 2, 3, 3X jest u- mieszczony w pochwie prowadnicze] 5, sty¬ kajacej sie z piecioma.kolami zebatemi 58, 59, 60, 61, 62. W pochwie wykonane sa o- twory 63, przez które zeby kól siegaja do wnetrza pochwy i zazebiaja sie z uzwoje¬ niem 3X slimaka. Wewnetrzny koniec przy¬ rzadu jest przytwierdzony do wystepu 64, a zewnetrzy koniec — do raczki 65. Odla- mana w celu wiekszej jasnosci rysunku koncowa prosta czesc pochwy prowadni- czej jest tak dluga, aby mogla w calosci po¬ miescic drazek 65. Na rysunku uwidocznio¬ no zazebianie sie przyrzadu z pierwszem kolem 58. Przez .wepchniecie drazka 65 w pochwe slimak wedlug fig. 30 obraca najpierw kolo 58, nastepnie kolo 59 (po dojsciu do niego) i tak dalej* Gdy slimak zazebia sie zgwszystkiemi kolami, wówczas moga sie one jednoczesnie wszystkie obra¬ cac.Uzwojenie 3X slimaka moze byc prze¬ rwane miejscami. Gdyby przyrzad wedlug fig. 30 byl wykonany w ten sposób oraz gdyby przechodzil przez pochwe jedno¬ czesnie na calej jej dlugosci, to kola zeba¬ te 58, 59, 61, 62 i 63 moznaby bylo urucho¬ miac w zgóry okreslonym porzadku. Na¬ stepnie, gdyby slimak i pochwa byly pola¬ czone swemi koncami (czyli slimak wzgled¬ nie pochwa nie posiadalyby konca), to ruch kól zebatych, zazebiajacych sie z przerwanem miejscami uzwojeniem slima¬ ka, powtarzalby sie cyklicznie.Jak widac na fig. 31, slimak posiada ciegno 1, warstwe 2 z drutów o okraglym przekroju poprzecznym i zewnatrzna war¬ stwe 3, skladajaca sie z pieciu drutów, przyczem cztery z nich posiadaja przekrój poprzeczny okragly i mniejszy, niz czwarty drut, który tworzy uzwojenie 3X slimaka i posiada przekrój kwadratowy. Uzwojenie 3X jest miejscami splaszczone, jak zazna¬ czono w miejscu 66, wskutek czego tworza sie odstepy pomiedzy zwojami, o których wspomniano powyzej. Na fig. 32 slimak te¬ go rodzaju jest umieszczony w pochwie prowadniczej bez konca 5 i zazebia sie z dwoma kolami zebatemi 56, osadzonemi na nieruchomych osiach (jak na fig. 29).Uzwojenie 3* jest miejscami splaszczone (66), a wygiety odpowiednio kontakt 67, zamocowany na pochwie 5, przechodzi — 7 —przez wykonany w niej otwór 68 i styka sie z zewnetrzna powierzchnia slimaka.Dzieki takiemu wykonaniu urzadzenia, gdy slimak jest napedzany przez obraca¬ nie sie jednego z kól z szybkoscia stala, kontakt 57 jest uruchomiany okresowo po dluzszych lub krótszych przerwach, przy- czem styka sie z kontaktem 69 w celach sygnalizacyjnych lub podobnych, Wedlug fig. 33 slimak bez konca 7, 2, 3,3* jest Umieszczony w pochwie prowad- niczej bez konca 5 i zazebia sie z kolem ze- batem 56, osadzonem na nieprzesuwn^j osi. Pochwa jest wygieta naksztalt kciuka i posiada po stronie zewnetrznej wyciecie 70. Na pochwie jest osadzony przesuwnie wózek 71, zaopatrzony w uzebienie, prze¬ chodzace przez wyciecie pochwy do jej wnetrza i zazebiajace sie z uzwojeniem 3*.Na wózku 71 osadzone jest kólko biegowe 72% toczace sie po wewnetrznej stronie pe¬ tlicy 73, znajdujacej sie na jednym koncu dzwigni wahliwej 74, która moze sie prze¬ suwac i wahac na nieruchomym czopie 75.W urzadzeniu tern kolo 56 napedza slimak i powoduje przesuw wózka po pochwie tak, ze dzwigni 74 zostaje nadany ruch waha¬ dlowy wbrew przeciwdzialaniu sprezyn lub innych narzadów (niewskazanych na rysunku), usilujacych utrzymac dzwignie 74 w jej polozeniu srodkowem, Wedlug fig. 34 slimak 1, 2, 3, 3X jest umieszczony -. w pochwie prowadniczej 5, osadzonej swym koncem we wsporniku 75.Slimak przechodzi przez nasuwke 76 i po¬ siada koncówke 77 o kwadratowym prze¬ kroju poprzecznym, która pozwala na osio¬ we przesuwanie sie slimaka, lecz nie po¬ zwala na jego obracanie sie wewnatrz na¬ suwki. Nasuwka jest osadzona obrotowo w ramionach wspornika i jest ustalona w na- danem jej polozeniu zapomoca uzebienia 78, wykonanego na nasuwce i podpórce, oraz sprezyny srubowej 79, osadzonej mie¬ dzy nasuwka i ramieniem wspornika* Na¬ suwka posiada wyciecie 80, przez które u- zwojenie 3X slimaka moze sie zazebiac z wycinkiem zebatym 81, polaczonymnp. z latarnia samochodowa 83 i osadzonym na osi 82, umieszczonej w uszkach, wystaja¬ cych z nasuwki. W urzadzeniu tern przesuw slimaka wedlug wynalazku powoduje obra¬ canie sie wycinka 81 wokolo osi 82r a obrót slimaka powoduje obrót nasuwki 76 i wy¬ cinka zebatego wokolo osi nasuwki przy równoczesnem poddawaniu sie sprezyny 79 i przeskakiwaniu zabków uzebienia 78.Urzadzenie to nadaje sie do nastawiania la¬ tarni 83 samochodów, podluzny bowiem ruch slimaka umozliwia pozadane nachyle¬ nie latarni, a obrót slimaka powoduje obrót latarni w plaszczyznie prostopadlej dó osi nasuwki.Wedlug fig. 35 slimak U 2, 3, 3X jest nawiniety wzdluz linji srubowej na stoz¬ kowej formie 84 jak na wrzecionie, przy- czem forma jest zaklinowana na wale 85, który moze byc obracany zapomoca kola pasowego 86 i pasa 87. Na wale 89 jest osadzone przesuwnie, lecz nie obracalnie kolo zebate 88, przyczem wspomniany wal 89 jest równolegly do linji tworzacej for¬ my, tak ze kolo 88 zazebia sie z uzwoje¬ niem 3* slimaka. Zeby kola 88 sa w prze¬ kroju poprzecznym rozszerzone tak, ze nie moga sie wysunac z tego zwoju slimaka, z którym wspóldzialaja w danej chwili W tem urzadzeniu obrót slimaka powoduje przesuwanie sie kola wzdluz walu 89 i ob¬ racania sie tego kola z rozmaita szybko¬ scia.Wedlug fig. 36 dwa slimaki 1, 2, 3, 3% z których kazdy jest umieszczony w pochwie prowadniczej 5, sa ustawione pod katem prostym do siebie, przyczem w miejscu zetkniecia sie obie pochwy 5 posiadaja wy¬ ciecia, dzieki czemu uzwojenia obu slima¬ ków zazebiaja sie ze soba. Jeden ze slima¬ ków posiada raczke 90. Posuwanie tego slimaka w kierunku podluznym powoduje odpowiedni przesuw drugiego slimaka, Wedlug fig. 37 i 38 slimak 1, 2, 3, 3 — 8 —jest umieszczony w prostej pochwie pro- wadniczej 5 i wyposazony w raczke 91, a w plaszczyznie, przeprowadzonej pod ka¬ tem prostym don, znajduje sie drugi slimak 1, 2, 3, 3X, umieszczony w pochwie prowad¬ niczej bez konca 5 i zazebiajacy sie z ko¬ lem zebatem 56, osadzonem na nierucho¬ mym wale. W miejscu zetkniecia sie pochw 5 sa one zaopatrzone w wyciecia, dzieki czemu uzwojenia 3X obu slimaków moga zazebiac sie ze soba. Posuwanie sie slimaka prostego w kierunku podluznym powoduje zapomoca slimaka bez konca obrót kola 56.Wedlug fig. 39, 40 i 41 urzadzenie do przenoszenia sily zawiera gietkie ciegno 1 z drutów, na którem nawinieta jest ze¬ wnetrzna warstwa 3, utworzona z drutu, nawinietego nieprzerwianym zwojem sru¬ bowym, oraz zabieraków 92, wykonanych w postaci krazków. Urzadzenie powyzsze jest wykonane tak, ie poszczególne krazki sa nasuniete na ciegno 1 w regularnych od¬ stepach po kazdym siódmym zwoju war¬ stwy 3. Zwoje 3 sluza do utrzymywania we wlasciwem polozeniu krazków 92, które sa zacisniete miedzy przyleglemi zwojami 3. Obracaniu sie kazdego z krazków na ciegnie 1 zapobiegaja zwoje 3, które prze¬ chodza przez odpowiednie wyciecia 93 krazków w miejscu, w którem dany zwój 3 przecina plaszczyzne danego krazka i tern samem ustala jego polozenie. Pochwa pro- wadnicza jest w tym przypadku zbyteczna, gdyz krazki sa osadzone przesuwnie na drazku prowadniczym 94, który mozna przymocowac do odpowiedniej podstawy zapomoca uszek 95 z otworami na sruby lub gwozdzie. Krazki 92 sa zawieszone na drazku bocznemi sciankami wciec 96 o ksztalcie jaskólczego ogona, obejmujacych drazek prowadnicy 94. Urzadzenie to slu¬ zy do nastawiania z odleglosci rozmaitych narzadów przez ich pociaganie lub popy¬ chanie wzglednie do obracania kól zeba¬ tych, zazebiajacych sie z krazkam: 92.Wedlug fig. 42 urzadzenie posiada po¬ stac linki z zabierakami i zawiera gietkie ciegno wewnetrzne, wokolo którego owi¬ nieta jest zewnetrzna warstwa 3, utworzo¬ na z nieprzerwanego drutu z wystajacemi petlami 3X, tworzacemi zabieraki, umie¬ szczone w pewnych odstepach po jednej tylko stronie linki (jak na fig. 14). Jeden koniec linki jest przymocowany do kola zebatego 97 (sluzacego za narzad nape¬ dzajacy lub napedzany) zapomoca zacisku 98. Linka biegnie wokolo tego kola tak, ze petle 3X zaczepiaja o wystepy 99, znajdu¬ jace sie na przedniej stronie kazdego zeba kola, z którym wspóldziala linka. Zeby kól sa w przekroju poprzecznym rozszerzone, jak zaznaczono w miejscu lOO, co zabez¬ piecza linke przed zeslizgiwaniem sie z ko¬ la, przyczem obie strony zebów wspóldzia¬ laja z petlami 3X.Urzadzenie do przenoszenia napedu wedlug wynalazku, wyposazone w rozmie¬ szczone w równych odstepach, zwoje slima¬ ka, zabieraki lub podobne narzady, uzyte w polaczeniu z pochwa, drazkiem lub innym narzadem prowadniczym, posiada znaczne zalety w porównaniu ze znanemi urzadze¬ niami do przenoszenia napedu, posiadaja- cemi scisle zwiniety srubowo drut o nie¬ zmiennej srednicy. Zalete tego urzadzenia stanowi miedzy innemi ta okolicznosc, ze tarcie slimaka lub linki o scianki pochwy prowadniczej lub podobnego narzadu jest znacznie zmniejszone, ^woje zas slimaka lub zabieraki moga byc zastosowane do przenoszenia napedu ze wspóldzialajace¬ go ze slimakiem kola zebatego iub podobne¬ go narzadu na inny narzad uruchomiany, lub odwrotnie. PL